Miras hukuku rehberi; yasal mirasçılıktan saklı paya, vasiyetnameden mirasın reddine kadar tüm başlıkları tek sayfada toplar. Aşağıdaki dizin, sitemizdeki 146 içeriğe doğrudan erişim sağlar.
Deprem ve afetlerde miras: Aynı anda ölenlerin birbirine mirasçı olmaması, ölüm sırasının ispatı ve cesedi bulunamayanlar için ölüm kaydı depremde ve afette ölenlerin mirası rehberimizde.
Nasıl kullanılır: Önce Zümre Sistemi ve Saklı Pay tablolarından hakkınızı belirleyin; terekede borç şüphesi varsa Mirasın Reddi tablosuna gecikmeden bakın.
Mal rejimi tasfiyesi için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberimiz; taşınmaz uyuşmazlıkları için Gayrimenkul Rehberimiz; diğer alanlar için Hukuk Rehberlerimiz.
🧮 Miras Hesaplama Araçları
⚖️ Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) — İleri Düzey Rehberler
- Bedelde Muvazaa: Tapuda Düşük Bedel Gösterilmesi
- Muvazaalı Taşınmaz Üçüncü Kişiye Satıldı: TMK 1023
- Muris Muvazaasında İspat: Bedel ve Mal Kaçırma Kastı
- Muris Muvazaası Davasında Harç ve Vekâlet Ücreti (2026)
- Vekâletname ile Mal Kaçırma: Vekâletin Kötüye Kullanılması
- Satış Vaadi Sözleşmesiyle Mal Kaçırma: Şerh ve Süre
- Terditli Dava: Muvazaa ve Tenkis Birlikte (HMK m.111)
🏠 Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) — İleri Düzey Rehberler
💍 Mal Rejimi Tasfiyesi ve Sağ Kalan Eşin Hakları
⚖️ Tenkis ve Saklı Pay — İleri Düzey Rehberler
🏢 Ticari Miras — Şirket Payları ve Ortaklıklar
💎 Yüksek Değerli Tereke Unsurları
- Ticari Plaka Mirası: Taksi, Dolmuş ve Servis Plakası
- Maden Ruhsatı ve Taş Ocağının Mirası (3213 s.K. m.5)
- Maden Ruhsatı Tahsis Davası Dilekçesi Örneği
- Miras Kalan Mal Tek Mirasçıya Verilebilir mi? (TMK 651)
- Akaryakıt İstasyonu Sahibi Vefat Etti: EPDK Lisansı ve Miras
- Tekel Bayi Sahibi Vefat Etti: Satış Belgesi ve Miras
- Kripto Varlıkların Mirası: Cüzdan ve Anahtar Sorunu
🌍 Yurt Dışı Unsurlu Miras
📊 Miras, Vergi ve Planlama
⚖️ Miras Davasının Usulü, Maliyeti ve Mirasçılık Sıfatı
🏢 Ticari Sözleşmeler ve İşletme Mirası
🔍 Tereke Tespiti, Kayıtsız Mallar ve Dava Usulü
💰 Miras Vergileri, İcra Takibi ve Alacaklı Hakları
🏠 Miras Taşınmazının Günlük Yönetimi
⚖️ Özel Mirasçılık Halleri ve Meslek Varlıkları
🛡️ Aile Mallarını Koruma ve Mirasçı Olmayan Haklar
📌 Dava Usulü, İnfaz ve Sorumluluk
👨👩👧 Aile Yapısı, Bağışlar ve Alacağın Değeri
🔎 Mirasçılık Sıfatı, Tereke Araştırması ve Paylaştırma
📁 İdari İşlemler ve Özel Statülü Varlıklar
⚖️ Denkleştirme, Eklentiler ve Koşullu Kazandırmalar
🔑 İspat, Kullanım Hakları ve Teslim
📐 Hesap, Nafaka ve Vasiyetname Yorumu
🧾 Süregelen Yükümlülükler ve İşletme Varlıkları
💱 Döviz, Emanet ve Kayıtsız Değerler
⚖️ Davadan Vazgeçme ve Temsil Yetkisi
🏠 Evdeki Değerler ve Belgesiz Alacaklar
📑 Şerhler, Süregelen Gelirler ve Kayıt Sorunları
🧭 Yargılama Sorunları ve Geçit Hakkı
💼 İşçilik Alacakları ve Alacaklının Korunması
🛡️ Önalım, Vesayet ve Kayıp Belgeler
🏗️ İnşaat, Kamu Alacağı ve Ticari Kayıtlar
🏛️ Şirket Payı, Teslim, Yurt Dışı ve Komşuluk
Bu Rehberin Derinlemesine Devamı: Konu Başlıklarına Göre Ana Sayfalar
| Eşin Miras Payı: TMK m.499 Tablosu | Sağ kalan eşin payının 1/4, 1/2, 3/4 veya tamamı olduğu hâller; saklı pay ve mal rejimi tasfiyesi |
| Kardeşler Arası Miras Paylaşımı | Pay tablosu, kardeşin saklı payının bulunmaması ve mal kaçırma davaları |
| Muris Muvazaası: Mirastan Mal Kaçırma | 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, şartlar ve ispat |
| Miras Davası Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? | Dava türüne göre süre bantları, 492 sayılı Kanun harçları, gider avansı ve vekâlet ücreti |
| Reddi Miras Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? | TMK m.606 üç aylık süre, gerçek ret ile hükmen ret ayrımı ve maktu harç rejimi |
| İzale-i Şuyu Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? | Zorunlu arabuluculuk, dava ve satış memurluğu aşamaları; nispi harç hesabı |
| Tenkis Davası Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? | Harç matrahının zedelenen saklı pay olması, örnek tenkis hesabı ve TMK m.571 süreleri |
| Tapu Miras İntikali Adım Adım | Taşınmaz sorgulama, vergi ilişik kesme yazısı, Web-Tapu başvurusu, belgeler ve harç |
| Mirasçılar Arasında Ecrimisil ve El Atmanın Önlenmesi | İntifadan men koşulu, ihtarname örneği, dava dilekçesi ve ecrimisil hesabı |
| Miras Dilekçe Örnekleri Merkezi | Hangi durumda hangi dilekçe: görev, yetki, süre ve harç tablolarıyla tüm örnek metinler |
| Kız Çocuğunun (Evli Kızın) Miras Hakkı | Erkek kardeşle eşit pay, evli kızın durumu, “hakkını helal et” baskısı, çeyiz ve mal kaçırmaya karşı yollar |
| Miras Hukuku Sözlüğü (100 Terim) | Muris, tereke, saklı pay, tenkis, hükmen ret, izale-i şuyu gibi terimlerin sade anlamı ve kanun dayanağı |
| Miras: En Çok Sorulan 100 Soru | İlk adımlardan davalara kadar 100 soruya kanun maddeli kısa cevaplar ve kritik süreler tablosu |
Kararlarla inceleyin: 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme kararı ve Hukuk Genel Kurulu kararları dahil; mal kaçırma kastının ispatı, düşük bedel ve değer farkı, bakım ve minnet, ölünceye kadar bakma, saklı pay, tenkis hesabı ve bir yıllık süre konularında 11 kararı, TBK m.19 ve TMK m.505-571 ile birlikte Muris Muvazaası ve Tenkis Yargıtay Kararları sayfamızda topladık. Diğer konular için İçtihatlar bölümüne bakabilirsiniz.
06.11.2026 güncellemesi
Anayasa Mahkemesi, 16/7/2026 tarihli ve E.2026/23, K.2026/162 sayılı kararıyla (RG 6/11/2026, sayı 33422) Türk Medeni Kanunu’nun 7571 sayılı Kanunla değiştirilen 734. maddesinin ikinci fıkrasındaki önalım davasında hâkimce belirlenen rayiç bedelin kesin süre içinde yatırılması kuralını ve geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrasını iptal etti. İptal 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek; o tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam eder. Ayrıntılar: haberimiz ve önalım davasında rayiç bedel iptali yazımız.
Konu Haritası
Aradığınız başlığı ve o başlıktaki içerik sayısını aşağıdan görebilirsiniz.
| Başlık | İçerik | Kapsam |
|---|---|---|
| Yasal Mirasçılık ve Paylar | 6 | Yasal mirasçılık üç zümre esasına dayanır: altsoy, ana-baba ve büyük ana-baba. Bir üst zümrede miras… |
| Sağ Kalan Eşin Durumu | 3 | Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre … |
| Saklı Pay ve Tenkis | 7 | Saklı pay, mirasbırakanın tasarruf edemeyeceği asgari paydır. Saklı payı zedeleyen kazandırmalara ka… |
| Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi | 31 | Ölüme bağlı tasarruflar; el yazılı, resmî ve sözlü vasiyetname ile miras sözleşmesi şeklinde yapılır… |
| Mirastan Çıkarma ve Yoksunluk | 7 | Mirasçılıktan çıkarma ölüme bağlı tasarrufla ve kanunda sayılan sebeplerle yapılır. Mirastan yoksunl… |
| Mirasın Reddi | 4 | Mirasçı, mirası üç ay içinde reddedebilir. Terekenin borca batık olduğu açıksa hükmen reddedilmiş sa… |
| Veraset İlamı ve Mirasçılık Belgesi | 9 | Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Belge aksi ispatlanana kadar geçer… |
| Tereke İşlemleri | 10 | Terekenin tespiti, defter tutulması, muhafaza tedbirleri ve resmî tasfiye. Tereke işlemleri sulh huk… |
| Miras Taksimi ve Ortaklığın Giderilmesi | 10 | Miras ortaklığı elbirliği mülkiyeti doğurur. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açıl… |
| Muris Muvazaası | 3 | Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünürdeki satış işlemidir. Saklı pay ş… |
| Denkleştirme ve Bağışlamalar | 2 | Mirasbırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı kazandırmaların, miras payına mahsuben geri verilmesidir… |
| Tereke Borçları ve Sorumluluk | 6 | Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen ve şahsî malvarlıklarıyla sorumludur. Bu sorumluluk, mir… |
| Soybağı ve Evlatlık | 6 | Evlatlığın ve evlilik dışı doğan çocuğun mirasçılığı, soybağının kurulmasına bağlıdır.… |
| Dijital Miras ve Banka Hesapları | 7 | Banka hesapları, kripto varlıklar ve dijital hesapların mirasçılara intikali ile murise ait varlıkla… |
| Yabancılık Unsuru Taşıyan Miras | 2 | Yurt dışındaki taşınmazlar, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve yabancı mirasçıların durumu.… |
| Veraset ve İntikal Vergisi | 2 | Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, istisna tutarları, tarife ve ödeme süreleri.… |
| Özel Durumlar | 41 | Uygulamada sık karşılaşılan ancak yukarıdaki başlıklara doğrudan girmeyen özel durumlar.… |
Mirasın reddi için süre yalnızca üç aydır.
Terekede borç şüphesi varsa bu süre kaçırılmamalıdır. Terekeye karışmak red hakkını düşürür. Ankara — Av. Fatma Öztürk.
Zümre Sistemi ve Miras Payları
Yasal mirasçılık üç zümre esasına dayanır. Bir üst zümrede mirasçı varsa alt zümre mirasçı olamaz.
| Zümre | Kimler | Eş yoksa | Eş varsa |
|---|---|---|---|
| Birinci zümre | Altsoy (çocuklar, torunlar) | Eş yoksa terekenin tamamı | Eş varsa terekenin 3/4’ü |
| İkinci zümre | Ana-baba ve onların altsoyu (kardeşler) | Eş yoksa terekenin tamamı | Eş varsa terekenin 1/2’si |
| Üçüncü zümre | Büyük ana-baba ve onların altsoyu | Eş yoksa terekenin tamamı | Eş varsa terekenin 1/4’ü |
| Mirasçı yoksa | Devlet | Tereke Devlete geçer | — |
Kız ve erkek çocuklar arasında pay farkı yoktur; evli kızlar da erkek kardeşleriyle aynı payı alır (TMK m.495). Evli kızın durumu, “hakkını helal et” baskısı ve mal kaçırmaya karşı yollar için Kız Çocuğunun (Evli Kızın) Miras Hakkı rehberimize bakabilirsiniz.
Sağ Kalan Eşin Payı
Eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı zümreye göre değişir.
| Birlikte mirasçı olduğu zümre | Oran | Açıklama |
|---|---|---|
| Altsoy ile birlikte | 1/4 | Terekenin dörtte biri |
| Ana-baba zümresi ile birlikte | 1/2 | Terekenin yarısı |
| Büyük ana-baba zümresi ile birlikte | 3/4 | Terekenin dörtte üçü |
| Hiçbiri yoksa | Tamamı | Terekenin tamamı |
Eşin payının hangi zümreyle birlikte nasıl değiştiği, saklı payı ve mirastan önce yapılması gereken mal rejimi tasfiyesi için eşin miras payı ve TMK m.499 tablosu rehberimize bakabilirsiniz.
Saklı Pay Oranları
Saklı pay, mirasbırakanın tasarruf edemeyeceği asgari paydır.
| Mirasçı | Saklı pay oranı |
|---|---|
| Altsoy | Yasal miras payının 1/2’si |
| Ana ve babadan her biri | Yasal miras payının 1/4’ü |
| Sağ kalan eş — altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte | Yasal miras payının tamamı |
| Sağ kalan eş — diğer hâllerde | Yasal miras payının 3/4’ü |
| Kardeşler | Saklı pay hakkı bulunmamaktadır |
Saklı payı zedelenen mirasçının açacağı tenkis davasının süresi, harç matrahı ve örnek hesabı için tenkis davası süre ve masraf rehberimize bakınız.
Ölüme Bağlı Tasarruf Türleri
| Tür | Şekil şartı | Özellik |
|---|---|---|
| El yazılı vasiyetname | Baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılması, tarih ve imza | Tarihin yıl, ay ve gün olarak yazılması zorunludur |
| Resmî vasiyetname | İki tanık huzurunda noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde | Okuma yazma bilmeyenler için de mümkündür |
| Sözlü vasiyetname | Olağanüstü hâllerde, iki tanığa beyan | Sonradan yazıya geçirilmesi ve mahkemeye verilmesi gerekir |
| Miras sözleşmesi | Resmî vasiyetname şeklinde, tarafların huzurunda | Tek taraflı olarak dönülemez |
Şekle uygun hazırlanmış metinler için Vasiyetname Örneği ve Miras Sözleşmesi Örneği (TMK m.545-548) sayfalarımıza bakabilirsiniz; miras sözleşmesi resmî vasiyetname şeklinde, iki tanık önünde yapılır ve tek taraflı olarak ancak kanundaki hâllerde ortadan kaldırılabilir.
Vasiyetnamenin İptali
Sakat bir vasiyetname kendiliğinden ortadan kalkmaz; menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı, iptal sebebini öğrenmeden başlayarak bir yıl içinde dava açmalıdır (TMK m.557-559). Sebepler, deliller ve dava süreci için Vasiyetnamenin İptali Davası 2026 ana rehberimize; Hukuk Genel Kurulu ve 7. Hukuk Dairesinin güncel kararları için Vasiyetnamenin İptali Yargıtay Kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
| Sebep / unsur | İçeriği |
|---|---|
| Ehliyetsizlik | Tasarruf anında ayırt etme gücünün bulunmaması; vasiyette on beş yaşın, miras sözleşmesinde erginliğin doldurulmamış olması (TMK m.502-503) |
| İrade sakatlığı | Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama |
| Hukuka veya ahlâka aykırılık | Tasarrufun içeriğinin aykırı olması |
| Şekil eksikliği | Kanunda öngörülen şekle uyulmaması |
| Dava süresi | Öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde on yıl; kötüniyetli davalıya karşı yirmi yıl |
| Kim açabilir | İptalde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı |
Mirasın Reddi
Terekede borç şüphesi varsa üç aylık süre hayatî önemdedir. Başvurunun adımları, ret hakkını düşüren davranışlar, ret zinciri ve sonuçları için Reddi Miras (Mirasın Reddi) 2026 ana rehberimize; sürenin başlangıcı için Reddi Miras Süresi, reddedilen payın akıbeti için Reddedilen Miras Kime Geçer? rehberlerimize bakabilirsiniz. Yargıtay’ın güncel yaklaşımı için Reddi Miras Yargıtay Kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
| Konu | Kural | Açıklama |
|---|---|---|
| Gerçek red | Mirasçının açık beyanla mirası reddetmesi | Sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyan |
| Hükmen red | Terekenin borca batık olduğunun açıkça belli olması | Ayrıca beyana gerek yoktur |
| Süre | Üç ay | Yasal mirasçılarda ölümü öğrenmeden, atanmış mirasçılarda bildirimden itibaren |
| Sürenin uzatılması | Önemli sebeplerin varlığı hâlinde | Sulh hâkimi karar verir |
| Reddin sonucu | Reddeden mirasçı hiç mirasçı olmamış sayılır | Payı diğer mirasçılara geçer |
| Tümünün reddi | Tereke sulh mahkemesince tasfiye edilir | Artan olursa mirasçılara verilir |
| Red hakkının düşmesi | Terekeye karışma veya süreyi kaçırma | Mirası kabul etmiş sayılır |
| Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği (2026) — TMK m.605 ve Üç Aylık Süre | ||
| Mirasın Reddinin İptali: Alacaklılar Ne Yapabilir? (TMK m.617-618) |
Üç aylık sürenin ne zaman başladığı, hükmen ret yolu ve iki yolun maliyet farkı için reddi miras süre ve masraf rehberimize bakabilirsiniz.
Sağ kalan eşin katılma alacağı mirastan önce ayrılır.
Mal rejimi tasfiyesi yapılmadan yapılan paylaşım eksik kalır. İki hesabın sırası sonucu doğrudan değiştirir.
Çıkarma ve Yoksunluk
| Kurum | Sebebi | Nasıl gerçekleşir |
|---|---|---|
| Cezaî çıkarma | Mirasçının, mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işlemesi ya da aile yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal etmesi | Ölüme bağlı tasarrufla ve sebep gösterilerek |
| Borç ödemeden aciz sebebiyle çıkarma | Altsoyun borç ödemeden aciz hâlde olması | Saklı payın yarısı için, altsoyunun çocuklarına özgülenmek üzere |
| Mirastan yoksunluk | Mirasbırakanı kasten öldürme, ölüme bağlı tasarrufu engelleme gibi hâller | Kanundan doğar; ayrıca tasarruf gerekmez |
| Fark | Çıkarma iradî, yoksunluk kanunîdir | Yoksunlukta affetme mümkündür |
Mirasçılıktan çıkarmanın nasıl yapılacağı, sebebin vasiyetnameye nasıl yazılacağı ve örnek metinler için Mirastan Çıkarma (Iskat) Nasıl Yapılır? rehberimize; çıkarılan mirasçının itirazı için Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Dava Dilekçesi sayfamıza; kanundan doğan kayıp için Mirastan Yoksunluk (TMK m.578-579) yazımıza bakabilirsiniz.
Miras Taksimi ve Ortaklık
| Konu | Niteliği | Açıklama |
|---|---|---|
| Miras ortaklığı | Elbirliği mülkiyeti | Tüm mirasçıların birlikte hareketi gerekir |
| Anlaşmalı taksim | Mirasçıların oybirliğiyle | Taşınmazlar için yazılı şekil |
| Ortaklığın giderilmesi | Sulh hukuk mahkemesi | Aynen veya satış yoluyla |
| Elbirliğinden paylı mülkiyete geçiş | Mirasçının talebiyle | Payın devri kolaylaşır |
| Önalım hakkı | Paylı mülkiyete geçildikten sonra | Payın üçüncü kişiye satılmasında |
| Ecrimisil | Bir mirasçının tereke malını tek başına kullanması | Diğer mirasçılar talep edebilir |
Anlaşma sağlanamazsa paylaşma, sulh hukuk mahkemesinde açılacak ortaklığın giderilmesi davasıyla yapılır; davanın şartları, aynen taksim, kat mülkiyeti ve satış seçenekleri için Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası 2026 ana rehberimize, Yargıtay’ın güncel yaklaşımı için Ortaklığın Giderilmesi Yargıtay Kararları sayfamıza bakabilirsiniz. Ortaklığın giderilmesinde zorunlu arabuluculuk, dava ve satış aşamalarının takvimi ile nispi harç hesabı için izale-i şuyu süre ve masraf rehberimize; kardeşler arasındaki paylaşımın tablosu için kardeşler arası miras paylaşımı rehberimize bakabilirsiniz.
Muris Muvazaası
Saklı pay şartı aranmaz ve dava süreye bağlı değildir.
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Amaç | Mirasçılardan mal kaçırmak |
| Görünürdeki işlem | Satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi |
| Gizli işlem | Bağışlama |
| Kim dava açabilir | Saklı pay sahibi olsun olmasın tüm mirasçılar |
| Saklı pay şartı | Aranmaz |
| Süre | Süreye bağlı değildir |
| Sonuç | Tapu iptali ve tescil |
| İspat | Bedeller arasındaki fark, satış bedelinin ödenmemesi, murisin ihtiyacının bulunmaması |
| Muvazaa ile İnançlı İşlem Farkı: Devir Gerçek miydi, Görünüşte mi? |
Muvazaanın şartları, ispat araçları ve 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının kapsamı için muris muvazaası rehberimize bakınız.
Benzer Davaların Karşılaştırması
Bu dört kurum sıkça karıştırılır; şartları ve süreleri farklıdır.
Tereke Borçlarından Sorumluluk
| Konu | Kural |
|---|---|
| Sorumluluğun niteliği | Müteselsil ve şahsî malvarlığıyla |
| Sınırlandırma yolu | Mirasın reddi, resmî defter tutma veya resmî tasfiye |
| Resmî defter | Bir ay içinde talep edilir; deftere yazılmayan borçtan sorumluluk sınırlıdır |
| Resmî tasfiye | Tereke resmen tasfiye edilir; mirasçı şahsen sorumlu olmaz |
| Paylaşmadan sonra | Mirasçılar beş yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır |
| Alacaklının hakkı | Terekeye veya mirasçılara başvurabilir |
Kritik Süreler
Miras hukukunda süreler hak düşürücüdür ve ölüm tarihinden işler.
| İşlem | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Mirasın reddi | Üç ay | Ölümü veya mirasçı olduğunu öğrenmeden itibaren |
| Vasiyetnamenin iptali | Bir yıl | İptal sebebini öğrenmeden itibaren |
| Vasiyetnamenin iptali (azamî) | On yıl, kötüniyetli davalıya karşı yirmi yıl | Vasiyetnamenin açılmasından itibaren |
| Tenkis davası | Bir yıl | Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren |
| Tenkis davası (azamî) | On yıl | Vasiyetnamelerde açılma, diğerlerinde mirasın açılmasından |
| Miras sebebiyle istihkak | Bir yıl, her hâlde on yıl | Öğrenmeden itibaren; kötüniyette yirmi yıl |
| Veraset ve intikal vergisi beyanı | Dört ay | Ölüm tarihinden itibaren (yurt içinde) |
| Mirasçılık belgesinin iptali | Süreye bağlı değildir | Her zaman istenebilir |
Miras Açıldığında İlk Sekiz Adım
| Adım | Neden önemli |
|---|---|
| Ölüm tarihini esas alın | Neredeyse tüm süreler bu tarihten işler |
| Mirasçılık belgesi alın | Tüm işlemlerin ön şartıdır |
| Terekeyi araştırın | Tapu, banka, araç ve dijital varlıklar taranmalıdır |
| Borç durumunu tespit edin | Red süresi yalnızca üç aydır |
| Vasiyetname olup olmadığını sorgulayın | Noterlik ve mahkeme kayıtları kontrol edilir |
| Sağ kalan eşin mal rejimi alacağını ayırın | Miras paylaşımından önce hesaplanır |
| Sağlığında yapılan devirleri inceleyin | Muvazaa ve tenkis değerlendirmesi için |
| Vergi beyanını unutmayın | Beyan süresi ölümden itibaren dört aydır |
Sık Görülen Yanılgılar
| Yanılgı | Doğrusu |
|---|---|
| Vasiyetname varsa mirasçılar hak alamaz | Saklı paylı mirasçıların hakkı tenkis davasıyla korunur |
| Kardeşlerin saklı payı vardır | Kardeşlerin saklı pay hakkı bulunmamaktadır |
| Mirası reddedersem hiç sorumlu olmam | Reddi süresinde ve usulüne uygun yapmak gerekir; terekeye karışma red hakkını düşürür |
| Muris muvazaasında saklı pay şartı aranır | Aranmaz; tüm mirasçılar dava açabilir |
| Mirasçılık belgesi kesin delildir | Aksi ispatlanabilir ve iptali istenebilir |
| El yazılı vasiyetnamede tarih önemsizdir | Tarih zorunlu unsurdur; eksikliği iptal sebebi olabilir |
| Sağ kalan eş sadece mirastan pay alır | Önce mal rejimi tasfiyesinden doğan katılma alacağı ayrılır, sonra miras paylaşılır |
| Tereke borçlarından sadece tereke sorumludur | Mirasçılar şahsî malvarlıklarıyla da müteselsilen sorumludur |
Yasal Mirasçılık ve Paylar
Yasal mirasçılık üç zümre esasına dayanır: altsoy, ana-baba ve büyük ana-baba. Bir üst zümrede mirasçı varsa alt zümre mirasçı olamaz. Paylar zümreye ve sağ kalan eşin varlığına göre değişir.
Sağ Kalan Eşin Durumu
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Ayrıca mal rejimi tasfiyesinden doğan katılma alacağı mirastan önce ayrılır.
Saklı Pay ve Tenkis
Saklı pay, mirasbırakanın tasarruf edemeyeceği asgari paydır. Saklı payı zedeleyen kazandırmalara karşı tenkis davası açılır.
Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi
Ölüme bağlı tasarruflar; el yazılı, resmî ve sözlü vasiyetname ile miras sözleşmesi şeklinde yapılır. Şekil şartlarına uyulmaması iptal sebebidir.
Mirastan Çıkarma ve Yoksunluk
Mirasçılıktan çıkarma ölüme bağlı tasarrufla ve kanunda sayılan sebeplerle yapılır. Mirastan yoksunluk ise kanundan doğar ve ayrı bir kurumdur.
Veraset İlamı ve Mirasçılık Belgesi
Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Belge aksi ispatlanana kadar geçerlidir ve iptali istenebilir. Belgenin nasıl alınacağı için Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) 2026 ana rehberimize, iptal davalarında Yargıtay’ın güncel yaklaşımı için Veraset İlamı Yargıtay Kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
Tereke İşlemleri
Terekenin tespiti, defter tutulması, muhafaza tedbirleri ve resmî tasfiye. Tereke işlemleri sulh hukuk mahkemesinin görev alanındadır.
Miras Taksimi ve Ortaklığın Giderilmesi
Miras ortaklığı elbirliği mülkiyeti doğurur. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır.
Denkleştirme ve Bağışlamalar
Mirasbırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı kazandırmaların, miras payına mahsuben geri verilmesidir. Tenkisten farklı bir kurumdur.
| Denkleştirme ve Bağışlamalar — 2 içerik |
|---|
| “Babam Sağken Bir Çocuğa Mal Vermiş” – Mirasta Denkleştirme |
| Mirasta Denkleştirme |
Tereke Borçları ve Sorumluluk
Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen ve şahsî malvarlıklarıyla sorumludur. Bu sorumluluk, mirasın reddi veya resmî tasfiye ile sınırlandırılabilir.
Soybağı ve Evlatlık
Evlatlığın ve evlilik dışı doğan çocuğun mirasçılığı, soybağının kurulmasına bağlıdır.
Dijital Miras ve Banka Hesapları
Banka hesapları, kripto varlıklar ve dijital hesapların mirasçılara intikali ile murise ait varlıkların araştırılması.
Yabancılık Unsuru Taşıyan Miras
Yurt dışındaki taşınmazlar, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve yabancı mirasçıların durumu.
Veraset ve İntikal Vergisi
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, istisna tutarları, tarife ve ödeme süreleri.
Özel Durumlar
Uygulamada sık karşılaşılan ancak yukarıdaki başlıklara doğrudan girmeyen özel durumlar.
Bu rehberdeki her dava için hazırlanmış örnek dilekçe metinlerine, hangi durumda hangi belgenin kullanılacağını gösteren karar tablosuyla birlikte Miras Dilekçe Örnekleri Merkezimizden ulaşabilirsiniz.
Mirastan kalan altın, ziynet ve kiralık kasa uyuşmazlıkları için mirasta altın, pırlanta ve mücevher ile terekede altının ispatı rehberlerimize, altınla ilgili tüm konular için Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’ne bakılabilir.
Miras uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşağıda en temel sorular yer alıyor. Ölümden sonraki ilk adımlar, ret, borçlar, veraset ilamı, tapu, banka, vergi, paylaşma ve davalarla ilgili 100 sorunun kanun maddeli kısa cevapları için Miras: En Çok Sorulan 100 Soru ve Kısa Cevapları sayfamıza, terimlerin anlamı için Miras Hukuku Sözlüğü sayfamıza bakabilirsiniz.
Yasal mirasçılar kimlerdir?
Üç zümre esası uygulanır: birinci zümre altsoy, ikinci zümre ana-baba ve onların altsoyu, üçüncü zümre büyük ana-baba ve onların altsoyudur. Üst zümrede mirasçı varsa alt zümre mirasçı olamaz.
Sağ kalan eşin miras payı nedir?
Altsoyla birlikte dörtte bir, ana-baba zümresiyle birlikte yarım, büyük ana-baba zümresiyle birlikte dörtte üç, bunların hiçbiri yoksa terekenin tamamıdır.
Saklı pay oranları nelerdir?
Altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür.
Kardeşlerin saklı payı var mıdır?
Hayır. Kardeşlerin saklı pay hakkı bulunmamaktadır.
El yazılı vasiyetname nasıl yapılır?
Baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması, yıl, ay ve gün olarak tarih içermesi ve imzalanması gerekir.
Vasiyetnamenin iptali hangi sebeplerle istenir?
Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlâka aykırılık ve şekil eksikliği sebepleriyle.
Vasiyetnamenin iptali süresi nedir?
İptal sebebini öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl; kötüniyetli davalıya karşı yirmi yıldır.
Tenkis davası nedir?
Saklı payı zedeleyen kazandırmaların, saklı pay tamamlanıncaya kadar indirilmesi için açılan davadır.
Mirasın reddi süresi ne kadardır?
Üç aydır. Yasal mirasçılarda ölümü veya mirasçı olduklarını öğrendikleri, atanmış mirasçılarda bildirimden itibaren işler.
Hükmen red nedir?
Terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras ayrıca bir beyana gerek olmaksızın reddedilmiş sayılır.
Mirası reddedersem borçlardan kurtulur muyum?
Usulüne uygun ve süresinde yapılan red hâlinde mirasçı hiç mirasçı olmamış sayılır. Ancak terekeye karışmak red hakkını düşürür.
Tereke borçlarından kim sorumludur?
Mirasçılar müteselsilen ve şahsî malvarlıklarıyla sorumludur. Bu sorumluluk mirasın reddi, resmî defter tutma veya resmî tasfiye ile sınırlandırılabilir.
Muris muvazaası nedir?
Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı görünürde satış göstererek devretmesidir.
Muris muvazaası davasında saklı pay şartı var mı?
Hayır. Saklı pay sahibi olsun olmasın tüm mirasçılar dava açabilir ve dava süreye bağlı değildir.
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Belge aksi ispatlanana kadar geçerlidir.
Miras taksimi nasıl yapılır?
Mirasçıların oybirliğiyle anlaşmalı olarak veya anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davasıyla yapılır.
Mirastan çıkarma ile yoksunluk arasındaki fark nedir?
Çıkarma, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufuyla ve sebep göstererek yaptığı iradî bir işlemdir. Yoksunluk ise kanunda sayılan hâllerde kendiliğinden doğar.
Veraset ve intikal vergisi beyanı ne zaman verilir?
Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse, ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde verilir.
Miras Hukukunda Başlıca Konular
Miras hukuku; yasal mirasçılık, saklı pay ve tenkis, vasiyetname, mirasın reddi, mirasın paylaşılması (izale-i şuyu) ve muris muvazaası gibi birçok konuyu kapsar. Aşağıdan ilgilendiğiniz başlığın ayrıntılı rehberine ulaşabilirsiniz.
