Altın ithalatında vergi yükü, altının işlenmemiş mi yoksa işlenmiş mi olduğuna göre tamamen değişir. Külçe, bar, granül, dore bar ve hurda gibi işlenmemiş altının ithalatında gümrük vergisi uygulanmaz; 32 Sayılı Karar m.7/2-a, bu altının ithalinde gümrüğe beyanı yeterli sayar ve ithalat rejim kararlarını uygulama dışı bırakır. KDV Kanunu m.17/4-g külçe altın teslimini, m.16/1-a ise teslimi istisna olan malların ithalini KDV’den istisna tutar; Gelir İdaresi, standart dışı külçe altın ve dore bar ithalinin de bu istisnadan yararlandığını kabul etmiştir. Bilezik, kolye ve benzeri işlenmiş altının ithalatı ise vergiye tabidir: İthalat Rejimi Kararındaki gümrük vergisi, Avrupa Birliği ve serbest ticaret anlaşması imzalanan ülkeler dışındaki menşeli mücevherde 1 Şubat 2026’dan itibaren ilave gümrük vergisi adıyla uygulanan yüzde 20’lik yük ve KDV. Mücevher ithalatında KDV matrahı, KDV Kanunu m.23/e uyarınca külçe altın bedeli düşülerek belirlenir; vergi fiilen işçilik ve katma değer üzerinden hesaplanır. 31 Aralık 2026’ya kadar işlenmiş altın yalnızca mal mukabili, vadeli akreditifli ve kabul kredili ödemeyle ithal edilebildiğinden, bedel gümrük yükümlülüğü doğmadan ödenmemişse yüzde 6 KKDF kesintisi gündeme gelir. Her gümrük beyannamesi için 2026 yılında 1.605,80 TL damga vergisi ödenir. Bu rehber, altın ithalatındaki her vergi kalemini dayanaklarıyla, hesap örnekleriyle ve itiraz yollarıyla anlatır.
Altın veya mücevher ithalatında vergi farkı, ek tahakkuk ya da ceza mı çıktı?
Külçe ve standart dışı altın ithalatında KDV istisnası, mücevher ithalatında özel matrah ve %20 ilave gümrük vergisi, KKDF kesintisi, tarife ve menşe uyuşmazlıkları, gümrük vergisi ek tahakkukuna 15 gün içinde itiraz ve vergi mahkemesinde dava süreçlerinde Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppAltın İthalatında Hangi Vergiler Doğar?
Altın ithalatında vergilendirme dört temel unsura bağlıdır: eşyanın tarife sınıflandırması, menşei, gümrük kıymeti ve ödeme şekli. Tarife bakımından işlenmemiş altın Gümrük Tarife Cetvelinin 7108 pozisyonunda, altından mücevherci ve kuyumcu eşyası ise 7113, 7114 ve 7115 pozisyonlarında sınıflandırılır. Bu ayrım 32 Sayılı Karardaki hukuki ayrımla örtüşür: Karar m.2/j, standart ve standart dışı işlenmemiş altını, işçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyasına dönüştürülmüş işlenmiş altından ayırır. Vergi yükü de bu ayrımı izler; işlenmemiş altın neredeyse vergisizken işlenmiş altın birden fazla vergi kalemine tabidir. 1567 sayılı Kanundaki tüm idari para cezaları, gecikme faizi, itiraz yolları ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararları için 1567 sayılı Kanun idari para cezası rehberimize bakılabilir. Ham elmasta Kimberley Süreci sertifikası, Borsa İstanbul tescili, pırlanta ve mücevher ithalatında vergi ile sentetik elmas kuralları için elmas ve kıymetli taş ithalatı rehberimize bakılabilir.
Altın türüne göre ithalat vergileri
| Vergi kalemi | İşlenmemiş altın (külçe, bar, dore, hurda) | İşlenmiş altın (takı, mücevher) |
|---|---|---|
| Gümrük vergisi | Uygulanmaz (32 Sayılı Karar m.7/2-a) | İthalat Rejimi Kararındaki oran; menşeye göre değişir |
| İlave gümrük vergisi | Kapsam dışı (işlenmemiş altına ithalat rejim kararları uygulanmaz) | AB ve STA dışı menşede %20 (10804 s. Karar) |
| KDV | İstisna (KDVK m.16/1-a, m.17/4-g) | %20; matrah külçe altın bedeli düşülerek (m.23/e) |
| KKDF | Ödeme şekline göre; peşin ödemede yok | Vadeli ödemede %6; 31.12.2026’ya kadar peşin ödeme yasak |
| Damga vergisi | Beyanname başına 1.605,80 TL (2026) | Beyanname başına 1.605,80 TL (2026) |
| Kim ithal edebilir? | Yalnızca Merkez Bankası ve aracı kuruluşlar (m.7/2-b) | Serbest (m.7/3) |
Gümrük Kıymeti, Menşe ve Vergi Matrahı
Değer esaslı vergilerin matrahı gümrük kıymetidir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.24’e göre ithal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta, Kanunun 27 ve 28 inci maddelerine göre gerekli düzeltmeler yapılmış, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır. Altında bu değer uluslararası piyasa fiyatına çok yakın seyrettiğinden, faturadaki fiyatın piyasa değerinden belirgin biçimde düşük olması gümrük idaresinin kıymet araştırmasına yol açar; bu, hem vergi farkı hem de kıymet beyanının doğruluğu bakımından risk doğurur. Gümrük kıymeti ve değer beyanının genel kuralları için gümrük kıymeti ve ithalatta değer beyanı rehberimize bakılabilir.
KDV matrahı ise KDV Kanunu m.21’e göre gümrük vergisine esas olan değere, ithalat sırasında ödenen vergi, resim, harç ve paylar ile diğer giderlerin eklenmesiyle bulunur. Altından mamul eşyada bu genel kural m.23/e’deki özel matrah hükmüyle birlikte uygulanır. Menşe ise ilave gümrük vergisi bakımından belirleyicidir: Avrupa Birliği veya Türkiye’nin serbest ticaret anlaşması imzaladığı ülkeler menşeli eşya ile diğer ülkeler menşeli eşya arasında yüzde 20’lik bir fark oluşur. Bu nedenle menşe ve dolaşım belgelerinin eksiksiz ve doğru sunulması, mücevher ithalatında vergi planlamasının temelidir.
İşlenmemiş Altında Gümrük Vergisi Neden Yok?
32 Sayılı Karar m.7/2-a, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithal ve ihracında gümrük idarelerine beyan verilmesini yeterli sayar ve ithalat ve ihracat rejim, karar ve yönetmeliklerinin uygulanmayacağını öngörür. Öğretide de bu hükümden hareketle, İthalat Rejimi Kararı eki listelerde belirlenen gümrük vergisi oranlarının standart ve standart dışı işlenmemiş külçe altın ithalatında uygulanamayacağı ve bu altınların gümrük vergisinin tarifede sıfır olduğu belirtilmektedir. İthalat rejim kararlarının dışlanması, 7480 sayılı Kararla getirilip 10804 sayılı Kararla ilave gümrük vergisine dönüştürülen yüzde 20’lik yükün de mücevher ve kuyumcu eşyasına yönelik olmasını açıklar.
Vergi yokluğu, ithalatın serbest olduğu anlamına gelmez. Karar m.7/2-b’ye göre işlenmemiş altını yalnızca Merkez Bankası ile kıymetli madenler aracı kuruluşları ithal edebilir ve ithal edilen altın üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a teslim edilir; 7 Ağustos 2023’ten bu yana aylık kota da uygulanmaktadır. Standart dışı altının ithalinde ayrıca Darphane ayar raporu zorunludur. Vergi avantajının bu sıkı giriş kurallarıyla dengelendiği söylenebilir: devlet vergi almaz, ancak altının kim tarafından, hangi miktarda ve hangi kayıtla ülkeye girdiğini sıkı biçimde denetler. İthalat usulü için altın ithalatı nasıl yapılır, kota için altın ithalat kotası, aracı kuruluş şartları için kıymetli maden aracı kuruluşu rehberlerimize bakılabilir.
KDV: Külçe Altın İthalatı İstisna, Mücevherde Özel Matrah
KDV Kanunu m.17/4-g külçe altın ve külçe gümüş teslimlerini KDV’den istisna eder. Aynı Kanunun m.16/1-a’sı ise bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithalini de istisna tutar. Bu iki hüküm birlikte, külçe altın ithalatında KDV alınmamasını sağlar ve yurt içi teslim ile ithalat arasında farklı vergilendirmenin önüne geçer. Uygulamada zaman zaman m.16/1-c’ye atıf yapıldığı görülse de, bu bent transit, gümrük antreposu, serbest bölge ve geçici depolama rejimlerindeki malları düzenler; külçe altın ithalatındaki istisnanın dayanağı m.16/1-a’dır. Külçe ve granül gümüş ithalatında aracı kuruluş şartı, dâhilde işlemede 200 kilogram sınırı, KDV istisnası ve gümüş mücevher ithalatı için gümüş ithalatı ve ihracatı rehberimize bakılabilir.
İstisnanın kapsamı Gelir İdaresi özelgeleriyle netleşmiştir. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 31.10.2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.17.04.2950 sayılı özelgesinde, 32 Sayılı Karardaki tanım değişikliğiyle işlenmemiş kıymetli maden kapsamının “külçe, bar, dore bar, granül, toz, hurda” şeklinde genişletildiği ve bu ifadelerin saflık derecesinden çok madenin şekliyle ilgili olduğu belirtilerek, aracı kuruluşça ithal edilen standart dışı külçe altın ve dore barların m.17/4-g kapsamında KDV’den istisna olduğu kabul edilmiştir. Buna karşılık Gelir İdaresinin yayımladığı bir başka özelgede, altın, gümüş, paladyum ve bakır içeren ve bu maddeleri ayrıştırılamayan hurda hâldeki baskı devre kartlarının ithalatının m.17/4-g istisnası kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Yani istisna, altının kendisine uygulanır; altın içeren başka bir eşyaya uygulanmaz.
İşlenmiş altında durum farklıdır. KDV Kanunu m.23/e’ye göre altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır. Bu hüküm açıkça “ithalinde” de uygulanır; dolayısıyla mücevher ithalatında KDV’nin tamamının fatura bedeli üzerinden hesaplandığı yönündeki yaygın kanı doğru değildir. Gelir İdaresi özelgelerinde de altından mamul ziynet eşyası ile sikke altınların teslim ve ithalinin KDV’ye tabi olduğu, ancak matrahın m.23/e gereğince külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktar olduğu açıkça ifade edilmektedir. Kuyumculuktaki yurt içi KDV rejimi için kuyumculuk ve değerli maden ticaretinde KDV rehberimize bakılabilir.
KDV bakımından altın ithalatı
| Eşya | KDV durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Standart külçe altın (995 ve üzeri) | İstisna | KDVK m.16/1-a, m.17/4-g |
| Standart dışı külçe altın ve dore bar | İstisna | İstanbul VDB özelgesi, 31.10.2012 |
| Külçe gümüş | İstisna | KDVK m.16/1-a, m.17/4-g |
| Altın içeren hurda baskı devre kartı | İstisna dışı | GİB özelgesi |
| Altından mamul ziynet eşyası ve sikke altın | Vergiye tabi; matrah külçe bedeli düşülerek | KDVK m.23/e |
| Gümüşten mamul eşya | Vergiye tabi; matrah külçe gümüş bedeli düşülerek | KDVK m.23/g yetkisiyle belirlenen özel matrah |
Yüzde 20 İlave Gümrük Vergisi: Ek Mali Yükümlülükten İGV’ye
Mücevher ithalatındaki en ağır kalem, menşeye bağlı yüzde 20’lik yüktür. Bu yük ilk olarak 7 Ağustos 2023 tarihli ve 7480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile “ek mali yükümlülük” adıyla getirildi. 8 Ağustos 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp 11 Ağustos 2023’te yürürlüğe giren Karar, Avrupa Birliği ve serbest ticaret anlaşması imzalanan ülkeler harici menşeli bazı eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük tahsil edilmesini amaçlıyor ve bu yükün gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil edilip genel bütçeye irat kaydedileceğini öngörüyordu. Kararın ekindeki liste, 7113, 7114 ve 7115 pozisyonlarındaki belirli mücevherci ve kuyumcu eşyasını kapsıyordu.
31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan 10804 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ek mali yükümlülük uygulamasının 1 Şubat 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılması hükme bağlandı. Bu değişiklik kamuoyunda vergi indirimi olarak yorumlandı; ancak Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin vergi yükünde bir azalma öngörmediğini, daha önce ek mali yükümlülük kapsamında uygulanan yüzde 20 oranındaki verginin aynı oran korunarak ilave gümrük vergisi uygulaması kapsamına alındığını açıkladı. Yani AB ve serbest ticaret anlaşması dışındaki ülkeler menşeli altın mücevher ithalatında yüzde 20’lik yük, 2026 yılında ilave gümrük vergisi olarak devam etmektedir.
İlave gümrük vergisinin ek mali yükümlülükten farkı hukuki niteliğindedir: artık bir gümrük vergisidir. Bu, gümrük vergisine ilişkin itiraz, ek tahakkuk ve dâhilde işleme gibi rejim hükümlerinin doğrudan uygulanması anlamına gelir. İthal edilecek ürünün hangi GTİP’te sınıflandırıldığı ve bu pozisyonun ilave gümrük vergisi listesinde yer alıp almadığı, ithalattan önce mutlaka kontrol edilmelidir; tek bir alt pozisyon farkı, yüzde 20’lik bir maliyet farkı doğurabilir.
Yüzde 20’lik yükün kronolojisi
| Tarih | Düzenleme | Sonuç |
|---|---|---|
| 8 Ağustos 2023 | 7480 sayılı Karar (RG 32273) | AB ve STA dışı menşeli mücevhere %20 ek mali yükümlülük |
| 11 Ağustos 2023 | Yürürlük | Uygulama başladı |
| 31 Aralık 2025 | 10804 sayılı Karar (RG mükerrer) | Ek mali yükümlülük 1 Şubat 2026’da kalkıyor |
| 1 Şubat 2026 | İlave gümrük vergisi | %20 oran aynen devam; niteliği gümrük vergisi |
KKDF ve Ödeme Şekilleri
Altın ithalatında ödeme şekli hem kambiyo mevzuatının hem de vergi yükünün konusudur. Tebliğ 2008-32/34 m.6/6’ya göre işlenmemiş kıymetli madenler yalnızca peşin, mal mukabili ve bedelsiz ödeme şekilleriyle ithal edilebilir; aracı kuruluşlar mal mukabili ithalatta ödemenin 60 gün içinde ihracatçıya yapıldığını gösteren belgeleri Borsaya sunar (Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği m.12/A-6). İşlenmiş kıymetli madenler için m.6/12 kural olarak peşin, mal mukabili, vadeli akreditifli, kabul kredili, vesaik mukabili ve bedelsiz ödeme şekillerine izin verir. Ancak 9 Temmuz 2025 tarihli değişiklikle eklenen geçici m.2’ye göre 31 Aralık 2026 tarihine kadar işlenmiş altının ithalatı yalnızca mal mukabili, vadeli akreditifli ve kabul kredili ödeme şekilleriyle mümkündür; bedelsiz ithalat Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara bağlıdır.
Bu kısıtlamanın vergi sonucu KKDF’dir. 88/12944 sayılı Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında Karar çerçevesinde kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerine göre yapılan ithalatta yüzde 6 oranında KKDF kesintisi uygulanır; peşin ödemede kesinti yapılmaz. Uygulamada mal bedelinin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten önce ihracatçıya transfer edildiğinin belgelenmesi hâlinde KKDF kesintisi yapılmadığı kabul edilmektedir; dâhilde işleme izin belgesi kapsamındaki ithalatta ise oran yüzde sıfırdır. Geçici m.2 nedeniyle mücevher ithalatçısının peşin ödeme seçeneği kapandığından, KKDF’den kaçınmanın tek yolu mal mukabili ödemede bedeli serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden önce transfer etmek ve bunu belgelemektir. KKDF’nin genel işleyişi için BSMV, KKDF ve vadeli ithalat rehberimize bakılabilir.
Ödeme şekli ve KKDF
| Altın türü | İzin verilen ödeme şekilleri | KKDF |
|---|---|---|
| İşlenmemiş altın | Peşin, mal mukabili, bedelsiz (m.6/6) | Peşinde yok; mal mukabilinde bedel tescilden önce transfer edilmemişse %6 |
| İşlenmiş altın (31.12.2026’ya kadar) | Mal mukabili, vadeli akreditifli, kabul kredili (geçici m.2) | Kural olarak %6; bedel tescilden önce transfer edilirse yok |
| İşlenmiş altın (geçici madde sonrası) | Tüm ödeme şekilleri (m.6/12) | Ödeme şekline göre |
| Dâhilde işleme kapsamında | Rejim kuralları | %0 |
Damga Vergisi ve Diğer Maliyetler
Her gümrük beyannamesi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda yer alan maktu damga vergisine tabidir. 31 Aralık 2025 tarihli Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 71) ile 1 Ocak 2026’dan itibaren gümrük idarelerine verilen beyannameler için bu tutar 1.605,80 TL olarak belirlenmiştir. Tutar beyanname başına alındığından, aynı sevkiyatın birden fazla beyannameye bölünmesi maliyeti artırır.
Vergi dışı maliyetler de hesaba katılmalıdır: gümrük müşavirliği hizmet bedeli, navlun ve sigorta (gümrük kıymetine dâhil edildikleri ölçüde vergi matrahını da etkiler), Borsa İstanbul’a teslim ve saklama giderleri, standart dışı altında Darphane ayar raporu ücreti ve mücevher ithalatında ayar tespitine ilişkin masraflar. Bu kalemler vergi değildir; ancak altın ithalatının toplam maliyetini ve dolayısıyla kârlılığını belirler.
Dâhilde İşleme Rejiminde Vergiler
Mücevher üretip ihraç eden firmalar için dâhilde işleme rejimi vergi yükünü büyük ölçüde ortadan kaldırır. Rejim kapsamında ithal edilen altın, ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılmak şartıyla gümrük vergisi ve KDV gibi ithalat vergileri bakımından şartlı muafiyetten yararlanır ve KKDF oranı yüzde sıfırdır. 32 Sayılı Karar m.7/2-ç, dâhilde işleme kapsamında standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalini serbest bırakır; standart altın bakımından ise Tebliğ 2008-32/34 m.6/8, aracı kuruluş olmayan Türkiye’de yerleşik kişilerce dâhilde işleme kapsamında her bir ithalat işleminde 40 kilogramı aşmamak üzere ithalat yapılabileceğini düzenler.
Şartlı muafiyetin bedeli, taahhüdün süresinde ve usulüne uygun kapatılmasıdır. Taahhüt kapatılmazsa muaf tutulan vergiler faiziyle birlikte tahsil edilir; ayrıca dâhilde işleme ile ithal edilen altının hile ile ihraç edilmiş gibi gösterilmesi 5607 sayılı Kanun m.3/4 kapsamında suçtur. Taahhüt kapatma, altın için özel izin kuralları ve ek süreler altın ve mücevher ihracatı rehberimizde, rejimin genel vergisel işleyişi dâhilde işleme rejimi ve ithalatta vergilendirme rehberimizde anlatılmıştır.
Yolcu Beraberi Altında Vergi
Yolcu beraberinde getirilen altın için ayrı kurallar vardır. 32 Sayılı Karar m.7/5 uyarınca yolcular, kendilerine ait, değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını vergisiz getirebilir. Bu sınırı aşan ziynet eşyası beyan edilerek ithalat vergileri ödenir: menşeye göre gümrük vergisi, AB ve serbest ticaret anlaşması dışı menşede yüzde 20 ilave gümrük vergisi ve m.23/e’ye göre külçe bedeli düşülerek hesaplanan KDV. Külçe altını ise yolcu kendi adına getiremez; yalnızca aracı kuruluş aracılığıyla ithal edilebilir. Beyan edilmeyen ve ticari mahiyette olmayan eşyada Gümrük Kanunu m.235/3 uyarınca gümrük vergileri iki kat alınır. Ayrıntılar yurt dışından altın getirmek rehberimizdedir. Bireysel yatırımcı açısından altın alırken ve satarken ödenen KDV, banka altın hesabındaki kambiyo vergisi, gelir vergisi ve düğün altını ile miras vergisi için altın alım satımında vergi rehberimize bakılabilir.
Ürün Türüne Göre Vergi: Gram, Sikke, Hurda, Gümüş ve Diğer Madenler
Altın ithalatında “altın” tek bir ürün değildir. Standart külçe ve gram altın, 32 Sayılı Karar m.2/j-i’deki standart işlenmemiş altındır; aracı kuruluş aracılığıyla ithal edilir, gümrük vergisi ve KDV doğmaz. Dore bar, granül ve hurda gibi 995/1000’in altındaki altın standart dışı işlenmemiş altındır; vergi bakımından aynı istisnadan yararlanır, ancak ithalinde Darphane ayar raporu zorunludur ve bedelsiz ithalatta Borsaya teslimden sonra rafine edilmesi gerekir. Bilezik, kolye, küpe ve benzeri takılar işlenmiş altındır ve gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve özel matrahlı KDV’ye tabidir.
Sikke altınlar ayrı bir dikkat gerektirir. Yabancı ülkelerin bastığı altın sikkeler Gümrük Tarife Cetvelinde 7118 pozisyonunda yer alır. KDV bakımından KDV Kanunu m.23/e, sikke altınların teslim ve ithalinde de matrahın külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktar olduğunu öngörür; dolayısıyla sikke ithalatında KDV, sikkenin has altın değerinin üzerindeki kısım üzerinden hesaplanır. Yurt içinde ise 32 Sayılı Karar m.7/4 uyarınca basılı kıymetli madenlerin alım satımı Darphane ve izinli rafinerilerin ürünleriyle sınırlandırıldığından, yabancı sikkelerin ticari amaçla ithalinden önce yurt içinde satılabilirliği de değerlendirilmelidir.
Diğer kıymetli madenlerde tablo farklıdır. KDV Kanunu m.17/4-g külçe altın ile birlikte külçe gümüş teslimini de istisna eder ve m.16/1-a bu istisnayı ithalata da taşır. Buna karşılık maddede platin ve paladyum sayılmadığından, bu madenlerin külçe ithalatında aynı istisnanın bulunmadığı sonucuna varılır; işlemden önce güncel uygulamanın ve varsa özelgelerin teyit edilmesi gerekir. Gümüşten mamul eşyanın ithalinde de, Bakanlığın m.23/g’deki yetkisine dayanarak belirlediği özel matrah uygulanır ve matrah külçe gümüş bedeli düşülerek hesaplanır.
Ürün türüne göre özet
| Ürün | Hukuki nitelik | Vergi sonucu |
|---|---|---|
| Standart külçe, bar, gram altın | Standart işlenmemiş altın | Gümrük vergisi yok; KDV istisna |
| Dore bar, granül, hurda altın | Standart dışı işlenmemiş altın | Gümrük vergisi yok; KDV istisna; Darphane ayar raporu zorunlu |
| Bilezik, kolye, küpe, mücevher | İşlenmiş altın | Gümrük vergisi + %20 İGV (AB/STA dışı) + özel matrahlı KDV |
| Yabancı altın sikke | Sikke (GTİP 7118) | KDV matrahı külçe bedeli düşülerek (m.23/e) |
| Külçe gümüş | İşlenmemiş gümüş | KDV istisna (m.17/4-g, m.16/1-a) |
| Külçe platin ve paladyum | İşlenmemiş kıymetli maden | m.17/4-g’de sayılmadığından istisna bulunmadığı sonucuna varılır; teyit edilmeli |
| Altın içeren elektronik hurda | Altın değil, hurda eşya | KDV istisnası uygulanmaz (GİB özelgesi) |
Vergi Hesabı Örnekleri
Aşağıdaki örnekler hükümlerin birlikte nasıl işlediğini göstermek için varsayımsal rakamlarla hazırlanmıştır. Has altın gram fiyatı 4.000 TL kabul edilmiştir. Mücevher örneğinde İthalat Rejimi Kararındaki gümrük vergisi oranı sıfır varsayılmış, KKDF’nin KDV matrahına etkisi hesaba katılmamıştır; gerçek işlemde oranlar ürünün GTİP’i ve menşeine göre gümrük idaresince belirlenir.
Örnek 1: 1 kg standart külçe altın, aracı kuruluş, peşin ödeme
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Gümrük kıymeti | 1.000 g × 4.000 TL | 4.000.000 TL |
| Gümrük vergisi | 32 Sayılı Karar m.7/2-a | 0 TL |
| KDV | KDVK m.16/1-a, m.17/4-g istisnası | 0 TL |
| KKDF | Peşin ödeme | 0 TL |
| Damga vergisi | Beyanname başına | 1.605,80 TL |
| Toplam vergi | 1.605,80 TL |
Örnek 2: 1 kg 22 ayar bilezik, AB ve STA dışı menşe, mal mukabili (bedel sonradan)
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Gümrük kıymeti (fatura + navlun + sigorta) | Varsayım | 4.500.000 TL |
| İlave gümrük vergisi | 4.500.000 × %20 | 900.000 TL |
| KKDF | 4.500.000 × %6 | 270.000 TL |
| Külçe altın bedeli (has içerik) | 1.000 g × 0,916 × 4.000 TL | 3.664.000 TL |
| KDV matrahı (m.23/e) | (4.500.000 + 900.000) − 3.664.000 | 1.736.000 TL |
| KDV | 1.736.000 × %20 | 347.200 TL |
| Damga vergisi | Beyanname başına | 1.605,80 TL |
| Toplam vergi ve fon | ≈ 1.518.806 TL |
Aynı bilezik AB menşeli olsaydı ve menşe usulüne uygun belgelenseydi 900.000 TL’lik ilave gümrük vergisi doğmayacak, KDV matrahı da buna bağlı olarak düşecekti; bedel beyanname tescilinden önce transfer edilseydi 270.000 TL’lik KKDF de oluşmayacaktı. Örnek, mücevher ithalatında menşe belgelemesinin ve ödeme zamanlamasının vergi yükü üzerindeki etkisini açıkça gösterir. Aynı ürünün KDV’si fatura bedelinin tamamı üzerinden hesaplansaydı 1.080.000 TL olacaktı; m.23/e’nin doğru uygulanması tek başına 700.000 TL’yi aşan bir farka karşılık gelir.
Beyana Aykırılık, Ek Tahakkuk ve İtiraz
Altın ithalatında vergi uyuşmazlıkları genellikle üç noktada ortaya çıkar: tarife sınıflandırması, menşe ve kıymet. İşlenmemiş altın gibi beyan edilen bir ürünün aslında yarı işlenmiş veya işlenmiş sayılması, AB menşeli gösterilen bir mücevherin menşe belgesinin geçersiz bulunması veya faturadaki kıymetin piyasa değerinin altında kalması, ek tahakkuk ve Gümrük Kanunu m.234 vd. kapsamında idari para cezası sonucunu doğurabilir. Altının başka bir eşya gibi gösterilmesi veya sahte belgeyle vergi kaybına yol açılması ise 5607 sayılı Kanun m.3/2 kapsamında kaçakçılık suçunu gündeme getirir; bu risk altın kaçakçılığı suçu ve cezası rehberimizde anlatılmıştır.
Gümrük idaresinin ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı Gümrük Kanunu m.242 uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde bir üst idareye itiraz edilir; itirazın reddi hâlinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Standart dışı altının ayarı veya has içeriği tartışmalıysa Darphane ayar raporu belirleyici delil olur; ayar evi raporlarına itiraz usulü standart dışı altın ve ayar evi raporu rehberimizde yer alır. İtiraz ve dava süreçlerinin ayrıntısı için gümrük vergisi uyuşmazlıkları rehberimize bakılabilir.
Uyuşmazlık kaynakları
| Konu | Risk | Delil ve savunma |
|---|---|---|
| Tarife sınıflandırması (7108 / 7113) | İşlenmemiş sayılan ürünün işlenmiş kabul edilmesi | Teknik rapor, üretim süreci, bağlayıcı tarife bilgisi |
| Menşe | AB/STA menşeinin reddi; %20 İGV | Geçerli menşe ve dolaşım belgeleri, tedarikçi beyanı |
| Kıymet | Fatura fiyatının piyasa altında bulunması | Ödeme belgeleri, borsa fiyatları, sözleşme |
| Has içerik | KDV matrahında külçe bedelinin tartışılması | Ayar raporu, ürün spesifikasyonu |
| Ödeme şekli | KKDF tahakkuku | Transfer tarihini gösteren banka belgeleri |
| İtiraz | Ek tahakkuk ve ceza | GK m.242: 15 gün; ardından vergi mahkemesi |
Sık Yapılan Hatalar
Altın ithalatında vergi kayıplarının ve cezaların büyük bölümü birkaç tekrarlayan hatadan kaynaklanır. İlki, mücevher ithalatında KDV’nin fatura bedelinin tamamı üzerinden hesaplanmasıdır; m.23/e’ye göre külçe bedeli düşülmediğinde fazla ödenen KDV nakit akışını gereksiz yere bozar. İkincisi, menşe belgelerinin eksik veya hatalı düzenlenmesidir; AB veya serbest ticaret anlaşması menşeli bir ürünün menşeinin ispatlanamaması, yüzde 20’lik ilave gümrük vergisini doğurur. Üçüncüsü, ödeme zamanlamasıdır; bedelin beyanname tescilinden sonra transfer edilmesi yüzde 6 KKDF doğurur ve geçici m.2 döneminde peşin ödeme mümkün olmadığından bu hata daha sık yapılır.
Dördüncüsü, tarife sınıflandırmasıdır; yarı işlenmiş ürünlerin işlenmemiş altın gibi beyan edilmesi hem vergi farkına hem de aracı kuruluş ve kota kurallarının ihlaline yol açabilir. Beşincisi, standart dışı altında ayar raporunun ve has içeriğin beyanla uyumsuz olmasıdır; bu uyumsuzluk hem gümrükte hem de Borsaya teslim aşamasında sorun yaratır. Altıncısı, aracı kuruluş olmayan bir şirketin işlenmemiş altını kendi adına ithal etmeye çalışmasıdır; bu durum vergi değil, doğrudan kaçakçılık riski doğurur. Yedincisi ise sevkiyatın gereksiz yere çok sayıda beyannameye bölünmesidir; her beyanname ayrı damga vergisi demektir.
Hata ve sonuç
| Hata | Sonuç | Önlem |
|---|---|---|
| Mücevherde KDV’nin tam bedel üzerinden hesaplanması | Fazla KDV ödemesi | m.23/e; has içeriğin belgelenmesi |
| Eksik veya hatalı menşe belgesi | %20 İGV | Menşe ve dolaşım belgelerinin önceden kontrolü |
| Bedelin tescilden sonra ödenmesi | %6 KKDF | Transferin tescilden önce yapılması ve belgelenmesi |
| Yanlış GTİP | Vergi farkı, ceza, kota ihlali | Teknik inceleme, gerekirse bağlayıcı tarife bilgisi |
| Ayar raporu ile beyan uyumsuzluğu | Ek tahakkuk, Borsa teslim sorunu | Darphane raporunun beyandan önce alınması |
| Aracı kuruluş olmadan külçe ithali | Kaçakçılık riski | Aracı kuruluş üzerinden ithalat |
| Gereksiz çoklu beyanname | Ek damga vergisi | Sevkiyatın planlanması |
Kontrol Listesi: İthalattan Önce
Altın ithalatına girişmeden önce yedi soru yanıtlanmalıdır. Birincisi, ithal edilecek altın işlenmemiş mi, işlenmiş mi ve doğru GTİP nedir? İkincisi, işlenmemiş altınsa ithalat bir aracı kuruluş aracılığıyla ve kota çerçevesinde mi yapılacak? Üçüncüsü, işlenmiş altınsa menşe nedir ve menşe usulüne uygun belgelenebilecek mi? Dördüncüsü, ödeme hangi şekilde ve ne zaman yapılacak, KKDF doğacak mı? Beşincisi, mücevherde KDV matrahı m.23/e’ye göre doğru hesaplanacak mı ve has içerik belgelenebilecek mi? Altıncısı, dâhilde işleme rejiminden yararlanmak mümkün mü? Yedincisi, sevkiyat kaç beyannameyle yapılacak? Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın ithalatında gümrük vergisi var mı?
Külçe, bar, dore ve hurda gibi işlenmemiş altında yoktur; 32 Sayılı Karar m.7/2-a ithalat rejim kararlarını uygulama dışı bırakır. Takı ve mücevher gibi işlenmiş altında ise İthalat Rejimi Kararındaki gümrük vergisi ve AB ile serbest ticaret anlaşması dışındaki menşede yüzde 20 ilave gümrük vergisi uygulanır.
Külçe altın ithalatında KDV ödenir mi?
Hayır. KDV Kanunu m.17/4-g külçe altın teslimini, m.16/1-a ise teslimi istisna olan malların ithalini KDV’den istisna tutar. Gelir İdaresi, standart dışı külçe altın ve dore bar ithalinin de bu istisnadan yararlandığını kabul etmiştir.
Mücevher ithalatında KDV nasıl hesaplanır?
KDV Kanunu m.23/e uyarınca altından mamul ziynet eşyası ve sikke altınların ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır. KDV fiilen işçilik ve katma değer üzerinden alınır; fatura bedelinin tamamı üzerinden hesaplanmaz.
Yüzde 20 ek vergi kaldırıldı mı?
Hayır. 10804 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ek mali yükümlülük 1 Şubat 2026’da yürürlükten kaldırıldı; ancak Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre aynı yüzde 20 oranı ilave gümrük vergisi olarak uygulanmaya devam ediyor. Yük, AB ve serbest ticaret anlaşması dışındaki ülkeler menşeli mücevher ithalatına ilişkindir.
İlave gümrük vergisi hangi ürünlere uygulanır?
Önceki ek mali yükümlülük listesi 7113, 7114 ve 7115 pozisyonlarındaki belirli mücevherci ve kuyumcu eşyasını kapsıyordu. Uygulama GTİP bazında olduğundan ithal edilecek ürünün pozisyonu ve menşei ithalattan önce kontrol edilmelidir.
Altın ithalatında KKDF ödenir mi?
Ödeme şekline bağlıdır. Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ithalatta yüzde 6 KKDF uygulanır; peşin ödemede uygulanmaz. Bedelin gümrük yükümlülüğü doğmadan transfer edildiği belgelenirse kesinti yapılmaz; dâhilde işleme kapsamında oran yüzde sıfırdır.
İşlenmiş altını peşin ödemeyle ithal edebilir miyim?
Hayır. Tebliğ 2008-32/34 geçici m.2 uyarınca 31 Aralık 2026’ya kadar işlenmiş altının ithalatı yalnızca mal mukabili, vadeli akreditifli ve kabul kredili ödeme şekilleriyle mümkündür; bedelsiz ithalat Bakanlığın belirleyeceği usullere bağlıdır.
Gümrük beyannamesi için damga vergisi ne kadar?
2026 yılında gümrük idarelerine verilen her beyanname için 1.605,80 TL maktu damga vergisi alınır (Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği Seri No: 71).
Şirketim külçe altın ithal edebilir mi?
Kıymetli madenler aracı kuruluşu değilse kendi adına edemez; işlenmemiş altının ithali 32 Sayılı Karar m.7/2-b uyarınca yalnızca Merkez Bankası ve aracı kuruluşlara aittir. Şirket, bir aracı kuruluşun aracılığıyla ithalat yaptırabilir veya dâhilde işleme kapsamında belirli sınırlar içinde ithalat yapabilir.
Dâhilde işleme ile altın ithalatında vergi var mı?
Rejim kapsamında ithal edilen altın, ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılmak şartıyla ithalat vergileri bakımından şartlı muafiyetten yararlanır ve KKDF oranı sıfırdır. Taahhüt süresinde kapatılmazsa vergiler faiziyle tahsil edilir.
Yurt dışından getirdiğim takılar için vergi öder miyim?
Kendinize ait ve ticari amaç taşımayan takıların toplam değeri 15.000 ABD dolarını aşmıyorsa vergi yoktur. Aşan kısım beyan edilerek gümrük vergisi, menşeye göre ilave gümrük vergisi ve külçe bedeli düşülerek hesaplanan KDV ödenir.
Standart dışı altın ithalatında ayar raporu gerekir mi?
Evet. Tebliğ 2008-32/34 m.6/3 uyarınca standart dışı işlenmemiş altının ithalinde gümrüğe Darphane ayar raporu ibrazı zorunludur; dâhilde işleme kapsamında 5 kilograma kadar ithalatta özel ayar evi raporu kabul edilebilir.
Gümrüğün ek tahakkukuna nasıl itiraz ederim?
Gümrük Kanunu m.242 uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde bir üst gümrük idaresine itiraz edilir. İtiraz reddedilirse vergi mahkemesinde dava açılabilir; tarife, menşe ve kıymet uyuşmazlıklarında teknik belgeler belirleyicidir.
Altın ithalatında vergi planlaması nasıl yapılır?
Doğru GTİP, geçerli menşe belgesi, ödemenin beyanname tescilinden önce yapılması, m.23/e’ye göre has içeriğin belgelenmesi ve uygun hâllerde dâhilde işleme rejiminin kullanılması vergi yükünü belirleyen başlıca unsurlardır. Somut işleminiz için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları