Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi: MASAK, Kaçakçılık, İthalat-İhracat, Vergi ve Borsa İstanbul
Altınınız, paranız veya kuyumcu işletmeniz bir dosyaya mı konu oldu?
Bloke, elkoyma, gümrük cezası, KDV tarhiyatı, dolandırıcılık ve tüketici uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppAltın, Türkiye’de hem en yaygın birikim aracı hem de en yoğun düzenlenen mallardan biridir. Bir bileziğin kuyumcuda bozdurulmasından bir rafinerinin kuruluş iznine, düğün takısının mirasta paylaşımından ihracat bedelinin yurda getirilmesine kadar aynı metalin etrafında beş ayrı hukuk dalı işler: MASAK ve ceza hukuku (5549 sayılı Kanun, TCK m.282, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu), kambiyo ve dış ticaret (32 Sayılı Karar, gümrük mevzuatı), sermaye piyasası (Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası, aracı kuruluşlar, altın fonları), vergi hukuku (KDV istisnaları ve özel matrah, stopaj, vergi incelemesi) ve özel hukuk (tüketici, sözleşme, miras, icra). Bu sayfa, sitemizdeki altın ve kıymetli madenlere ilişkin bütün rehberleri konuma göre sınıflandırır; her rehber kanun ve tebliğ maddelerine dayanır ve 26 bin karakterin üzerindedir.
Sayfa üç kitleye hitap eder. Parası veya altını bloke edilen, el konulan bireysel kişi ilk iki bölümden başlamalıdır; bu dosyalarda süreler gün ve saatle ölçülür. Kuyumcu, aracı kuruluş, rafineri ve ithalatçı üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerde faaliyet izinleri, kota, kambiyo yükümlülükleri ve vergi denetimini bulur. Altın alan, satan, emanet eden, miras bırakan veya ödünç veren tüketici ise son üç bölümdeki sözleşme, ayıp, hırsızlık ve dolandırıcılık rehberlerinden yararlanır. Genel bloke ve elkoyma rejimi için ayrıca MASAK Rehberi, borsa ve fon konuları için SPK Hukuk Rehberi ana hub sayfalarımıza bakılmalıdır.
İçindekiler
- Hangi Konumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
- Eşik ve Süre Tablosu
- 1. Bloke, MASAK ve Kaynak İspatı
- 2. Kaçakçılık, Gümrük ve Elkoyma
- 3. İthalat, İhracat ve Kambiyo (32 Sayılı Karar)
- 4. Borsa İstanbul, Aracı Kuruluş, Rafineri, Fon ve Maden
- 5. Kuyumcuda Vergi ve Denetim
- 6. Kuyumcu İşletmesi: Yetki Belgesi, Sigorta, Çalışan, Tasarım
- 7. Tüketici, Sözleşme, Emanet ve Miras
- 8. Dolandırıcılık, Hırsızlık ve Kaçan Kuyumcu
- 9. Düğün Takıları, Ziynet, Nişan ve Mirasta Altın
- 10. Kuyum Şirketleri: Ortaklık, Finansman, Alacak ve Yaptırım
- Mevzuat Haritası
- En Sık Yapılan Hatalar
- Sıkça Sorulan Sorular
Hangi Konumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
Altın dosyalarında ilk hata, yanlış yerden başlamaktır: el konulan altın için tüketici hakem heyetine, düşük ayar çıkan bilezik için savcılığa gidilir ve süre kaybedilir. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan durumları doğru rehbere yönlendirir.
Duruma göre başlangıç rehberi
Eşik ve Süre Tablosu
Altın mevzuatı sayılarla konuşur: kimlik tespiti eşiği, ziynet muafiyeti, beyan sınırı, itiraz süresi ve saklama yükümlülüğü. Aşağıdaki tablo, rehberlerde ayrıntısıyla işlenen sayısal eşikleri tek yerde toplar; her satır ilgili rehbere bağlıdır ve tutarlar rehberlerin hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır.
Altın ve kıymetli maden işlemlerinde eşikler ve süreler
| Konu | Eşik / süre | Dayanak ve rehber |
|---|---|---|
| Kuyumcu ve yetkili müessesede kimlik tespiti | 370.000 TL ve üzeri işlem (bağlantılı işlemlerin toplamı dâhil) | Tedbirler Yönetmeliği m.5 — Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK |
| Yükümlünün belge saklama süresi | 8 yıl | 5549 s.K. m.8 — MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası |
| Yolcu beraberinde ziynet eşyası | 15.000 ABD Dolarını aşmayan, ticari amaç taşımayan ziynet serbest; daha değerli ziynetin çıkarılması girişte beyana veya Türkiye’de satın alındığının belgelenmesine bağlı | 32 Sayılı Karar m.7/5 — Yurt Dışından Altın Getirmek · Yurt Dışına Altın Çıkarmak |
| Yurt dışına nakit çıkarma beyanı | 10.000 Avro veya eşitini aşan döviz; 185.000 TL’yi aşan Türk parası | Tebliğ 2008-32/34 m.3 (Türk parası) ve m.4 (döviz) — Yurt Dışına Nakit Para Çıkarma ve Gümrükte Beyan |
| Elkoyma kararına itiraz | İki hafta | CMK m.268 — Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| Altın kaçakçılığında etkin pişmanlık ve müsadere | 5607 s.K. m.5 (etkin pişmanlık), m.13 (müsadere) | 5607 s.K. — Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası |
| İşlenmemiş altın ithalatı kotası | Aylık kota (Bakanlık açıklamasına göre 12 ton); üye kotaları Borsa İstanbul duyurularıyla dağıtılır, 2026 duyurusunda toplam miktar ilan edilmedi | Hazine ve Maliye Bakanlığı kota uygulaması, Borsa İstanbul duyuruları (son: 02.01.2026) — İşlenmemiş Altın İthalatında Kota Uygulaması |
| Standart altın saflığı | En az 995/1000 saflık; altındaki altın için ayar evi raporu | Tebliğ 2023/1 m.4 — Standart Dışı Altın |
| Rafineri kuruluşu asgari sermaye | Kuruluş izni için 35 Milyon TL; ürünü Borsa İstanbul'da işlem görecek rafineri için 50 Milyon TL ödenmiş sermaye | Tebliğ 2023/1 m.7/1-c ve m.13/1-a — Altın Rafinerisi Kurmak |
| İhracat bedelinin yurda getirilmesi | Fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün; bedelin %35'i İBKB/DAB düzenleyen banka aracılığıyla Merkez Bankasına satılır (geçici uygulama, 31.01.2027'ye kadar uzatıldı) | Tebliğ 2018-32/48 m.3; TCMB İhracat Genelgesi — İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi |
| Banka altın hesabında mevduat güvencesi | Her bankada kişi başına, aynı bankadaki diğer sigortalı mevduatla birlikte toplam 1.200.000 TL | Mevduat sigortası — Banka Altın Hesabı |
| Kuyumcuda tevsik zorunluluğu | 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerde banka, ödeme/elektronik para kuruluşu veya PTT kanalı | VUK mük. m.257 ve 459 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği; ceza VUK mük. m.355 — Kuyumcularda Özel Usulsüzlük Cezaları |
| İhracatta KDV iadesi vergi incelemesi esası | İade kural olarak vergi inceleme raporuna göre yapılır (7524 s.K. ile); KDVGUT'a göre 50.000 TL'ye kadar talepler rapor ve teminat aranmadan | KDVK m.36, KDV Genel Uygulama Tebliği — Altın ve Mücevher İhracatında KDV İadesi |
| Kargoda kaybolan altın için taşıyıcı sorumluluğu | 8,33 SDR sınırı; kast ve pervasızlıkta tam tazmin | TTK m.875-886 — Kargoda Kaybolan Altın ve Mücevher |
| Çalıntı altını iyi niyetli üçüncü kişiden geri alma | 5 yıllık taşınır davası | TMK m.989 — Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? |
| Kuyumcuda enflasyon düzeltmesi | 2025-2027 dönemi için genel askı; mük. m.298/A-9 kapsamındaki altın ve kuyum mükelleflerinde (münhasırlık şartıyla) düzeltme devam eder | VUK geçici m.37 (7571 s.K.), mük. m.298/A-9 — Kuyumcuda Enflasyon Düzeltmesi |
1. Bloke, MASAK ve Kaynak İspatı
Altın dosyalarının en kalabalık grubu budur: kuyumcuda bozdurulan altının bedeli hesaba girer ve banka, bazen aynı gün, hesabı kısıtlar. Sorun çoğu zaman altının kaynağının belgesiz olmasıdır; düğün takısı, aile birikimi veya yıllar önce alınmış sarrafiye altın için fiş bulunmaz. Bu bölümdeki rehberler, kimlik tespiti eşiklerini, kuyumcunun ve yetkili müessesenin MASAK karşısındaki konumunu, banka altın hesabının ispat gücünü ve kaynağın dolaylı belgelerle nasıl kurulacağını anlatır. Kuyumcu ve aracı kuruluş tarafında ise yükümlülük, idari para cezası ve TCK m.282 riski işlenir. Blokenin genel rejimi, 48 saatlik askıya alma, elkoyma ve iade için MASAK Rehberi ana hub sayfamız ve banka hesabım MASAK kapsamında bloke edildi ana rehberi esas alınmalıdır.
- Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi — Kıymetli Maden Satışında Kaynak İspatı — Kuyumcu Kayıtları ve 370.000 TL Eşiği, Belgesiz Altında Birikim Tablosu, Çeyiz ve Düğün Takıları, Banka Altın Hesabı ve Parçalı Bozdurma
- Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK — Kuyumcu ve Yetkili Müessesede Kimlik Tespiti ve 370.000 TL Eşiği, Kuyum Ticareti Yetki Belgesi, 32 Sayılı Karar Düzeni, Nakit Ödeme ve Tevsik, Külçe Altın, Ziynet Eşyası ve Şüpheli İşlem Bildirimi
- Banka Altın Hesabı — Hukuki Niteliği, Fiziki Teslim, Kambiyo Vergisi, 1.200.000 TL TMSF Güvencesi, Haciz, Bloke, Vefat ve Dijital Altın Uygulamalarının Riskleri
- MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası — Kuyumcu, Galerici, Emlakçı, Döviz Büfesi, Noter ve Avukatlar — Kimlik Tespiti Eşikleri (370.000 / 30.000 TL), Şüpheli İşlem Bildirimi, Uyum Programı, Denetim, m.13 Ceza Tutarları ve İdari Yargıda İptal Davası
- Kuyumcu ve Aracı Kuruluşlar İçin Uyum Danışmanlığı — MASAK, İthalat Kotası ve 32 Sayılı Karar Uyumu, Yükümlülük Takvimi, Denetim ve Cezalar
- Altın ve Kuyum Sektöründe Aklama Suçu — Kuyumcu ve Aracı Kuruluşlar İçin TCK 282 Riski, TCK 165 Çalıntı Altın, Bilme Unsuru, MASAK ile Sınır, Örgüt, Müsadere ve Savunma
2. Kaçakçılık, Gümrük ve Elkoyma
Altının sınırdan geçişi, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 32 Sayılı Karar ve gümrük mevzuatının kesiştiği alandır. Yolcu beraberindeki ziynet eşyası için 15.000 ABD Doları sınırı, nakit için 10.000 Avro ve 185.000 TL beyan eşikleri, külçe ve ticari nitelikteki altın için ise tamamen farklı bir rejim geçerlidir. Beyan edilmeyen altın gümrükte muhafaza altına alınır, elkoyma kararına iki hafta içinde itiraz edilir ve dosya kaçakçılık soruşturmasına dönüşebilir. Bu bölüm, gümrükte veya kuyumcuda el konulan altın için itiraz dilekçesinden başlayarak kaçakçılık suçunun unsurlarını, etkin pişmanlığı, müsadereyi, gümrük idari para cezalarını, uzlaşmayı ve fazla ödenen gümrük vergisinin iadesini ele alır. 1567 sayılı Kanun kapsamındaki kambiyo cezaları ve hayali ihracat suçu da burada yer alır.
- Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası — 5607 Sayılı Kanun m.3, Külçe Altın, Kuyumcuda Kaçak Altın, Hazırlık Hareketi ve Teşebbüs Ayrımı, Etkin Pişmanlık, Müsadere ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararları
- Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği — Gümrükte ve Kuyumcuda El Konulan Altın — İki Haftada İtiraz (CMK m.268), Kaçakçılık-Kabahat Ayrımı, Tasfiye (5607 m.16) ve İade Talebi (CMK m.131)
- Yurt Dışına Nakit Para Çıkarma ve Gümrükte Beyan — 185.000 TL ve 10.000 Avro Sınırları, Nakit Beyan Formu, 5549 m.16 Açıklama Yükümlülüğü ve Muhafaza Altına Alma, 32 Sayılı Karar, Ziynet Eşyası ve Kaçakçılık Riski
- Yurt Dışından Altın Getirmek — Yolcu Beraberi Ziynet Eşyasında 15.000 ABD Doları Sınırı, Külçe ve Gram Altın Yasağı, Kırmızı Hat Beyanı ve Vergiler, Gümrük Kanunu m.235/3 İki Kat Vergi, 5607 Sayılı Kanun Kaçakçılık Riski ve İtiraz Yolları
- Yurt Dışında Altın Kaçakçılığı veya Kara Para Soruşturması — Türk Vatandaşı İade Edilir mi, Türkiye’de Yeniden Yargılanma (TCK 8, 9, 11, 16), Türkiye’deki Mallara Adli İş Birliğiyle El Koyma (6706), Altını Teslim Alan Kuyumcunun Sorumluluğu (5607 m.3/5, TCK 282)
- Yurt Dışına Altın Çıkarmak — Ne Kadar Altın Çıkarılabilir? 15.000 Dolar Ziynet Sınırı, Külçe ve Gram Altın Beyanı, Tax-Free Faturası, 1567 Sayılı Kanun m.3/2 Cezası, AYM Mohammad Atamleh Kararı ve El Konulan Altının İadesi
- 1567 Sayılı Kanun İdari Para Cezası — Altın İthalat Bedelinin Transferi, İzinsiz Giriş-Çıkış, İhracat Bedeli, Muvazaalı İşlem ve Yetkisiz Faaliyet Cezaları, AYM Kararları ve İtiraz
- Hayali İhracat Suçu — 5607 m.3/9 Unsurları, Teşvik ve KDV İadesi Amacı, %10 Kuralı, Altın ve Mücevher İhracatında Hayali İhracat, Sahtecilik, Etkin Pişmanlık ve Savunma
- Altın ve Kuyum Sektöründe Gümrük ve Vergi Davaları — El Koyma, Gümrük İdari Para Cezası, KDV Tarhiyatı ve Sahte Fatura (VUK 359) — İtiraz, Uzlaşma, Dava ve Savunma
- Gümrük Uzlaşması — Altın ve Mücevher İthalatında Ek Tahakkuk ve Gümrük İdari Para Cezasında Uzlaşma (GK m.244), İtiraz (m.242) ve Dava — Süre, Komisyon, Nihai Teklif ve Başvuru Dilekçesi Örneği
- Gümrük Vergisi İadesi — Altın ve Mücevher İthalatında Geri Verme ve Kaldırma (GK m.210-217), Üç Yıllık Süre, Kusurlu Eşya, Faiz ve AYM Kararı, Ret Kararına İtiraz
- Kuyumcuda Arama ve El Koyma — Firmanın Hakları, Tutanak, Müşteri Emanet Altınlarının İadesi, Stokun İşletmeye Bırakılması ve Rayiç Değer (CMK 119-134) ve Talep Dilekçesi
3. İthalat, İhracat ve Kambiyo (32 Sayılı Karar)
Türkiye’ye altın girişi ve çıkışı serbest değil, düzenlenmiş bir faaliyettir. 32 Sayılı Karar m.7, işlenmemiş altın ithalatını kıymetli madenler aracı kuruluşlarına ve Borsa İstanbul üyelerine bağlar; ithalat kotası, standart dışı altın için ayar evi raporu, dâhilde işleme izni, ihracat bedelinin 180 gün içinde yurda getirilmesi ve transit ticaret kuralları bu düzenin parçalarıdır. Gümüş, elmas ve kıymetli taşlar için Kimberley Süreci sertifikası ve Borsa İstanbul tescili gibi ayrı şartlar geçerlidir. Bu bölüm, ithalatçı ve ihracatçı kuyumcular ile aracı kuruluşlar için kambiyo ve dış ticaret yükümlülüklerini, vergileri ve KDV iadesi usulünü toplar.
- Altın İthalatı Nasıl Yapılır? — 32 Sayılı Karar m.7, Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşu ve Borsa İstanbul Üyeliği, Kota, Dâhilde İşleme Yoluyla İthalat, Ödeme Şekilleri ve 1567 Sayılı Kanun Yaptırımları
- İşlenmemiş Altın İthalatında Kota Uygulaması — Kimler İthal Edebilir, 12 Tonluk Kotanın Dağıtımı, Rezerv ve Mücevher İhracatı Karşılığı Ek Kota, Kota Dışı İthalat Yolları, İhlalin Yaptırımı ve Kota Kararlarına Karşı Yargı Yolu
- Standart Dışı Altın — Hurda Altın, Dore Bar ve Granül Nedir? 995 Sınırı, Ayar Evi Raporu ve Darphane İtirazı, Rafinaj İzni, İthalat Şartları ve Hurda Altın Satışında Haklar
- Altın ve Mücevher İhracatı — 32 Sayılı Karar m.7, Dâhilde İşleme İzni ve Genelge 2023/16 Sınırları, Kıymetli Maden Tebliği, Taahhüt Hesabının Kapatılması, 2026/2 Ek Süre ve Müeyyideli Kapatmaya İtiraz
- İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi — Altın ve Mücevher İhracatında 180 Gün, %35 Merkez Bankasına Satış, İhracat Bedeli Karşılığında Altın İthalatı, Terkin Sınırları ve 1567 Cezası
- Altın İthalatında Vergi — Gümrük Vergisi, KDV İstisnası ve Özel Matrah, %20 İlave Gümrük Vergisi, KKDF, Damga Vergisi, Ödeme Şekilleri ve Hesap Örnekleri
- Altın ve Mücevher İhracatında KDV İadesi — 7524 Sonrası Vergi İncelemesi Esası, 50.000 TL Sınırı, Olumsuz Raporlu Tedarikçi ve Teminat, İmalatçı Yüzde 10 Uygulaması, İade Reddine Karşı Dava
- Gümüş İthalatı ve İhracatı — Külçe ve Granül Gümüş İthalatında Aracı Kuruluş Şartı, Dâhilde İşlemede 200 kg Sınırı, KDV İstisnası, Gümüş Mücevher İthalatı, Yurt İçi Alım Satım ve Yaptırımlar
- Elmas ve Kıymetli Taş İthalatı — Kimberley Süreci, Ham Elmas Sertifikası ve Borsa İstanbul Tescili, Pırlanta ve Mücevher İthalatında Vergi, Sentetik Elmas ve Yaptırımlar
- Transit Altın Ticareti — Yurt Dışından Alınan Altının Türkiye'ye Getirilmeden Satışı, Antrepo ve Serbest Bölge, Kambiyo Kuralları, KDV ve Kurumlar Vergisi, Yurt Dışı Şirket ve MASAK Riski
- Yurt Dışı Mücevher Fuarı — ATA Karnesi, Konsinye İhracat, Satılmayan Ürünlerin Dönüşü (GK 168-170), Geri Gelen Eşyada KDV, Geçici İthalat (GK 128-133) ve Gümrük İtirazı
- Mücevher E-İhracatı — Posta ve Hızlı Kargo Tebliği, ETGB, 600 kg ve 30.000 Avro Sınırı (2026), KDV İstisnası, Müşteri İadeleri ve Gümrük İtirazı
- Hariçte İşleme Rejimi — Yurt Dışında İşlenen veya Tamir Edilen Altın, Mücevher ve Değerli Taş (GK 135-149), Fark Usulü, Garanti Tamiri, Verimlilik Oranı ve KDV
- Zümrüt, Yakut ve Safir İthalatı ve İhracatı — Renkli Değerli Taşta Tarife (71.03-71.04), Tabii ve Sentetik Ayrımı, KDV İstisnası ve Özel Matrah, Menşe, Antrepo ve Laboratuvar İtirazı
- Serbest Bölgede Kuyum Üretimi ve Altın Ticareti — 3218 Sayılı Kanun, Kazanç ve Ücret İstisnası (2026 Değişikliği), KDV İhracat İstisnası, Türkiye’ye Satış, Envanter ve Dava Dilekçesi
- Kuyum İhracatında Menşe ve Dolaşım Belgeleri — A.TR, EUR.1, Menşe Şahadetnamesi, Dahilde İşleme Tuzağı, Sonradan Kontrol, Sahte Belge ve İtiraz Dilekçesi
- Altın ve Mücevher İhracatında Gümrük Muayenesi — Ayar ve Gram Farkı, Kısmi Muayene, İkinci Tahlil, Yüzde On Kuralı, Usulsüzlük Cezası (GK 241/3-j), AYM 2026 Kararı ve İtiraz Dilekçesi
- Kesme Altın Yasağı — Elimdeki Kesme (Çekili) Altını Satabilir miyim? Kimlere Satılamaz, 32 Sayılı Karar m.7/4-d, Mayıs 2026 Rafineri Yazısı ve Yaptırımlar
4. Borsa İstanbul, Aracı Kuruluş, Rafineri, Fon ve Maden
Altının kurumsal piyasası Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda işler: standart altın burada işlem görür, takas ve saklama Takasbank üzerinden yürür, bireysel yatırımcı ise Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1), altın borsa yatırım fonları ve banka altın hesabıyla bu piyasaya erişir. Kıymetli maden aracı kuruluşu ve yetkili müessese kuruluş izinleri, rafineri faaliyet izni ve 35 Milyon TL sermaye şartı, altın madeni arama ve işletme ruhsatı ile altın fonlarının alış tarihine göre değişen stopaj oranları bu bölümde ele alınır. Yatırım fonlarının genel rejimi, tasfiye ve yatırımcı hakları için SPK Hukuk Rehberi hub sayfamıza bakılmalıdır.
- Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası — Altın Nasıl İşlem Görür? Üyeler, Standart Altın, Takas ve Saklama, Ödünç Piyasası, Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1) ve Yatırımcının Hakları
- Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu ve Yetkili Müessese — Kuruluş ve Faaliyet İzni, Sermaye Şartları, Borsa İstanbul Üyeliği, A ve B Grubu Döviz Büroları, Yasaklar ve Faaliyet İzninin İptali
- Altın Rafinerisi Kurmak — Rafineri Kuruluş ve Faaliyet İzni, 35 Milyon TL Sermaye, Kapasite ve Üretim Şartları, Borsa Rafineri Listesi, Sorumlu Tedarik Zinciri, KMTS ve Yaptırımlar
- Altın Fonu Vergisi — Alış Tarihine Göre Stopaj Oranları, Altın BYF, Darphane Sertifikası (ALTIN.S1), Hazine Altın Tahvili ve Kira Sertifikası, BES Altın Fonu ve Karşılaştırma
- Yabancı Yatırımcı Türkiye’de Altın Yatırımı ve Ticareti — Fiziki Altın, Banka Altın Hesabı, Borsa İstanbul, Aracı Kuruluş İzni, İthalat Kotası, Yurt Dışına Çıkarma, Vergi ve MASAK
- Altın Madeni Ruhsatı — Arama ve İşletme Ruhsatı, 7554 Sayılı Kanunla Değişen Süreler, ÇED ve İzinler, Devlet Hakkı, Üretilen Altının Borsa'ya Teslimi, Ruhsat İptali ve Dava Yolları
- Maden Hukuku Rehberi — Maden Sahası, Arama ve İşletme Ruhsatı, ÇED ve Arazi İzinleri, Devlet Hakkı, Ruhsat Devri ve Rödovans, Ruhsat İptali ve Dava Süreleri
5. Kuyumcuda Vergi ve Denetim
Kuyumculuk, vergi idaresinin en yakından izlediği sektörlerden biridir. Has altın stok sayımı, fire ve randıman hesabı, POS-hasılat karşılaştırması ve gider pusulası düzeni, vergi incelemesinin ana başlıklarıdır. KDV tarafında külçe altın istisnası, özel matrah şekli (KDVK m.23/e), kıymetli taş istisnası (KDVK m.17/4-g) ve turiste KDV’siz satış (KDVK m.11/1-b) gibi sektöre özgü kurallar uygulanır; hurda altın alımında sahte veya yanıltıcı belge iddiası ise üç kat vergi ziyaı cezası ve ceza davası doğurabilir. Bu bölüm, incelemeden tarhiyata, uzlaşmadan vergi mahkemesi dava dilekçesine kadar kuyumcunun vergi savunmasını; ayrıca bireysel yatırımcı için altın alım satımında vergiyi ve mirasta altının veraset ve intikal vergisini toplar.
- Altın Alım Satımında Vergi — Gram Altın, Bilezik ve Cumhuriyet Altınında KDV, Banka Altın Hesabında Kambiyo Vergisi, Altın Satışında Gelir Vergisi, Düğün Altını ve Miras
- Kuyumcuda Vergi İncelemesi — Has Altın Stok Sayımı, Fire ve Randıman, Defter ve Belge İbrazı, Gider Pusulası, KDV Özel Matrah Eleştirileri, Tutanağa Şerh, Uzlaşma ve Dava (VUK m.134-141)
- Kuyumcularda Özel Usulsüzlük Cezaları — Fatura ve e-Fatura, Gider Pusulası, ÖKC Fişi, 30.000 TL Tevsik, Başkasının POS'u ve Hesabı — VUK m.353, Mük. m.355, 2 Sayılı Cetvel, İndirim, Uzlaşma ve Dava
- Kuyumcu KDV Tarhiyatına Karşı Vergi Mahkemesi Dava Dilekçesi Örneği — Özel Matrah (KDVK m.23/e), Külçe İstisnası (m.17/4-g), Has Altın Stok Farkı ve Vergi Ziyaı Cezası — İYUK m.3, 7, 20, 27, 37
- Kuyumcuda Re'sen Tarhiyat ve Takdir Komisyonu — Has Altın Stok Farkı, POS-Hasılat Farkı, Defter İbraz Etmeme, VUK m.30-31-74, Zamanaşımı ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcuda Sahte Fatura İddiası — Hurda Altında Yanıltıcı Belge, KDV İndiriminin Reddi, Üç Kat Ceza, Ön Tespit Yazısı, Karşı Delil Hakkı, VUK 359 Ceza Davası ve Vergi Davası
- Pırlanta ve Değerli Taşlı Mücevherde KDV — Kıymetli Taş İstisnası (KDVK m.17/4-g) Borsa Sınırı, Nihai Tüketiciye Satışta Matrah, Özel Matrah, Tarhiyat ve Dava
- Turiste KDV'siz Altın ve Mücevher Satışı — Tax Free (KDVK m.11/1-b), Özel Faturayla Satış (Bavul Ticareti), İzin Belgesi, Gümrük Onayı, İade ve Uyuşmazlıklar
- Altın ve Mücevher Ticaretinde Transfer Fiyatlandırması ve Örtülü Kazanç — Aile Şirketleri, Grup İçi Altın Satışları, Emsal Fiyat, Belgeleme ve Yüzde Elli Ceza İndirimi, Tarhiyat ve Dava (KVK m.13)
- Kuyumcuda Enflasyon Düzeltmesi — Genel Askıya Rağmen Kuyumcular Neden Devam Ediyor? VUK Mükerrer 298/A-9, Geçici 37, Münhasırlık Şartı, Yeniden Değerleme Yasağı, İnceleme ve Dava
- Kuyumcuya Vergi Haczi ve Ödeme Emrine İtiraz — Kasadaki Altın, POS ve Banka Alacakları, İhtiyati Haciz, Tecil, Müdür Sorumluluğu — 6183 m.55, 58, 79 ve Dava Dilekçesi
- Mirasta Altın, Pırlanta ve Mücevher — Veraset ve İntikal Vergisi, Kiralık Kasa Açılışı (VİVK m.23), Ziynet Eşyası Zat Eşyası Sayılır mı, Ölüm Günü Değeri, Eşin Takıları, Tarhiyat ve Dava
- Kuyumculuk, Değerli Maden ve İkinci El Ticaretinde KDV 2026 — Külçe İstisnası, Özel Matrah ve Belge Düzeni (KDVK m.17/4-g, 23)
6. Kuyumcu İşletmesi: Yetki Belgesi, Sigorta, Çalışan, Tasarım
Kuyum Ticareti Yönetmeliği, kuyumculuğu yetki belgesine bağlar; ustalık ve mesleki yeterlilik şartları, işyeri ve teminat düzeni bu belgeye eklenir. İşletmenin günlük hayatındaki uyuşmazlıklar ise sigorta, iş hukuku ve fikrî mülkiyet alanına yayılır: soygun veya hırsızlık sonrası kasa ve alarm şartı gerekçesiyle reddedilen sigorta tazminatı, kasada çıkan altın eksiğinden çalışanın sorumluluğu ve maaştan kesinti yasağı, kopyalanan mücevher tasarımının tescilli ve tescilsiz koruması bu bölümde ele alınır.
- Kuyumcu Yetki Belgesi — Kuyum Ticareti Yönetmeliği Şartları, Ustalık ve Mesleki Yeterlilik Belgesi, Başvuru, Tadil ve Yenileme, Emanet Yasağı, İptal Hâlleri ve 6585 m.18 Cezaları
- Kuyumcu Soygunu ve Hırsızlığında Sigorta Tazminatı Reddedildi — Kasa ve Alarm Şartı, Genel İşlem Koşulları, Stok Kayıtlarıyla Zararın İspatı, Eksik Sigorta, Tahkim ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcuda Altın Eksiği — Çalışanın Haklı Feshi (İş K. 25/II, 26), Maaştan Kesinti Yasağı (TBK 407), İşçi Aleyhine Ceza Koşulu (TBK 420), Tazminat (TBK 400), Suç ve Dava Dilekçesi
- Mücevher Tasarımı Kopyalandı — Tescilli ve Tescilsiz Tasarım Koruması, Genel İzlenim, Tasarım Hakkına Tecavüz Davası (SMK 59, 81, 149, 151), FSEK Eser Koruması ve Haksız Rekabet
- Kuyum Firmasından Ayrılan Çalışan Müşterileri, Fiyatları ve Kalıpları Alıp Rakibe Geçti — Rekabet Yasağı (TBK 444-447), Haksız Rekabet (TTK 55-63), Rakip İşletmeye Dava, Ticari Sır ve Dava Dilekçesi
- Pazaryerinde Mücevher Satıcısının Hesabı Kapatıldı veya Hakedişi Bloke Edildi — 6563 Sayılı Kanun Ek Madde 1, Beş İş Günü Kuralı, Nesnel Ölçüt, Bakanlığa Şikâyet, İdari Para Cezaları ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcuya Denetim ve İdari Para Cezası — Sentetik Taş, Yanıltıcı Bilgi ve Reklam Kuralları (Yönetmelik m.11/2), 6585 m.18 Cezası, 15 Günde İtiraz ve Yetki Belgesi İptali
7. Tüketici, Sözleşme, Emanet ve Miras
Altın, özel hukukta hem mal hem de ödeme aracı olarak karşımıza çıkar. Tüketici tarafında düşük ayar çıkan altın için ayıplı mal hükümleri, internetten alınan altın ve pırlantada cayma hakkının finansal piyasa istisnası, sahte çıkan pırlanta sertifikası, tamire verilen altının değişmesi ve kargoda kaybolan mücevher için taşıyıcının sorumluluğu işlenir. Sözleşme tarafında altın cinsinden kararlaştırılan kira, satış ve hizmet bedeli, ödünç verilen altının icra yoluyla tahsili, rehin verilen altının satılması ve hediye edilen altının bağışlamadan dönme yoluyla geri alınması; kiralık kasadan çalınan altın için bankanın sorumluluğu ve altın günü alacakları bu bölümdedir. Miras ve veraset vergisi boyutu beşinci bölümdeki mirasta altın rehberinde ayrıca ele alınmıştır.
- Kuyumcuda Taksitle ve Senetle Altın Satışı 2026 — 15 Ekim 2026 Yönetmelik Değişikliği, Kaldırılan 3 Ay ve Taksit Yasağı Fıkrası, Ticaret Bakanlığı Kararları, Senet Kuralı ve Muacceliyet (TKHK m.4/5, 17-21)
- Kuyumcudan Alınan Altın Düşük Ayar Çıktı — Ayıplı Mal, Para İadesi veya Bedel İndirimi, Ayar Raporu ve Darphane İtirazı, İspat Yükü, Süreler, Tüketici Hakem Heyeti ve Dolandırıcılık
- İnternetten Altın ve Pırlanta Aldım, Cayma Hakkım Var mı? — Finansal Piyasa İstisnası, Teslim Edilmeyen ve İptal Edilen Sipariş, Ayıplı Ürün, Sahte Siteler ve Dava Dilekçesi
- Pırlanta Sertifikası Sahte Çıktı — Başka Taşa Ait Sertifika, Laboratuvar Üretimi Elmas, Ayıplı Mal, Aldatma, Sahtecilik ve İade Davası (6502 m.8-12, TBK m.36, TTK m.23)
- Tamire Verilen Altın Değişti veya Kayboldu — Eser Sözleşmesi (TBK 470-472), Kuyumcunun Hesap Verme Borcu, Fire, Ayar Raporu, Taş Değişimi, Hapis Hakkı ve Dava Dilekçesi
- Kargoda Kaybolan Altın ve Mücevher — Taşıyıcının Sorumluluğu, 8,33 SDR Sınırı, Kast ve Pervasızlıkta Tam Tazminat, Değer Beyanı, Nakliyatta Mücevher ve Dava Dilekçesi
- Kiralık Kasadaki Altın Çalındı — Bankanın Sorumluluğu 2026 — Sorumsuzluk Kaydı Geçerli mi, Kasa İçeriği Nasıl İspatlanır, Ortak Kasa, Deprem, TMSF, Tazminat Davası ve Dilekçe
- Altın Cinsinden Sözleşme — Kira, Ev ve Araç Satışı, Maaş ve Hizmet Bedeli Altınla Kararlaştırılabilir mi? 32 Sayılı Karar, Tebliğ m.8/23, İstisnalar, Türk Lirasına Çevirme ve Ceza
- Altın Borcu ve İcra Takibi — Ödünç Verilen Altın Nasıl Geri Alınır? İlamsız Takip Yapılır mı, TL Karşılığı Takip, Altın Senedi, Aynen İade Davası, İİK m.24, İspat ve Dilekçe Örneği
- Rehin Verilen Altın Satıldı veya İade Edilmiyor — Lehine Mülkiyet Geçirme Yasağı (TMK 949), Rehnin Paraya Çevrilmesi (İİK 45, 145-146), Tefecilik (TCK 241), Faiz Sınırları ve Dava Dilekçesi
- Hediye Edilen Altın Geri Alınır mı? — Bağışlamadan Dönme (TBK 295-297), Sevgiliye, Eşe ve Nişanlıya Verilen Altın, Evlilik Vaadi, Ödünç Ayrımı, Tenkis ve Dava Dilekçesi
- Altın Günü Parası Ödenmedi — Gününü Alıp Ödemeyen Katılımcı, Altını Teslim Etmeyen Yönetici, WhatsApp Mesajıyla İspat, İcra Takibi, İtirazın İptali ve Dava Dilekçesi
- Laboratuvar Pırlantası — Sentetik Taş Etiket Zorunluluğu (Kuyum Ticareti Yönetmeliği m.11/2-e), Doğal Diye Satıldıysa Haklarınız, Bozdurma Değeri ve Kuyumcuya Ceza
- İşlemli Zümrüt, Yakut ve Safir — Isıl İşlemli, Dolgulu veya Cam Dolgulu Taş Doğal Diye Satıldı: Alıcının Hakları, Laboratuvar Raporu, TKHK m.8-12, TBK m.36 ve TTK m.23
- Pırlanta Geri Alım Garantisi — Kuyumcu “Aldığınız Fiyattan Geri Alırız” Dedi Ama Almıyor: Taahhüdün Bağlayıcılığı, Haksız Şartlar, İspat, Değer Kaybı ve Haklarınız
- Çalınan Mücevherde Sigorta Tazminatı — Konut Sigortası Mücevheri Karşılar mı? %5 Sınırı, Ek Teminat, 5 İş Günü İhbar, Ret Gerekçeleri ve İtiraz
- Altın Borç Verdim, Geri Vermiyor: Ne Yapmalıyım? — Altın mı TL mi Ödenir (TBK 386), 6 Hafta Kuralı (TBK 392), Senetsiz İspat ve Aile İçi Borç (HMK 200-203), Altın Alacağı İcra Takibi, Emanet Altında TCK 155
- Kuyumcu Tartıda Hile Yaptı, Altınımı Eksik Tarttı — Terazi Damgası ve Periyodik Muayene (3516 s.K.), Şikâyet Muayenesi, Dolandırıcılık Cezası (3516 m.16, TCK 158/1-h), Ayıplı Mal ve Fark İadesi
- Kuyumcuya Kapora Verdim: Altını Vermiyor veya Kaporamı İade Etmiyor — Bağlanma ve Cayma Parası (TBK 177-178), Fiyat Sabitleme, Fiyat Yükselince Teslim ve Fark (TBK 123-125), Ismarlama Takı (TBK 484), Haksız Şart (TKHK 5)
- Hastanede Yakınımın Altınları Kayboldu: Hastane Sorumlu mu? — Emanet Tutanağı (Yönetmelik m.68, 85), Devlet Hastanesine Başvuru ve Tam Yargı (İYUK 13), Özel Hastane (TBK 112, 116), Nitelikli Hırsızlık (TCK 142/2-a), Mirasçılar (TMK 640)
- Kredi Kartıyla Altın Alınır mı? — Çeyrek ve Gram Altında Taksit Yasağı, Bilezikte En Fazla 3 Taksit (BDDK), Kuyumcu Kart Komisyonu Alamaz (5464 m.17, 40), Kart Döngüsü (5464 m.36, TCK 241), Çalıntı Kart (5464 m.12)
- Kuyumcu Vefat Etti: Emanetteki veya Hesabımdaki Altınlar Ne Olacak? — Mirasçılardan İade ve İstihkak (TMK 599, 683), Müteselsil Sorumluluk (TMK 641), Mirasın Reddi ve Tasfiye (TMK 605, 606, 612), Dükkânın Mühürlenmesi (TMK 589)
- Yeni Aldığım Altın Bilezik Kırıldı, Kolye Koptu: Kuyumcu Değiştirmek Zorunda mı? — Ayıplı Mal (TKHK 8), 6 Ay Karinesi ve Kullanım Hatası (TKHK 10), Değişim, İade, Onarım, İndirim (TKHK 11), 30 İş Günü, 2 Yıl (TKHK 12), Taş Düşmesi
8. Dolandırıcılık, Hırsızlık ve Kaçan Kuyumcu
Altın, dolandırıcılığın en sık hedeflediği malvarlığıdır. “Polis veya savcıyım, altınları teslim edin” tuzağı ve sahte altın satışı TCK m.157-158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşturur; emanet ve biriktirme altınlarını alıp kaçan kuyumcu güveni kötüye kullanma suçunu, çalıntı altını alan kuyumcu ise TMK m.989 uyarınca beş yıllık taşınır davasını gündeme getirir. Kuyumcunun kendisi de mağdur olabilir: sahte EFT dekontu, üçgen dolandırıcılık ve çalıntı kartla yapılan alışverişler hem altını kaybettirir hem de hesap blokesine yol açar. Bu bölüm, mağdurun şikâyet, elkoyma, iade ve tazminat yollarını her senaryo için ayrı ayrı anlatır.
- Sahte Altın Dolandırıcılığı — TCK m.157-158 Cezası, “Polis/Savcıyım Altınları Teslim Edin” Tuzağı, Kuyumcuya Sahte Bilezik, Aldatma Kabiliyeti, Etkin Pişmanlık ve Suç Duyurusu Dilekçesi
- Kuyumcu Kaçtı, Altınlarımı Nasıl Geri Alırım? — Emanet ve Biriktirme Altınlarında Güveni Kötüye Kullanma (TCK 155), Dolandırıcılık, İhtiyati Haciz, İflas ve Şikâyet Dilekçesi
- Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? — TMK 989 Beş Yıllık Taşınır Davası, Bedel İadesi Koşulu, Rızayla Verilen Altın (TMK 988), Kuyumcunun İyiniyeti, TCK 165 ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcu Dolandırıldı — Sahte EFT Dekontu, Üçgen Dolandırıcılık ve Hesap Blokesi, Çalıntı Kart, Sahte Cumhuriyet Altını (TCK 157, 158, 197-198, 207, 245) ve Şikâyet Dilekçesi
- Külçe Altın, Altın Tozu veya Elmas İçin Ön Ödeme Yaptım, Mal Gelmedi ya da Sahte Çıktı — Uluslararası Tedarik Dolandırıcılığı, Türk Yargı Yetkisi (TCK 8, 12), Aracının Sorumluluğu ve Suç Duyurusu
- NZP Gold Soruşturması ve Davası — Elinizdeki Altın Sahte mi, Paranızı Nasıl Geri Alırsınız? İddianame, Suçlamalar (TCK 158, 197-198, 204), El Koyma (CMK 128), Kuyumcular ve Sanıklar İçin Hukuki Yol
- Sahte Çeyrek Altın Operasyonu 2026 — Kahramanmaraş Merkezli 10 İl Soruşturması: Elimdeki Çeyrek, Yarım veya Tam Altın Sahte mi? Parada Sahtecilik (TCK 197-198), Müsadere (TCK 54/4), İade Yolları ve Kuyumcuların Sorumluluğu
- İkinci Baskı Altın Nedir? 2026 — Darphane Dışında Basılan Çeyrek, Yarım ve Cumhuriyet Altını Sahte mi Sayılır, Kuyumcu Bozdururken Düşük Fiyat Verirse Ne Yapmalı? (TCK 197-198, 54/4, TKHK 8-12, TBK 36)
- Kuyumcukent 64 Kilo Altın Vurgunu: 14 Tutuklama — 9 Ekim 2026 güncellemesiyle; Mağdur Kuyumcular Alacağını Nasıl Alır? “İflas Ettik” Savunması, Nitelikli Dolandırıcılık, Konsinye Mal, El Konulan Mallardan Tahsil ve İhtiyati Haciz
- Kuyumcuya Altın Borcunu Ödeyemedim, Dolandırıcılıkla Suçlanıyorum — Ticari Borç mu Nitelikli Dolandırıcılık mı (TCK 155, 157, 158/1-h), Örgüt ve Aklama İsnadı, Adına İşyeri Açılan Kişi, Gözaltı ve Tutuklama, El Koyma, Zararın Giderilmesi (TCK 168)
- Yolda Altın Buldum, Ne Yapmalıyım? — Kolluğa Bildirim (TMK 769), Teslim Etmeyenin Cezası (TCK 160), Bulana Ödül ve 5 Yılda Mülkiyet (TMK 771), Define ve 2863, Altınını Kaybedenin Hakları
- Kuyumcuya Altın Sattım, Parayı Ödemiyor — Altını Geri Alma Şartı (TBK 235/3), Temerrüt ve Faiz (TBK 117, 120), Fiyat ve Ayar Kesintisi (TBK 223, 233), İcra Takibi, İhtiyati Haciz (İİK 257), Dolandırıcılık (TCK 158/1-h)
9. Düğün Takıları, Ziynet, Nişan ve Mirasta Altın
Altınla ilgili en sık açılan davalar aile ve miras hukukundadır. Düğünde takılan ziynet eşyası, eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya olarak TMK m.220/1 uyarınca kişisel maldır ve edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesine girmez; iadesi boşanma davasıyla birlikte veya ayrı bir ziynet alacağı davasıyla istenir. Kimin kişisel malı olduğu konusunda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 sayılı kararıyla “düğünde takılan her şey kadınındır” kabulünü terk etmiştir: önce tarafların anlaşmasına, anlaşma yoksa yerel örf ve âdete bakılır; ikisi de yoksa kadına ve erkeğe takılan, ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak takıldığı kişiye aittir, karşı cinse özgü takılar ise o cinse verilmiş sayılır. Nişanın bozulmasında alışılmışın dışındaki hediyelerin geri istenmesi TMK m.122’ye, anne veya babadan kalan altının mirasçılar arasında paylaşımı ve terekedeki altının ispatı ise miras hükümlerine tabidir.
- Düğün Takıları (Ziynet) Kime Kalır? — Yargıtay’ın Yeni Yaklaşımı
- Düğün Takıları (Ziynet) İadesi Davası Nasıl Açılır?
- Ziynet Alacağı Davası Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 220
- Boşanmada Ziynet Eşyalarının İadesi — İspat ve Bozdurulup Eve Harcandı Savunması
- Ziynetlerin Kaçırıldığı İddiası — Boşanmada Altınların İspat Yükü Kimde?
- Boşanmada Ev Eşyaları ve Ziynet (Altın) Kime Kalır?
- “Düğünde Takılan Altınlar Kimin?” — Ziynet Eşyaları
- Ziynet (Altın) Kime Ait? — Yargıtay’ın 2024 Kuralı, İspat Yükü ve Kadına Özgü Takılar
- Nişan Bozulursa Yüzük ve Takılar Geri İstenebilir mi? — (TMK 122)
- “Nişan Bozuldu, Yüzük ve Hediyeler Ne Olacak?” — Nişanın Bozulması
- Annemin Altınları/Ziynet Eşyaları Kime Ait, Nasıl Paylaşılır?
- Ziynet Eşyası ve Kişisel Malların Mirasta Durumu
- Terekede Altın, Ziynet ve Kiralık Kasa — Kimde Kaldığı Belli Değilse Nasıl İspatlanır?
- Nafaka Döviz veya Altın Olarak Belirlenebilir mi? — Enflasyona Karşı Nafaka Koruması
- Eşim Düğün Altınlarımı İzinsiz Bozdurdu: Suç mu? — TCK 167 Şahsi Cezasızlık, Ayrılık Kararı, Kayınvalide ve Akrabalar, Yağma İstisnası, Ziynet Alacağı ve 6284 Koruması
- Düğünde Takılan Altınlar Çalındı: Kim Sorumlu? — Hırsızlık Cezası (TCK 141-142), Düğün Salonu ve Organizasyon Firmasının Sorumluluğu (TBK 112, 116, 66), Sorumsuzluk Kaydı (TBK 115), Otel (TBK 576-577), Kayınvalide (TCK 167)
10. Kuyum Şirketleri: Ortaklık, Finansman, Alacak ve Yaptırım
Kuyum ve altın ticaretindeki şirketlerin uyuşmazlıkları çoğu zaman has altın cinsinden alacaklar, emtia niteliğindeki stok ve uluslararası ödemeler etrafında döner. Ortaklar arasında stokun korunması ve ortaklıktan çıkma, bankadan kullanılan altın kredisi ve teminatlar, konkordato veya iflas eden bir kuyum şirketinden has altın alacağının bildirimi ve konsinye malların istihkakı, yurt dışındaki alıcıdan alacağın tahsili, uluslararası yaptırımlar nedeniyle durdurulan transferler ve bir kuyum şirketinin satın alınmasında hukuki durum tespiti bu bölümdedir. İthalat, ihracat ve gümrük rejimi üçüncü bölümde, vergi uyuşmazlıkları beşinci bölümde ele alınmıştır.
- Kuyum ve Altın Şirketinde Ortaklar Arası Uyuşmazlık — Stokun Korunması, Adi Ortaklıkta Fesih, Limited Şirkette Çıkma ve Çıkarma (AYM 2026), Anonim Şirkette TTK 531, Gerçek Değer ve Dava Dilekçesi
- Altın Kredisi ve Bankadaki Altın Teminatı Uyuşmazlıkları — Kuyum Firmaları İçin Hesap Kat, İİK 68/b Bir Aylık İtiraz, Altın Depo Hesabıyla Takas, Kefilin Korunması (TBK 586), Menfi Tespit ve Dava Dilekçesi
- Konkordato veya İflas Eden Kuyum Şirketinden Alacak — Has Altın Alacağının Bildirimi, Konsinye ve Emanet Mallarda İstihkak, Rehin, Mülkiyeti Saklı Tutma, Komiser İzni ve Dava Dilekçesi
- Kuyum, Altın veya Mücevher Şirketi Satın Almak ya da Ortak Olmak — Hukuki Durum Tespiti, Gizli Borçlar (6183 m.35, TBK 202), Pay Devrinin Şekli (TTK 595), Sözleşme Güvenceleri ve Dava Dilekçesi
- Yurt Dışındaki Alıcı Altın veya Mücevher Bedelini Ödemedi — Uluslararası Alacak Tahsili, Yetki ve Tahkim, İhtiyati Haciz, Yabancı Kararın Tenfizi (MÖHUK 47, 50-55) ve Dava Dilekçesi
- Altın ve Mücevher Ticaretinde Uluslararası Yaptırımlar — Banka Transferi Durduruldu, Muhabir Banka İadesi, AB Rus Altını ve Elması Yasağı, ABD EO 14114, Banka ve Sözleşme Uyuşmazlıkları ve Dava Dilekçesi
Mevzuat Haritası
Altın ve kıymetli madenlere ilişkin kurallar tek bir kanunda değil, birbirine atıf yapan bir mevzuat ağında yer alır. Aşağıdaki harita, rehberlerde dayanılan temel metinleri ve hangi rehberde işlendiğini gösterir.
Altın ve kıymetli madenlerde temel mevzuat
| Metin | Düzenlediği alan | İşlendiği rehberler |
|---|---|---|
| 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği | Kuyumcu ve yetkili müessesenin yükümlü statüsü, kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, belge saklama, başkası hesabına işlem bildirimi | Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK · MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası · Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi |
| TCK m.282 (aklama), m.157-158 (dolandırıcılık), m.165 (suç eşyasının satın alınması) | Aklama suçu, sahte altın ve emanet dolandırıcılığı, çalıntı altın | Altın ve Kuyum Sektöründe Aklama Suçu · Sahte Altın Dolandırıcılığı · Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? |
| 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu | Altın kaçakçılığı, hayali ihracat, elkoyma ve müsadere, etkin pişmanlık | Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası · Hayali İhracat Suçu · Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| CMK m.268 ve m.131 | Elkoyma kararına itiraz, elkonulan eşyanın iadesi | Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve 1567 sayılı Kanun | Altın ithalat ve ihracatı, ziynet eşyası sınırı, transit ticaret, kambiyo cezaları | Altın İthalatı Nasıl Yapılır? · Yurt Dışından Altın Getirmek · 1567 Sayılı Kanun İdari Para Cezası |
| Gümrük Kanunu m.210-217, m.242-244 ve İhracat Genelgesi | Gümrük vergisi iadesi, uzlaşma, ihracat bedellerinin yurda getirilmesi | Gümrük Vergisi İadesi · Gümrük Uzlaşması · İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi |
| Kıymetli Madenler Piyasası ve Rafineri Tebliğleri, Kuyum Ticareti Yönetmeliği | Borsa İstanbul işlemleri, aracı kuruluş ve rafineri izinleri, kuyumcu yetki belgesi | Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası · Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu ve Yetkili Müessese · Kuyumcu Yetki Belgesi |
| KDVK m.17/4-g, m.23/e, m.11/1-b; VUK m.353-359, mük. m.298/A; GVK Geçici 67; KVK m.13 | Kuyumcuda KDV, özel usulsüzlük, sahte belge, enflasyon düzeltmesi, altın fonu stopajı, transfer fiyatlandırması | Pırlanta ve Değerli Taşlı Mücevherde KDV · Kuyumcuda Sahte Fatura İddiası · Altın Fonu Vergisi · Altın ve Mücevher Ticaretinde Transfer Fiyatlandırması ve Örtülü Kazanç |
| Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu | Mirasta ve bağışta altın, kiralık kasa açılışı | Mirasta Altın, Pırlanta ve Mücevher |
| TBK m.295-297, m.470-472; TMK m.949, m.989; TTK m.875-886; Tüketici Kanunu | Bağışlamadan dönme, eser sözleşmesi, rehin, taşınır davası, taşıyıcı sorumluluğu, ayıplı mal | Hediye Edilen Altın Geri Alınır mı? · Tamire Verilen Altın Değişti veya Kayboldu · Rehin Verilen Altın Satıldı veya İade Edilmiyor · Kuyumcudan Alınan Altın Düşük Ayar Çıktı |
| Maden Kanunu ve 7554 sayılı Kanun | Altın madeni arama ve işletme ruhsatı, ÇED ve devlet hakkı | Altın Madeni Ruhsatı · Maden Hukuku Rehberi |
En Sık Yapılan Hatalar
Altın dosyalarında görülen hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Bozdurma işlemini kimlik tespiti eşiğinin altında kalacak biçimde bölmek | Bağlantılı işlem kuralı uygulanır; bölme davranışı şüphe göstergesi sayılır | İşlemi olduğu gibi yapmak, kuyumcudan belge almak |
| Fizikî altını banka altın hesabına yatırmadan doğrudan bozdurmak | Kaynak zinciri kurulamaz, bloke riski artar | Önce altın hesabına fizikî teslim, sonra banka içinde satış |
| Gümrükte ziynet sınırını aşan altını beyan etmemek | Muhafaza altına alma, kaçakçılık soruşturması, müsadere | Külçe ve sınır üstü altın için beyan ve belge |
| Elkoyma tutanağını okumadan imzalamak | İade aşamasında cins, ayar ve gram uyuşmazlığı | Her parçanın ayrı yazılmasını istemek, itirazı tutanağa geçirmek |
| Elkoyma kararına iki hafta içinde itiraz etmemek | Süre kaçar, tedbir kesinleşir | CMK m.268 itirazı ve iade talebi |
| Hurda altın alımını belgesiz veya gider pusulasız yapmak | Sahte belge iddiası, KDV indiriminin reddi, üç kat ceza | Gider pusulası, tevsik ve stok kaydı düzeni |
| İhracat bedelini süresinde yurda getirmemek | Kambiyo cezası ve KDV iadesinin reddi | 180 günlük sürenin ve %35 satış yükümlülüğünün takibi |
| Düşük ayar çıkan altın için savcılığa, el konulan altın için hakem heyetine gitmek | Yanlış merci, süre kaybı | Tüketici uyuşmazlığı ile ceza dosyasını ayırmak |
| Emanet ve biriktirme altınını makbuzsuz teslim etmek | Kuyumcu kaçınca ispat güçlüğü | Gram, ayar ve tarih içeren yazılı belge |
Sıkça Sorulan Sorular
Altın bozdurdum, param bloke edildi; ne yapmalıyım?
Bankadan kısıtlamanın türünü ve varsa karar bilgisini yazılı isteyin. Hesap CMK m.128/A uyarınca banka veya ödeme kuruluşunca en fazla 48 saat askıya alınmışsa, askının kaldırılması için hemen Cumhuriyet başsavcılığına başvurun; savcılık 24 saat içinde karar verir. Hesaba veya altına hâkim kararıyla el konulmuşsa CMK m.268 uyarınca kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edin. Bozdurma işlemini yapan kuyumcudan kayıtların örneğini alın ve altının kaynağını gösteren belge kümesini (alım fişleri, altın hesabı dökümü, düğün ve miras belgeleri, gelir kayıtları) hazırlayın. Ayrıntı için Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi rehberine bakın.
Kuyumcu hangi tutardan sonra kimlik tespiti yapar?
Tedbirler Yönetmeliği m.5 uyarınca işlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı 370.000 TL ve üzerinde olduğunda kimlik tespiti zorunludur; şüpheli işlem hâlinde tutara bakılmaz. Kuyumcu belgeleri sekiz yıl saklar.
Yurt dışına ne kadar altın çıkarabilirim?
32 Sayılı Karar m.7/5 uyarınca yolcular, kendilerine ait, değeri 15.000 ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını serbestçe getirip çıkarabilir; daha değerli ziynetin yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığının belgelenmesine bağlıdır. Külçe altın ve ticari nitelikteki altın bu muafiyete girmez ve ayrı rejime tabidir. Nakit için 10.000 Avro ve 185.000 TL beyan eşikleri geçerlidir.
Gümrükte altınıma el konuldu; itiraz süresi kaç gün?
Elkoyma kararına CMK m.268 uyarınca iki hafta içinde itiraz edilir. Tutanakta altının cinsi, ayarı ve gramının ayrı ayrı yazılması iade aşaması için önemlidir; dilekçe örneği ve süreç Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi rehberinde yer alır.
Kim altın ithal edebilir?
32 Sayılı Karar m.7 uyarınca işlenmemiş altın ithalatı, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve Borsa İstanbul üyeleri aracılığıyla yapılır; ithalat kotası ve standart dışı altın için ayar evi raporu gibi ek şartlar uygulanır. Ayrıntı için Altın İthalatı Nasıl Yapılır ve İşlenmemiş Altın İthalatında Kota rehberlerine bakın.
Banka altın hesabı TMSF güvencesinde mi?
Banka altın (kıymetli maden depo) hesabı, mevduat sigortası kapsamındadır; TMSF güvencesi her bankada kişi başına, aynı bankadaki diğer sigortalı mevduatla birlikte toplam 1.200.000 TL'dir; hesabın hukuki niteliği, fizikî teslim, haciz, bloke ve vefat hâlinde izlenecek yol Banka Altın Hesabı rehberinde anlatılmıştır.
Kuyumcudan aldığım altın düşük ayar çıktı; nereye başvururum?
Bu bir tüketici uyuşmazlığıdır: ayıplı mal hükümleri uyarınca para iadesi veya bedel indirimi talep edilir, ayar evi raporu delil olarak kullanılır ve tutara göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Kasıtlı sahtecilikte ayrıca TCK m.157-158 kapsamında şikâyet yolu açıktır.
Emanet altınımı alan kuyumcu kaçtı; altınlarımı geri alabilir miyim?
Emanet ve biriktirme altınlarını iade etmeyen kuyumcu hakkında güveni kötüye kullanma suçundan şikâyet, malvarlığına tedbir ve tazminat davası yolları vardır; teslim belgesi, makbuz ve yazışmalar ispatın temelidir. Ayrıntı Kuyumcu Kaçtı rehberindedir.
Kuyumcuda vergi incelemesi nasıl yapılır?
İnceleme has altın stok sayımı, fire ve randıman hesabı, POS-hasılat karşılaştırması ve defter-belge ibrazı üzerinden yürür; tutanağa şerh düşülmesi, uzlaşma ve vergi mahkemesi dava dilekçesi savunmanın araçlarıdır. Kuyumcuda Vergi İncelemesi ve Re'sen Tarhiyat rehberlerine bakın.
Altın fonundan elde ettiğim gelir nasıl vergilendirilir?
Altın fonu ve altın borsa yatırım fonu gelirleri GVK Geçici 67 kapsamında, alış tarihine göre değişen oranlarda stopaja tabidir; Darphane sertifikası ve altın tahvili için ayrı kurallar uygulanır. Ayrıntı Altın Fonu Vergisi rehberindedir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Parasal sınırlar ve mevzuat hükümleri rehberlerin hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır; somut olayınız için bir avukata danışılmalıdır.
Dosyanızı Değerlendirelim
Altın ve kuyum dosyanız için ön değerlendirme
Bloke ve elkoyma dosyalarında süre gün ve saatle işler; vergi ve gümrük dosyalarında ise belge düzeni sonucu belirler. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppBağlantılı ana rehberler
MASAK Rehberi · SPK Hukuk Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Tüm hukuk dalları