1567 Sayılı Kanun İdari Para Cezası 2026: Altın İthalat Bedelinin Transferi, İzinsiz Giriş-Çıkış, İhracat Bedeli, Muvazaalı İşlem ve Yetkisiz Faaliyet Cezaları, AYM Kararları ve İtiraz

1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, kambiyo ve kıymetli maden mevzuatına aykırılıkların yaptırımlarını 3 üncü maddesinde toplar ve bu cezalara karar verme yetkisini Cumhuriyet savcısına verir. Cumhurbaşkanı kararları ve bunlara dayanan tebliğlerdeki yükümlülüklere aykırılık, örneğin altın ithalatında izin verilmeyen ödeme şeklinin kullanılması veya Borsaya bildirimin yapılmaması, m.3/1 uyarınca kanun metninde 3.000 TL ile 25.000 TL arasında gösterilen ve her yıl yeniden değerlemeyle güncellenen idari para cezasını doğurur. İzinsiz altın veya döviz giriş-çıkışı, 7555 sayılı Kanunla değişik m.3/2 uyarınca rayiç bedelin yarısından iki katına kadar; ihracat bedelinin süresinde yurda getirilmemesi m.3/3 uyarınca rayiç bedelin yüzde beşi; döviz kaçırmak kastıyla muvazaalı işlem m.3/4 uyarınca rayiç bedel kadar; izin gerektiren faaliyetin izinsiz yapılması m.3/5 uyarınca 50.000 TL ile 250.000 TL arası ve iş yerinin bir ay durdurulması yaptırımına bağlanmıştır. Cezalara kabahat tarihinden tahsil tarihine kadar gecikme zammı oranında faiz uygulanır ve beş yıl içinde tekerrürde ceza iki kat olur. Anayasa Mahkemesi 2019’da Mohamed Kashet, 2024’te Mohammad Atamleh kararlarıyla ölçüsüz cezaları mülkiyet hakkı ihlali saymış; 2025’te m.3/2’yi ve Kanunun temel yetki hükmü olan m.1’i iptal etmiştir. Bu rehber, altın ithalat bedelinin transfer kurallarını ve 1567 sayılı Kanundaki her cezayı, itiraz ve zamanaşımı yollarıyla birlikte anlatır.

1567 Sayılı Kanun Nedir, Hangi Fiilleri Cezalandırır?

1567 sayılı Kanun, 1930’dan bu yana Türk kambiyo rejiminin çatı kanunudur. m.1, 7555 sayılı Kanunla 2025’te yeniden yazılan hâliyle, kambiyo, nukut, esham ve tahvilat alım satımı ile kıymetli madenler ve kıymetli taşlarla bunlardan mamul eşyanın alım satımını, kıymetli madenlerin rafinajını ve bu değerlerin ülkeye girişi ve çıkışını düzenleme ve sınırlama ile Türk parasının kıymetini koruma amacıyla karar alma yetkisini Cumhurbaşkanına verir. Bu yetkiye dayanılarak çıkarılan 32 Sayılı Karar ve Hazine ve Maliye Bakanlığının tebliğleri, altın ithalatından döviz cinsinden sözleşme yasağına kadar geniş bir alanı düzenler. Kanunun m.3’ü ise bu düzenlemelere aykırılığın yaptırımlarını belirler.

Kanun, bu aykırılıkları kural olarak kabahat olarak düzenler ve yaptırım olarak idari para cezası öngörür. m.3’ün son fıkrasına göre bu maddeye göre idari para cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir. Bu yönüyle 1567 sayılı Kanun, ceza yargılaması usulüne yakın bir yol izler: tespit çoğunlukla gümrük idaresi, Borsa İstanbul, bankalar veya denetim elemanlarınca yapılır ve dosya savcılığa intikal eder; savcılık idari yaptırım kararı verir ve karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur.

Altın İthalat Bedeli Nasıl Transfer Edilir?

Altın ithalatında bedelin nasıl ve ne zaman ödeneceği, kambiyo mevzuatının en sıkı denetlenen alanlarından biridir. 32 Sayılı Karar m.9’a göre ithalat ve transit ticaret işlemlerine ilişkin yurt dışına döviz ve Türk lirası transferi bankalarca yapılır. m.7/7-a, işlenmemiş ve işlenmiş kıymetli madenlerin farklı ödeme şekillerine göre ithalatını düzenleme yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığına verir; “ve işlenmiş” ibaresi bu fıkraya 8 Temmuz 2025 tarihli ve 10039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenmiştir. m.7/8 ise kıymetli maden alım satımı, ithalatı veya ihracatıyla uğraşanları, Bakanlığın istediği her türlü bilgi ve belgeyi istenen şekil ve sürede sunmakla yükümlü tutar.

Bu yetkiye dayanan Tebliğ 2008-32/34 m.6/6’ya göre işlenmemiş kıymetli madenler yalnızca peşin, mal mukabili ve bedelsiz ödeme şekilleriyle ithal edilebilir. Bedelsiz ithalat ise m.6/7 uyarınca yalnızca üç hâlde mümkündür: dâhilde işleme kapsamındaki ithalat, Türkiye’de yerleşik bir tüzel kişinin sermayesine eklenmek üzere aracı kuruluş aracılığıyla yapılan ithalat ve ihracat bedellerinden mahsup edilmek üzere, fiili ihracattan sonra ve bedelin yurda getirilme süresi içinde yapılan ithalat. İşlenmiş altın için ise geçici m.2 uyarınca 31 Aralık 2026’ya kadar yalnızca mal mukabili, vadeli akreditifli ve kabul kredili ödeme şekillerine izin verilir.

Aracı kuruluşların yükümlülükleri Kıymetli Madenler Borsası Aracı Kuruluşları Yönetmeliği m.12/A’dadır. Aracı kuruluş, her işlenmemiş kıymetli maden ithalatı için gümrük beyannamesinin kapanışından en az bir iş günü önce Borsaya ödeme şekli ve ithalat amacına ilişkin bildirimde bulunur; aracılık hâlinde aracılık edilen kişinin kimlik veya vergi numarasını ve aracılık sözleşmesini ekler. Peşin ödemede ödeme belgeleri beyanname kapanmadan, mal mukabili ödemede ise ödemenin ihracatçıya yapıldığını gösteren belgeler kapanıştan itibaren 60 gün içinde Borsaya sunulur. Beyanname ile bildirim uyumsuzsa altın mahrece iade edilmek üzere aracı kuruluşa teslim edilir ve durum Bakanlığa bildirilir; bu kurallara aykırılıkta aracı kuruluşun ithalat işlemleri bir aydan altı aya kadar, tekrarında sürekli olarak durdurulabilir (m.21/15).

Bu kuralların ihlali, ithalatçı veya aracı kuruluş hakkında 1567 sayılı Kanun kapsamında yaptırıma yol açabilir. Ödemenin gerçek bir altın hareketine dayanmadan döviz transferine araç edilmesi ise yalnızca usul aykırılığı değil, muvazaalı işlem olarak çok daha ağır bir cezanın konusudur. Ödeme şeklinin vergi sonucu olan KKDF için altın ithalatında vergi, aracı kuruluş yükümlülükleri için kıymetli maden aracı kuruluşu rehberlerimize bakılabilir.

Genel Aykırılık Cezası: m.3/1

m.3/1, Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yaptığı genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişiye idari para cezası öngörür. Kanun metnindeki sınırlar 5827 sayılı Kanunla 2008’de belirlenen 3.000 TL ile 25.000 TL’dir; Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığından, cezanın verildiği yıldaki güncel tutar esas alınır. Bu fıkra, diğer fıkralarda özel bir yaptırım öngörülmeyen tüm kambiyo aykırılıkları için “genel hüküm” işlevi görür.

Altın ve kambiyo pratiğinde m.3/1’in uygulandığı tipik aykırılıklar şunlardır: işlenmemiş veya işlenmiş altının izin verilmeyen ödeme şekliyle ithal edilmesi; Borsaya yapılması gereken bildirim ve belge sunma yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi; 32 Sayılı Karar m.7/8 uyarınca Bakanlığın istediği bilgi ve belgenin sunulmaması; standart dışı altının yetkili kuyum işletmesi dışındaki bireylere satılması; Türkiye’de yerleşikler arasındaki yasak kapsamındaki sözleşmelerde bedelin döviz cinsinden kararlaştırılması ve sermaye hareketlerine ilişkin bildirim yükümlülüklerine uyulmaması. Döviz cinsinden sözleşme yasağı için kira bedelinin döviz cinsinden belirlenmesi yasağı, yurt dışına sermaye ihracı bildirimleri için yurt dışına sermaye ihracı rehberlerimize bakılabilir.

Ceza aralık içinde belirlenirken Kabahatler Kanunu m.17/2 uyarınca kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte gözetilir. m.3/6’ya göre kabahatin bir tüzel kişinin yararına işlenmesi hâlinde tüzel kişiye de aynı miktarda idari para cezası verilir; yani şirket adına hareket eden yönetici ile şirket ayrı ayrı cezalandırılabilir.

İzinsiz Altın veya Döviz Giriş-Çıkışı: m.3/2

m.3/2, 7555 sayılı Kanunla 24 Temmuz 2025’te yeniden düzenlenmiştir: fiil, 1 inci maddede yazılı kıymetlerin izinsiz olarak yurttan çıkarılması veya yurda sokulması mahiyetinde ise 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre suç veya kabahat oluşturmadığı takdirde kişi, eşya ve kıymetlerin rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezası ile cezalandırılır; fiilin teşebbüs aşamasında kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir. Eski metin, cezayı rayiç bedel kadar, teşebbüste yarısı kadar sabit olarak öngörüyordu.

Uygulamada bu fıkra en çok beyansız altın çıkışı ve beyan eşiğini aşan döviz giriş-çıkışında gündeme gelir. Hükmün ikincil niteliği önemlidir: fiil 5607 sayılı Kanun kapsamında suç veya kabahat oluşturuyorsa m.3/2 uygulanmaz. Ceza, beyan edilmeyen kısım üzerinden hesaplanır; Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 22.11.2021 tarihli ve 2021/16387 Karar sayılı kararında, 10.000 avroya kadar döviz çıkışı beyana tabi olmadığından döviz cezasının yalnızca eşiği aşan 20.000 ABD doları üzerinden, teşebbüs indirimiyle hesaplanması gerektiğine karar verilmiştir. Beyansız altın çıkışının ayrıntıları yurt dışına altın çıkarmak, girişin ayrıntıları yurt dışından altın getirmek rehberlerimizde anlatılmıştır.

İhracat ve İthalat Bedelini Yurda Getirmeme: m.3/3

m.3/3’e göre her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden, bu işlemlerden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda belirlenen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idari para cezasıyla cezalandırılır. İdari para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere ise birinci fıkraya göre ceza verilir; ancak bu ceza yurda getirilmesi gereken paranın yüzde iki buçuğundan fazla olamaz. Altın ve mücevher ihracatında 180 günlük süre, yüzde 35 Merkez Bankasına satış, ihracat bedeli karşılığında altın ithalatıyla mahsup ve terkin sınırları için ihracat bedellerinin yurda getirilmesi rehberimize bakılabilir.

Altın ticaretinde bu fıkra iki şekilde önem taşır. Birincisi, mücevher ve altın ihracatçısının ihracat bedelini süresinde getirmemesidir. İkincisi, ihracat bedelinden mahsup edilmek üzere bedelsiz altın ithalatıdır: Tebliğ 2008-32/34 m.6/7-c, mahsup edilecek bedele ilişkin fiili ihracatın altın ithalatından önce gerçekleşmesini ve ithalatın ihracat bedelinin yurda getirilme süresi içinde yapılmasını şart koşar. Bu şartlara uyulmayan mahsup işlemi, ihracat bedelinin yurda getirilmemesi sonucunu doğurabilir. İhracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin süre ve istisnalar ayrıca ele alınacak bir konu olmakla birlikte, genel çerçeve için ihracat bedelinin yurda getirilmesi rehberimize bakılabilir.

Muvazaalı İşlemler: m.3/4

m.3/4, kambiyo mevzuatının en ağır sabit oranlı cezasını düzenler: ithalat, ihracat ve diğer kambiyo işlemlerinde döviz veya Türk parası kaçırmak kastıyla muvazaalı işlemlerde bulunanlar, yurda getirmekle yükümlü oldukları veya kaçırdıkları kıymetlerin rayiç bedeli kadar idari para cezasıyla cezalandırılır; fiilin teşebbüs aşamasında kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir. Bu fıkrayı diğerlerinden ayıran unsur kasttır: fiil, görünüşte bir ithalat veya ihracat işlemi olsa da gerçek amaç dövizi yurt dışına çıkarmak veya yurda getirilmesi gereken dövizi yurt dışında bırakmaktır.

Altın alanında muvazaa şüphesi doğuran tipik örnekler şunlardır: gerçek bir altın hareketi olmadan peşin ödeme yapılarak döviz transfer edilmesi; ithal edilen altının faturada gerçek değerinin üzerinde gösterilerek fazla döviz transfer edilmesi; ihracat bedelinin düşük gösterilerek farkın yurt dışında bırakılması ve aynı altının kâğıt üzerinde birden fazla kez ithal ve ihraç edilmiş gibi gösterilmesi. Bu fiiller aynı zamanda 5607 sayılı Kanun m.3/9 kapsamında hayali ihracat, Vergi Usul Kanunu kapsamında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve Türk Ceza Kanunu m.282 kapsamında aklama suçlarını da gündeme getirebilir. Aracı kuruluşlar bakımından gerçek bir kıymetli maden hareketini içermeyen sahte alım veya satım belgesi düzenlenmesi, ayrıca faaliyet izninin iptali sebebidir (Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği m.21/13). Suç boyutu için altın kaçakçılığı suçu ve cezası ve kara para aklama suçu rehberlerimize bakılabilir.

Yetkisiz Faaliyet: m.3/5

m.3/5, 7555 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır: bu Kanuna dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda gerekli izin veya belgeyi almaksızın yetkisiz faaliyette bulunanlar, elli bin TL’den iki yüz elli bin TL’ye kadar idari para cezası ile cezalandırılır ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetler bir ay süreyle durdurulur. Kararın kesinleşmesini izleyen beş yıl içinde tekerrürde ceza üst sınırdan uygulanır. İlan ve reklamlardan veya işin mahiyetinden iş yerinin yalnızca izin gerektiren faaliyet için açıldığı anlaşılıyorsa faaliyetler sürekli olarak durdurulur ve ceza üst sınırdan uygulanır. Durdurma işlemleri Bakanlığın talebi üzerine valiliklerce yerine getirilir.

1567 sayılı Kanun m.4, izin gerektiren başlıca faaliyetleri sayar: ticari amaçla döviz alım satımı, Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasasında üye olarak faaliyet, kıymetli maden rafinajı ve Kimberley Süreci kapsamındaki faaliyetler. Buna göre izinsiz döviz bürosu işleten, aracı kuruluş izni olmadan başkaları adına altın ithalatına aracılık eden veya izinsiz rafinaj yapan kişi bu fıkranın kapsamındadır. İzin ve faaliyet koşulları kıymetli maden aracı kuruluşu ve yetkili müessese rehberimizde anlatılmıştır.

Ortak Hükümler: Kur, Gecikme Faizi, Tekerrür ve Tahsil

m.3’ün ortak hükümleri, cezanın gerçek maliyetini belirler. m.3/7’ye göre kabahatin konusunu yabancı para oluşturuyorsa ceza hesabında fiilin işlendiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır. m.3/8’e göre hükmolunacak idari para cezasına, kabahat tarihi ile tahsil tarihi arasındaki süre için 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır; ay kesirleri dikkate alınmaz. Bu hüküm, cezanın yıllar içinde ciddi biçimde büyümesine yol açabileceği için itiraz ve ödeme stratejisinin erken belirlenmesini gerektirir.

m.3/9’a göre m.3’teki kabahatlerin, aynı kabahate ilişkin idari yaptırım kararının kesinleştiği tarihi izleyen beş yıl içinde tekrarlanması hâlinde cezalar iki kat uygulanır; yetkisiz faaliyette ise m.3/5’teki özel tekerrür kuralı uygulanır ve bu genel hüküm dikkate alınmaz. Ek m.4 uyarınca bu Kanuna göre hükmolunan para cezaları ve kararlar uyarınca tahsili gereken alacaklar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip edilir. Ek m.3 ise Kanuna aykırı fiilleri ihbar edenlere, tahsil edilen cezanın yüzde 45’ini geçmemek üzere ikramiye verilebileceğini öngörür. Ek m.1 uyarınca vergi müfettişleri ve Hazine kontrolörleri gibi denetim elemanları Kanuna aykırılıklar hakkında inceleme yapmaya yetkilidir.

Anayasa Mahkemesi Kararları: Ölçülülük ve Kanunilik

1567 sayılı Kanun son yıllarda Anayasa Mahkemesinin en çok incelediği ekonomik kanunlardan biri olmuştur. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 20.06.2019 tarihli Mohamed Kashet ve diğerleri kararında (B. No: 2015/17659), gümrük makamlarına bildirilmeyen 630.000 ABD doları nedeniyle başvuruculara toplam 5.006.183 TL, yani ele geçirilen paranın yaklaşık 3,5 katı idari para cezası verildiğini tespit etmiş ve cezaların şahsi olarak aşırı bir külfete yol açtığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Öğretide bu ihlalin, kabahate iştirakte her failin ayrı ayrı cezalandırılmasını öngören Kabahatler Kanunu m.14 ile 1567 sayılı Kanun m.3’ün birlikte uygulanmasından doğduğu belirtilmektedir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 29.02.2024 tarihli Mohammad Atamleh kararında (B. No: 2020/9691), İstanbul Havalimanı’nda beyansız çıkarılmak istenen 3.100 gram altın için rayiç değerin yarısı oranında verilen 338.243,50 TL cezanın, kusur, kaynak ve kamu zararının değerlendirilmesine imkân vermeyen sabit oranlı bir kurala dayandığını ve ölçüsüz olduğunu kabul etmiştir. Ardından 06.03.2025 tarihli ve E.2024/169, K.2025/72 sayılı kararla m.3/2 iptal edilmiş ve iptal dokuz ay ertelenmiştir; yasa koyucu bu süre dolmadan 7555 sayılı Kanunla fıkrayı aralıklı ceza öngörecek şekilde yeniden düzenlemiştir.

En geniş etkili karar ise 17.06.2025 tarihli ve E.2024/193, K.2025/136 sayılı karardır. Danıştay Onüçüncü Dairesinin itirazı üzerine verilen ve 15 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bu kararla Anayasa Mahkemesi, m.1’in Cumhurbaşkanına temel ilkeleri ve çerçevesi çizilmeden geniş bir düzenleme alanı bıraktığını, bunun yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmadığını belirterek kuralı Anayasa’nın 2, 7, 13 ve 35. maddelerine aykırı bulmuş ve iptal etmiştir. İptal hükmünün yürürlüğe girmesi dokuz ay ertelenmiş; uygulanma imkânı kalmayan m.2 ile ek m.5 ise aynı kararla iptal edilmiş ve bu iptaller derhâl yürürlüğe girmiştir.

Karar, uygulamada önemli bir tartışma doğurmuştur. Mahkemenin incelediği metin m.1’in 7555 sayılı Kanundan önceki hâlidir; 7555 sayılı Kanun ise karar yayımlanmadan önce, 24 Temmuz 2025’te m.1’i yeniden yazmıştır. Konsolide mevzuat metinlerinde m.1, 7555 sayılı Kanunla verilen hâliyle yer almakta ve iptal kararının değişiklikten önceki metne ilişkin olduğu not edilmektedir. Öğretide ise yeni metnin de benzer bir genişlikte yetki verdiği ve aynı gerekçelerle Anayasa Mahkemesinin önüne gelebileceği ileri sürülmektedir. Bu nedenle 1567 sayılı Kanuna dayanan bir idari para cezasına karşı yapılan itirazlarda, cezanın dayandığı düzenleyici işlemin kanuni dayanağı ve belirliliği de tartışılmalı, gerekirse mahkemeden Anayasa Mahkemesine itiraz yoluna başvurması istenmelidir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 1567 sayılı Kanun kapsamındaki fiillerin kabahat niteliğini ve idari para cezası hesabını istikrarlı biçimde denetlemektedir. 2015/497 Esas, 2015/23813 Karar sayılı kararda, Türkiye’de satın alındığı anlaşılan ancak çıkışta gizlenerek beyan edilmeyen 104 kilogram gümüş ziynet eşyasının izinsiz çıkarılmaya teşebbüs niteliğinde olduğu, eylemin 1567 sayılı Kanun m.3/2 kapsamında kabahat oluşturduğu ve Kabahatler Kanunu m.24 uyarınca idari yaptırımın mahkemece verilmesi gerektiği belirtilerek beraat kararı bozulmuştur. 2021/16387 Karar sayılı kararda döviz cezasının yalnızca beyan eşiğini aşan kısım üzerinden hesaplanması gerektiği vurgulanmış; 12.10.2021 tarihli ve 2021/12758 Karar sayılı kararda ise soruşturma zamanaşımı dolmuş bir kıymetli maden çıkışı olayında idari para cezası verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İtiraz, Peşin Ödeme ve Zamanaşımı

1567 sayılı Kanun ceza kararına karşı özel bir yargı yolu öngörmediğinden Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. m.27’ye göre idari yaptırım kararına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. İtirazda fiilin varlığı, beyan eşiğinin aşılıp aşılmadığı, rayiç bedelin ve kurun doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, teşebbüs indiriminin uygulanıp uygulanmadığı, aralıklı cezalarda Kabahatler Kanunu m.17/2’deki ölçütlerin gözetilip gözetilmediği, Anayasa Mahkemesinin ölçülülük içtihadı, lehe kanun ilkesi ve cezanın dayandığı düzenleyici işlemin kanuni dayanağı tartışılmalıdır. Sulh ceza hâkimliği kararına karşı itiraz yolu açıktır; olağan yollar tüketildikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Bireysel başvuru için ceza dosyasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, itiraz usulü için idari para cezasına itiraz rehberlerimize bakılabilir.

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca idari para cezasının tebliğden itibaren on beş gün içinde peşin ödenmesi hâlinde dörtte üçü tahsil edilir; peşin ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. m.3/8’deki gecikme faizi nedeniyle bu seçenek özellikle önemlidir. Zamanaşımı bakımından Kabahatler Kanunu m.20 uygulanır; soruşturma zamanaşımı cezanın miktarına göre belirlenir ve nispi idari para cezalarında sekiz yıldır. Rayiç bedele bağlı cezalar (m.3/2, m.3/3, m.3/4) nispi niteliktedir.

Lehe Kanun ve Geçiş Sorunları

1567 sayılı Kanunun iki özelliği lehe kanun tartışmasını sık gündeme getirir. Birincisi, yaptırımın içeriği çoğu zaman kanunla değil Cumhurbaşkanı kararları ve tebliğlerle belirlenen yükümlülüklere bağlıdır; bu düzenlemeler sık değişir. Ek m.5, bu kararlarda lehe değişiklik yapılması veya kararların kaldırılması hâlinde failin lehine olan karar ve kanun hükümlerinin uygulanacağını açıkça öngörüyordu; ancak bu hüküm Anayasa Mahkemesinin E.2024/193 sayılı kararıyla m.1’e bağlı olarak iptal edilmiştir. Bu iptal, lehe uygulamanın ortadan kalktığı anlamına gelmez; Anayasa’nın 38. maddesinde ve ceza hukukunun genel ilkelerinde ifadesini bulan lehe kanun ilkesi, idari para cezalarında da gözetilmesi gereken bir güvencedir.

İkincisi, m.3/2’nin 7555 sayılı Kanunla sabit orandan aralıklı cezaya dönüştürülmesidir. Yeni metnin alt sınırı eski sabit cezanın yarısıdır; bu nedenle 24 Temmuz 2025’ten önce işlenen fiiller bakımından hangi hükmün lehe olduğu somut dosyada, cezanın alt sınıra yakın mı üst sınıra yakın mı belirleneceğine göre değerlendirilmelidir. İtiraz dilekçesinde lehe kanun ilkesinin açıkça ileri sürülmesi, sulh ceza hâkimliğinin bu değerlendirmeyi yapmasını sağlar.

Kontrol Listesi: Ceza Geldiğinde

1567 sayılı Kanun cezaları, rayiç bedele bağlı olduklarında çok yüksek tutarlara ulaşabilir ve gecikme faiziyle birlikte büyür. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz. Nakit para giriş-çıkışındaki beyan kuralları için yurt dışına nakit para çıkarma rehberimize bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1567 sayılı Kanun idari para cezasını kim verir?

Kanunun m.3’ünün son fıkrası uyarınca idari para cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir. Tespit çoğunlukla gümrük idaresi, Borsa İstanbul, bankalar veya denetim elemanlarınca yapılır ve dosya savcılığa intikal eder.

1567 sayılı Kanun cezasına nasıl itiraz edilir?

Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. İtirazda fiil, hesap, beyan eşiği, teşebbüs indirimi, ölçülülük, lehe kanun ve kanuni dayanak tartışılabilir.

Altın ithalat bedeli nasıl ödenmelidir?

İthalat bedeli 32 Sayılı Karar m.9 uyarınca bankalar aracılığıyla transfer edilir. İşlenmemiş altın yalnızca peşin, mal mukabili ve bedelsiz ödeme şekilleriyle; işlenmiş altın 31.12.2026’ya kadar yalnızca mal mukabili, vadeli akreditifli ve kabul kredili ödeme şekilleriyle ithal edilebilir.

İzin verilmeyen ödeme şekliyle altın ithalatının cezası nedir?

Cumhurbaşkanı kararı ve tebliğlerdeki yükümlülüğe aykırılık olarak m.3/1 kapsamında idari para cezası gündeme gelir; aracı kuruluş bakımından ayrıca altının mahrece iadesi ve ithalat işlemlerinin durdurulması söz konusu olabilir. Gerçek altın hareketi olmadan döviz transferi ise m.3/4 kapsamında muvazaalı işlemdir.

Beyansız altın veya döviz çıkışının cezası nedir?

7555 sayılı Kanunla değişik m.3/2 uyarınca rayiç bedelin yarısından iki katına kadar idari para cezası; gümrükte yakalanma gibi teşebbüs hâllerinde ceza yarı oranında indirilir. Fiil 5607 sayılı Kanun kapsamında suç oluşturuyorsa m.3/2 uygulanmaz.

İhracat bedelini getirmemenin cezası nedir?

m.3/3 uyarınca yurda getirilmesi gereken kıymetin rayiç bedelinin yüzde beşi. Karar kesinleşmeden bedel getirilirse m.3/1 cezası uygulanır, ancak bu ceza getirilmesi gereken tutarın yüzde iki buçuğunu geçemez.

Muvazaalı kambiyo işleminin cezası nedir?

Döviz veya Türk parası kaçırmak kastıyla muvazaalı işlem yapanlara m.3/4 uyarınca kaçırılan veya yurda getirilmesi gereken kıymetlerin rayiç bedeli kadar idari para cezası verilir; teşebbüste ceza yarıya iner. Fiil ayrıca kaçakçılık, sahte belge veya aklama suçlarını da gündeme getirebilir.

İzinsiz döviz bürosu veya altın aracılığının cezası nedir?

m.3/5 uyarınca 50.000 TL’den 250.000 TL’ye kadar idari para cezası ve iş yerindeki tüm faaliyetlerin bir ay durdurulması; tekerrürde ceza üst sınırdan, iş yeri yalnızca bu amaçla açılmışsa faaliyetler sürekli durdurulur.

Cezaya faiz işler mi?

Evet. m.3/8 uyarınca idari para cezasına, kabahat tarihi ile tahsil tarihi arasındaki süre için 6183 sayılı Kanundaki gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır. Bu nedenle itiraz ve ödeme stratejisi erken belirlenmelidir.

Şirket ve yöneticisi ayrı ayrı ceza alır mı?

Evet. m.3/6 uyarınca kabahatin bir tüzel kişinin yararına işlenmesi hâlinde tüzel kişiye de aynı miktarda idari para cezası verilir.

Anayasa Mahkemesi 1567 sayılı Kanunu iptal etti mi?

Anayasa Mahkemesi 06.03.2025 tarihli kararla m.3/2’yi, 17.06.2025 tarihli ve 15.10.2025’te yayımlanan kararla m.1’i (dokuz ay ertelemeli), m.2 ve ek m.5’i iptal etti. m.3/2 ve m.1, iptaller yürürlüğe girmeden 7555 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi; yeni m.1’in de benzer eleştirilere açık olduğu öğretide tartışılmaktadır.

Peşin öderseniz indirim var mı?

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca ceza tebliğden itibaren on beş gün içinde peşin ödenirse dörtte üçü tahsil edilir ve peşin ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

1567 cezalarında zamanaşımı ne kadar?

Kabahatler Kanunu m.20 uygulanır. Rayiç bedele bağlı nispi cezalarda soruşturma zamanaşımı sekiz yıldır; diğer cezalarda süre, ceza miktarına göre belirlenir. Yargıtay, süresi dolmuş dosyalarda idari para cezası verilmesine yer olmadığına karar vermektedir.

Ceza çok yüksekse Anayasa Mahkemesine gidebilir miyim?

Evet. Olağan itiraz yolları tüketildikten sonra otuz gün içinde bireysel başvuru yapılabilir. Anayasa Mahkemesi Kashet ve Atamleh kararlarında ölçüsüz cezaları mülkiyet hakkı ihlali saymıştır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.