Tüketici Hukuku Rehberi: Haklarınız ve Başvuru Yolları

Tüketici hukuku rehberi; ayıplı maldan cayma hakkına, tüketici kredisinden hakem heyeti başvurusuna kadar tüm başlıkları tek sayfada toplar. Aşağıdaki dizin, sitemizdeki 58 içeriğe doğrudan erişim sağlar.

Nasıl kullanılır: Ayıplı bir ürün aldıysanız önce Seçimlik Haklar ve Süreler tablolarına bakın; başvuru yolunu Sekiz Adım tablosundan izleyin.

Satış ve ayıp hükümlerinin genel çerçevesi için Ticaret Hukuku Rehberimiz; konut alımları için Gayrimenkul Rehberimiz; diğer alanlar için Hukuk Rehberlerimiz.

Konu Haritası

Aradığınız başlığı ve o başlıktaki içerik sayısını aşağıdan görebilirsiniz.

Ayıplı Malda Dört Seçimlik Hak

Seçim hakkı tüketiciye aittir; satıcı tüketiciyi belirli bir hakka yönlendiremez.

Ayıp Bildirimi ve Süreler

Cayma Hakkı

Mesafeli ve işyeri dışında kurulan sözleşmelerde uygulanır.

Tüketici Kredisinde Haklar

Haksız Şartlar

Bu şartlar kesin olarak hükümsüzdür ve hâkim tarafından resen gözetilir.

Tüketici Hakem Heyeti

Sorun Yaşadığınızda Sekiz Adım

Sık Görülen Yanılgılar

Ayıplı Mal ve Hizmet

Ayıplı mal veya hizmette tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim. Seçim hakkı tüketiciye aittir.

Cayma Hakkı

Mesafeli ve işyeri dışında kurulan sözleşmelerde tüketici on dört gün içinde, gerekçe göstermeksizin ve cezaî şart ödemeksizin cayabilir.

Mesafeli Satış ve E-Ticaret

İnternetten yapılan alışverişlerde ön bilgilendirme yükümlülüğü, teslim süresi, kargo sorumluluğu ve bedel iadesi esasları.

Tüketici Kredisi ve Bankacılık

Tüketici kredisi, konut kredisi, kredi kartı, dosya masrafı iadesi ve erken ödeme indirimi.

Abonelik Sözleşmeleri

Elektrik, doğalgaz, su, internet ve telefon abonelikleri; taahhüt sözleşmeleri, cayma bedeli ve fesih hakkı.

Araç Alım Satımı

Sıfır ve ikinci el araç alımında ayıp, kilometre ve hasar kaydı sorunları ile satıcının sorumluluğu.

Konut ve Ön Ödemeli Satış

Ön ödemeli konut satışında cayma hakkı, teslim süresi, gecikme tazminatı ve teminat yükümlülüğü.

Devre Tatil ve Paket Tur

Devre tatil, devre mülk ve paket tur sözleşmeleri; iptal, değişiklik ve tazminat.

Haksız Şartlar

Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı olarak dengesizlik yaratan şartlar kesin olarak hükümsüzdür.

Reklam ve Ticarî Uygulamalar

Aldatıcı reklam, haksız ticarî uygulama ve kampanya taahhütlerinin bağlayıcılığı.

Tüketici Hakem Heyeti

Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Başvuru ücretsizdir.

Tüketici Mahkemesi ve Usul

Tüketici mahkemesinin görevi, yetki kuralları, harç muafiyeti ve arabuluculuk.

Özel Durumlar

Uygulamada sık karşılaşılan ancak yukarıdaki başlıklara doğrudan girmeyen özel durumlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayıplı malda hangi haklara sahibim?

Sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim haklarından birini seçebilirsiniz. Seçim hakkı size aittir.

Ayıplı malda zamanaşımı ne kadar?

Kural olarak teslim tarihinden itibaren iki yıl; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Satıcı ayıbı gizlemişse zamanaşımı işlemez.

Onarım ne kadar sürede yapılmalı?

Azamî otuz iş günü, konutlarda altmış iş günüdür. Süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir.

Aynı arıza tekrarlarsa ne olur?

Garanti süresi içinde aynı arıza dörtten fazla tekrarlanırsa veya arızalar toplam yirmi iş gününü aşarsa ücretsiz değişim ya da iade istenebilir.

Cayma hakkı süresi nedir?

On dört gündür. Malda teslim, hizmette sözleşme tarihinden itibaren işler.

Cayma için gerekçe göstermeli miyim?

Hayır. Gerekçe göstermeksizin ve cezaî şart ödemeksizin cayabilirsiniz.

Ön bilgilendirme yapılmamışsa cayma süresi ne olur?

Süre bir yıl on dört güne uzar.

Cayma hakkının istisnaları nelerdir?

Kişiye özel hazırlanan mallar, çabuk bozulabilen ürünler ve sağlık ile hijyen bakımından iadesi uygun olmayan ambalajı açılmış ürünler başlıca istisnalardır.

Bedel iadesi ne kadar sürede yapılır?

Cayma bildiriminin ulaşmasından itibaren on dört gün içinde tüm ödemeler iade edilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru zorunlu mu?

Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda zorunludur; doğrudan dava açılamaz.

Hakem heyeti başvurusu ücretli mi?

Hayır. Başvuru ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden de yapılabilir.

Hakem heyeti kararı bağlayıcı mıdır?

Evet. Karar taraflar için bağlayıcıdır ve ilam niteliğindedir.

Hakem heyeti kararına nasıl itiraz edilir?

Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilir.

Haksız şart nedir?

Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde dengesizlik yaratan şarttır. Kesin olarak hükümsüzdür.

Kredide erken ödeme yaparsam indirim alır mıyım?

Evet. Erken ödeme hâlinde gerekli faiz indirimi yapılması zorunludur.

Kredi kullanırken sigorta yaptırmak zorunda mıyım?

Hayır. Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık talebi olmaksızın sigorta yaptırılamaz.

İkinci el araçta ayıp çıkarsa ne yapabilirim?

Ticarî faaliyet kapsamında satış yapan satıcı ayıptan sorumludur; seçimlik haklar kullanılabilir.

Tüketici mahkemesinde harç öder miyim?

Tüketici davaları harçtan muaftır; bu, dava açmayı kolaylaştıran önemli bir imkândır.