İstirahat raporu alan çalışan, çalışamadığı günler için bir ödeme alabilir mi? Halk arasında “rapor parası” olarak bilinen geçici iş göremezlik ödeneği bu soruya cevap verir. Bu rehberde ödeneğin ne olduğunu, kimin ödediğini, hangi hâllerde ve ne kadar ödendiğini, ödeme süresini ve başvuru koşullarını sade bir dille açıklıyoruz.
Geçici iş göremezlik ödeneği ve haklarınız için birlikte değerlendirelim.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppGeçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir, Kim Öder?
Geçici iş göremezlik ödeneği; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinde istirahatli olan sigortalıya, çalışamadığı ve dolayısıyla ücret alamadığı günler için SGK tarafından ödenen parasal yardımdır. Ödeme işveren tarafından değil, doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır.
5510 sayılı Kanun’da geçici (iyileşebilir) zarar için “ödenek”, kalıcı (sürekli) zarar için “gelir” terimi kullanılır. Yani rapor süresince ödenen tutar “geçici iş göremezlik ödeneği”, kalıcı kayıp hâlinde bağlanan tutar ise “sürekli iş göremezlik geliri”dir. Bu ayrım, ödemenin niteliğini gösterir.
Ne Kadar Ödenir?
Ödenek, sigortalının hesaplanan günlük kazancının belirli bir oranı kadardır ve tedavi şekline göre değişir: yatarak tedavide günlük kazancın yarısı (1/2), ayakta tedavide üçte ikisi (2/3) kadar ödenir. Yatarak tedavide oranın daha düşük olmasının nedeni, Kurumun tedavi ve barınma giderlerini de karşılamasıdır.
Günlük kazanç, sigortalının prime esas kazançları üzerinden hesaplanır. Ödenek, çalışılmayan (istirahatli) her gün için ödenir. Bu nedenle raporun SGK sistemine usulüne uygun işlenmiş olması, ödeneğin doğru hesaplanması açısından önemlidir.
Hangi Hâllerde Ödenir?
Geçici iş göremezlik ödeneği dört durumda gündeme gelir. İş kazası ve meslek hastalığında, istirahatli olunan her gün için ödeme yapılır. Hastalıkta, belirli bir prim ve bekleme koşulu aranır ve genellikle istirahatın belirli bir gününden sonrası için ödeme başlar. Analıkta ise doğum öncesi ve sonrası izin dönemleri için ödenek verilir.
İş kazası ve meslek hastalığında ödenek için, hastalıktan farklı olarak belirli bir prim gün sayısı koşulu genellikle aranmaz; kaza veya hastalığın iş kaynaklı olması yeterlidir. Bu, iş kaynaklı sağlık sorunlarında sigortalıya daha güçlü koruma sağlar.
Rapor Parasının İşe ve Bildirime Bağlılığı
Raporun geçerli olması ve ödeneğin ödenebilmesi için, raporun yalnızca fiziksel olarak düzenlenmesi yetmez; sağlık kuruluşu tarafından SGK sistemine elektronik olarak girilmesi zorunludur. Bu adım atlanırsa sigortalı, ödenek ve sağlık yardımlarından yararlanamayabilir. Sigortalı, raporun sisteme işlendiğini e-Devlet üzerinden teyit edebilir.
İş kazasında ayrıca işverenin bildirim yükümlülüğü önemlidir. İşveren kazayı süresinde (3 iş günü) SGK’ya bildirmezse, bildirim tarihine kadar sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Bu, bildirim ödevinin ödenekle olan doğrudan bağını gösterir.
Ödenek İşçinin Diğer Haklarını Etkiler mi?
Geçici iş göremezlik ödeneği, sigortalının SGK karşısındaki bir hakkıdır ve iş sözleşmesinden doğan haklarından ayrıdır. Rapor süresince ödeneğin SGK’ca ödenmesi, işçinin işten çıkarılamayacağı anlamına gelmez; ancak uzun süreli raporlar, iş sözleşmesinin sağlık nedeniyle feshi bakımından ayrı kurallara tabidir.
İşçinin rapor aldığı dönemde, işverenin fesih hakkı belirli sınırlara bağlıdır. Özellikle iş kazası ve meslek hastalığı kaynaklı raporlarda işçi korunur. Ödeneğin varlığı, işçinin tazminat veya diğer alacak haklarını ortadan kaldırmaz; bunlar ayrı ayrı değerlendirilir.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği: Şartlar ve Hesap
Rapor süresince ödenen bu ödenek SGK tarafından karşılanır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Kim alır | İstirahat raporu alan sigortalı | Şartları taşıyorsa |
| İş kazası ve meslek hastalığı | Prim gün şartı aranmaz | Kolaylık |
| Hastalık | Belirli prim gün sayısı aranır | Son bir yıl |
| Analık | Ayrı şartlar | Doğum öncesi ve sonrası |
| İlk iki gün | Hastalıkta ödenmez | İş kazasında ödenir |
| Tutar | Günlük kazancın belirli oranı | Yatarak ve ayakta farklı |
| İşveren ödemesi | Fark ödemesi yapabilir | Sözleşmeye bağlı |
| Rapor süresi | Kıdeme etkisi sınırlı | Belirli süre sayılır |
| Uzun rapor | İhbar süresi + altı hafta sonrası fesih sebebi | İK m.25/I |
İkinci ve dokuzuncu satırlar iki önemli noktayı verir: iş kazası ve meslek hastalığı hâlinde ödenek için prim gün sayısı şartı aranmaz; buna karşılık hastalık nedeniyle devamsızlık ihbar süresini altı hafta aşarsa işveren haklı nedenle feshedebilir — bu durumda kıdem tazminatı yine ödenir.
İSG ve işyeri hakları rehberlerimiz: işverenin İSG yükümlülükleri · mobbing davası ve ispatı · işyerinde ayrımcılık yasağı · engelli çalıştırma yükümlülüğü · geçici iş göremezlik ödeneği · çalışmaktan kaçınma hakkı
Rapor Süresinde İşçinin Hak ve Yükümlülükleri
İstirahat dönemi iş sözleşmesini askıya alır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Sözleşme askıda | Fesih kural olarak yapılamaz | Sınırlı süre |
| Ücret | İşveren ödemek zorunda değil | SGK ödeneği |
| Fark ödemesi | Sözleşme veya uygulamaya göre | İşveren |
| Raporun bildirimi | İşverene derhâl | Zorunlu |
| Bildirilmezse | Devamsızlık sayılabilir | Fesih riski |
| Rapor süresince çalışma | Yasak | Ödenek kesilir |
| Kıdeme etkisi | Belirli süre sayılır | İhbar + altı hafta |
| Uzun rapor | İhbar + altı haftayı aşarsa fesih sebebi | Kıdem yine ödenir |
| İşe dönüş | İşbaşı raporu istenebilir | Uygunluk |
Dördüncü ve sekizinci satırlar iki kritik noktayı verir: alınan raporun işverene derhâl bildirilmemesi devamsızlık olarak değerlendirilebilir ve haklı fesih sebebi oluşturur; buna karşılık rapor süresi ihbar süresini altı hafta aşsa dahi işveren feshederse kıdem tazminatı ödemek zorundadır.
İSG ve işyeri hakları rehberlerimiz: işverenin İSG yükümlülükleri · mobbing davası ve ispatı · işyerinde ayrımcılık yasağı · engelli çalıştırma yükümlülüğü · geçici iş göremezlik ödeneği · çalışmaktan kaçınma hakkı
Uzun Süreli Rapor ve İş Sözleşmesinin Akıbeti
Uzayan istirahat, fesih hakkı doğurabilir.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Askı süresi | İhbar süresi + altı hafta | Kanuni ölçü |
| Bu süre içinde | Fesih yapılamaz | Koruma |
| Süre aşılırsa | İşveren haklı nedenle feshedebilir | İK m.25/I |
| Kıdem tazminatı | Yine ödenir | Sağlık sebebi |
| İhbar tazminatı | Ödenmez | Haklı fesih |
| İş kazası kaynaklıysa | Ayrı değerlendirme | Tazminat hakları |
| Malulen emeklilik | Şartları varsa | SGK |
| İşe dönüş | Sağlık raporu ile | Uygunluk |
| Uyarlama | Uygun işte çalıştırma denenmeli | Son çare ilkesi |
Dördüncü ve dokuzuncu satırlar iki koruma sağlar: uzun süreli rapor nedeniyle yapılan fesihte işveren haklı sayılsa dahi kıdem tazminatı ödemek zorundadır; ayrıca işçinin sağlık durumuna uygun başka bir işte çalıştırılmasının denenmiş olması, feshin son çare olduğunu gösteren bir ölçüt olarak aranır.
İSG ve işyeri hakları rehberlerimiz: işverenin İSG yükümlülükleri · mobbing davası ve ispatı · işyerinde ayrımcılık yasağı · engelli çalıştırma yükümlülüğü · geçici iş göremezlik ödeneği · çalışmaktan kaçınma hakkı
İş Göremezlik Ödeneğinde Sık Sorulanlar
Uygulamada en çok merak edilen hususlar.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| İlk iki gün ödenir mi | Hastalıkta ödenmez, iş kazasında ödenir | Önemli fark |
| Prim gün şartı | İş kazasında aranmaz | Kolaylık |
| İşveren maaş öder mi | Zorunlu değil | Sözleşmeye bağlı fark ödemesi |
| Rapor parası ne kadar | Günlük kazancın belirli oranı | Yatarak-ayakta farklı |
| Raporluyken çalışırsam | Ödenek kesilir | Yasak |
| Rapor kıdeme sayılır mı | Belirli süre sayılır | İhbar + altı hafta |
| İşten çıkarılabilir miyim | Askı süresi içinde hayır | Süre aşılırsa evet |
| Yıllık izne etkisi | Rapor izinden sayılmaz | Ayrı |
| Ödenek gelmiyorsa | SGK’ya başvurun | Bildirim eksikliği |
Birinci ve dokuzuncu satırlar iki pratik noktayı verir: iş kazası hâlinde ödenek ilk günden itibaren ödenirken hastalık hâlinde ilk iki gün için ödeme yapılmaz; ödeneğin hiç yatmaması hâlinde ise genellikle işverenin bildirim eksikliği söz konusudur ve SGK’ya başvurulmalıdır.
İSG ve işyeri hakları rehberlerimiz: işverenin İSG yükümlülükleri · mobbing davası ve ispatı · işyerinde ayrımcılık yasağı · engelli çalıştırma yükümlülüğü · geçici iş göremezlik ödeneği · çalışmaktan kaçınma hakkı
İlgili Rehberler
- 📘 İş Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- İş Kazası Tazminat Süreçleri
- Meslek Hastalığı ve İşçinin Hakları
- İstirahat Raporu ve Ödenek: Şartlar, Süreler ve Dilekçe Örnekleri
- İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirimi, Tespiti ve Hakları
- Geçici İş Göremezlik Tazminatı ve Bakıcı Gideri
- Sürekli İş Göremezlik Geliri Başvurusu ve İtiraz
- Uzun Süreli Rapor Nedeniyle İşten Çıkarma
- İş Kazası ve İşverenin Sorumluluğu
Şartlar ve Bekleme Süresi: İlk 2 Gün Neden Ödenmez?
Geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmanın ilk şartı, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan usulüne uygun bir istirahat raporu alınmasıdır. Bunun yanında hâllere göre farklı koşullar aranır:
- Hastalık: İş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır. Ödeme raporun 3. gününden itibaren başlar; yani ilk 2 gün için ödenek verilmez (bu iki gün bekleme süresidir). İşveren dilerse ilk 2 günü kendi ödeyebilir, ancak buna yasal bir zorunluluk yoktur.
- İş kazası ve meslek hastalığı: Bekleme süresi ve prim gün şartı aranmaz; istirahatli olunan her gün için (raporun tamamı) ödeme yapılır.
- Analık (doğum): Doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün prim şartıyla; doğumdan önce 8 hafta ve sonra 16 hafta (çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenerek) çalışılmayan süreler için ödenir. Doğum sonrası süre, 30/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla 5510 m.18/1-c’de 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmıştır.
Bir sigortalıda bu hâllerden birkaçı aynı anda birleşirse, ödeneklerden en yüksek olanı verilir. Ödeneğe esas günlük kazanç, iş göremezlik öncesindeki döneme ait prime esas kazançların prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur; bu günlük kazancın yatarak tedavide yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi ödenir. Analık hâline özgü ayrıntılar için Analık İzni ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği yazımıza bakabilirsiniz.
Dört Hâlin Kanuni Şartları: 5510 m.15, m.16 ve m.18
Ödeneğin hangi sigortalıya, hangi şartla ve hangi günler için ödeneceği 5510 sayılı Kanun’da ayrı ayrı düzenlenmiştir. İş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğe neden olan rahatsızlıklar m.15/1 uyarınca hastalık, gebeliğin başlangıcından doğumdan sonraki ilk on altı haftalık süreye kadar olan rahatsızlıklar ise m.15/2 uyarınca analık hâlidir.
| Hâl | Kimlere ödenir? | Prim şartı | Ödeme kapsamı | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| İş kazası ve meslek hastalığı | 4/1-(a) ve m.5 kapsamındakiler; 4/1-(b) kapsamındakilere yatarak tedavi ve sonrasındaki istirahatte | Aranmaz | İstirahatli her gün | m.16/1-a, m.18/1-a, m.18/2 |
| Hastalık | 4/1-(a) ve m.5 kapsamında hastalık sigortasına tabi olanlar | Önceki bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi | Üçüncü günden itibaren her gün | m.15/1, m.18/1-b |
| Analık | 4/1-(a) sigortalı kadın ile 4/1-(b)’deki muhtarlar ve (1), (2), (4) alt bentlerindeki sigortalı kadın | Doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün | Doğumdan önce 8, sonra 16 hafta; çoğul gebelikte öncesine 2 hafta eklenir | m.15/2, m.18/1-c |
| Erken doğum ve geç çalışma | Aynı | Aynı | Doğumdan önce kullanılamayan süreler ile isteği ve hekim onayıyla doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışılan süreler doğum sonrasına eklenir | m.18/1-d |
Bağımsız çalışanlar için ek şart. 5510 m.18/2 uyarınca 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılara iş kazası, meslek hastalığı veya analık hâlinde ödenek, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borcun ödenmiş olması şartıyla, yatarak tedavi süresince veya bu tedavinin gereği olarak alınan istirahat raporu süresince ödenir; analıkta doğum öncesi ve sonrası süreler için yatarak tedavi şartı aranmaz. Hastalık ödeneği ise m.18/1-b’de yalnızca 4/1-(a) ve m.5 kapsamındakiler için öngörülmüştür. Her durumda ilk şart, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olmasıdır.
Çırak ve stajyer ayrımı (m.5). 5510 m.5/b uyarınca aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslekî ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenim sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise, bentte öngörülen aylık kazanç sınırını aşmadıkları sürece, yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır. Bu kapsamdaki stajyer öğrenci işe bağlı bir kazada ödenek alabilir, ancak işle ilgisi olmayan bir hastalık için hastalık ödeneğinden yararlanamaz. Analıkta bağımsız çalışan kadın. SGK uygulamasında 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıya analık ödeneği, ödeme tarihinde genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin borçların ödenmiş olması şartıyla ödenir. 7578 sayılı Kanun sonrası uygulama için Analık İzni ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği yazımıza bakabilirsiniz.
Günlük Kazanç Nasıl Bulunur? 5510 m.17 ve 2024 Değişikliği
Ödenek tutarının tartışmalı olduğu dosyaların çoğu, oranın değil günlük kazancın yanlış hesaplanmasından doğar. 7316 sayılı Kanunla getirilen önceki hesap yöntemi, Anayasa Mahkemesinin 1/2/2024 tarihli ve E.2021/61, K.2024/31 sayılı kararıyla iptal edilmiş; karar 21/3/2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal dokuz ay sonra yürürlüğe girmiştir. Boşluk, 25/12/2024 tarihli 7537 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle doldurulmuş; 27/12/2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni m.17/1, 21/12/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.
| Konu | Kanuni kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeneğe esas günlük kazanç | İş kazası veya doğum tarihinden, meslek hastalığı veya hastalıkta iş göremezliğin başladığı tarihten önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamı, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünür | 5510 m.17/1 |
| Karşılaştırma: sürekli iş göremezlik geliri | Aynı on iki aylık dönemin son üç ayındaki kazançlar esas alınır | 5510 m.17/1 |
| 180 günden az prim | Önceki on iki ayda 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse ödeneğe esas günlük kazanç, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez | 5510 m.17/1 |
| Yeni işe başlayan | On iki aylık dönemde çalışmamış sigortalı çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığıyla iş göremezliğe uğrarsa, başlangıç ile iş göremezlik arasındaki kazanç çalışılan gün sayısına bölünür; ilk gün kazada emsal sigortalının kazancı esas alınır | 5510 m.17/2 |
| Prim, ikramiye gibi arızi ödemeler | Ücret toplamından bulunan günlük kazancın %50 fazlasını geçemez | 5510 m.17/3-a |
| Geçmiş aylara ait yargı kararı ödemeleri | Hesap döneminden önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmaz | 5510 m.17/3-b |
| Alt sınır değişirse | Alt sınırın altında kazanç üzerinden ödenek alanlara, değişikliğin yürürlüğünden itibaren yeni alt sınıra göre ödenir | 5510 m.18/4 |
| Oran | Yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi | 5510 m.18/3 |
| Birden fazla hâl | İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analıktan birkaçı birleşirse en yüksek ödenek verilir | 5510 m.18/5 |
Üç Varsayımsal Hesap
Aşağıdaki rakamlar yalnızca kanuni yöntemi göstermek içindir; gerçek tutarı SGK kayıtlarındaki prime esas kazanç ve prim günleri belirler.
| Senaryo | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Hastalık, 10 gün ayakta tedavi | Son on iki ayda 720.000 TL kazanç ÷ 360 gün = 2.000 TL günlük kazanç; 2.000 × 2/3 = 1.333,33 TL; hastalıkta ilk iki gün ödenmez, 8 gün × 1.333,33 TL | 10.666,67 TL |
| İş kazası, 5 gün yatarak + 15 gün ayakta | 2.000 × 1/2 × 5 gün = 5.000 TL; 1.333,33 × 15 gün = 20.000 TL; iş kazasında ilk günden itibaren ödenir | 25.000 TL |
| Hastalık, son on iki ayda 150 gün prim | Prim günü 180’in altında olduğundan hesaplanan günlük kazanç, rapor başlangıcındaki günlük alt sınırın iki katını aşıyorsa bu tavanda kalır | Tavanla sınırlı ödenek |
İkinci senaryo, aynı rapor süresinde vaka türünün tutarı nasıl değiştirdiğini gösterir. Olay iş kazası olarak tescil edilmezse aynı 20 günlük istirahat hastalık sayılır; ilk iki gün düşer ve 90 günlük prim şartı ayrıca aranır. Vaka türünün raporda doğru işlenip işlenmediği bu nedenle ilk kontrol edilmesi gereken noktadır. İş kazası sonucu ödenen ödeneğin tazminat davasındaki yeri için Trafik Kazasında Bakıcı Gideri ve Geçici İş Göremezlik Tazminatı rehberine bakabilirsiniz.
Nasıl Başvurulur, Ödenir ve Nereden Sorgulanır?
İstirahat raporu, kural olarak sağlık kuruluşu tarafından doğrudan SGK sistemine elektronik olarak işlenir; sigortalının ödenek için Kuruma ayrıca belge ibraz etmesi gerekmez. 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalılar bakımından işveren, istirahat döneminde sigortalının çalışıp çalışmadığını Kuruma elektronik ortamda bildirmekle yükümlüdür; ancak SGK uygulamasında bu “çalışılmadığına dair bildirim” ödeneğin ödenmesi için şart değildir. Bildirim süresi geçtiği hâlde bildirim yapılmamışsa ve sigortalı adına o ay 30 gün prim bildirilmemişse ödenek hesaplanarak ödenir.
SGK, hak edilen ödeneği istirahatin bitiminde hesaplayarak anlaşmalı banka veya PTT aracılığıyla sigortalının alabileceği şekilde öder. Ödeneğin ödenip ödenmediği ve tutarı, e-Devlet üzerindeki “geçici iş göremezlik ödeneği” sorgu ekranından takip edilebilir. Ödeneğin hiç ödenmemesi, eksik ödenmesi ya da raporun geçersiz sayılması hâlinde 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1 uyarınca önce Kuruma başvurulması zorunludur; başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve başvuruda geçen süre zamanaşımı ile hak düşürücü sürelere sayılmaz. Ret veya zımni ret üzerine iş mahkemesinde dava açılır.
İşverenin Ödemesi ve Mahsuplaşma: 5510 m.18 ve 4857 m.25/I
Rapor süresince iş sözleşmesi askıdadır. 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I, sözleşmenin askıda kaldığı süreler için ücret işlemeyeceğini açıkça düzenler; bu nedenle işverenin kanundan doğan bir ücret ödeme yükümlülüğü yoktur ve gelir kaybını SGK ödeneği karşılar. Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle öngörülen fark ödemeleri ise ayrı bir alacak kaynağıdır.
5510 m.18 uyarınca ödenekler, toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idarelerinin işverenleri tarafından Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre Kurum adına sigortalılara ödenip daha sonra Kurumla mahsuplaşılarak tahsil edilebilir. SGK’nın 2018/26 sayılı Genelgeyle değişik 2016/21 sayılı Genelgesi bu imkânı, Kurumla mahsuplaşma protokolü imzalayan tüm işyerlerine genişletmiştir. Protokollü işyerinde çalışan, rapor süresine ait tutarı işverenden alır; işveren de ödediği ödeneği Kuruma olan prim borcundan mahsup eder. Bu durumda sigortalının hesabına ayrıca SGK ödemesi gelmemesi olağandır.
Ödeneği Etkileyen Kanuni Hâller
Ödeneğin tutarını veya kimin üzerinde kalacağını değiştiren hâllerin tamamı kanunda sayılmıştır. Kurum kararında bir kesinti veya işverene rücu varsa, hangi bentte dayanıldığı sorulmalıdır.
| Hâl | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| İşveren iş kazasını süresinde bildirmezse | Ödenek sigortalıya ödenir; bildirim tarihine kadar ödenen tutar işverenden tahsil edilir | m.21/2 |
| Sağlık raporu gereken işte raporsuz veya uygunsuz çalıştırma | Bu sebeple doğan hastalıkta ödenen ödenek işverene ödettirilir | m.21/3 |
| Sigortalı işe giriş bildirgesiyle bildirilmemişse | Ödenek Kurumca ödenir; masraflar işverene ayrıca ödettirilir | m.23/1-2 |
| Meslek hastalığı bildirilmezse | Kurumun masrafları ve ödenen ödenekler işverene rücu edilir | m.14 |
| Hekimin tedbir ve tavsiyelerine uymama | Uzayan tedavi süresi esas alınarak dörtte birine kadar eksiltme | m.22/1-a |
| Ağır kusurla kazaya uğrama veya hastalanma | Kusur derecesine göre üçte birine kadar eksiltme | m.22/1-b |
| Kasdî hareket veya teklif edilen tedaviyi reddetme | Yarısı tutarında ödeme | m.22/1-c |
| Çalışabilir belgesi almadan çalışmaya başlama | Ödenek ödenmez; ödenmişse geri alınır | m.22/1-d |
| Bağımsız çalışan iş kazasını süresinde bildirmezse | Ödenekler bildirim tarihinden itibaren ödenir | m.22/2 |
İşten Ayrıldıktan Sonra Rapor ve Bir Yıllık Sürenin Hesabı
On gün kuralı (m.9). 5510 m.9 uyarınca hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık; kanuni ücretsiz izin, grev veya lokavt hâllerinde bu hâllerin sona ermesini, diğer hâllerde hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş sayılır. Bu nedenle işten ayrılışın hemen ardından başlayan bir hastalıkta ödenek hakkı, iş göremezliğin başladığı tarihin bu süre içinde kalıp kalmadığına göre değerlendirilir.
Dikkate alınmayan süreler (m.24). Kısa vadeli sigorta kolları bakımından silah altında geçen süre, hükümlülükle sonuçlanmayan tutuklulukta geçen süre, geçici iş göremezlik ödeneği alınan süre ile grev ve lokavtta geçen süre, 18. maddedeki çalışma sürelerine girmez ve iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yılın hesabında da dikkate alınmaz. Hastalıkta aranan 90 günlük prim şartı incelenirken bu süreler ayrıca gözetilmelidir; özellikle arka arkaya rapor alan sigortalılarda sonuç bu kurala göre değişebilir.
Bildirim Süreleri: Ödeneğin Kime Yükleneceğini Belirler
| Olay | Bildirim yükümlüsü | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İş kazası (4/1-a ve m.5) | İşveren | Kolluğa derhal, Kuruma en geç kazadan sonraki üç iş günü; kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde olmuşsa süre öğrenme tarihinden başlar | m.13/2-a |
| İş kazası (4/1-b) | Sigortalının kendisi | Bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirime engel olmadığı günden sonraki üç iş günü | m.13/2-b |
| Meslek hastalığı (4/1-a ve m.5) | Durumu öğrenen veya kendisine bildirilen işveren | Öğrenildiği günden başlayarak üç iş günü | m.14 |
| Meslek hastalığı (4/1-b) | Sigortalının kendisi | Öğrenildiği günden başlayarak üç iş günü | m.14 |
Sürelerin önemi, sonuçlarında ortaya çıkar: işveren iş kazasını geç bildirirse ödenek yine sigortalıya ödenir ve aradaki tutar işverenden tahsil edilir (m.21/2); bağımsız çalışan sigortalı geç bildirirse ise ödenekler ancak bildirim tarihinden itibaren ödenir (m.22/2). Aynı gecikme, sigortalının statüsüne göre ya işverenin ya da sigortalının cebinden çıkar.
Meslek Hastalığına Özgü Kurallar: m.14 ve m.17
5510 m.14 meslek hastalığını, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple ya da işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlleri olarak tanımlar. Hastalığın işten kaynaklandığının, yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucularının sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeler ile gerektiğinde işyeri denetim raporları incelenerek Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmesi zorunludur. Hastalık işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkmışsa, yönetmelikte o hastalık için öngörülen yükümlülük süresinin aşılmamış olması aranır; klinik ve laboratuvar bulgularıyla belirlenen ve etkeni işyerinde tespit edilen hâllerde süre aşılmış olsa bile hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayıyla meslek hastalığı sayılabilir.
Günlük kazanç bakımından da özel bir kural vardır: meslek hastalığı, sigortalının son işinden ayrıldığı tarihten bir yıl geçtikten sonra ortaya çıkmışsa, günlük kazanç bu son işten ayrılış tarihi esas alınarak hesaplanır (m.17). Böylece çalışma hayatının sona ermesinden sonra ortaya çıkan hastalıkta ödenek, kazancın bulunmadığı bir dönem üzerinden sıfıra inmez.
Sürekli İş Göremezlik Geliri Alırken Yeni Rapor
Ödenek ile sürekli iş göremezlik geliri ardışık işler: 5510 m.19 uyarınca gelir, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi takip eden ay başından başlar. Gelir bağlandıktan sonra aynı engellilik veya meslek hastalığı nedeniyle yeniden istirahat raporu alınırsa, yazılı istek tarihinden itibaren 18. maddeye göre hesaplanan bir günlük ödenek ile aylık gelirin otuzda biri arasındaki fark, her gün için geçici iş göremezlik ödeneği olarak verilir. Bu fark ödemesi kendiliğinden başlamadığı için Kuruma yazılı başvuru yapılması gerekir. Gelirin şartları ve itiraz yolu için Sürekli İş Göremezlik Geliri Başvurusu ve İtiraz Dilekçesi rehberine bakabilirsiniz.
Dayanak Mevzuat
- 5510 sayılı Kanun m. 9, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 21, 22, 23, 24
- 7537 sayılı Kanun m. 25 (5510 m.17/1 değişikliği; 21/12/2024’ten itibaren geçerli)
- 7578 sayılı Kanun (5510 m.15/2 ve m.18/1-c, d değişiklikleri)
- Anayasa Mahkemesi, 1/2/2024 tarihli, E.2021/61, K.2024/31 sayılı karar
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 25/I
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 4/1
- SGK 2016/21 sayılı Genelge (2018/26 sayılı Genelgeyle değişik)
Sıkça Sorulan Sorular
Rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği) nedir?
İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinde istirahatli olan sigortalıya, çalışamadığı günler için SGK tarafından ödenen parasal yardımdır. İşveren değil, doğrudan SGK öder. Kalıcı kayıpta ise ‘gelir’ bağlanır.
Rapor parası ne kadar ödenir?
Ödenek, günlük kazancın yatarak tedavide yarısı (1/2), ayakta tedavide üçte ikisi (2/3) kadardır. Yatarak tedavide oranın düşük olması, Kurumun tedavi ve barınma giderlerini de karşılamasındandır.
Rapor parası için prim şartı var mı?
İş kazası ve meslek hastalığında prim gün şartı aranmaz; ödenek istirahatli her gün için ödenir. Hastalıkta iş göremezlikten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi aranır ve ödeme üçüncü günden başlar. Analıkta doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün prim gerekir (5510 m.18/1).
Rapor parası nasıl alınır?
Raporun sağlık kuruluşunca SGK sistemine elektronik olarak girilmesi zorunludur; aksi hâlde ödenek alınamayabilir. Sigortalı, raporun sisteme işlendiğini e-Devlet üzerinden teyit edebilir. Ödenek SGK tarafından hesaplanıp ödenir.
İşveren iş kazasını bildirmezse rapor paramı etkiler mi?
İşveren kazayı süresinde (3 iş günü) bildirmezse, bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Ödenek yine sigortalıya ödenir; ancak işveren geç bildirim nedeniyle bu tutardan sorumlu tutulur.
Rapor parası alırken işten çıkarılabilir miyim?
Ödeneğin SGK’ca ödenmesi tek başına işten çıkarılmaya engel değildir; ancak uzun süreli ve iş kaynaklı (iş kazası/meslek hastalığı) raporlarda işçi korunur ve iş sözleşmesinin sağlık nedeniyle feshi ayrı kurallara tabidir. Ödenek, tazminat ve diğer alacak haklarını ortadan kaldırmaz.
Rapor parası nasıl hesaplanır?
Önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamı prim gün sayısına bölünerek günlük kazanç bulunur (5510 m.17/1). Yatarak tedavide bunun yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi, istirahatli her gün için ödenir; hastalıkta ilk iki gün ödenmez (m.18).
Son bir yılda 180 günden az primim varsa ne olur?
7537 sayılı Kanunla değişik 5510 m.17/1 uyarınca önceki on iki ayda 180 günden az prim bildirilmişse ödeneğe esas günlük kazanç, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez.
İşverenim çalışılmadığına dair bildirim yapmazsa ödenek alamaz mıyım?
Alırsınız. İşverenin elektronik bildirim yükümlülüğü devam eder; ancak SGK uygulamasında bu bildirim ödeme şartı değildir. Bildirim süresi geçtiği hâlde bildirim yapılmamışsa ve o ay adınıza 30 gün prim bildirilmemişse ödenek ödenir.
Doğumdan sonra kaç hafta rapor parası ödenir?
30/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla değişik 5510 m.18/1-c uyarınca doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede çalışılmayan her gün için ödenir; çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir.
İşten ayrıldıktan birkaç gün sonra rapor alırsam ödenek alabilir miyim?
5510 m.9 uyarınca hastalık ve analık bakımından sigortalılık, hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş sayılır. İş göremezliğin başladığı tarihin bu süre içinde kalıp kalmadığı belirleyicidir.
Sürekli iş göremezlik geliri alırken tekrar rapor alırsam ne olur?
Aynı engellilik veya meslek hastalığı nedeniyle istirahat raporu alırsanız, yazılı istek tarihinden itibaren bir günlük ödenek ile aylık gelirin otuzda biri arasındaki fark her gün için ödenek olarak verilir (5510 m.19).
Geçici iş göremezlik ödeneği ve haklarınız için birlikte değerlendirelim.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

