SPK Hukuku Nedir? 2026: 6362 Sayılı Kanunun Yapısı, Tebliğler, Kurumlar ve Görevli Mahkemeler

SPK hukuku, yani sermaye piyasası hukuku, hisse senedi ve tahvil gibi sermaye piyasası araçlarının ihracını, halka açık şirketlerin kamuyu aydınlatma yükümlülüklerini, aracı kurum, portföy yönetim şirketi ve fon gibi sermaye piyasası kurumlarının faaliyetlerini, borsaları ve piyasa kurumlarını, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) denetim ve yaptırım yetkilerini ve sermaye piyasası suçlarını düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynağı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’dur (SPKn); Kanunun amacı sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişini ve gelişmesini sağlamak ve yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumaktır (SPKn m.1). Bu sayfa, sermaye piyasası hukukunun kaynaklarını, Kanunun sekiz kısımlık yapısını, SPK tebliğlerinin numaralandırma mantığını, piyasadaki kurumları, SPK’nın yetkilerini ve uyuşmazlıkların hangi mahkemede görüleceğini anlatır; ardından sitemizdeki rehberleri konu kümeleri hâlinde listeler.

Sermaye Piyasası Hukukunun Kaynakları

SPKn, sermaye piyasası araçlarını, ihraçlarını, ihraççıları, halka arz edenleri, sermaye piyasası faaliyetlerini ve kurumlarını, borsaları, piyasa işleticilerini, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğini, merkezî takas ve saklama kuruluşlarını, Merkezi Kayıt Kuruluşunu ve SPK’yı kapsar (m.2/1). Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları ise Kanunun kapsamı dışındadır. Kanunda ve ikincil mevzuatta hüküm bulunmayan veya diğer kanunlarda bu Kanunun uygulanmayacağının belirtildiği hâllerde genel hükümler, yani başta Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu uygulanır (m.2/2).

Kurul, Kanunla verilen görevlerin yerine getirilmesi için gerekli iş ve işlemleri yapmak, kamunun zamanında, yeterli ve doğru aydınlatılması için genel ve özel nitelikte kararlar almak, yeni sermaye piyasası kurumları ve araçlarına ilişkin esasları düzenlemek ve Kamuyu Aydınlatma Platformunun işletim esaslarını belirlemek gibi geniş bir düzenleme yetkisine sahiptir (SPKn m.128/1). Kurulun düzenlemeleri değişiklikleriyle birlikte sürekli güncellenerek internet sitesinde yayımlanır (m.129/3).

SPK Tebliğ Numaraları Nasıl Okunur?

SPK tebliğlerinin numaraları rastgele değildir. Numaranın başındaki Roma rakamı tebliğin dayandığı hükmün SPKn’nin hangi kısmında yer aldığını, tireden sonraki sayı dayanak maddenin numarasını, noktadan sonraki sayı ise aynı maddeye dayanan tebliğlerin sırasını gösterir. Örneğin II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği, Kanunun İkinci Kısmında yer alan m.15’e; III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği Üçüncü Kısımdaki m.52’ye; VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği Altıncı Kısımdaki m.104’e dayanır. İlke kararları da benzer biçimde “i-SPK” önekiyle ve dayanak madde numarasıyla anılır. Bu mantık, bir tebliğle karşılaştığınızda hangi Kanun hükmüne dayandığını hızla bulmanızı sağlar.

Temel Kavramlar: Kanundaki Tanımlar

Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında sonuç çoğu zaman bir kavramın Kanundaki tanımına bağlıdır. Örneğin bir çağrının “halka arz” sayılıp sayılmadığı, izahname yükümlülüğünü ve izinsiz satış suçunu doğrudan belirler. Aşağıdaki tanımlar SPKn m.3’ten alınmıştır.

Kripto varlığın sermaye piyasası aracından ayrı tanımlanması, örneğin vergisel düzenlemelerde veya varlık barışında kripto varlıkların “sermaye piyasası aracı” kapsamında sayılmamasının dayanağıdır. Ayrıntı için sermaye piyasası araçları yazımıza bakabilirsiniz.

6362 Sayılı Kanunun Yapısı

Sermaye Piyasasının Kurumları

Kurul, kendisine verilen görev ve yetkileri kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir; kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz ve hiçbir organ Kurul kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremez (SPKn m.117/2). Kurul Karar Organı, biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur ve üyeler Cumhurbaşkanınca atanır (m.118, 119/2). Yatırım kuruluşlarının türleri için SPK yatırım kuruluşu türleri, MKK ve kaydi sistem için kaydileştirme, MKK ve Takasbank yazılarımıza bakabilirsiniz.

SPK’nın Denetim ve Yaptırım Araçları

Bu yetkilerin nasıl kullanıldığını her hafta SPK bülteninde görebilirsiniz; okuma rehberi için SPK bülteni nasıl okunur yazımıza, 2026 ceza tutarları ve suçların tablosu için SPK Hukuk Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Uyuşmazlık Türüne Göre Görevli Mahkeme

Sermaye piyasası uyuşmazlıkları tek bir mahkemede görülmez; uyuşmazlığın niteliği görevli yargı yerini belirler. Yanlış mahkemede açılan dava süre kaybına yol açabileceği için bu ayrım uygulamada belirleyicidir.

Aracı kurumlarla uyuşmazlıklarda izlenecek yol için yatırımcı şikâyeti ve sermaye piyasasında tahkim, SPK kararlarına karşı dava için SPK cezasına itiraz ve iptal davası yazılarımıza bakabilirsiniz.

SPK Hukuku Kimi, Ne Zaman İlgilendirir?

Hukukçular Evi Ankara olarak yatırımcılar, halka açık şirketler, sermaye piyasası kurumları ve hakkında SPK incelemesi yürütülen kişiler için dava, savunma ve uyum danışmanlığı hizmeti veriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

✓ Bu sayfadaki SPKn m.1-3 (tanımlar dâhil), 13, 18/6, 65, 74, 77, 83, 88-90, 101, 103-105, 115-119, 123, 128, 129 ve 134 ile TTK m.4, 5/A ve 445 hükümleri mevzuat.gov.tr metninden kontrol edilmiştir.

SPK Hukuku Konu Kümeleri: Tüm Rehberlerimiz

⚖️ Sermaye Piyasası Suçları ve Cezaları

• Bilgi Suistimali (Insider Trading) Suçu – SPKn m.106
• İşlem Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı (m.107/1): Yapay Piyasa ve Wash Trade
• Bilgi Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı (m.107/2): Yalan Haber ve Pump-and-Dump
• Bilgi Suistimali mi, Piyasa Dolandırıcılığı mı? İki Sermaye Piyasası Suçunun F
• SPK İdari Para Cezasında Peşin Ödeme İndirimi
• SPK İdari Para Cezasına İtiraz ve İptal Davası
• SPK Cezaları & İtiraz
• SPK İşlem Yasağı ve Kaldırılması: Süre ve İtiraz
• Piyasa Gözetimi: Anormal Fiyat ve Miktar Hareketleri Nasıl İzlenir?

🛡️ Yatırımcı Hakları ve Uyuşmazlıklar

• Aracı Kurum Sorumluluğu ve Yatırımcı Uyuşmazlıkları
• Aracı Kurum & Tazminat
• Aracılık Çerçeve Sözleşmesi: İmzalamadan Önce Nelere Dikkat Etmeli?
• Yatırımcı Şikâyeti: SPK, Borsa ve Hakem Heyetine Nasıl Başvurulur?
• En İyi Gerçekleştirme ve Emir İletim Kuralları: Aracı Kurumun Yükümlülüğü
• Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Nedir? Başvuru ve Tazmin
• e-Devlet, MKK ve TEFAS ile Yatırımlarınızı Takip Etme

🏛️ Halka Açık Şirketler ve Kurumsal Yükümlülükler

• Halka Arz ve İzahname Sorumluluğu (SPKn m.10)
• Halka Açık Ortaklık Statüsü (m.16): 500 Ortağı Aşınca Ne Olur?
• Halka Açık Şirkette Yönetim Kurulu Sorumluluğu (SPK)
• İçsel Bilgi KAP’ta Nasıl Açıklanır, Ne Zaman Ertelenebilir?
• Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP): Bildirim Yükümlülüğü
• KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu): Şirket Açıklamalarını Nasıl Takip Edersiniz
• Zorunlu Pay Alım Teklifi (Zorunlu Çağrı) – SPKn m.25-26
• Ortaklıktan Çıkarma ve Satma Hakkı (SPKn m.27)

📊 Fonlar ve Yatırım Ortaklıkları

• Borsa Yatırım Fonu (BYF / ETF) Nedir? Endeks Takibi ve Avantajları
• Emeklilik Yatırım Fonları (BES) Nedir? Devlet Katkısı ve Fon Türleri
• Gayrimenkul (GYF) ve Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF): Ortaklıktan Farkı
• Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO): SPK Denetimi ve Yatırımcı
• Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı (GSYO): SPK Denetimi

🪙 Kripto Varlıklar ve İzinsiz Faaliyet

• İzinsiz Kripto Hizmeti ve Yurt Dışı Platform Riski: Yatırımcı Ne Yapmalı?
• İzinsiz Kripto Platformu İşletmenin Cezası: 3-5 Yıl Hapis (m.109/A)
• SPK’dan Erişim Engeli: İzinsiz Yatırım Platformları Nasıl Engellenir?
• Türkiye’de Kripto Kaldıraç Yasak mı? Kredili İşlem ve Faiz Taahhüdü
• Kripto ile Ödeme Yapmak Yasak mı? TCMB Yönetmeliğinin Kapsamı
• Kripto Borsası Batarsa veya Kapanırsa Paralar Ne Olur?
• Kripto Dolandırıcılığı (Sahte Borsa, Rug-Pull, Oltalama) Mağdur Rehberi
• Kripto Borsası Param İade Etmiyor / Hesabımı Kilitledi: Ne Yapmalı?
• SPK Listesindeki Kripto Borsası ‘Lisanslı’ mı Demek?
• Türkiye’de Kripto Varlık Hukuku: 2024 Sonrası Yeni Rejim
• Kripto Varlık Hukuku
• Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı SPK Lisansı (7518 Sayılı Kanun)

⚙️ Piyasa Tedbirleri ve Kurul Kararları

• Brüt Takas, Tek Fiyat ve Açığa Satış Yasağı: VBTS Tedbirleri Ne Anlama Gelir?
• İşlem Sırasının Geçici Durdurulması ve SPK’nın Tedbir Yetkileri
• Piyasa Bozucu Eylemler (SPKn m.104) ve İdari Yaptırım
• SPK İşlem Yasağı ve Kaldırılması: Süre ve İtiraz

Diğer Tüm Rehberler (A-Z)

Sıkça Sorulan Sorular

SPK hukuku nedir?

Sermaye piyasası araçlarının ihracını, halka açık şirketleri, sermaye piyasası kurumlarını, borsaları, SPK’nın yetkilerini ve sermaye piyasası suçlarını düzenleyen hukuk dalıdır; temel kaynağı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’dur.

Sermaye Piyasası Kanunu’nun amacı nedir?

Sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişini ve gelişmesini sağlamak ve yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumaktır (SPKn m.1).

SPK tebliğlerindeki numaralar ne anlama gelir?

Roma rakamı Kanunun ilgili kısmını, tireden sonraki sayı dayanak maddeyi gösterir; örneğin II-15.1 sayılı Tebliğ SPKn m.15’e dayanır.

SPK kararlarına karşı nereye dava açılır?

İdare mahkemesine; Kurul kararlarına karşı başvurular acele işlerden sayılır (SPKn m.134).

SPK bağımsız bir kurum mu?

Evet. Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahiptir; kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz (SPKn m.117).

Aracı kuruma karşı tazminat davası hangi mahkemede açılır?

Finansal kurumlara ilişkin düzenlemelerden doğan davalar ticari davadır (TTK m.4/1-f) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; para alacaklarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A).

Sermaye piyasası suçlarında doğrudan savcılığa şikâyet edilebilir mi?

Soruşturma SPK’nın yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru muhakeme şartıdır (SPKn m.115).

Halka açık olmayan şirketlerin pay ihracı SPK’ya tabi mi?

Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları Kanunun kapsamı dışındadır (SPKn m.2/1).

SPKn’de hüküm yoksa hangi kanun uygulanır?

Genel hükümler, başta Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu uygulanır (SPKn m.2/2).

Kripto para sermaye piyasası aracı mı?

Hayır. SPKn kripto varlığı sermaye piyasası araçlarından ayrı olarak tanımlar (m.3/1-bb); kripto varlık hizmet sağlayıcıları ise 7518 sayılı Kanunla SPK’nın denetimine alınmıştır.

Halka arz ne demektir?

Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrı ve bu çağrı devamında gerçekleştirilen satıştır (SPKn m.3/1-f).

SPK Karar Organı kaç üyeden oluşur?

Biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üyeden; üyeler Cumhurbaşkanınca atanır (SPKn m.118, 119/2).

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; sermaye piyasası dosyaları teknik ve süre-hassastır, somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçiniz.

SPK Hukuku Konu Rehberleri

Aşağıdaki başlıklar, sermaye piyasası hukukunun her alt alanı için hazırlanmış ayrıntılı rehberlere yönlendirir.

Suçlar ve Yaptırımlar

SPK Cezaları ve İtiraz

Halka Açık Ortaklıklar

Aracı Kurumlar ve Yatırımcı Hakları

Fonlar ve Yatırım Ortaklıkları

Kripto Varlık Hukuku

Piyasa Takibi ve Şeffaflık

Diğer SPK Rehberleri

İlgili Rehber: Vergi Hukuku Rehberi