Vergi hukuku rehberi; tarhiyattan vergi davasına, uzlaşmadan tahsilat işlemlerine kadar tüm başlıkları tek sayfada toplar. Aşağıdaki dizin, sitemizdeki 69 içeriğe doğrudan erişim sağlar.
Nasıl kullanılır: Elinize ihbarname ulaştıysa önce Tarhiyat Türleri ve İndirim ve Uzlaşma tablolarına bakın; dava ile uzlaşma arasındaki tercih otuz gün içinde yapılmalıdır.
İdarî yargı usulü için İdare Hukuku Rehberimiz; kamu alacaklarının takibi için İcra ve İflas Rehberimiz; diğer alanlar için Hukuk Rehberlerimiz.
Konu Haritası
Aradığınız başlığı ve o başlıktaki içerik sayısını aşağıdan görebilirsiniz.
| Başlık | İçerik | Kapsam |
|---|---|---|
| Tarhiyat Türleri ve İhbarname | 4 | Verginin tarhı; beyana dayanan, ikmalen, re’sen ve idarece olmak üzere dört şekilde yapılır. Tarhiya… |
| Vergi İncelemesi ve Denetim | 4 | Vergi incelemesinin kapsamı, süresi, mükellefin hakları, yoklama ve arama tedbirleri ile inceleme tu… |
| Vergi Cezaları | 10 | Vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları ile bunlarda uygulanan indirim imkânları.… |
| Uzlaşma, İzaha Davet ve Pişmanlık | 1 | Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma, izaha davet müessesesi ile pişmanlık ve ıslah. Bu yollar cezayı … |
| Vergi Davası ve Kanun Yolları | 7 | Vergi mahkemesinde dava açma süresi otuz gündür ve dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurur. B… |
| Tahsilat, Ödeme Emri ve Haciz | 1 | Ödeme emri, itiraz süresi, haciz, e-haciz, tecil ve taksitlendirme ile gecikme zammı.… |
| Zamanaşımı ve Süreler | 3 | Tarh zamanaşımı beş yıl, tahsil zamanaşımı beş yıldır. Süreler farklı tarihlerden başlar ve kesilme … |
| Vergi Suçları ve Ceza Sorumluluğu | 4 | Kaçakçılık suçları, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma ile deft… |
| Gelir Vergisi ve Beyan | 10 | Gelir vergisi beyannamesi, kira geliri, serbest meslek kazancı, istisna tutarları ve emsal kira bede… |
| Katma Değer Vergisi | 4 | Katma değer vergisi indirimi, iadesi, tevkifat uygulaması ve istisnalar.… |
| Kurumlar Vergisi | 2 | Kurumlar vergisi, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve şirket işlemleri.… |
| Damga Vergisi ve Harçlar | 2 | Damga vergisi, harçlar ve sözleşmelerde vergisel yükümlülükler.… |
| Emlak, MTV ve Veraset Vergisi | 2 | Emlak vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, değerli konut vergisi ile veraset ve intikal vergisi.… |
| Uluslararası Vergilendirme | 1 | Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, mukimlik ve sınır ötesi işlemlerin vergilendirilmesi.… |
| Özel Durumlar | 14 | Uygulamada sık karşılaşılan ancak yukarıdaki başlıklara doğrudan girmeyen özel durumlar.… |
Vergi davasında tahsilat kendiliğinden durur.
Bu, genel idarî davalardan temel farktır. Ayrıca yürütmenin durdurulması istemeye gerek kalmaz. Ankara — Av. Fatma Öztürk.
Tarhiyat Türleri
Tarhiyatın türü, ispat yükünü ve itiraz imkânlarını doğrudan belirler.
| Tür | Şartı | Özellik |
|---|---|---|
| Beyana dayanan tarh | Mükellefin beyanı üzerine | Kural olarak dava açılamaz; ihtirazî kayıtla beyan istisnadır |
| İkmalen tarh | Defter, kayıt ve belgelere dayanılarak matrah farkı bulunması | Somut belgeye dayanır |
| Re’sen tarh | Matrahın defter ve belgelerden tespit edilememesi | Takdir komisyonu veya inceleme raporu |
| İdarece tarh | Mükellefin görevini yerine getirmemesi | Kanunda sayılan sınırlı hâllerde |
| İhtirazî kayıt | Beyan edip dava hakkını saklı tutma | Beyana dayanan tarhta tek yol |
| İhbarname | Tarhiyatın mükellefe bildirilmesi | Süreler tebliğden itibaren işler |
Vergi Cezaları
| Ceza | Ölçüsü | Açıklama |
|---|---|---|
| Vergi ziyaı cezası | Ziyaa uğratılan verginin bir katı | Kaçakçılık fiilleriyle işlenirse üç kat |
| Usulsüzlük cezası | Şekle ve usule aykırılık | Derecelere göre maktu tutar |
| Özel usulsüzlük cezası | Belge düzenine aykırılık | Fatura, fiş ve belge düzeni ihlalleri |
| İştirak | Fiile iştirak edenlere ceza | Ayrıca uygulanır |
| Tekerrür | Beş yıl içinde tekrar | Cezada artırım |
| Birleşme | Tek fiille birden fazla ceza | Ağır olan uygulanır |
İndirim, Uzlaşma ve Pişmanlık
Bu yolların bir kısmı cezayı tamamen ortadan kaldırabilir.
| Yol | Şartı | Sonucu |
|---|---|---|
| Cezalarda indirim | Dava açılmaması ve süresinde ödeme | Vergi ziyaı ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında yarısı; küçük tutarlı usulsüzlüklerde yüzde yetmiş beşi (VUK m.376, Ek m.1) |
| Tarhiyat öncesi uzlaşma | İnceleme tamamlanmadan önce | 7524 sayılı Kanunla vergi aslı kapsam dışına çıkarıldı; yalnızca cezalar görüşülür |
| Tarhiyat sonrası uzlaşma | İhbarname tebliğinden sonra | Otuz gün içinde başvuru |
| İzaha davet | Ön tespit üzerine izah isteme | Ziyaa uğratılan verginin yüzde yirmisi oranında ceza |
| Pişmanlık ve ıslah | Kendiliğinden bildirim | Vergi ziyaı cezası kesilmez |
| Kanun yolundan vazgeçme | Davadan feragat karşılığı indirim | Dava aşamasında |
| Peşin ödeme | Belirli hâllerde ek indirim | Şartlara bağlı |
Dava ile uzlaşma arasındaki tercih otuz gün içinde yapılır.
İndirim şartları bazen davadan daha avantajlı olabilir. Karar teknik bir hesaba dayanmalıdır.
Vergi Davası
En kritik fark: dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurur.
| Konu | Kural | Açıklama |
|---|---|---|
| Dava açma süresi | Otuz gün | İhbarnamenin tebliğinden itibaren |
| Görevli mahkeme | Vergi mahkemesi | Tek veya heyet hâlinde |
| Tahsilata etkisi | Dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurur | Genel idarî davalardan temel fark |
| Ödeme emrine dava | On beş gün (6183 m.58) | Ayrı bir dava türüdür |
| Ödeme emrine itiraz sebepleri | Böyle bir borcun olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı | Sınırlı sayıda |
| İstinaf | Otuz gün | Bölge idare mahkemesine |
| Temyiz | Otuz gün | Danıştay’a; parasal sınır aranır |
| Düzeltme ve şikâyet | Vergi hatalarında | Dava süresi geçmiş olsa da başvurulabilir |
Tahsilat ve Cebrî İcra
| İşlem | Şartı | Açıklama |
|---|---|---|
| Ödeme emri | Vadesinde ödenmeyen amme alacağı için | Tebliğ ile süre başlar |
| Dava süresi | On beş gün | Vergi mahkemesine; ödeme ve mal bildirimi süresi ise yedi gündür (6183 m.55, m.58) |
| Mal bildirimi | Yedi gün | Bildirimde bulunmamak yaptırıma tabidir |
| Haciz | Ödeme emrine rağmen ödenmemesi | Menkul, gayrimenkul ve alacak haczi |
| E-haciz | Banka hesaplarına elektronik haciz | Bildirim usulü önemlidir |
| Tecil ve taksitlendirme | Çok zor durum hâli | Teminat aranabilir |
| İhtiyati haciz | Tahsilin tehlikeye girmesi | Yedi gün içinde itiraz |
| Gecikme zammı | Vadesinden sonra | Aylık oran üzerinden |
Zamanaşımı Süreleri
| Konu | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Tarh zamanaşımı | Beş yıl | Verginin doğduğu yılı izleyen yılın başından |
| Tahsil zamanaşımı | Beş yıl | Vadesini izleyen yılın başından |
| Ceza kesme (vergi ziyaı) | Beş yıl | Verginin bağlı olduğu dönemi izleyen yılın başından |
| Ceza kesme (usulsüzlük) | İki yıl | Usulsüzlüğün yapıldığı yılı izleyen yılın başından |
| Zamanaşımının durması | Takdir komisyonuna sevk | Durma süresi bir yılı geçemez |
| Zamanaşımının kesilmesi | Ödeme, haciz, cebren tahsil işlemleri | Yeniden işlemeye başlar |
| Düzeltme talebi | Beş yıl | Zamanaşımı süresi içinde |
| VUK 359 suçlarında | Ceza zamanaşımı | Ayrı hükümlere tabidir |
Vergi Suçları
| Fiil | Yaptırım | Açıklama |
|---|---|---|
| Defter ve belgeleri gizleme | Hapis cezası | İbraz edilmemesi hâlinde |
| Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge | Hapis cezası | Gerçek işlemi eksik veya yanlış yansıtan |
| Sahte belge düzenleme veya kullanma | Daha ağır hapis cezası | Gerçek bir işlem olmaksızın |
| Defterlerde tahrifat | Hapis cezası | Kayıtları değiştirme veya yok etme |
| Etkin pişmanlık | Vergi aslı ve fer’ilerinin ödenmesi | Belirli oranlarda indirim |
| Suç duyurusu | Vergi müfettişi raporu üzerine | Cumhuriyet savcılığına |
| Vergi ziyaı ile ilişki | Ceza mahkemesi kararı vergi mahkemesini bağlamaz | Ayrı süreçler |
| Şirket yöneticileri | Kanunî temsilcilerin sorumluluğu | Fiilî durum incelenir |
İnceleme Sırasında Mükellef Hakları
| Hak | İçeriği |
|---|---|
| İnceleme başlangıcında bilgilendirilme | İncelemenin konusu ve kapsamı bildirilir |
| Tutanağa şerh koyma | İtirazlarınızı tutanağa yazdırın |
| Tutanak imzalamama | İmzadan kaçınma hakkı vardır; tutanak yine düzenlenir |
| Müşavir bulundurma | İnceleme sırasında meslek mensubu bulundurulabilir |
| İnceleme süresi sınırı | Tam incelemede bir yıl, sınırlı incelemede altı ay |
| Rapor değerlendirme komisyonu | Raporun mevzuata uygunluğu denetlenir |
| İzah hakkı | İzaha davette açıklama sunma imkânı |
| Dava hakkı | İhbarnameye karşı otuz gün içinde |
İhbarname Aldığınızda İlk Sekiz Adım
| Adım | Neden önemli |
|---|---|
| İhbarnamenin tebliğ tarihini kaydedin | Otuz günlük süre bu tarihten işler |
| Tarhiyat türünü belirleyin | İkmalen mi re’sen mi; ispat yükü buna göre değişir |
| İnceleme raporunu isteyin | Tarhiyatın dayanağı burada açıklanır |
| Uzlaşma imkânını değerlendirin | Süre otuz gündür ve dava süresini etkiler |
| İndirim şartlarını hesaplayın | Dava açmamak bazen daha avantajlı olabilir |
| Zamanaşımını kontrol edin | Süre dolmuşsa tarhiyat yapılamaz |
| Defter ve belgeleri koruyun | İbraz edilmemesi ağır sonuç doğurur |
| Uzman desteği alın | Uzlaşma ve dava arasındaki tercih teknik bir karardır |
Süre Haritası: Hangi İşlemde Kaç Gün?
Vergi hukukunda hak kayıplarının çoğu, benzer görünen iki sürenin karıştırılmasından doğar. Aşağıdaki tablo, her işlemin kendi süresini ve dayanağını gösterir.
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi/ceza ihbarnamesine karşı dava | Tebliğden itibaren otuz gün | 2577 sayılı İYUK m.7 |
| Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi | Tebliğden itibaren otuz gün | VUK Ek m.1 |
| Cezada indirim talebi | Tebliğden itibaren otuz gün | VUK m.376 |
| Ödeme emrinde ödeme veya mal bildirimi | Tebliğden itibaren yedi gün | 6183 sayılı Kanun m.55 |
| Ödeme emrine karşı dava | Tebliğden itibaren on beş gün | 6183 sayılı Kanun m.58 |
| İhtiyati hacze karşı dava | Haczin tatbiki veya tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün | 6183 sayılı Kanun m.15 |
| İzaha davete cevap | Davet yazısının tebliğinden itibaren otuz gün | VUK m.370 |
| Pişmanlıkta beyanname ve ödeme | Haber verme dilekçesinden itibaren on beş gün | VUK m.371 |
| İstinaf ve temyiz | Kararın tebliğinden itibaren otuz gün | İYUK m.45, m.46 |
| Yürütmenin durdurulması kararına itiraz | Tebliği izleyen günden itibaren yedi gün | İYUK m.27 |
Beşinci satır en sık karıştırılan noktadır: ödeme emrinde yedi gün ödeme veya mal bildirimi süresidir; dava süresi ise on beş gündür (6183 m.58). İki süre farklı işlemlere aittir ve birlikte işler.
Cezalarda İndirim ve Uzlaşmanın Güncel Oranları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi ziyaı cezasında indirim | Cezanın yarısı indirilir | VUK m.376 (7194 sayılı Kanunla değişik) |
| Usulsüzlük ve özel usulsüzlükte indirim | Bu cezalarda da oran yarıdır; önceki dönemdeki üçte birlik oran yürürlükten kalkmıştır | VUK m.376 |
| Artırımlı indirim | Uzlaşma kapsamı dışında bırakılan ve 2026 yılı için 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında oran yüzde yetmiş beştir | VUK Ek m.1; 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği |
| Uzlaşmanın kapsamı | 7524 sayılı Kanunla 2/8/2024 tarihinden itibaren vergi aslı uzlaşma kapsamı dışına çıkarılmıştır; uzlaşma cezalar bakımından yürür | VUK Ek m.1 |
| Uzlaşma ve indirim | Üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında ayrıca VUK m.376 hükümleri uygulanmaz | VUK Ek m.9 |
| Uzlaşma sağlanamazsa | Dava açma süresi bitmiş veya on beş günden az kalmışsa süre, tutanağın tebliğinden itibaren on beş güne tamamlanır | VUK Ek m.7 |
| Kaçakçılık fiilleri | 359. maddedeki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza uzlaşma kapsamı dışındadır | VUK Ek m.1 |
| Kanun yolundan vazgeçme | Kaldırılan verginin yüzde altmışı, tasdik edilen verginin tamamı ve tasdik edilen vergiye ilişkin cezanın yüzde yetmiş beşi tahakkuk eder; bir ay içinde tam ödemede ayrıca yüzde yirmi indirim uygulanır | VUK m.379 |
İki değişiklik tabloyu bütünüyle yeniledi: 7194 ile indirim oranları eşitlendi, 7524 ile uzlaşmanın konusu yalnızca cezalara indirildi. Eski uygulama alışkanlığıyla yapılan tercihler bugün yanlış sonuç verir.
Sık Görülen Yanılgılar
| Yanılgı | Doğrusu |
|---|---|
| Dava açsam da haciz gelir | Vergi mahkemesinde dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurur |
| Beyan ettim, artık itiraz edemem | İhtirazî kayıtla beyan edilirse dava hakkı saklı kalır |
| Uzlaşırsam ceza tamamen kalkar | Uzlaşma cezayı azaltır; kapsamı görüşmeye bağlıdır |
| Pişmanlıkta da ceza kesilir | Şartlara uygun pişmanlık başvurusunda vergi ziyaı cezası kesilmez |
| Ödeme emrine her sebeple itiraz edilir | İtiraz sebepleri kanunda sınırlı sayıda belirlenmiştir |
| Zamanaşımı her hâlde beş yıldır | Takdir komisyonuna sevk zamanaşımını durdurur |
| Ceza mahkemesi beraat verdi, vergi de kalkar | Süreçler ayrıdır; ceza kararı vergi mahkemesini bağlamaz |
| Şirket borcundan ortak sorumlu değildir | Kanunî temsilciler ve belirli hâllerde ortaklar sorumlu tutulabilir |
Tarhiyat Türleri ve İhbarname
Verginin tarhı; beyana dayanan, ikmalen, re’sen ve idarece olmak üzere dört şekilde yapılır. Tarhiyatın türü, itiraz imkânlarını ve ispat yükünü belirler.
Vergi İncelemesi ve Denetim
Vergi incelemesinin kapsamı, süresi, mükellefin hakları, yoklama ve arama tedbirleri ile inceleme tutanağının hukukî değeri.
Vergi Cezaları
Vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları ile bunlarda uygulanan indirim imkânları.
Uzlaşma, İzaha Davet ve Pişmanlık
Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma, izaha davet müessesesi ile pişmanlık ve ıslah. Bu yollar cezayı tamamen ortadan kaldırabilir.
| Uzlaşma, İzaha Davet ve Pişmanlık — 1 içerik |
|---|
| İzaha Davet: Vergi İncelemesi Öncesi Açıklama İmkânı ve %20 Ceza Avantajı |
Vergi Davası ve Kanun Yolları
Vergi mahkemesinde dava açma süresi otuz gündür ve dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurur. Bu, genel idarî davalardan temel farktır.
Tahsilat, Ödeme Emri ve Haciz
Ödeme emri, itiraz süresi, haciz, e-haciz, tecil ve taksitlendirme ile gecikme zammı.
| Tahsilat, Ödeme Emri ve Haciz — 1 içerik |
|---|
| Gecikme Faizi ve Gecikme Zammı Arasındaki Fark |
Zamanaşımı ve Süreler
Tarh zamanaşımı beş yıl, tahsil zamanaşımı beş yıldır. Süreler farklı tarihlerden başlar ve kesilme hâlleri vardır.
Vergi Suçları ve Ceza Sorumluluğu
Kaçakçılık suçları, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma ile defter gizleme fiilleri.
Vergi yargısı ile ceza yargısı ayrı yürür.
Ceza mahkemesinden beraat almanız vergi cezasını kendiliğinden kaldırmaz. İki süreç birlikte yönetilmelidir.
Zamanaşımı Sürelerinin Kanuni Dayanakları
| Tür | Süre ve başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|
| Tarh zamanaşımı | Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıl; bu süre içinde tarh ve tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar | VUK m.114 |
| Takdire sevk | Takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdurur; duran zamanaşımı komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren işlemeye devam eder ve işlemeyen süre her hâlükârda bir yıldan fazla olamaz | VUK m.114 |
| Ceza kesme – vergi ziyaı | Cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın birinci gününden başlayarak beş yıl | VUK m.374 |
| Ceza kesme – usulsüzlük | Usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlayarak iki yıl | VUK m.374 |
| Özel usulsüzlük | 353 ve mükerrer 355. maddeler uyarınca kesilecek cezalarda süre beş yıldır | VUK m.374 |
| Tahsil zamanaşımı | Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar | 6183 sayılı Kanun m.102 |
| Tahsilde kesilme | Ödeme, haciz tatbiki, cebren tahsil işlemleri, ödeme emri tebliği, mal bildirimi ve borcun ikrarı gibi hâller zamanaşımını keser | 6183 m.103 |
| Düzeltme zamanaşımı | 114. maddedeki süre dolduktan sonra ortaya çıkarılan vergi hataları düzeltilemez; maddede üç istisna öngörülmüştür | VUK m.126 |
Beşinci satır çoğu tabloda eksik kalır: özel usulsüzlük cezalarında ceza kesme zamanaşımı iki yıl değil beş yıldır. Bu ayrım, belge düzenine ilişkin eski dönem cezalarında belirleyici olur.
Vergi Kaçakçılığı Suçlarının Ceza Aralıkları
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| 359/a | Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri, gerçek olmayan kişiler adına hesap açma, matrahı azaltacak şekilde başka defter veya kayıt ortamlarına kaydetme; defter, kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizleme; muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma | On sekiz aydan beş yıla kadar hapis |
| 359/b | Defter, kayıt ve belgeleri yok etme, sayfaları yok ederek yerine başka yapraklar koyma veya hiç yaprak koymama; belgelerin asıl veya suretlerini tamamen ya da kısmen sahte olarak düzenleme veya kullanma | Üç yıldan sekiz yıla kadar hapis |
| 359/c | Bakanlıkla anlaşması olmadığı hâlde belge basma veya bilerek kullanma | İki yıldan sekiz yıla kadar hapis |
| 359/ç | Ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldırma, donanım veya yazılımını değiştirme ya da hafıza birimlerine müdahale ederek gerçeğe aykırı belge düzenleme | Üç yıldan sekiz yıla kadar hapis |
| Zincirleme suç | Birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi hâlinde Türk Ceza Kanunu m.43 uygulanır | Ceza artırılarak tek ceza |
| Etkin pişmanlık | Tarh edilen vergi, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile cezaların yarısının ödenmesi hâlinde soruşturma evresinde ceza yarı, kovuşturma evresinde üçte bir oranında indirilir | VUK m.359 |
| Kaldırılan şart | İndirimden yararlanmak için aranan dava açmama veya feragat şartı, Anayasa Mahkemesi’nin E.2022/81, K.2023/153 sayılı kararıyla iptal edilmiştir | Resmî Gazete: 29/11/2023 |
| Mütalaa | Kamu davası açılabilmesi için rapor değerlendirme komisyonunun mütalaası aranır; bu bir dava şartıdır | VUK m.367 |
Yedinci satır güncel uygulamayı belirler: vergi mahkemesindeki dava sürdürülürken de ödeme yapılarak etkin pişmanlık indirimi talep edilebilir.
Gelir Vergisi ve Beyan
Gelir vergisi beyannamesi, kira geliri, serbest meslek kazancı, istisna tutarları ve emsal kira bedeli.
Katma Değer Vergisi
Katma değer vergisi indirimi, iadesi, tevkifat uygulaması ve istisnalar.
Kurumlar Vergisi
Kurumlar vergisi, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve şirket işlemleri.
| Kurumlar Vergisi — 2 içerik |
|---|
| Kurumlar Vergisi (5520): Mükellefiyet, Matrah, Oran ve Beyan Takvimi |
| Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi (KVK m.32/C): Matrah, İndirimler ve Geçmiş Yıl Zararı… |
Damga Vergisi ve Harçlar
Damga vergisi, harçlar ve sözleşmelerde vergisel yükümlülükler.
| Damga Vergisi ve Harçlar — 2 içerik |
|---|
| Kamu İhale Kararlarında ve Sözleşmelerinde Damga Vergisi: Kim, Ne Kadar Öder? |
| Vergi Hukuku Damga Vergisi Nedir? Vergi Hukuku Rehberi |
Emlak, MTV ve Veraset Vergisi
Emlak vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, değerli konut vergisi ile veraset ve intikal vergisi.
| Emlak, MTV ve Veraset Vergisi — 2 içerik |
|---|
| Değerli Konut Vergisi: Kimler Öder, Nasıl Hesaplanır? |
| Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) Uyuşmazlıkları |
İnceleme Süreleri ve Mükellef Haklarının Dayanakları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Amaç | Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır | VUK m.134 |
| Yetkililer | Vergi müfettişleri, vergi müfettiş yardımcıları, ilin en büyük mal memuru ve vergi dairesi müdürleri ile Başkanlıkta müdür kadrolarında görev yapanlar | VUK m.135 |
| Kimlik ibrazı | İnceleme yapanlar, yetkilerini gösteren fotoğraflı resmî vesikayı işe başlamadan önce göstermek zorundadır | VUK m.136 |
| Haber verme | İncelemenin ne zaman yapılacağının önceden haber verilmesi zorunlu değildir | VUK m.138 |
| İnceleme yeri | İnceleme esas itibarıyla dairede yapılır; mükellefin talebi ve iş yerinin müsait olması hâlinde iş yerinde de yapılabilir | VUK m.139 |
| Süreler | Tam incelemede bir yıl, sınırlı incelemede altı ay, katma değer vergisi iade incelemelerinde üç ay; ek sürelerle azami on sekiz, on iki ve beş ay | VUK m.140 |
| Çalışma saatleri | Mükellefin muvafakati olmadıkça resmî çalışma saatleri dışında inceleme yapılamaz | VUK m.140 |
| Tutanak | İtiraz ve mülahazalar tutanağa geçirilir; imzadan çekinilmesi hâlinde defter ve vesikalar inceleme sonuna kadar iade edilmez | VUK m.141 |
Son satır, tutanak imzalamama hakkının bedelini gösterir: imzadan kaçınmak defter ve belgelerin alıkonulması sonucunu doğurur. Uygulamada tercih edilen yol, katılınmayan hususlara şerh düşerek imzalamaktır.
Uluslararası Vergilendirme
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, mukimlik ve sınır ötesi işlemlerin vergilendirilmesi.
| Uluslararası Vergilendirme — 1 içerik |
|---|
| Dijital Hizmet Vergisi (7194): Muafiyet Hadleri, Güncel Oran ve Erişim Engeli Yaptırımı |
Özel Durumlar
Uygulamada sık karşılaşılan ancak yukarıdaki başlıklara doğrudan girmeyen özel durumlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme emrine kaç gün içinde dava açılır?
Ödeme emrine karşı dava süresi, 6183 sayılı Kanun m.58 uyarınca tebliğden itibaren on beş gündür. Yedi günlük süre ise m.55 uyarınca borcun ödenmesi veya mal bildiriminde bulunulması için öngörülmüştür. İki süre farklı işlemlere ait olup birbirine karıştırılmamalıdır. Davada yalnızca böyle bir borcun bulunmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı sebepleri ileri sürülebilir.
Cezalarda indirim oranı nedir?
7194 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra vergi ziyaı cezası ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının yarısı indirilir; önceki dönemdeki üçte birlik oran yürürlükten kalkmıştır. Uzlaşma kapsamı dışında bırakılan ve 2026 yılı için 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında oran yüzde yetmiş beştir (VUK Ek m.1).
Uzlaşma vergi aslını kapsar mı?
Hayır. 7524 sayılı Kanunla 2/8/2024 tarihinden itibaren vergi aslı uzlaşma kapsamı dışına çıkarılmıştır; uzlaşma vergi ziyaı cezaları ile belirlenen tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları bakımından yürür. Üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında ayrıca VUK m.376 hükümleri uygulanmaz (Ek m.9).
Özel usulsüzlük cezalarında ceza kesme zamanaşımı kaç yıldır?
VUK m.374 uyarınca usulsüzlükte genel süre iki yıl olmakla birlikte, 353 ve mükerrer 355. maddeler uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezalarında süre beş yıldır. Vergi ziyaı cezasında ise süre, cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın birinci gününden başlayarak beş yıldır.
Vergi davası açma süresi nedir?
İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gündür.
Dava açmak tahsilatı durdurur mu?
Evet. Vergi mahkemesinde dava açılması tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurur. Bu, genel idarî davalardan temel farktır.
Beyan ettiğim vergiye dava açabilir miyim?
Kural olarak hayır. Ancak beyannameye ihtirazî kayıt konulursa dava hakkı saklı kalır.
Tarhiyat türleri nelerdir?
Beyana dayanan, ikmalen, re’sen ve idarece tarh olmak üzere dörttür.
Vergi ziyaı cezası ne kadardır?
Ziyaa uğratılan verginin bir katıdır. Kaçakçılık fiilleriyle işlenmişse üç kat olarak uygulanır.
Cezalarda indirim nasıl uygulanır?
Dava açılmaması ve süresinde ödeme hâlinde vergi ziyaı cezasının yarısı, usulsüzlük cezalarının üçte biri indirilir.
Uzlaşma nedir?
Vergi ve cezanın idare ile görüşülerek belirlenmesidir. Tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası olmak üzere iki türü vardır.
Tarhiyat sonrası uzlaşma süresi nedir?
İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gündür.
Pişmanlık ve ıslah nedir?
Mükellefin, kanuna aykırılığı kendiliğinden bildirmesidir. Şartlara uygun başvuruda vergi ziyaı cezası kesilmez.
İzaha davet nedir?
Ön tespit üzerine mükelleften izah istenmesidir. İzahın kabul edilmesi hâlinde ceza indirimli uygulanır.
Ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilir?
Dava süresi on beş gündür (6183 m.58). Yedi günlük süre, borcun ödenmesi veya mal bildiriminde bulunulması için öngörülmüştür (6183 m.55).
Ödeme emrine hangi sebeplerle itiraz edilir?
Böyle bir borcun olmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı sebepleriyle. Bu sebepler sınırlı sayıdadır.
Tarh zamanaşımı ne kadardır?
Verginin doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıldır.
Tahsil zamanaşımı ne kadardır?
Vadesini izleyen takvim yılı başından itibaren beş yıldır.
Takdir komisyonuna sevk zamanaşımını etkiler mi?
Evet. Zamanaşımını durdurur; durma süresi bir yılı geçemez.
Sahte belge kullanmanın sonucu nedir?
Vergi ziyaı cezası üç kat uygulanır ve ayrıca hapis cezası öngören kaçakçılık suçu oluşur.
Ceza mahkemesinden beraat alırsam vergi cezası kalkar mı?
Hayır. Vergi yargısı ile ceza yargısı ayrı süreçlerdir ve ceza mahkemesi kararı vergi mahkemesini bağlamaz.
Vergi incelemesi ne kadar sürer?
Tam incelemede bir yıl, sınırlı incelemede altı ay olarak öngörülmüştür; belirli şartlarla ek süre verilebilir.
