Altın alım satımında vergi, altının türüne, nereden alındığına ve alım satımın ticari bir faaliyet niteliği taşıyıp taşımadığına göre değişir. KDV Kanunu m.17/4-g uyarınca külçe altın teslimi KDV’den istisnadır; buna karşılık bilezik, kolye gibi ziynet eşyası ile Cumhuriyet altını gibi sikke altınların tesliminde m.23/e uyarınca KDV, satış bedelinden içerdiği külçe altın bedeli düşülerek kalan tutar, yani fiilen işçilik ve marj üzerinden hesaplanır. Kuyumcudan fiziki altın alımında kambiyo vergisi yoktur; ancak 32 Sayılı Karara 15 Mart 2025’te eklenen m.19/3 ile kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satımlar kambiyo işlemi sayıldığından, 17 Mart 2025’ten itibaren bankalardaki altın hesaplarından yapılan alımlarda işlem tutarının binde ikisi oranında banka ve sigorta muameleleri vergisi alınır. Altın satarken (bozdururken) bireyler kural olarak vergi ödemez; Gelir Vergisi Kanunu bireylerin arızi altın satış kazancını vergilendirilen gelir unsurları arasında saymaz. Ancak altın alım satımı devamlılık ve organizasyon içeren bir faaliyete dönüşürse ticari kazanç olarak vergilendirilir ve ayrıca kuyum ticareti yetki belgesi gerektirir. Düğünde takılan altınlar örf ve adete göre verilen hediye olarak veraset ve intikal vergisinden istisnadır; bağış ve miras yoluyla intikal eden altınlar ise vergiye tabidir. Bu rehber, altın alırken ve satarken ödenen her vergiyi mevzuat maddeleri, özelgeler ve hesap örnekleriyle anlatır.
Altın alım satımınız vergi incelemesine mi konu oldu?
Altın alım satımının ticari kazanç sayılması, kuyumculukta özel matrahlı KDV, banka altın hesaplarında kambiyo BSMV’si, altın bağışı ve mirasında veraset ve intikal vergisi, altın satış bedelinin bankada blokeye takılması ve kaynak ispatı konularında Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppAltın Alım Satımında Hangi Vergiler Var? Genel Tablo
Altın, Türk vergi sisteminde tek bir kurala bağlı değildir. KDV bakımından külçe altın ile altından mamul eşya ayrı tutulur; banka ve sigorta muameleleri vergisi bakımından fiziki teslim ile hesap üzerinden yapılan kaydi işlemler ayrılır; gelir vergisi bakımından bireylerin arızi satışları ile ticari faaliyet birbirinden ayrılır; veraset ve intikal vergisi bakımından ise hediye, bağış ve miras farklı sonuç doğurur. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan işlemlerde hangi verginin doğduğunu özetler; ayrıntılar izleyen başlıklarda mevzuat dayanaklarıyla açıklanmıştır.
İşlem türüne göre altın vergileri
| İşlem | KDV | BSMV (kambiyo) | Gelir vergisi | Diğer |
|---|---|---|---|---|
| Kuyumcudan gram veya külçe altın almak | Has değere yok; marj ve işçilik kısmına var | Yok | Yok | — |
| Kuyumcudan bilezik, kolye, Cumhuriyet altını almak | Var; matrah bedelden külçe bedeli düşülerek | Yok | Yok | — |
| Banka altın hesabından altın almak | Yok | İşlem tutarının binde 2’si | Yok | — |
| Altını kuyumcuya veya bankaya satmak (bireysel) | Yok | Yok | Kural olarak yok | Kimlik tespiti (MASAK) |
| Altını sürekli alıp satmak (ticari faaliyet) | İşlenmiş altında var | Hesap alımlarında var | Ticari kazanç olarak var | Yetki belgesi zorunlu |
| Düğünde takılan altınlar | — | — | — | VİV istisnası (m.4/c) |
| Bağış (hibe) ile altın almak | — | — | — | Veraset ve intikal vergisi |
| Miras yoluyla altın | — | — | — | Veraset ve intikal vergisi (istisna tutarları saklı) |
Altın Türleri ve Vergisel Nitelikleri
Vergilendirmeyi doğru anlamak için önce hangi altından söz edildiğini belirlemek gerekir. 32 Sayılı Karar m.2/j, kıymetli madenleri ayrıntılı biçimde sınıflandırır: standart işlenmemiş altın en az 995/1000 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen bar veya külçe hâlindeki altındır; standart dışı işlenmemiş altın 995/1000’in altındaki külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda altındır; işlenmiş altın ise işçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyasına dönüştürülmüş altındır. Basılı kıymetli madenler, Darphane veya izinli rafineriler tarafından basılan sikke ve benzeri ürünlerdir; 2025’te Karara “çekili kıymetli maden” tanımı da eklenmiştir. Bankaların altın hesaplarında tutulan altın ise fiziki bir eşya değil, bankanın müşterisine karşı kıymetli maden iade borcunu gösteren kaydi bir alacaktır.
Bu sınıflandırmanın vergi karşılığı nettir. Külçe hâlindeki altın, standart olsun ya da olmasın, KDV bakımından külçe altın sayılır ve teslimi istisnadır. İşlenmiş ve basılı altın ise KDV’ye tabidir; ancak matrahtan has değer düşülür. Kaydi altın, 2025’ten bu yana kambiyo mevzuatında kambiyo işlemi olarak nitelendirildiğinden, bankadan alımında binde ikilik kambiyo vergisi doğar. Hurda altının bireyden kuyumcuya satışı ise satıcı açısından vergiye tabi değildir; hurda altının standart dışı işlenmemiş altın olarak niteliği ve rafinaja gönderilmesi standart dışı altın ve hurda altın rehberimizde anlatılmıştır.
Altın türleri
| Tür | Tanım | KDV | Kambiyo BSMV |
|---|---|---|---|
| Standart külçe ve gram | En az 995/1000 saflıkta bar veya külçe | Has değer istisna | Fiziki alımda yok |
| Standart dışı (dore, granül, hurda) | 995/1000 altı işlenmemiş altın | İstisna | Yok |
| İşlenmiş (bilezik, kolye) | İşçilik uygulanmış ziynet veya süs eşyası | Özel matrah (m.23/e) | Yok |
| Basılı (Cumhuriyet altını, çeyrek) | Darphane veya izinli rafineri basımı | Özel matrah (m.23/e) | Yok |
| Kaydi (banka altın hesabı) | Bankadaki kıymetli maden depo hesabı | Yok | Alımda binde 2 |
Kuyumcudan Altın Alırken KDV
KDV Kanunu m.17/4-g, külçe altın ve külçe gümüş teslimlerini KDV’den istisna eder. Buna karşılık altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslimi KDV’ye tabidir; ancak m.23/e’ye göre bu teslimlerde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır. Gelir İdaresinin yerleşik görüşüne göre ziynet eşyası ve sikke altınların tesliminde, satış bedelinden ürünün bünyesindeki külçe altının Borsa İstanbul’da işlem yapılan son resmi iş günündeki kapanış fiyatı esas alınarak ve ürünün ayarı gözetilerek hesaplanan has bedeli düşülür; kalan tutar KDV matrahıdır. Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasasının işleyişi, takas ve saklama, ödünç piyasası, Darphane Altın Sertifikası ve uyuşmazlık başvurusu için Borsa İstanbul altın piyasası rehberimize bakılabilir.
Bunun pratik anlamı şudur: 22 ayar bir bilezik alan tüketici, bileziğin içindeki saf altının değerine KDV ödemez; KDV yalnızca işçilik ve kuyumcunun marjı üzerinden hesaplanır. Cumhuriyet altını, çeyrek ve yarım gibi basılı altınlarda da aynı özel matrah uygulanır. Gram ve külçe altında ise ürünün kendisi külçe altındır; Gelir İdaresi özelgelerinde, basılı altınlar ile küçük veya büyük külçe altın teslimlerinde KDV matrahının, işçilik gibi maliyetler dâhil teslim bedelinden eşyanın içerdiği has altın değeri düşülerek bulunacağı belirtilmiştir. Yani gram altında da has değer KDV dışıdır; yalnızca varsa has değerin üzerindeki kısım vergilendirilir. Kuyumculukta özel matrahın faturada gösterilmesi ve belge düzeni kuyumculuk ve değerli maden ticaretinde KDV rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.
Kuyumcudan alımda KDV (varsayımsal örnekler, has gram fiyatı 4.000 TL)
| Ürün | Satış bedeli (KDV hariç) | Has altın bedeli | KDV matrahı | KDV (%20) |
|---|---|---|---|---|
| 10 g gram altın (995) | 40.200 TL | 39.800 TL | 400 TL | 80 TL |
| 20 g 22 ayar bilezik | 80.000 TL | 73.280 TL | 6.720 TL | 1.344 TL |
| Cumhuriyet altını (7,216 g, 22 ayar) | 27.200 TL | ≈ 26.440 TL | ≈ 760 TL | ≈ 152 TL |
Tablodaki rakamlar hükmün işleyişini göstermek için varsayımsaldır; gerçek fiyatlar günlük olarak değişir ve KDV satış fiyatının içinde yer alır. Önemli olan, tüketicinin satın aldığı altının has değeri üzerinden hiçbir durumda KDV ödemediğinin bilinmesidir. Kuyumcunun has değeri de kapsayacak şekilde tüm bedel üzerinden KDV hesapladığını gösteren bir fatura, hatalıdır. Altının ayarının düşük çıkması hâlinde tüketicinin hakları için altın düşük ayar çıktı rehberimize bakılabilir.
Bankadan Altın Alırken: Kambiyo Vergisi (BSMV)
Banka ve sigorta muameleleri vergisi, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m.28 ve devamında düzenlenir. Kambiyo alım satım muamelelerinde verginin matrahı kambiyo satışlarının tutarıdır ve oran Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; halen binde 2 uygulanmaktadır. Bu vergi, günlük dilde “kambiyo vergisi” olarak bilinir ve bankanın müşteriye yaptığı döviz satışlarında alınır. Uzun yıllar boyunca bankalardaki altın hesaplarından yapılan alımların bu kapsamda olup olmadığı tartışmalıydı.
Tartışma 2025’te mevzuat değişikliğiyle sona erdi. 15 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 32 Sayılı Karar m.19’a eklenen üçüncü fıkraya göre kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri kambiyo işlemi sayılır. Böylece 17 Mart 2025’ten itibaren bankaların altın hesapları üzerinden müşterilerine yaptığı altın satışları kambiyo satışı olarak işlem görmekte ve satış tutarının binde ikisi oranında BSMV hesaplanmaktadır. Vergi, alış işlemi sırasında bankaca tahsil edilir. Bu düzenlemeden önce 2020’de idari bir görüşle benzer bir uygulama başlatılmış, oran bir dönem yüzde 1’e çıkarılıp yeniden binde 2’ye indirilmiş, uygulama ise yargı yoluyla tartışma konusu olmuş ve bankalar bir süre altın satışından lehlerine kalan tutar üzerinden yüzde 5 BSMV uygulamıştı. Öğretide, vergilendirme rejimini fiilen değiştiren bu tanım değişikliğinin kanun yerine Cumhurbaşkanı kararıyla yapılmasının verginin kanuniliği ilkesi bakımından eleştirildiği de belirtilmelidir.
Bu vergi yalnızca alımda doğar. Altın hesabındaki altını bankaya satan (bozduran) müşteri kambiyo vergisi ödemez. Kuyumcudan veya bankadan fiziki teslim alınarak yapılan altın alımları da bu kapsamda değildir; fiziki altın satışlarında banka kendi lehine kalan tutar üzerinden BSMV’ye tabi olsa da bu, müşteriden ayrı bir kalem olarak tahsil edilen bir vergi değildir. Banka altın hesaplarının hukuki niteliği, fiziki teslim talebi ve bu hesaplardaki altının haczi gibi konular ayrı bir rehberde ele alınmıştır. Banka altın hesabının hukuki niteliği, fiziki teslim, TMSF güvencesi, haciz, bloke ve vefat hâlinde izlenecek yol için banka altın hesabı rehberimize bakılabilir.
Kambiyo vergisi hesabı (varsayımsal)
| İşlem | Tutar | BSMV |
|---|---|---|
| Altın hesabından 100 gram alım (gram 4.000 TL) | 400.000 TL | 800 TL (binde 2) |
| Aynı 100 gramı bankaya satış | 400.000 TL | Yok |
| Kuyumcudan 100 gram fiziki alım | ≈ 402.000 TL | Yok (KDV yalnızca marj kısmına) |
Altın Satarken (Bozdururken) Vergi Var mı?
Bireyin kendi altınını kuyumcuya veya bankaya satması kural olarak hiçbir vergi doğurmaz. KDV bakımından KDV mükellefi olmayan ve ticari faaliyet çerçevesinde hareket etmeyen kişinin arızi satışı KDV’nin konusuna girmez. Banka ve sigorta muameleleri vergisi bakımından bankaya yapılan satış kambiyo satışı değildir. Gelir vergisi bakımından ise Gelir Vergisi Kanunu, vergilendirilen gelir unsurlarını sınırlı olarak sayar; mükerrer m.80’de sayılan değer artışı kazançları arasında menkul kıymetler, ortaklık hakları ve belirli süre içinde elden çıkarılan gayrimenkuller gibi değerler yer alır, ancak bireylerin kendi altınlarını satmasından doğan kazanç bu unsurlar arasında sayılmamıştır. Dolayısıyla yıllar önce alınmış altının bugün yüksek fiyattan satılmasından doğan kazanç, bireysel ve arızi bir işlem olduğu sürece gelir vergisine tabi değildir.
Satış sırasında düzenlenen belge de vergisel bir sonuç doğurmaz. Kuyumcu, vergi mükellefi olmayan kişiden satın aldığı altın için Vergi Usul Kanunu m.234 uyarınca gider pusulası düzenler; bu belge satıcı açısından bir vergi kesintisi anlamına gelmez. Buna karşılık altın satış bedelinin bankaya yatırılması veya havale ile alınması sırasında, işlem tutarına göre kimlik tespiti ve kaynak sorgusu gündeme gelebilir; bu durum vergi değil, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi mevzuatının sonucudur. Satış bedelinin blokeye takılması hâlinde izlenecek yol için altın bozdurdum, param bloke edildi, kuyumcu ve bankaların kimlik tespiti yükümlülükleri için altın alımında MASAK rehberlerimize bakılabilir.
Kuyumcuya Hurda Altın Satarken Belge, Ayar ve Ödeme
Eski bilezik, kırık kolye veya kullanılmayan takıların kuyumcuya satılması, uygulamada en sık yapılan altın satışıdır. Satıcı açısından bu işlemin vergi yükü yoktur; ancak işlemin doğru belgelendirilmesi, hem satıcının hem kuyumcunun sonradan karşılaşabileceği sorunları önler. Kuyumcu, vergi mükellefi olmayan satıcıdan aldığı altın için gider pusulası düzenler; belgede satıcının kimlik bilgileri, altının cinsi, gramı, ayarı ve ödenen bedel yer alır. Satıcının bu belgenin bir örneğini alması, satış bedelinin kaynağını ispat etmek bakımından yararlıdır.
Hurda altında fiyat, altının ayarına ve içerdiği has miktara göre belirlenir; kuyumcunun ölçümüne itiraz eden satıcı, Darphane veya yetkili bir özel ayar evinden rapor alabilir. Ödemenin banka havalesiyle yapılması, satıcı için işlemin belgeli olmasını sağlar; nakit ödemede ise işlem tutarına göre kimlik tespiti yapılır. Satış bedelinin banka hesabına girişinde bankanın kaynak sorması, vergisel bir yükümlülük değil, bankanın müşterisini tanıma yükümlülüğünün sonucudur; gider pusulası ve varsa altının alış faturası bu sorgunun en güçlü cevabıdır.
Kaydi Altın mı, Fiziki Altın mı? Vergi ve Hukuki Karşılaştırma
Altın yatırımı yapan bir kişinin karşısındaki iki temel seçenek, fiziki altın ile banka altın hesabıdır. Vergi bakımından fark, alım anındaki maliyettedir: fiziki altında has değer KDV dışıdır ve kambiyo vergisi yoktur, ancak kuyumcunun alış ile satış fiyatı arasındaki marj ve varsa işçilik maliyete eklenir; banka altın hesabında ise alım tutarının binde ikisi oranında kambiyo vergisi ödenir. Satış aşamasında her iki seçenekte de vergi doğmaz.
Hukuki bakımdan fark daha büyüktür. Fiziki altın, sahibinin mülkiyetindeki bir eşyadır ve kaybolma, çalınma ve sahtecilik risklerine açıktır. Banka altın hesabı ise bankaya karşı bir alacak hakkıdır; 32 Sayılı Karar m.19/1’e göre bankalar kıymetli maden depo hesapları açabilir, hesap sahipleri bu hesaplar üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir ve kıymetli madenin iadesi bankalarca kendi kaynaklarından karşılanır. Hesaptaki altın, hesap sahibinin borçlarından dolayı haczedilebilir ve banka hesaplarına uygulanan bloke ve el koyma kurallarına tabidir. Bu ayrım, yatırım kararında vergi kadar önemlidir.
Fiziki altın ve banka altın hesabı
| Konu | Fiziki altın | Banka altın hesabı |
|---|---|---|
| Hukuki nitelik | Mülkiyet konusu eşya | Bankaya karşı kıymetli maden alacağı |
| Alımda vergi | Has değere KDV yok; marj ve işçilik maliyeti | Binde 2 kambiyo BSMV |
| Satışta vergi | Yok | Yok |
| Başlıca risk | Kayıp, hırsızlık, sahte ürün | Banka riski, haciz, bloke |
| Belge | Fatura, gider pusulası | Hesap ekstresi |
| Yurt dışına çıkarma | Ziynet için 15.000 USD sınırı | Transfer kambiyo mevzuatına tabi |
Altın Alım Satımı Ne Zaman Ticari Faaliyete Dönüşür?
Gelir Vergisi Kanunu m.37’ye göre her türlü ticari ve sınai faaliyetten elde edilen kazançlar ticari kazançtır. Altın alım satımı, kâr amacıyla devamlılık arz edecek şekilde ve bir organizasyon içinde yapıldığında artık bireysel bir yatırım değil, ticari faaliyettir. Sık aralıklarla alım satım yapılması, alınan altının kısa sürede satılması, sosyal medya veya ilan siteleri üzerinden satış ilanı verilmesi, üçüncü kişilere aracılık edilmesi ve işlem hacminin kişinin gelir düzeyiyle açıklanamayacak ölçüde yüksek olması, vergi idaresinin ticari faaliyet değerlendirmesinde dikkate aldığı başlıca göstergelerdir.
Faaliyet ticari nitelik kazandığında sonuçlar zincirleme doğar. Kişinin gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi, kazancın ticari kazanç olarak beyan edilmesi ve işlenmiş altın satışlarında özel matrahlı KDV hesaplanması gerekir. Daha önemlisi, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.5/1 uyarınca kuyum ticareti yalnızca yetki belgesine sahip kuyum işletmelerince yapılabilir; yetki belgesi olmadan kuyum ticareti yapmak idari para cezası sonucunu doğurur. İnternet üzerinden düzenli satışta e-ticarete ilişkin vergi yükümlülükleri de gündeme gelir. Yetki belgesi şartları için kuyumcu yetki belgesi, e-ticarette mükellefiyet için e-ticarette vergilendirme rehberlerimize bakılabilir.
Bireysel yatırım ile ticari faaliyet
| Ölçüt | Bireysel yatırım | Ticari faaliyet |
|---|---|---|
| Sıklık | Arızi, seyrek | Düzenli ve sık |
| Elde tutma süresi | Genellikle uzun | Kısa; alım satım farkı hedeflenir |
| Satış kanalı | Kuyumcu veya banka | İlan, sosyal medya, üçüncü kişilere satış |
| Gelir vergisi | Kural olarak yok | Ticari kazanç olarak beyan |
| KDV | Yok | İşlenmiş altında özel matrahla var |
| Yetki belgesi | Gerekmez | Kuyum ticareti için zorunlu |
Şirketlerin Altın Alım Satımı
Şirketler için tablo farklıdır; kurumlar vergisi mükellefinin tüm kazançları kurum kazancına dâhildir ve altın alım satımından doğan kâr, arızi olsa bile vergilendirilir. Şirketin elinde tuttuğu altının dönem sonunda nasıl değerleneceği, altının fiziki olarak mı yoksa bankadaki bir depo hesabında mı tutulduğuna göre farklı değerlendirilebilir; 9595 sayılı Kararla kaydi altın işlemlerinin kambiyo işlemi sayılması, banka altın hesaplarının döviz benzeri bir değerlemeye konu edilmesi yönünde yorumlara yol açmıştır ve bu hesaplardaki değer artışlarının dönem kazancına dâhil edilmesi gerektiği görüşü ileri sürülmektedir. Bu nedenle altın hesabı tutan şirketlerin değerleme yöntemini mali müşavirleriyle birlikte değerlendirmesi gerekir.
KDV bakımından şirketin külçe altın satışı istisnadır; işlenmiş altın satışında özel matrah uygulanır. Şirketin bankadan altın hesabı üzerinden yaptığı alımlarda ödenen binde ikilik BSMV, işlemin niteliğine göre maliyet veya gider olarak dikkate alınabilir. Altın ithalatı ve ihracatı yapan şirketlerin gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve ithalatta KDV yükümlülükleri altın ithalatında vergi rehberimizde ayrıca ele alınmıştır.
Düğün Altını, Hediye ve Miras: Veraset ve İntikal Vergisi
Karşılıksız altın edinimi veraset ve intikal vergisinin konusudur; ancak bu alanda önemli bir istisna vardır. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.4/c’ye göre örf ve âdete göre verilmesi mutat bulunan hediye, cihaz, yüzgörümlüğü ve drahomalar, gayrimenkuller hariç vergiden istisnadır. Düğünde takılan altınlar, nişan ve söz takıları ile doğum ve benzeri vesilelerle verilen geleneksel altın hediyeler bu istisnanın tipik örnekleridir; bunlar için beyanname verilmesi veya vergi ödenmesi gerekmez.
Örf ve âdet sınırını aşan karşılıksız kazanımlar ise vergiye tabidir. Örneğin bir yakının yüksek miktarda külçe altını bağışlaması, ivazsız intikal olarak veraset ve intikal vergisinin konusudur; Kanunda ivazsız intikaller için öngörülen ve her yıl güncellenen istisna tutarını aşan kısım üzerinden vergi hesaplanır. Ölüm hâlinde ise murisin altınları terekeye dâhildir ve mirasçılara intikali veraset ve intikal vergisine tabidir; Kanunun m.4’te füru ve eş için öngördüğü istisna tutarları saklıdır. Terekedeki altının ispatı ve paylaştırılması için terekede altın ve ziynet, boşanmada ziynet eşyasının iadesi için ziynet alacağı davası rehberlerimize bakılabilir.
Karşılıksız altın edinimi
| Durum | Vergi sonucu | Dayanak |
|---|---|---|
| Düğün, nişan, söz takıları | İstisna | VİVK m.4/c |
| Doğum ve benzeri geleneksel hediyeler | İstisna (örf ve âdet sınırında) | VİVK m.4/c |
| Örf ve âdeti aşan bağış (hibe) | İvazsız intikal; istisna tutarı aşımı vergilendirilir | VİVK m.1, m.4 |
| Miras | Veraset yoluyla intikal; füru ve eş istisnası saklı | VİVK m.1, m.4 |
Yurt Dışından Getirilen ve Yurt Dışına Çıkarılan Altın
Yolcu beraberinde getirilen altın için ayrı bir vergi rejimi vardır. 32 Sayılı Karar m.7/5’e göre yolcular kendilerine ait, değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını serbestçe getirip götürebilir. Bu sınırı aşan ziynet eşyası beyan edilerek ithalat vergileri ödenir: menşeye göre gümrük vergisi, Avrupa Birliği ve serbest ticaret anlaşması dışı menşede yüzde 20 ilave gümrük vergisi ve m.23/e’ye göre külçe bedeli düşülerek hesaplanan KDV. Külçe altını ise bireyler kendi adına ithal edemez. Ayrıntılar yurt dışından altın getirmek, çıkış kuralları yurt dışına altın çıkarmak rehberlerimizde yer alır.
Büyük Tutarlı Alımlar ve Vergi İncelemesi
Altın alım satımının kendisi çoğu durumda vergiye tabi olmasa da, büyük tutarlı altın alımları vergi idaresinin dikkatini çekebilir. Vergi incelemelerinde kişinin yaptığı harcamaların ve edindiği varlıkların, beyan ettiği gelirle uyumlu olup olmadığı sorgulanabilir; gelirle açıklanamayan varlık edinimleri, Vergi Usul Kanunu m.30’daki re’sen takdir hâlleri çerçevesinde değerlendirmeye konu olabilir. Bu risk altının vergisel niteliğinden değil, alım için kullanılan paranın kaynağından doğar.
Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı alımlarda paranın kaynağını gösteren belgelerin saklanması önem taşır: maaş ve kira gelirleri, gayrimenkul veya araç satış sözleşmeleri, miras paylaşım belgeleri ve daha önce satılan altınların gider pusulaları. Aynı belgeler, altının ileride satılması sırasında bankanın kaynak sorgusuna verilecek cevabı da güçlendirir. Kaynak ispatı konusunda paranın kaynağını ispat rehberimize bakılabilir.
Yurt Dışında Yaşayanlar ve Turistler İçin Altın Alımı
Türkiye’de ikamet etmeyen kişilerin Türkiye’den mücevher ve ziynet eşyası alması da yaygındır. KDV Kanunu m.11/1-b, Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara satılan ve yurt dışına çıkarılan malları, belirli şartlarla KDV’den istisna eder; uygulamada “tax free” olarak bilinen bu sistemde satış özel fatura ile yapılır, malın yurt dışına çıkarıldığı gümrükte onaylanır ve ödenen KDV iade edilir. Asgari tutar ve usul KDV Genel Uygulama Tebliğinde düzenlenmiştir. Ziynet eşyası bakımından bu imkân, KDV’nin zaten yalnızca işçilik ve marj üzerinden hesaplandığı gerçeğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Kambiyo bakımından ise 32 Sayılı Karar m.7/5, değeri 15.000 ABD dolarını aşan ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılmasını, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye’de satın alındığının belgelenmesine bağlar. Bu nedenle Türkiye’den mücevher alan yurt dışında yerleşik kişilerin faturalarını saklaması, çıkışta beyan yükümlülüğünü yerine getirebilmek için zorunludur. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki vergisel durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Altın Alırken ve Satarken Kontrol Listesi
Vergi ve belge kontrol listesi
| Adım | Neden önemli? |
|---|---|
| Yetki belgeli kuyumcudan alın | Kuyum ticareti yalnızca yetki belgeli işletmelerce yapılabilir |
| Faturada ayar, gram ve has değerin ayrıldığını kontrol edin | KDV yalnızca has değer dışındaki tutar üzerinden hesaplanır |
| Banka hesabı alımlarında binde 2 BSMV’yi maliyete katın | 32 Sayılı Karar m.19/3; 17.03.2025’ten beri |
| Satışta gider pusulası veya dekont alın | Satış bedelinin kaynağını ispat eder |
| Büyük alımlarda paranın kaynağını belgeleyin | Vergi incelemesi ve banka sorgusu |
| Düğün takılarını fotoğraf ve kayıtla saklayın | İstisna ve olası uyuşmazlıklarda ispat |
| Sık alım satım yapıyorsanız mükellefiyeti değerlendirin | Ticari kazanç ve yetki belgesi riski |
Hesap Örnekleri
Aşağıdaki örnekler farklı işlem türlerinde vergi yükünün nasıl oluştuğunu karşılaştırmalı olarak gösterir. Rakamlar varsayımsaldır ve has altın gram fiyatı 4.000 TL kabul edilmiştir.
Aynı değerde altın, farklı kanal
| Senaryo | Vergi kalemi | Tutar |
|---|---|---|
| A: Kuyumcudan 50 g gram altın, sonra kuyumcuya satış | Alımda marj kısmına KDV; satışta vergi yok | Birkaç yüz TL düzeyinde KDV |
| B: Banka altın hesabından 50 g alım, sonra bankaya satış | Alımda BSMV binde 2 | 400 TL |
| C: 50 g 22 ayar bilezik alımı | İşçilik ve marj üzerinden KDV | İşçilik tutarına göre değişir |
| D: 50 g düğün takısı olarak alınan altın | VİV istisnası | Vergi yok |
| E: Babadan kalan 1 kg külçe altın | Veraset ve intikal vergisi | Füru istisnası aşılırsa tarifeye göre |
| F: Yılda yüzlerce kez alım satım | Ticari kazanç, KDV, yetki belgesi | Mükellefiyet tesisi gerekir |
Sık Yapılan Hatalar ve Yanlış Bilinenler
Doğru bilinen yanlışlar
| Yanlış bilgi | Doğrusu |
|---|---|
| “Altın satınca kazancımdan gelir vergisi öderim.” | Bireysel ve arızi satış kazancı gelir vergisine tabi değildir; ticari faaliyet hâli ayrıdır. |
| “Kuyumcu satarken benden vergi keser.” | Kuyumcu gider pusulası düzenler; satıcıdan vergi kesilmez. |
| “Bilezik alırken tüm fiyat üzerinden KDV öderim.” | KDV, bedelden has altın değeri düşülerek kalan tutar üzerinden hesaplanır (m.23/e). |
| “Bankadan altın almak vergisizdir.” | 17.03.2025’ten beri altın hesabı alımlarında binde 2 BSMV vardır. |
| “Düğün altınlarını vergi dairesine bildirmeliyim.” | Örf ve âdete göre verilen hediyeler VİVK m.4/c uyarınca istisnadır. |
| “Sosyal medyadan altın alıp satmak serbesttir.” | Düzenli satış ticari faaliyettir; vergi mükellefiyeti ve yetki belgesi gerekir. |
| “Gram altında hiç KDV yoktur.” | Has değer istisnadır; has değerin üzerindeki kısım KDV matrahına girer. |
Altın, vergi bakımından avantajlı bir yatırım aracı olmaya devam etmektedir; ancak bu avantaj işlemin doğru kanaldan, doğru belgeyle ve bireysel yatırım sınırları içinde yapılmasına bağlıdır. Sahte ürün ve dolandırıcılık risklerine karşı sahte altın dolandırıcılığı rehberimize bakılabilir. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın satınca vergi ödenir mi?
Bireyler kendi altınlarını satarken kural olarak vergi ödemez. Gelir Vergisi Kanunu bireylerin arızi altın satış kazancını vergilendirilen gelir unsurları arasında saymaz; bankaya satışta kambiyo vergisi, kuyumcuya satışta KDV yoktur. Alım satım ticari faaliyete dönüşürse durum değişir.
Gram altın alırken KDV ödenir mi?
Külçe altın teslimi KDV Kanunu m.17/4-g uyarınca istisnadır; gram altının has değeri üzerinden KDV ödenmez. Gelir İdaresi özelgelerine göre has değerin üzerindeki işçilik ve marj kısmı KDV matrahına girer.
Bilezik alırken KDV nasıl hesaplanır?
KDV Kanunu m.23/e uyarınca satış bedelinden bileziğin içerdiği has altının Borsa İstanbul kapanış fiyatına göre hesaplanan değeri düşülür; kalan tutar, yani işçilik ve marj üzerinden KDV hesaplanır.
Cumhuriyet altını alırken vergi var mı?
Sikke altınlarda da m.23/e’deki özel matrah uygulanır; has altın değeri KDV dışıdır, yalnızca basım ve marj kısmı üzerinden KDV hesaplanır.
Bankadan altın alırken kambiyo vergisi ödenir mi?
Evet. 32 Sayılı Karar m.19/3 uyarınca kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satımlar kambiyo işlemi sayıldığından, 17 Mart 2025’ten itibaren altın hesabı üzerinden yapılan alımlarda işlem tutarının binde 2’si oranında BSMV alınır.
Kuyumcudan fiziki altın alırken BSMV var mı?
Hayır. Kambiyo vergisi bankaların kaydi altın satışlarına ilişkindir; kuyumcudan fiziki altın alımında BSMV yoktur.
Altını bankaya satarken vergi var mı?
Hayır. Kambiyo vergisi yalnızca bankanın müşteriye yaptığı satışta, yani müşterinin alımında doğar; altın hesabındaki altını bozdururken bu vergi alınmaz.
Sürekli altın alıp satarsam vergi mükellefi olur muyum?
Alım satım devamlılık ve organizasyon içeriyorsa Gelir Vergisi Kanunu m.37 kapsamında ticari faaliyettir; mükellefiyet tesis edilmesi, ticari kazancın beyan edilmesi ve işlenmiş altın satışlarında KDV hesaplanması gerekir. Ayrıca kuyum ticareti yetki belgesi zorunludur.
Düğünde takılan altınlar vergiye tabi mi?
Hayır. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.4/c uyarınca örf ve âdete göre verilmesi mutat hediyeler, yüzgörümlüğü ve drahomalar vergiden istisnadır.
Anne babamdan hediye aldığım külçe altın vergiye tabi mi?
Örf ve âdet sınırını aşan bir bağışsa ivazsız intikal olarak veraset ve intikal vergisinin konusudur; Kanunda her yıl güncellenen istisna tutarını aşan kısım üzerinden vergi hesaplanır.
Mirastan kalan altın için vergi öder miyim?
Murisin altınları terekeye dâhildir ve mirasçılara intikali veraset ve intikal vergisine tabidir. Füru ve eş için öngörülen istisna tutarları aşılmadıkça vergi çıkmayabilir; ancak beyan yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.
Kuyumcu altın satarken kimlik ister mi?
Kuyumcular MASAK mevzuatı kapsamında yükümlüdür; belirli tutarları aşan işlemlerde ve şüpheli durumlarda kimlik tespiti yapılır. Bu bir vergi yükümlülüğü değil, aklamanın önlenmesi mevzuatının gereğidir.
Şirketin altın alım satım kazancı vergilendirilir mi?
Evet. Kurumlar vergisi mükellefinin tüm kazançları kurum kazancına dâhildir. Külçe altın satışı KDV’den istisnadır; işlenmiş altın satışında özel matrah uygulanır. Banka altın hesaplarının değerlemesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Vergi dairesi yüklü altın alımımı sorabilir mi?
Altın alım satımının kendisi çoğu durumda vergiye tabi olmasa da, vergi incelemesinde büyük tutarlı alımlar için kullanılan paranın kaynağı sorgulanabilir; beyan edilen gelirle açıklanamayan varlık edinimleri Vergi Usul Kanunu m.30 kapsamındaki re’sen takdir hâlleri çerçevesinde değerlendirilebilir. Bu nedenle gelir ve satış belgelerinin saklanması önemlidir.
Gram altın ile bilezik arasında vergi farkı var mı?
Her ikisinde de altının has değeri KDV dışıdır. Bilezik gibi işlenmiş altında işçilik tutarı daha yüksek olduğundan KDV’ye tabi kısım da daha büyüktür; gram altında KDV yalnızca has değerin üzerindeki sınırlı tutara yansır.
Yurt dışından getirdiğim altın için vergi öder miyim?
Kendinize ait ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasının toplam değeri 15.000 ABD dolarını aşmıyorsa vergi yoktur. Aşan kısım beyan edilerek gümrük vergisi, menşeye göre ilave gümrük vergisi ve özel matrahlı KDV ödenir. Somut durumunuz için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları