Tüketici uyuşmazlığında yanlış kapıya gitmek en pahalı hatadır. Parasal sınırın altındaki uyuşmazlık hakem heyetine, üzerindeki uyuşmazlık tüketici mahkemesine aittir — ve mahkeme yolunda arabuluculuk dava şartıdır. Atlanırsa dava esasa girilmeden reddedilir. Aşağıda hangi yolun ne zaman işlediği, arabuluculuğun istisnaları, yetki seçeneği ve hazır bir tüketici mahkemesi dava dilekçesi örneği yer alıyor.
Hakem Heyeti mi, Tüketici Mahkemesi mi?
Ayrımı belirleyen tek ölçüt uyuşmazlık tutarıdır. Her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen ve Resmî Gazete’de ilan edilen parasal sınırın:
📌 İki kapı
- Altındaki uyuşmazlıklar → tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur
- Üzerindeki uyuşmazlıklar → tüketici mahkemesinde dava açılır
- Konusu para ile belirlenemeyen uyuşmazlıklar → tüketici mahkemesi
Rakam vermiyoruz, çünkü her yıl değişiyor. Parasal sınır yeniden değerleme oranına göre güncellenir ve yıl başında Resmî Gazete’de ilan edilir. Bir önceki yılın rakamıyla hareket etmek, uyuşmazlığınızı yanlış mercie götürmenize yol açabilir. Başvurudan önce ilgili yıla ait güncel tutarı doğrulayın.
Arabuluculuk: Mahkeme Yolunda Dava Şartı
7251 sayılı Kanun ile 6502 sayılı Kanun’a eklenen 73/A maddesi uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Düzenleme 28 Temmuz 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bunun sonucu serttir: arabuluculuk dava şartıdır ve diğer dava şartları gibi hâkim tarafından resen gözetilir. Şartın yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde dava, dosya üzerinden usulden reddedilir.
Kapsam dışında kalanlar
Kanun beş istisna saymıştır — bu uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurulması gerekmez:
- Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar — parasal sınırın altındakiler
- Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar
- 73. maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar — ihtiyati tedbir kararları alınması veya hukuka aykırı durumun tespiti, önlenmesi ya da durdurulması amacıyla tüketici örgütleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile Bakanlığın açabileceği davalar
- 74. maddede belirtilen davalar — üretim veya satışın durdurulması, malın toplatılması istemli davalar
- Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar
Arabuluculuk başvurusunu yerleşim yerinizin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapabilirsiniz. Sürecin yürütülme usulü 6325 sayılı Kanun çerçevesinde işler.
Yetki: Tüketicinin Lehine Bir Seçim Hakkı
6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin beşinci fıkrası tüketiciye önemli bir kolaylık tanır: tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.
Buradaki “de” ifadesi belirleyicidir: bu, genel yetki kuralını ortadan kaldırmaz, ona bir seçenek ekler. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre hem genel yetkili hem de bu özel yetkili mahkemede açılabilir.
Pratik değeri büyük. İstanbul merkezli bir şirketten ürün alan Ankaralı tüketici, davasını Ankara’da açabilir. Sözleşmelere konulan “uyuşmazlıklarda … mahkemeleri yetkilidir” kayıtları, tüketicinin bu yasal seçim hakkını ortadan kaldıracak biçimde yorumlanamaz. Dilekçenizi kendi yerleşim yerinize göre düzenleyebilirsiniz.
Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde ise bu davalara asliye hukuk mahkemeleri tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.
Harç Muafiyeti
Tüketiciler tarafından açılan davalarda harç muafiyeti öngörülmüştür. Yargıtay kararlarında, tüketici olan davacının harçtan muaf olduğu ve aleyhine harca hükmedilemeyeceği açıkça belirtilmiş; aksi yöndeki uygulamalar bozma sebebi sayılmıştır.
Bu hüküm zaman içinde değişikliğe uğradığından, dava öncesinde güncel metnin teyit edilmesi yerinde olur. Yine de muafiyet, tüketici mahkemesi yolunu maliyet açısından erişilebilir kılan en önemli düzenlemelerden biridir.
Ayıplı Mal: Dört Seçimlik Hak ve İspat Karinesi
Tüketici mahkemesi davalarının büyük bölümü ayıplı mal veya hizmetten doğar. 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi tüketiciye dört seçimlik hak tanır:
- Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme
- Satılanı alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi isteme
- Ücretsiz onarım isteme
- Satılanın ayıpsız misli ile değiştirilmesini isteme
Süre bakımından: kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan sorumluluk ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.
Altı aylık karine tüketicinin en güçlü kozudur. Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu hâlde malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Altı aydan sonra ortaya çıkan ayıplarda ise ispat yükü tüketiciye geçer. Bu nedenle ayıbın ilk fark edildiği tarihi belgeleyin — servis kaydı, e-posta, mesaj.
Tüketici Mahkemesi Dava Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin ayıplı mal örneği üzerinden kurulmuş genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; kullandığınız seçimlik hakkı belirtin ve dosyanıza uymayan bölümleri çıkarın. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde “asliye hukuk mahkemesi” yazılır; bu mahkemeler tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.)
DAVACI (TÜKETİCİ): [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALI (SATICI / SAĞLAYICI): [Unvan] (Vergi/MERSİS No: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
ARABULUCULUK BÜRO DOSYA NO: [ … /… ]
SON TUTANAK TARİHİ: …/…/20…
KONU: Ayıplı [mal / hizmet] nedeniyle uğranılan zararın, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemidir.
DAVA DEĞERİ: [ … ] TL
AÇIKLAMALAR:
1. TÜKETİCİ İŞLEMİ. Müvekkil, ticari veya mesleki amaç gütmeksizin, …/…/20… tarihinde davalıdan [ürün/hizmet adı ve niteliği] satın almıştır. Bedel [ … ] TL olup [peşin / kredi kartı / taksitli / tüketici kredisi] ile ödenmiştir. Taraflar arasındaki ilişki 6502 sayılı Kanun anlamında tüketici işlemi niteliğindedir. (Ek-1: Fatura, sözleşme, ödeme belgesi)
2. AYIBIN ORTAYA ÇIKMASI. Teslimden [ … ] gün/ay sonra, …/…/20… tarihinde [ayıbı somut olarak tanımlayın: çalışmama, tekrarlayan arıza, vaat edilen özelliği taşımama, ambalajında/etiketinde belirtilen nitelikten yoksunluk] durumu ortaya çıkmıştır. [Varsa servis kayıtlarını tarih tarih yazın.] (Ek-2: Servis fişleri, fotoğraf, bilirkişi/teknik rapor)
3. SEÇİMLİK HAKKIN KULLANILMASI. Müvekkil, 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesinde öngörülen seçimlik haklardan [satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme / ayıp oranında bedel indirimi / ücretsiz onarım / ayıpsız misli ile değiştirilme] hakkını kullanmış ve bu talebini …/…/20… tarihinde davalıya bildirmiştir. Davalı talebi [reddetmiş / cevapsız bırakmış / gereğini yerine getirmemiştir]. (Ek-3: Başvuru ve davalının cevabı)
4. ZAMANAŞIMI DOLMAMIŞTIR. 6502 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Teslim …/…/20… tarihinde gerçekleşmiş olup işbu dava süresi içindedir.
[Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda ekleyin: “Ayıp, teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıktığından, ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; aksinin ispatı davalıya aittir.”]
5. PARASAL SINIR VE GÖREV. Uyuşmazlık tutarı, ilgili yıl için belirlenen tüketici hakem heyeti parasal sınırının üzerinde olduğundan görevli mahkeme tüketici mahkemesidir.
6. DAVA ŞARTI ARABULUCULUK YERİNE GETİRİLMİŞTİR. 6502 sayılı Kanun’un 73/A maddesi uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Müvekkil …/…/20… tarihinde arabuluculuk bürosuna başvurmuş; anlaşma sağlanamamış ve …/…/20… tarihinde anlaşmama son tutanağı düzenlenmiştir. (Ek-4: Arabuluculuk son tutanağı)
HUKUKİ SEBEPLER: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 8, 9, 11, 12, 73, 73/A; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 6100 sayılı HMK ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER: Fatura ve sözleşme, ödeme belgeleri, garanti belgesi, servis fişleri ve arıza kayıtları, davalıya yapılan başvuru ve cevabı, ürün fotoğrafları, davalıdan celbi talep olunan satış ve servis kayıtları, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davanın KABULÜ ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL’nin,
2. [Ödeme / bildirim] tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİYLE birlikte davalıdan TAHSİLİNE,
3. [Sözleşmeden dönülüyorsa:] Ürünün davalıya İADESİNE,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya YÜKLETİLMESİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Fatura, sözleşme ve ödeme belgeleri
Ek-2: Servis fişleri, fotoğraflar, teknik rapor
Ek-3: Davalıya yapılan başvuru ve cevabı
Ek-4: Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı
Ek-5: Garanti belgesi
Ek-6: Vekâletname (vekil varsa)
Delil Dosyası
- Fatura ve sözleşme — tüketici işleminin ve bedelin ispatı
- Ödeme belgeleri — kredi kartı ekstresi, dekont, taksit planı
- Garanti belgesi — sorumluluk süresi ve kapsamı için
- Servis fişleri ve arıza kayıtları — ayıbın ne zaman ortaya çıktığını gösterir, altı aylık karine bakımından kritiktir
- Davalıya yapılan başvuru ve cevabı — seçimlik hakkın kullanıldığını ispatlar
- Arabuluculuk son tutanağı — dava şartıdır
Satıcının kendi sistemindeki satış ve servis kayıtları çoğu zaman ayıbın tekrarlandığını gösteren en güçlü delildir ve yalnızca davalıda bulunur. Delil listesinde bunların celbini açıkça isteyin.
Sık Yapılan Beş Hata
- Parasal sınırı geçen yılın rakamıyla hesaplamak. Sınır her yıl güncellenir; yanlış merci başvurunun reddine yol açar.
- Arabuluculuğu atlamak. Mahkeme yolunda dava şartıdır ve hâkim resen gözetir.
- İstisnaları bilmemek. Hakem heyeti kararına itirazda arabuluculuk gerekmez; gereksiz süreç zaman kaybettirir.
- Seçimlik hakkı belirtmemek. Hangi hakkın kullanıldığı dilekçede açıkça yazılmalıdır.
- Ayıbın ortaya çıktığı tarihi belgelememek. Altı aylık karine bu tarihe bağlıdır ve ispat yükünü doğrudan etkiler.
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Hakem heyetine mi, tüketici mahkemesine mi başvurmalıyım?
Belirleyici olan uyuşmazlık tutarıdır. Her yıl yeniden belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulması gerekir; sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesinde dava açılır.
Parasal sınır kaç TL?
Sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir ve Resmî Gazete’de ilan edilir. Başvurudan önce ilgili yıla ait güncel tutarın teyit edilmesi gerekir.
Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet. 7251 sayılı Kanun’la 6502 sayılı Kanun’a eklenen 73/A maddesi uyarınca tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Arabuluculuk şartının istisnaları var mı?
Vardır. Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar, tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar, 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin altıncı fıkrasında ve 74. maddesinde belirtilen davalar ile tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar bu kapsam dışındadır.
Arabuluculuğa gitmeden dava açarsam ne olur?
Arabuluculuk dava şartıdır ve diğer dava şartları gibi hâkim tarafından resen gözetilir. Şartın yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde dava, dosya üzerinden usulden reddedilir.
Hakem heyeti kararına itiraz ederken de arabuluculuk gerekir mi?
Gerekmez. Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar dava şartı arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur.
Hangi mahkemede dava açabilirim?
6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre hem genel yetkili hem de bu özel yetkili mahkemede açılabilir.
Tüketici mahkemesi olmayan yerlerde ne yapılır?
Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemeleri tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.
Dava harca tabi mi?
Tüketiciler tarafından açılan davalarda harç muafiyeti öngörülmüştür; Yargıtay kararlarında tüketicinin harçtan muaf olduğu ve aleyhine harca hükmedilemeyeceği belirtilmiştir. Hüküm zaman içinde değişikliğe uğradığından güncel metnin teyit edilmesi yerinde olur.
Ayıplı malda hangi haklarım var?
6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi dört seçimlik hak tanır: satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi isteme, ücretsiz onarım isteme ve satılanın ayıpsız misli ile değiştirilmesini isteme.
Ayıplı maldan sorumluluk süresi ne kadar?
6502 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca, kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan sorumluluk ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.
Ayıbın baştan var olduğunu ispatlamak zorunda mıyım?
Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Altı aydan sonra ortaya çıkan ayıplarda ispat yükü tüketiciye geçer.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan uyuşmazlık nerede görülür?
6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin birinci fıkrası tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu düzenlediğinden, bu uyuşmazlıklar tüketici mahkemelerinde görülmektedir.
Arabuluculuk başvurusunu nereye yapmalıyım?
Tüketici, yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurabilir. Sürecin yürütülme usulü 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde işler.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.11, 12, 73, 73/A)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- Ticaret Bakanlığı — güncel parasal sınırlar ve başvuru bilgileri
Tüketici hakem heyeti parasal sınırları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Başvurudan önce ilgili yıla ait güncel tutarın ve mevzuat metninin teyit edilmesi gerekir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.