İşçi–İşveren (İş) Davaları
İşçi–işveren davaları, iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözüldüğü davalardır. İş ilişkisi büyük ölçüde 4857 sayılı İş Kanunu ile düzenlenir; kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, ücret ve fazla mesai alacakları, yıllık izin ve iş kazası uygulamada en sık karşılaşılan başlıklardır. Bu uyuşmazlıklarda çoğu zaman önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Bu sayfada en sık açılan iş davalarını, sürecin nasıl ilerlediğini ve haklarınızı sade bir dille anlatıyor; her aşamada sizi temsil ediyoruz.
📘 Detaylı İş Hukuku Rehberi
İş hukukunun tüm konularını kapsayan ana rehberimizde kıdemden işe iadeye kadar ayrıntılı başvuru yazılarına ulaşabilirsiniz.
Rehbere Git →En Sık Açılan İş Davaları
İş hukuku uyuşmazlıkları genellikle iş sözleşmesinin sona ermesiyle gündeme gelir. Aşağıda uygulamada en sık karşılaşılan dava türlerini özetliyoruz.
Fesih, İşe İade ve İş Güvencesi
İş sözleşmesi işveren tarafından geçerli veya haklı bir neden olmadan feshedildiğinde işçi, koşulları varsa işe iade davası açabilir. İş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için işyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması gerekir. Fesih; işletmenin gereklerinden ya da işçinin yeterlilik veya davranışlarından kaynaklanabilir; haklı nedenle fesihte ise İş Kanunu m.24-25’teki ağır sebepler aranır.
Kıdem ve İhbar Tazminatı
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçiye kanunda sayılan fesih hâllerinde, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir; kıdem tazminatı tavanı yasayla sınırlıdır. İhbar tazminatı ise bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelir ve kıdeme göre 2 ilâ 8 haftalık ücret tutarında hesaplanır. Bu tazminatların hesabında yalnızca çıplak ücret değil, düzenli yan haklar (yol, yemek, ikramiye gibi) da dikkate alınır.
Ücret, Fazla Mesai ve İzin Alacakları
Ödenmeyen ücret, fazla çalışma (fazla mesai), hafta tatili ile ulusal bayram–genel tatil ücretleri ve kullandırılmayan yıllık izin ücreti dava konusu edilebilir. Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla mesai sayılır ve normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. İspat; imzalı bordrolar, işyeri kayıtları, tanık ve varsa dijital verilerle sağlanır.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işçi ya da yakınları, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Bu süreçte kusur oranı, maluliyet derecesi ve zararın kapsamı bilirkişi incelemesiyle belirlenir; SGK’nın karşıladığı kısımlar mahsup edilir.
Mobbing, Hizmet Tespiti ve Özel Durumlar
İşyerinde sistematik psikolojik taciz (mobbing), sigortasız çalıştırma nedeniyle açılan hizmet tespiti davaları ve iş sözleşmesinin türü ile askıya alınmasına ilişkin uyuşmazlıklar da iş yargısının kapsamındadır.
Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
İşçi–işveren arasındaki kıdem, ihbar, fazla mesai gibi işçilik alacakları ile işe iade taleplerinde, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculuk bir dava şartıdır. Taraflar anlaşamazsa, düzenlenen son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılabilir. İş kazasından kaynaklanan maddi–manevi tazminat davaları ise bu zorunluluğun dışındadır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetkili mahkeme, kural olarak davalı işverenin yerleşim yeri ile işin yapıldığı işyerinin bulunduğu yer mahkemesidir.
Zamanaşımı ve Süreler
Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ve fazla mesai gibi alacaklarda zamanaşımı süresi beş yıldır. İşe iade sürecinde ise fesih bildiriminden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulmalı; arabuluculuğun anlaşmazlıkla sonuçlanmasından itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılmalıdır. Sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açabileceğinden, fesihten sonra vakit kaybetmeden değerlendirme yaptırmak önemlidir.
Bir İş Davası Nasıl İlerler?
Süreç genellikle zorunlu arabuluculuk başvurusuyla başlar. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır; dilekçelerin teatisi, delillerin toplanması ve çoğu dosyada bilirkişi incelemesi yapılır. Verilen karara karşı istinaf ve koşulları varsa temyiz yoluna gidilebilir. Doğru hesaplama, delillerin baştan eksiksiz sunulması ve sürelerin takibi sonucu doğrudan etkiler.
Temsil Sürecinde Ne Yapıyoruz?
Hukukçular Evi olarak; kıdem–ihbar tazminatı, işe iade, ücret ve fazla mesai alacakları, iş kazası tazminatı ve hizmet tespiti dâhil iş hukukunun tüm aşamalarında çözüm odaklı hukuki destek sunuyoruz. Alacaklarınızın doğru hesaplanması, arabuluculuk ve dava sürecinin etkin yürütülmesi ve delillerin titizlikle hazırlanması için yanınızda oluyoruz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İş Hukuku Rehberleri
Fesih, İşe İade ve İş Güvencesi
- Haklı Nedenle Fesih (İşçi ve İşveren)
- Geçerli Nedenle Fesih ve İş Güvencesi
- Devamsızlık Nedeniyle İşten Çıkarma (m.25)
- Uzun Süreli Rapor / Sağlık Sebebiyle Fesih
- İşe İade Davası: Şartları ve Sonuçları
- İşe Başlatmama Tazminatı
- Kötüniyet Tazminatı (m.17)
Kıdem, İhbar ve Tazminatlar
- Kıdem ve İhbar Tazminatı: Şartlar ve Hesaplama
- Kıdem Tazminatı ve Giydirilmiş Ücret
- İhbar Tazminatı Nedir?
- İhbar Tazminatı ve Süreli Fesih (m.17)
Ücret, Fazla Mesai, Çalışma Süreleri ve İzin
- Fazla Mesai ve İşçilik Alacakları
- Ücretin Ödenmemesi ve Çalışmaktan Kaçınma (m.34)
- Gece Çalışması ve Sınırları (m.69)
- Ara Dinlenmesi / Mola Hakkı (m.68)
- Yıllık Ücretli İzin: Haklar ve Süreler
- Hafta Tatili Ücreti (m.46)
- Doğum ve Analık İzni (m.74)
İş Kazası, Sözleşme ve Özel Durumlar
- İş Kazası ve Meslek Hastalığında İşçinin Hakları
- İş Kazası Sonrası Maddi ve Manevi Tazminat
- İş Güvenliği Uzmanı Sorumluluğu (6331)
- Mobbing ve İspat Yolları
- İş Sözleşmesinin Türleri
- Belirli Süreli Sözleşmenin Yenilenmesi (m.11)
- İş Sözleşmesinin Askıya Alınması / Ücretsiz İzin
- Hizmet Tespiti Davası (Sigortasız Çalıştırma)
- Alt İşveren (Taşeron) (m.2)
- Sendika Kurma Hakkı ve TİS (6356)
İş hukuku süreciniz için hukuki destek alın
Alacaklarınızın doğru hesaplanması ve sürelerin takibi hak kaybını önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatına hak kazanmak için ne kadar çalışmam gerekir?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan (haklı fesih, emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi gibi) hâllerden biriyle sona ermiş olması gerekir. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında hesaplanır.
İşe iade davası açabilmenin şartları nelerdir?
İş güvencesinden yararlanmak için işyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması ve feshin geçerli bir nedene dayanmaması gerekir. Fesih bildiriminden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
İş davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Kıdem, ihbar, fazla mesai gibi işçilik alacakları ile işe iade taleplerinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak bir dava şartıdır. Yalnızca iş kazasından doğan maddi–manevi tazminat davaları bu zorunluluğun dışındadır.
Fazla mesai ücretimi nasıl ispatlayabilirim?
Fazla mesai; imzalı bordrolar, işyeri giriş–çıkış kayıtları, tanık beyanları ve varsa dijital veriler (mesai çizelgesi, e-posta, kamera kaydı) ile ispatlanabilir. Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla mesai sayılır ve normal ücretin %50 fazlasıyla ödenir.
Hangi hâllerde iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilirim?
İş Kanunu m.24 uyarınca; ücretin ödenmemesi, sağlık sebepleri, işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışları (hakaret, mobbing, tehdit gibi) hâllerinde işçi sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve koşulları varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
İşten çıkarıldım; hangi alacakları talep edebilirim?
Koşullarına göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, ödenmeyen ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri talep edilebilir; iş güvencesi kapsamındaysanız ayrıca işe iade davası açabilirsiniz.
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki fark nedir?
Kıdem tazminatı, en az bir yıllık çalışmanın kanunda sayılan bir nedenle sona ermesi karşılığında ödenir. İhbar tazminatı ise bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelir ve kıdeme göre 2 ilâ 8 haftalık ücret tutarındadır; her ikisi farklı şartlara tabidir.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak istifada kıdem tazminatı doğmaz. Ancak işçinin haklı nedenle feshi (m.24) ile askerlik, emeklilik veya kadın işçinin evlilik nedeniyle bir yıl içinde feshi gibi istisnai hâllerde kıdem tazminatı hakkı doğabilir.
İş davası ortalama ne kadar sürer?
Zorunlu arabuluculuk çoğunlukla birkaç hafta içinde tamamlanır. Dava aşamasının süresi ise dosyanın kapsamına, delil durumuna ve bilirkişi incelemesine göre değişir; her dosya kendine özgü olduğundan kesin bir süre verilemez.
Bu içerik İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındadır.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Rehberi · Bu alandaki 135 rehber · Tüm hukuk dalları
Bu Alanda Hukuki Rehberlerimiz
