Miras Davası Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? 2026 Süre, Harç ve Gider Rehberi

Miras dosyalarında müvekkilin ilk sorduğu iki soru neredeyse hiç değişmez: bu dava ne kadar sürer ve bana kaça mal olur. Her ikisinin de tek bir rakamla cevabı yoktur; çünkü “miras davası” tek bir dava türü değil, her biri farklı mahkemede görülen, farklı harca tabi olan ve farklı delil düzeni gerektiren bir davalar ailesidir. Mirasçılık belgesi talebi günler içinde sonuçlanabilirken, keşif ve değerleme gerektiren bir tenkis dosyası yıllara yayılır; birinde maktu harç ödenir, diğerinde dava değeri üzerinden binde 68,31 oranında nispi harç hesaplanır.

Bu rehber, iki soruyu da tahmin üzerinden değil mevzuat üzerinden yanıtlıyor: süre tarafında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yargılama düzenini ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun hak düşürücü sürelerini, masraf tarafında 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun harç rejimini, gider avansını ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ni esas alıyor. Sonunda üç ayrı dava türü için işlenmiş örnek maliyet hesapları ve maliyeti yasal yoldan düşürmenin yolları yer alıyor. Kendi dosyanızda gerçekçi bir süre ve maliyet takvimi çıkarmak için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Miras Davası Ne Kadar Sürer: Kesin Rakam Neden Verilemiyor?

Bir avukatın dosyayı görmeden süre taahhüt etmesi mümkün değildir, çünkü yargılamanın uzunluğunu belirleyen unsurların çoğu tarafların değil mahkemenin ve karşı tarafın tasarrufundadır. HMK m.30 hâkime usul ekonomisi ilkesi uyarınca yargılamayı makul sürede sonuçlandırma ödevi yükler; ancak aynı Kanun, tarafların cevap dilekçesi verme, delil bildirme, bilirkişi raporuna itiraz etme ve kanun yoluna başvurma haklarını da güvence altına alır. Bu hakların her biri takvime süre ekler.

Süreyi belirleyen üç ana değişken vardır. Birincisi davanın niteliği: çekişmesiz yargı işleri (mirasçılık belgesi, terekenin tespiti, vasiyetnamenin açılması) karşı taraf ve delil tartışması içermediği için hızlı ilerler; çekişmeli davalar (tenkis, muris muvazaası, miras sebebiyle istihkak) ise tanık, keşif ve bilirkişi döngüsü nedeniyle uzar. İkincisi taraf sayısı: terekenin bütününü ilgilendiren davalarda zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan bütün mirasçıların davada yer alması gerekir ve mirasçı sayısı arttıkça tebligat süreci katlanır. Üçüncüsü delil yükü: taşınmaz değerlemesi, banka kayıtlarının celbi, tapu ve nüfus kayıtlarının toplanması, ehliyet tartışması varsa adli tıp incelemesi her biri ayrı bir bekleme kalemidir.

Buna dördüncü bir değişken olarak mahkemenin iş yükü eklenir. Aynı dava türü, aynı delil düzeniyle, farklı adliyelerde farklı sürelerde tamamlanabilir. Bu nedenle aşağıdaki tablo tek bir rakam değil, uygulamada gözlenen bant vermektedir; dosyanın kendi koşulları bandın alt veya üst ucuna yaklaştırır.

Tablonun ilk beş satırı çekişmesiz yargı işidir. Bunlarda karşı taraf bulunmadığından dilekçeler teatisi yaşanmaz, çoğu zaman tek celsede veya evrak üzerinden sonuç alınır. Alt satırlar klasik çekişmeli davalardır ve aşağıdaki takvim bunlar için geçerlidir.

Aşama Aşama Takvim: Dava Açılışından Karara (HMK m.118-186)

Çekişmeli bir miras davasının takvimi Kanun’un öngördüğü sıralamaya göre ilerler ve bu sıralamanın her halkası asgari bir süre tüketir. Bu nedenle “dava ne kadar sürer” sorusunun en dürüst cevabı, aşamaları tek tek toplamaktır.

Dava, dilekçenin harcı yatırılarak tevzi bürosuna sunulmasıyla açılır. Davalıya tebligat çıkarılır ve davalının cevap dilekçesi verme süresi HMK m.127 uyarınca dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; durumun gerektirdiği hâllerde hâkim bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Ardından davacının cevaba cevap, davalının ikinci cevap dilekçesi gelir; HMK m.136 bu dilekçeler için de iki haftalık süre öngörür. Yalnızca dilekçeler teatisi aşaması, tebligat sürelerinin de eklenmesiyle çoğu dosyada iki ilâ dört ay tutar.

Dilekçeler tamamlandığında ön inceleme aşaması başlar. HMK m.137 uyarınca hâkim dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tespit eder, tarafları sulhe teşvik eder. Ön inceleme duruşmasında tahkikat için gerekli deliller belirlenir ve kesin süreler verilir. Tahkikat aşaması, delilin türüne göre uzar: tanık dinlenmesi bir veya iki celse, keşif ve bilirkişi incelemesi ise rapor süresi, itiraz süresi ve gerekirse ek rapor döngüsü nedeniyle aylarca sürebilir. Bu döngü hakkında ayrıntı için bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet rehberimize bakabilirsiniz.

Tablonun son iki satırı, süre beklentisini en çok bozan kalemdir. İlk derece yargılaması iki yılda bitmiş bir tenkis dosyası, istinaf ve temyiz aşamalarıyla birlikte beş yılı bulabilir. Bu nedenle müvekkile verilecek gerçekçi takvim, ilk derece süresi değil kesinleşme süresidir. Kararın kesinleşmesinden sonraki tapu tescili ve infaz aşaması için miras davasını kazandıktan sonraki adımlar yazımıza bakılabilir.

Davayı Açmadan Önce İşleyen Süreler: Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı

Miras hukukunda süre yalnızca yargılamanın uzunluğu değildir; birçok davada dava açma hakkının kendisi süreye bağlıdır. Bu süreler kaçırıldığında davanın ne kadar süreceği sorusu anlamını yitirir, çünkü dava esasa girmeden reddedilir. Aşağıdaki tablo miras dosyalarında en sık karşılaşılan süreleri kanuni dayanaklarıyla birlikte gösterir.

Mirasın reddinde üç aylık sürenin nasıl hesaplandığı özellikle tartışmalıdır; sürenin son gününü kendi dosyanız için görmek isterseniz mirasın reddi süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Tenkiste bir yıllık sürenin öğrenme anına bağlı olması, uygulamada davanın en çok tartışılan yönüdür; ayrıntı için tenkis davası rehberimize bakınız.

Süreyi Uzatan Beş Sebep ve Her Birine Karşı Alınacak Önlem

1. Taraf teşkilinin tamamlanamaması. Terekenin bütününü ilgilendiren davalarda mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır; bir mirasçı davada yer almıyorsa mahkeme esasa giremez. Dava açılmadan önce güncel mirasçılık belgesinin alınması ve tüm mirasçıların adres kayıt sisteminden tespit edilmesi bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

2. Tebligat sorunları. Adresi bilinmeyen mirasçı için adres araştırması, sonuçsuz kalırsa ilanen tebligat gerekir. Yurt dışındaki mirasçıya tebligat, ilgili devletle yürütülen usullere göre yapılır ve tek başına aylar tutabilir. Bu sorunun yönetimi için miras davasında tebligat rehberimizde ayrıntılı yol haritası verilmiştir.

3. Bilirkişi ve keşif döngüsü. Değerleme gerektiren her davada rapor beklenir, taraflar itiraz eder, mahkeme gerekirse ek rapor veya yeni heyet görevlendirir. Her döngü aylar ekler. İtirazın teknik ve somut yapılması, dosyaya karşı rapor sunulması bu döngüyü kısaltır.

4. Zincirleme vefat. Yargılama sürerken mirasçılardan birinin vefatı, onun mirasçılarının da davaya dâhil edilmesini gerektirir. Kuşak sayısı arttıkça taraf sayısı katlanır ve tebligat süreci baştan işler. Eski tarihli terekelerde bu risk yüksektir.

5. Kanun yolu. İlk derece kararının ardından istinaf, şartları varsa temyiz gelir. Bölge adliye mahkemesinin kararı kaldırıp dosyayı iade etmesi hâlinde yargılama ilk dereceden yeniden başlar. Bu ihtimal, gerçekçi takvimin neden kesinleşme üzerinden kurulması gerektiğini açıklar.

Bu beş sebebin dördü dava açılmadan önce alınacak hazırlık tedbirleriyle yönetilebilir. Delillerin dava öncesinde güvence altına alınması için delil tespiti yolunu, talebin sonradan büyütülmesi gerektiğinde ıslah imkânını değerlendirmek gerekir; ıslah ve dava birleştirmenin süreye etkisi için ilgili rehberimize bakınız.

Miras Davasının Masrafı Ne Kadar? Maliyet Kalemlerinin Haritası

Maliyet sorusunun cevabı, tek bir toplam rakam değil bir kalemler listesidir. Miras dosyasında ödenen paralar hukuken üç ayrı gruba ayrılır ve bu ayrım önemlidir, çünkü her grubun ödeyicisi, ödeme zamanı ve geri alınabilirliği farklıdır.

Birinci grup harçlardır: 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca devlete ödenen, yargı hizmetinin karşılığı olan kamusal yükümlülüklerdir. İkinci grup yargılama giderleridir: HMK m.323’te sayılan tebligat, tanık, bilirkişi, keşif, dosya ve sair giderler; bunlar gider avansı ve delil avansı yoluyla peşin olarak yatırılır. Üçüncü grup vekâlet ücretidir ve kendi içinde ikiye ayrılır: müvekkilin kendi avukatına sözleşmeye göre ödediği akdi vekâlet ücreti ile mahkemenin kaybeden taraftan alıp kazanan tarafa verdiği karşı taraf vekâlet ücreti.

Tablonun en önemli sütunu son ikisidir: yatıran ile nihai olarak ödeyen çoğu kalemde farklı kişilerdir. HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri kural olarak haksız çıkan tarafa yüklenir; davacı başlangıçta yatırdığı harç ve avansı, davayı kazanması hâlinde hükümle birlikte karşı taraftan talep eder. Bu nedenle “dava bana kaça mal olur” sorusunun doğru karşılığı, başlangıçta ne kadar nakit gerekir ve kaybedersem hangi kalemler üzerimde kalır şeklinde iki ayrı hesaptır.

Harçlar: 492 Sayılı Kanun’un Miras Davalarındaki İşleyişi

Harç rejimi davanın konusuna göre ikiye ayrılır. Konusu para ile ölçülebilen davalarda nispi harç, konusu para ile ölçülemeyen dava ve işlerde maktu harç uygulanır. Miras dosyalarında bu ayrım şöyle işler: mirasçılık belgesi talebi, vasiyetnamenin açılması, tereke tespiti gibi çekişmesiz işler maktu harca tabidir; tenkis, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil, miras sebebiyle istihkak gibi davalarda ise talebin parasal değeri üzerinden nispi harç hesaplanır.

Nispi karar ve ilam harcının oranı 492 sayılı Kanun’a bağlı (1) Sayılı Tarife’de binde 68,31 olarak belirlenmiştir. Kanun’un 28. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca bu harcın dörtte biri dava açılırken peşin olarak alınır, kalan dörtte üçü karardan sonra tahsil edilir. Uygulamadaki en yaygın yanılgı, dava açılışında harcın tamamının istendiğinin sanılmasıdır; oysa açılışta ödenen tutar nispi harcın yalnızca çeyreğidir.

Bunun yanında dava açılışında ayrıca maktu başvurma harcı alınır; asliye hukuk mahkemelerinde bu tutar 2026 yılı tarifesine göre 732,00 TL‘dir. Tahkikat aşamasında keşif kararı verilirse keşif harcı doğar ve 2026 tarifesinde bu tutar 5.188,00 TL olarak uygulanmaktadır. Maktu harç tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenerek 1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe girer; bu nedenle güncel dosyalarda yürürlükteki tarifenin kontrol edilmesi gerekir. Harç sisteminin bütününe dair ayrıntı için Harçlar 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

Nispi harcın matrahı, davanın türüne göre değişir ve bu, maliyeti belirleyen en kritik tercihtir. Tenkiste matrah saklı payın zedelenen kısmıdır; muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında taşınmazın değeri, dava yalnızca davacının payı için açılmışsa o paya düşen değerdir. Ortaklığın giderilmesinde ise dava değeri taşınmazın tamamının değeridir ve harç, paydaşlara payları oranında yüklenir.

Gider Avansı ve Delil Avansı: Dava Şartı Olan Masraf

Gider avansı, miras dosyalarında en çok gözden kaçan kalemdir; oysa HMK m.114’ün birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır. Avans yatırılmazsa mahkeme kesin süre verir; bu sürede de yatırılmazsa dava usulden reddedilir. HMK m.120 uyarınca avansın miktarı, her yıl Adalet Bakanlığı’nca çıkarılan tarifeye göre belirlenir ve tebligat, tanık, bilirkişi, keşif ile diğer yargılama giderlerini karşılamak üzere peşin alınır.

Gider avansının tutarını doğrudan etkileyen unsur taraf sayısıdır: tarife tebligat giderini taraf başına hesapladığından, on mirasçılı bir dosyada avans, iki taraflı bir dosyanın birkaç katına çıkar. Miras davalarının avans yükünün diğer davalardan yüksek olmasının başlıca sebebi budur. Yargılama sırasında avans tükenirse mahkeme ek avans yatırılmasını ister; ek avansın yatırılmaması bu kez dava şartı eksikliği doğurmaz ama ilgili delilden vazgeçilmiş sayılma sonucunu doğurabilir.

Delil avansı ise HMK m.324’te düzenlenmiştir: taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı vermek zorundadır. Keşif ve bilirkişi incelemesi gibi masraflı deliller çoğunlukla bu kalemden karşılanır. Delil avansını yatırmayan taraf o delilden vazgeçmiş sayılır; bu, özellikle değerleme gerektiren tenkis ve muris muvazaası dosyalarında davanın kaderini belirleyebilecek bir sonuçtur. Yargılama giderlerini karşılayacak durumda olmayanlar için adli yardım kurumu devrededir ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Vekâlet Ücreti: Akdi Ücret ve Karşı Taraf Ücreti

Avukatlık ücreti iki ayrı hukuki ilişkiden doğar ve karıştırılmaları müvekkil açısından en sık yaşanan sürprizdir. Akdi vekâlet ücreti, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.163 uyarınca avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılan ücrettir; ancak m.164/2 uyarınca hükmolunacak veya elde edilecek para yahut malın değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz ve m.169 uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında ücret kararlaştırılamaz. Bu ücret dava kaybedilse de ödenir; çünkü karşılığı hizmetin görülmesidir, sonucun kazanılması değildir.

Karşı taraf vekâlet ücreti ise HMK m.330 uyarınca mahkemece hükmedilen ve kaybeden taraftan alınıp kazanan tarafa verilen ücrettir. Miktarı taraflar arasındaki sözleşmeye değil, yürürlükteki tarifeye göre belirlenir. 2026 yılında yürürlükte olan tarife, 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi‘dir.

Konusu para olan davalarda ücret nispi olarak hesaplanır, ancak iki sınır birlikte işler. Birincisi: nispi tarifeye göre bulunan tutar, davanın görüldüğü mahkeme için tarifenin ikinci kısmında öngörülen maktu ücretin altında kalamaz. İkincisi: hükmedilen vekâlet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Düşük değerli dosyalarda birinci sınır, çok düşük değerli dosyalarda ikinci sınır belirleyici olur. Miras dosyalarında ücret rejiminin dava türüne göre ayrıntılı dökümü için miras avukatı vekâlet ücreti rehberimize bakınız.

Üç Örnek Üzerinden Maliyet Hesabı

Aşağıdaki üç senaryo, aynı terekede farklı dava tercihlerinin maliyeti nasıl değiştirdiğini göstermek için kurgulanmıştır. Rakamlar yürürlükteki tarifelere göre hesaplanmış olup dosyanın somut koşullarına göre değişir.

Birinci senaryo — muris muvazaası, tam değer üzerinden. Miras bırakan sağlığında 4.000.000 TL değerindeki taşınmazını bir çocuğuna devretmiştir. Diğer mirasçı, taşınmazın tamamının tapusunun iptalini istemektedir. Dava değeri 4.000.000 TL’dir. Peşin nispi harç: 4.000.000 × 68,31/1000 ÷ 4 = 68.310,00 TL. Buna 732,00 TL başvurma harcı, gider avansı ve tahkikatta doğacak 5.188,00 TL keşif harcı eklenir.

İkinci senaryo — aynı dosya, miras payı oranında. Aynı davacı, üç mirasçılı terekede yalnız kendi payına düşen 1/3 oranında iptal istemektedir. Dava değeri 4.000.000 × 1/3 = 1.333.333 TL’ye iner. Peşin nispi harç: 1.333.333 × 68,31/1000 ÷ 4 = 22.769,78 TL. Talep aynı hukuki sebebe dayanmasına rağmen açılış harcı üçte birine düşmüştür. Bu tercih, miras dosyalarında maliyeti düşürmenin en etkili ve en çok gözden kaçan yoludur.

Üçüncü senaryo — çekişmesiz iş. Mirasçılar arasında ihtilaf yoktur, yalnızca mirasçılık belgesi ve intikal işlemleri yapılacaktır. Talep sulh hukuk mahkemesinde veya noterde karşılanır, maktu harca tabidir ve maliyet üç haneli ilâ dört haneli tutarlarda kalır. Aynı tereke, ihtilafın çıkıp çıkmamasına göre birkaç bin liralık bir işlem ile yüz bin lirayı aşan bir yargılama arasında salınır.

Yargılama Giderlerini Kim Öder?

HMK m.323 yargılama giderlerinin kapsamını sayar: harçlar, tebligat, dosya, tanık, bilirkişi ve keşif giderleri, vekille takip edilen davalarda tarifeye göre vekâlet ücreti ve diğer zorunlu giderler bu kapsamdadır. HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Davanın kısmen kabulü hâlinde gider, tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası önemli bir istisna içerir: taraflardan biri gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebep olmuşsa, davada haklı çıksa bile bu giderleri ödemeye mahkûm edilebilir. Miras dosyalarında bu hüküm, gereksiz keşif ve bilirkişi talepleri ile geciktirme amaçlı itirazlar bakımından fiilen uygulanır.

Ortaklığın giderilmesi davası bu kuralın önemli bir istisnasıdır. Dava, paydaşların ortak menfaatine hizmet ettiğinden yargılama giderleri ve vekâlet ücreti kural olarak paydaşlara payları oranında yüklenir; davalı paydaşlar davaya karşı çıkmış olsalar bile bu böyledir. Bu nedenle izale-i şuyu davasında “davayı kazandım, masrafı karşı taraf öder” beklentisi doğru değildir. Ayrıntı için ortaklığın giderilmesi rehberimize bakınız.

Masrafı Yasal Yoldan Düşürmenin Yolları

Maliyet, dava açılmadan önce yapılan tercihlerle büyük ölçüde belirlenir. Aşağıdaki imkânların tamamı mevzuatta karşılığı olan, uygulamada işleyen yollardır.

Bu imkânlar içinde en çok gözden kaçan iki tanesi miras payı oranında dava ve sulh indirimidir. Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi ilk tercih açılış harcını üçte birine indirmektedir. İkincisi ise 492 sayılı Kanun’un 22. maddesine dayanır: sulh, kabul veya feragat ilk oturumda gerçekleşirse karar ve ilam harcının üçte biri alınır. Taraflar arasında anlaşma ihtimali varsa bunun ilk duruşmadan önce değerlendirilmesi, hem harç hem de yıllara yayılan yargılama gideri bakımından ciddi tasarruf sağlar. Feragat, kabul ve sulh arasındaki farkın hukuki sonuçları için ilgili rehberimize bakılmalıdır.

Adli yardım ise ekonomik durumu yetersiz olan mirasçılar için gerçek bir çözümdür. HMK m.334 uyarınca kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler adli yardımdan yararlanabilir. Talep kabul edilirse harç ve giderlerden geçici muafiyet sağlanır; ancak bu muafiyet kesin değildir, m.339 uyarınca dava sonunda ertelenen giderler tahsil edilebilir.

Ortaklığın Giderilmesinde Zorunlu Arabuluculuk: Süre ve Maliyet Etkisi

Miras dosyalarının bir bölümünde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen 18/B maddesi uyarınca, taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin uyuşmazlıklar ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk öngörülmüştür ve bu düzenleme 1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Süre bakımından arabuluculuk, davanın önüne eklenen kısa bir aşamadır: başvuru, arabulucunun görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırılır, zorunlu hâllerde bu süre en çok bir hafta uzatılabilir. Maliyet bakımından ise ciddi bir avantaj sağlar; taraflar anlaşırsa yargılama harçları, gider avansı, keşif ve bilirkişi ücretleri hiç doğmaz ve yıllara yayılan bir süreç birkaç haftada kapanır. Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınarak ilam gibi icraya konulabilir.

Buna karşılık tenkis, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil ile mirasçılık belgesinin iptali gibi davalarda zorunlu arabuluculuk kapsamı uygulamada tartışmalıdır. Bu nedenle dava türüne göre kapsamın dosya bazında değerlendirilmesi, gereksiz bir usulden ret riskini önler.

Süre ve Maliyeti Birlikte Planlamak: Aşamalı Nakit Takvimi

Miras dosyalarının maliyeti tek seferde doğmaz. Açılışta harç ve avans, tahkikatta keşif ve bilirkişi, kararda bakiye harç ödenir. Süreç yıllara yayıldığından müvekkile toplam bir rakam sunmak yerine aşamalı nakit takvimi çıkarmak, hem beklentiyi gerçekçi tutar hem de bütçelemeyi mümkün kılar.

Sık Yapılan Hatalar

Toplam maliyeti dava değeri üzerinden tahmin etmek. Dava değeri harcın matrahıdır, maliyetin kendisi değildir. Açılışta ödenen nispi harç, dava değerinin binde 68,31’inin dörtte biridir; yani dava değerinin yaklaşık binde 17’sidir.

Gider avansını hesaba katmamak. Çok mirasçılı dosyalarda avans, peşin harca yaklaşan bir kalem olabilir ve dava şartı olduğu için ihmali doğrudan usulden ret sonucu doğurur.

Karşı taraf vekâlet ücretini görmezden gelmek. Dava kaybedilirse yalnızca kendi avukatının ücreti değil, karşı tarafın tarifeye göre hesaplanan vekâlet ücreti de ödenir. Yüksek değerli bir tenkis dosyasında bu kalem tek başına ciddi bir tutar oluşturur.

Kesinleşme süresini yok saymak. İlk derece kararı alındığında dosya bitmiş sayılmaz; tapu tescili ve infaz için kararın kesinleşmesi gerekir. Takvim buna göre kurulmalıdır.

Tüm taşınmaz için dava açmak. Yalnız kendi payı için dava açma imkânı varken taşınmazın tamamının iptalini istemek, harcı gereksiz yere katlar ve çoğu dosyada aynı sonuca ulaşılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras davası ortalama ne kadar sürer?

Tek bir ortalama yoktur. Mirasçılık belgesi gibi çekişmesiz işler gün veya haftalar içinde sonuçlanır. Ortaklığın giderilmesi aylar ilâ yıllar, tenkis ve muris muvazaası gibi keşif ve değerleme gerektiren çekişmeli davalar ise çoğunlukla yıllar sürer. İstinaf ve temyiz aşamaları eklendiğinde kesinleşme süresi ilk derece süresinin iki katına çıkabilir.

Miras davası açmak için ne kadar para gerekir?

Açılışta gereken nakit üç kalemden oluşur: maktu başvurma harcı, dava değerinin binde 68,31’inin dörtte biri tutarındaki peşin nispi harç ve gider avansı. Buna avukatla çalışılıyorsa akdi vekâlet ücretinin peşin kısmı eklenir. Keşif harcı ve bilirkişi ücreti açılışta değil tahkikat aşamasında doğar.

Peşin harç nasıl hesaplanır?

Dava değeri binde 68,31 ile çarpılır, çıkan nispi harcın dörtte biri peşin olarak alınır. Örneğin 1.000.000 TL değerindeki bir davada nispi harç 68.310,00 TL, peşin ödenecek kısım 17.077,50 TL’dir. Kalan dörtte üç, karardan sonra tahsil edilir.

Davayı kaybedersem hangi masraflar üzerimde kalır?

HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Kaybeden taraf kendi yatırdığı harç ve avansı geri alamaz, bakiye karar harcını öder ve karşı tarafın tarifeye göre hesaplanan vekâlet ücretini karşılar. Kendi avukatına ödediği akdi ücret de üzerinde kalır.

Miras davası masrafını kim öder?

Kural olarak haksız çıkan taraf öder. Dava kısmen kabul edilirse gider haklılık oranına göre paylaştırılır. Ortaklığın giderilmesi davası istisnadır: yargılama gideri ve vekâlet ücreti paydaşlara payları oranında yüklenir.

Harcı düşürmenin yasal bir yolu var mı?

Vardır. Taşınmazın tamamı yerine yalnız kendi miras payı oranında dava açmak, dava değerini ve dolayısıyla peşin harcı aynı oranda düşürür. Ayrıca 492 sayılı Kanun m.22 uyarınca sulh, kabul veya feragat ilk oturumda gerçekleşirse karar ve ilam harcının yalnızca üçte biri alınır.

Gider avansı yatırılmazsa ne olur?

HMK m.114/1-g uyarınca gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır. Mahkeme kesin süre verir; bu süre içinde de yatırılmazsa dava usulden reddedilir. Yargılama sırasında avans tükenirse ek avans istenir.

Adli yardımdan yararlanabilir miyim?

HMK m.334 uyarınca kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olanlar adli yardım talep edebilir. Kabul edilirse harç ve giderlerden geçici muafiyet sağlanır; m.339 uyarınca dava sonunda ertelenen giderler tahsil edilebilir.

Ortaklığın giderilmesi davasında arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Kanun’a eklenen 18/B maddesi uyarınca ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır ve bu düzenleme 1 Eylül 2023’te yürürlüğe girmiştir. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.

Arabuluculuk süreci ne kadar sürer?

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en çok bir hafta uzatılabilir. Taraflar anlaşırsa yargılama harçları, gider avansı, keşif ve bilirkişi ücretleri hiç doğmaz.

Vekâlet ücreti en fazla ne kadar olabilir?

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164/2 uyarınca avukatlık ücreti, hükmolunacak veya elde edilecek para yahut malın değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz. Aynı Kanun’un 169. maddesi uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında ücret de kararlaştırılamaz.

Karşı taraf vekâlet ücreti ne kadar olur?

Miktarı taraflar arasındaki sözleşmeye göre değil yürürlükteki tarifeye göre belirlenir. 2025-2026 tarifesinde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu ücret 45.000 TL, sulh hukuk mahkemesinde 30.000 TL’dir. Konusu para olan davalarda nispi hesap yapılır; bulunan tutar bu maktu ücretin altına inemez ve kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

Tenkis davası açma süresi ne kadar?

TMK m.571 uyarınca saklı payının zedelendiğini öğrenen mirasçı bir yıl içinde dava açmalıdır. Vasiyetnamelerde süre vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren her hâlde on yıldır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.

Muris muvazaası davası için süre var mı?

Yoktur. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye bağlı değildir. Ancak delillerin zamanla kaybolması pratik bir sınır oluşturur.

Mirasçılık belgesi almak ne kadar sürer ve ne kadar tutar?

TMK m.598 uyarınca mirasçılardan her biri tek başına notere veya sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Noterden başvuruda belge çoğunlukla aynı gün veya birkaç gün içinde alınır; mahkeme yolunda süre biraz uzar. İşlem maktu harca tabidir ve miras davalarının en düşük maliyetli aşamasıdır.

Dava sürerken mirasçılardan biri ölürse ne olur?

Ölen mirasçının mirasçıları davaya dâhil edilir; taraf teşkili yeniden sağlanana kadar yargılama ilerlemez. Tebligat süreci baştan işleyeceğinden bu durum dosyaya aylar ekler. Eski tarihli terekelerde zincirleme vefat, süreyi uzatan en önemli sebeplerden biridir.