Altınınız, paranız veya kuyumcu işletmeniz bir dosyaya mı konu oldu?
Bloke, elkoyma, gümrük cezası, KDV tarhiyatı, dolandırıcılık ve tüketici uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppAltın, Türkiye’de hem en yaygın birikim aracı hem de en yoğun düzenlenen mallardan biridir. Bir bileziğin kuyumcuda bozdurulmasından bir rafinerinin kuruluş iznine, düğün takısının mirasta paylaşımından ihracat bedelinin yurda getirilmesine kadar aynı metalin etrafında beş ayrı hukuk dalı işler: MASAK ve ceza hukuku (5549 sayılı Kanun, TCK m.282, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu), kambiyo ve dış ticaret (32 Sayılı Karar, gümrük mevzuatı), sermaye piyasası (Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası, aracı kuruluşlar, altın fonları), vergi hukuku (KDV istisnaları ve özel matrah, stopaj, vergi incelemesi) ve özel hukuk (tüketici, sözleşme, miras, icra). Bu sayfa, sitemizdeki altın ve kıymetli madenlere ilişkin bütün rehberleri konuma göre sınıflandırır; her rehber kanun ve tebliğ maddelerine dayanır ve 26 bin karakterin üzerindedir.
Sayfa üç kitleye hitap eder. Parası veya altını bloke edilen, el konulan bireysel kişi ilk iki bölümden başlamalıdır; bu dosyalarda süreler gün ve saatle ölçülür. Kuyumcu, aracı kuruluş, rafineri ve ithalatçı üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerde faaliyet izinleri, kota, kambiyo yükümlülükleri ve vergi denetimini bulur. Altın alan, satan, emanet eden, miras bırakan veya ödünç veren tüketici ise son üç bölümdeki sözleşme, ayıp, hırsızlık ve dolandırıcılık rehberlerinden yararlanır. Genel bloke ve elkoyma rejimi için ayrıca MASAK Rehberi, borsa ve fon konuları için SPK Hukuk Rehberi ana hub sayfalarımıza bakılmalıdır.
İçindekiler
- Hangi Konumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
- Eşik ve Süre Tablosu
- 1. Bloke, MASAK ve Kaynak İspatı
- 2. Kaçakçılık, Gümrük ve Elkoyma
- 3. İthalat, İhracat ve Kambiyo (32 Sayılı Karar)
- 4. Borsa İstanbul, Aracı Kuruluş, Rafineri, Fon ve Maden
- 5. Kuyumcuda Vergi ve Denetim
- 6. Kuyumcu İşletmesi: Yetki Belgesi, Sigorta, Çalışan, Tasarım
- 7. Tüketici, Sözleşme, Emanet ve Miras
- 8. Dolandırıcılık, Hırsızlık ve Kaçan Kuyumcu
- Mevzuat Haritası
- En Sık Yapılan Hatalar
- Sıkça Sorulan Sorular
Hangi Konumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
Altın dosyalarında ilk hata, yanlış yerden başlamaktır: el konulan altın için tüketici hakem heyetine, düşük ayar çıkan bilezik için savcılığa gidilir ve süre kaybedilir. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan durumları doğru rehbere yönlendirir.
Duruma göre başlangıç rehberi
Eşik ve Süre Tablosu
Altın mevzuatı sayılarla konuşur: kimlik tespiti eşiği, ziynet muafiyeti, beyan sınırı, itiraz süresi ve saklama yükümlülüğü. Aşağıdaki tablo, rehberlerde ayrıntısıyla işlenen sayısal eşikleri tek yerde toplar; her satır ilgili rehbere bağlıdır ve tutarlar rehberlerin hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır.
Altın ve kıymetli maden işlemlerinde eşikler ve süreler
| Konu | Eşik / süre | Dayanak ve rehber |
|---|---|---|
| Kuyumcu ve yetkili müessesede kimlik tespiti | 185.000 TL ve üzeri işlem (bağlantılı işlemlerin toplamı dâhil) | Tedbirler Yönetmeliği m.5 — Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK |
| Yükümlünün belge saklama süresi | 8 yıl | 5549 s.K. m.8 — MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası |
| Yolcu beraberinde ziynet eşyası | 15.000 ABD Dolarını aşmayan, ticari amaç taşımayan ziynet serbest | 32 Sayılı Karar m.7/c — Yurt Dışından Altın Getirmek · Yurt Dışına Altın Çıkarmak |
| Yurt dışına nakit çıkarma beyanı | 10.000 Avro veya eşitini aşan döviz; 185.000 TL’yi aşan Türk parası | Tebliğ 2008-32/34 m.3 — Yurt Dışına Nakit Para Çıkarma ve Gümrükte Beyan |
| Elkoyma kararına itiraz | 7 gün | CMK m.268 — Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| Altın kaçakçılığında etkin pişmanlık ve müsadere | 5607 s.K. m.3 ve devamı | 5607 s.K. — Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası |
| İşlenmemiş altın ithalatı kotası | 12 ton kota, dağılım ve kimlerin ithal edebileceği | İthalat rejimi — İşlenmemiş Altın İthalatında Kota Uygulaması |
| Standart altın saflığı | 995 sınırı; altındaki altın için ayar evi raporu | Kıymetli maden standartları — Standart Dışı Altın |
| Rafineri kuruluşu asgari sermaye | 35 Milyon TL | Rafineri Tebliği — Altın Rafinerisi Kurmak |
| İhracat bedelinin yurda getirilmesi | 180 gün; %35 Merkez Bankası satışı | İhracat Genelgesi — İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi |
| Banka altın hesabında mevduat güvencesi | 1.200.000 TL TMSF güvencesi | Mevduat sigortası — Banka Altın Hesabı |
| Kuyumcuda tevsik zorunluluğu | 30.000 TL üzeri ödemelerde banka veya POS kanalı | VUK m.353-355 — Kuyumcularda Özel Usulsüzlük Cezaları |
| İhracatta KDV iadesi vergi incelemesi esası | 50.000 TL sınırı, 7524 sonrası | KDVK — Altın ve Mücevher İhracatında KDV İadesi |
| Kargoda kaybolan altın için taşıyıcı sorumluluğu | 8,33 SDR sınırı; kast ve pervasızlıkta tam tazmin | TTK m.875-886 — Kargoda Kaybolan Altın ve Mücevher |
| Çalıntı altını iyi niyetli üçüncü kişiden geri alma | 5 yıllık taşınır davası | TMK m.989 — Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? |
| Kuyumcuda enflasyon düzeltmesi | 2025-2027 dönemi, genel askıya rağmen devam | VUK mük. m.298/A — Kuyumcuda Enflasyon Düzeltmesi |
1. Bloke, MASAK ve Kaynak İspatı
Altın dosyalarının en kalabalık grubu budur: kuyumcuda bozdurulan altının bedeli hesaba girer ve banka, bazen aynı gün, hesabı kısıtlar. Sorun çoğu zaman altının kaynağının belgesiz olmasıdır; düğün takısı, aile birikimi veya yıllar önce alınmış sarrafiye altın için fiş bulunmaz. Bu bölümdeki rehberler, kimlik tespiti eşiklerini, kuyumcunun ve yetkili müessesenin MASAK karşısındaki konumunu, banka altın hesabının ispat gücünü ve kaynağın dolaylı belgelerle nasıl kurulacağını anlatır. Kuyumcu ve aracı kuruluş tarafında ise yükümlülük, idari para cezası ve TCK m.282 riski işlenir. Blokenin genel rejimi, 48 saatlik askıya alma, elkoyma ve iade için MASAK Rehberi ana hub sayfamız ve banka hesabım MASAK kapsamında bloke edildi ana rehberi esas alınmalıdır.
- Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi — Kıymetli Maden Satışında Kaynak İspatı — Kuyumcu Kayıtları ve 185.000 TL Eşiği, Belgesiz Altında Birikim Tablosu, Çeyiz ve Düğün Takıları, Banka Altın Hesabı ve Parçalı Bozdurma
- Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK — Kuyumcu ve Yetkili Müessesede Kimlik Tespiti ve 185.000 TL Eşiği, Kuyum Ticareti Yetki Belgesi, 32 Sayılı Karar Düzeni, Nakit Ödeme ve Tevsik, Külçe Altın, Ziynet Eşyası ve Şüpheli İşlem Bildirimi
- Banka Altın Hesabı — Hukuki Niteliği, Fiziki Teslim, Kambiyo Vergisi, 1.200.000 TL TMSF Güvencesi, Haciz, Bloke, Vefat ve Dijital Altın Uygulamalarının Riskleri
- MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası — Kuyumcu, Galerici, Emlakçı, Döviz Büfesi, Noter ve Avukatlar — Kimlik Tespiti Eşikleri (185.000 / 15.000 TL), Şüpheli İşlem Bildirimi, Uyum Programı, Denetim, m.13 Ceza Tutarları ve İdari Yargıda İptal Davası
- Kuyumcu ve Aracı Kuruluşlar İçin Uyum Danışmanlığı — MASAK, İthalat Kotası ve 32 Sayılı Karar Uyumu, Yükümlülük Takvimi, Denetim ve Cezalar
- Altın ve Kuyum Sektöründe Aklama Suçu — Kuyumcu ve Aracı Kuruluşlar İçin TCK 282 Riski, TCK 165 Çalıntı Altın, Bilme Unsuru, MASAK ile Sınır, Örgüt, Müsadere ve Savunma
2. Kaçakçılık, Gümrük ve Elkoyma
Altının sınırdan geçişi, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 32 Sayılı Karar ve gümrük mevzuatının kesiştiği alandır. Yolcu beraberindeki ziynet eşyası için 15.000 ABD Doları sınırı, nakit için 10.000 Avro ve 185.000 TL beyan eşikleri, külçe ve ticari nitelikteki altın için ise tamamen farklı bir rejim geçerlidir. Beyan edilmeyen altın gümrükte muhafaza altına alınır, elkoyma kararına yedi gün içinde itiraz edilir ve dosya kaçakçılık soruşturmasına dönüşebilir. Bu bölüm, gümrükte veya kuyumcuda el konulan altın için itiraz dilekçesinden başlayarak kaçakçılık suçunun unsurlarını, etkin pişmanlığı, müsadereyi, gümrük idari para cezalarını, uzlaşmayı ve fazla ödenen gümrük vergisinin iadesini ele alır. 1567 sayılı Kanun kapsamındaki kambiyo cezaları ve hayali ihracat suçu da burada yer alır.
- Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası — 5607 Sayılı Kanun m.3, Külçe Altın, Kuyumcuda Kaçak Altın, Hazırlık Hareketi ve Teşebbüs Ayrımı, Etkin Pişmanlık, Müsadere ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararları
- Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği — Gümrükte ve Kuyumcuda El Konulan Altın — 7 Günde İtiraz (CMK m.268), Kaçakçılık-Kabahat Ayrımı, Tasfiye (5607 m.16) ve İade Talebi (CMK m.131)
- Yurt Dışına Nakit Para Çıkarma ve Gümrükte Beyan — 185.000 TL ve 10.000 Avro Sınırları, Nakit Beyan Formu, 5549 m.16 Açıklama Yükümlülüğü ve Muhafaza Altına Alma, 32 Sayılı Karar, Ziynet Eşyası ve Kaçakçılık Riski
- Yurt Dışından Altın Getirmek — Yolcu Beraberi Ziynet Eşyasında 15.000 ABD Doları Sınırı, Külçe ve Gram Altın Yasağı, Kırmızı Hat Beyanı ve Vergiler, Gümrük Kanunu m.235/3 İki Kat Vergi, 5607 Sayılı Kanun Kaçakçılık Riski ve İtiraz Yolları
- Yurt Dışına Altın Çıkarmak — Ne Kadar Altın Çıkarılabilir? 15.000 Dolar Ziynet Sınırı, Külçe ve Gram Altın Beyanı, Tax-Free Faturası, 1567 Sayılı Kanun m.3/2 Cezası, AYM Mohammad Atamleh Kararı ve El Konulan Altının İadesi
- 1567 Sayılı Kanun İdari Para Cezası — Altın İthalat Bedelinin Transferi, İzinsiz Giriş-Çıkış, İhracat Bedeli, Muvazaalı İşlem ve Yetkisiz Faaliyet Cezaları, AYM Kararları ve İtiraz
- Hayali İhracat Suçu — 5607 m.3/9 Unsurları, Teşvik ve KDV İadesi Amacı, %10 Kuralı, Altın ve Mücevher İhracatında Hayali İhracat, Sahtecilik, Etkin Pişmanlık ve Savunma
- Altın ve Kuyum Sektöründe Gümrük ve Vergi Davaları — El Koyma, Gümrük İdari Para Cezası, KDV Tarhiyatı ve Sahte Fatura (VUK 359) — İtiraz, Uzlaşma, Dava ve Savunma
- Gümrük Uzlaşması — Altın ve Mücevher İthalatında Ek Tahakkuk ve Gümrük İdari Para Cezasında Uzlaşma (GK m.244), İtiraz (m.242) ve Dava — Süre, Komisyon, Nihai Teklif ve Başvuru Dilekçesi Örneği
- Gümrük Vergisi İadesi — Altın ve Mücevher İthalatında Geri Verme ve Kaldırma (GK m.210-217), Üç Yıllık Süre, Kusurlu Eşya, Faiz ve AYM Kararı, Ret Kararına İtiraz
3. İthalat, İhracat ve Kambiyo (32 Sayılı Karar)
Türkiye’ye altın girişi ve çıkışı serbest değil, düzenlenmiş bir faaliyettir. 32 Sayılı Karar m.7, işlenmemiş altın ithalatını kıymetli madenler aracı kuruluşlarına ve Borsa İstanbul üyelerine bağlar; ithalat kotası, standart dışı altın için ayar evi raporu, dâhilde işleme izni, ihracat bedelinin 180 gün içinde yurda getirilmesi ve transit ticaret kuralları bu düzenin parçalarıdır. Gümüş, elmas ve kıymetli taşlar için Kimberley Süreci sertifikası ve Borsa İstanbul tescili gibi ayrı şartlar geçerlidir. Bu bölüm, ithalatçı ve ihracatçı kuyumcular ile aracı kuruluşlar için kambiyo ve dış ticaret yükümlülüklerini, vergileri ve KDV iadesi usulünü toplar.
- Altın İthalatı Nasıl Yapılır? — 32 Sayılı Karar m.7, Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşu ve Borsa İstanbul Üyeliği, Kota, Dâhilde İşleme Yoluyla İthalat, Ödeme Şekilleri ve 1567 Sayılı Kanun Yaptırımları
- İşlenmemiş Altın İthalatında Kota Uygulaması — Kimler İthal Edebilir, 12 Tonluk Kotanın Dağıtımı, Rezerv ve Mücevher İhracatı Karşılığı Ek Kota, Kota Dışı İthalat Yolları, İhlalin Yaptırımı ve Kota Kararlarına Karşı Yargı Yolu
- Standart Dışı Altın — Hurda Altın, Dore Bar ve Granül Nedir? 995 Sınırı, Ayar Evi Raporu ve Darphane İtirazı, Rafinaj İzni, İthalat Şartları ve Hurda Altın Satışında Haklar
- Altın ve Mücevher İhracatı — 32 Sayılı Karar m.7, Dâhilde İşleme İzni ve Genelge 2023/16 Sınırları, Kıymetli Maden Tebliği, Taahhüt Hesabının Kapatılması, 2026/2 Ek Süre ve Müeyyideli Kapatmaya İtiraz
- İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi — Altın ve Mücevher İhracatında 180 Gün, %35 Merkez Bankasına Satış, İhracat Bedeli Karşılığında Altın İthalatı, Terkin Sınırları ve 1567 Cezası
- Altın İthalatında Vergi — Gümrük Vergisi, KDV İstisnası ve Özel Matrah, %20 İlave Gümrük Vergisi, KKDF, Damga Vergisi, Ödeme Şekilleri ve Hesap Örnekleri
- Altın ve Mücevher İhracatında KDV İadesi — 7524 Sonrası Vergi İncelemesi Esası, 50.000 TL Sınırı, Olumsuz Raporlu Tedarikçi ve Teminat, İmalatçı Yüzde 10 Uygulaması, İade Reddine Karşı Dava
- Gümüş İthalatı ve İhracatı — Külçe ve Granül Gümüş İthalatında Aracı Kuruluş Şartı, Dâhilde İşlemede 200 kg Sınırı, KDV İstisnası, Gümüş Mücevher İthalatı, Yurt İçi Alım Satım ve Yaptırımlar
- Elmas ve Kıymetli Taş İthalatı — Kimberley Süreci, Ham Elmas Sertifikası ve Borsa İstanbul Tescili, Pırlanta ve Mücevher İthalatında Vergi, Sentetik Elmas ve Yaptırımlar
- Transit Altın Ticareti — Yurt Dışından Alınan Altının Türkiye'ye Getirilmeden Satışı, Antrepo ve Serbest Bölge, Kambiyo Kuralları, KDV ve Kurumlar Vergisi, Yurt Dışı Şirket ve MASAK Riski
4. Borsa İstanbul, Aracı Kuruluş, Rafineri, Fon ve Maden
Altının kurumsal piyasası Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda işler: standart altın burada işlem görür, takas ve saklama Takasbank üzerinden yürür, bireysel yatırımcı ise Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1), altın borsa yatırım fonları ve banka altın hesabıyla bu piyasaya erişir. Kıymetli maden aracı kuruluşu ve yetkili müessese kuruluş izinleri, rafineri faaliyet izni ve 35 Milyon TL sermaye şartı, altın madeni arama ve işletme ruhsatı ile altın fonlarının alış tarihine göre değişen stopaj oranları bu bölümde ele alınır. Yatırım fonlarının genel rejimi, tasfiye ve yatırımcı hakları için SPK Hukuk Rehberi hub sayfamıza bakılmalıdır.
- Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası — Altın Nasıl İşlem Görür? Üyeler, Standart Altın, Takas ve Saklama, Ödünç Piyasası, Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1) ve Yatırımcının Hakları
- Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu ve Yetkili Müessese — Kuruluş ve Faaliyet İzni, Sermaye Şartları, Borsa İstanbul Üyeliği, A ve B Grubu Döviz Büroları, Yasaklar ve Faaliyet İzninin İptali
- Altın Rafinerisi Kurmak — Rafineri Kuruluş ve Faaliyet İzni, 35 Milyon TL Sermaye, Kapasite ve Üretim Şartları, Borsa Rafineri Listesi, Sorumlu Tedarik Zinciri, KMTS ve Yaptırımlar
- Altın Fonu Vergisi — Alış Tarihine Göre Stopaj Oranları, Altın BYF, Darphane Sertifikası (ALTIN.S1), Hazine Altın Tahvili ve Kira Sertifikası, BES Altın Fonu ve Karşılaştırma
- Altın Madeni Ruhsatı — Arama ve İşletme Ruhsatı, 7554 Sayılı Kanunla Değişen Süreler, ÇED ve İzinler, Devlet Hakkı, Üretilen Altının Borsa'ya Teslimi, Ruhsat İptali ve Dava Yolları
5. Kuyumcuda Vergi ve Denetim
Kuyumculuk, vergi idaresinin en yakından izlediği sektörlerden biridir. Has altın stok sayımı, fire ve randıman hesabı, POS-hasılat karşılaştırması ve gider pusulası düzeni, vergi incelemesinin ana başlıklarıdır. KDV tarafında külçe altın istisnası, özel matrah şekli (KDVK m.23/e), kıymetli taş istisnası (KDVK m.17/4-g) ve turiste KDV’siz satış (KDVK m.11/1-b) gibi sektöre özgü kurallar uygulanır; hurda altın alımında sahte veya yanıltıcı belge iddiası ise üç kat vergi ziyaı cezası ve ceza davası doğurabilir. Bu bölüm, incelemeden tarhiyata, uzlaşmadan vergi mahkemesi dava dilekçesine kadar kuyumcunun vergi savunmasını; ayrıca bireysel yatırımcı için altın alım satımında vergiyi ve mirasta altının veraset ve intikal vergisini toplar.
- Altın Alım Satımında Vergi — Gram Altın, Bilezik ve Cumhuriyet Altınında KDV, Banka Altın Hesabında Kambiyo Vergisi, Altın Satışında Gelir Vergisi, Düğün Altını ve Miras
- Kuyumcuda Vergi İncelemesi — Has Altın Stok Sayımı, Fire ve Randıman, Defter ve Belge İbrazı, Gider Pusulası, KDV Özel Matrah Eleştirileri, Tutanağa Şerh, Uzlaşma ve Dava (VUK m.134-141)
- Kuyumcularda Özel Usulsüzlük Cezaları — Fatura ve e-Fatura, Gider Pusulası, ÖKC Fişi, 30.000 TL Tevsik, Başkasının POS'u ve Hesabı — VUK m.353, Mük. m.355, 2 Sayılı Cetvel, İndirim, Uzlaşma ve Dava
- Kuyumcu KDV Tarhiyatına Karşı Vergi Mahkemesi Dava Dilekçesi Örneği — Özel Matrah (KDVK m.23/e), Külçe İstisnası (m.17/4-g), Has Altın Stok Farkı ve Vergi Ziyaı Cezası — İYUK m.3, 7, 20, 27, 37
- Kuyumcuda Re'sen Tarhiyat ve Takdir Komisyonu — Has Altın Stok Farkı, POS-Hasılat Farkı, Defter İbraz Etmeme, VUK m.30-31-74, Zamanaşımı ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcuda Sahte Fatura İddiası — Hurda Altında Yanıltıcı Belge, KDV İndiriminin Reddi, Üç Kat Ceza, Ön Tespit Yazısı, Karşı Delil Hakkı, VUK 359 Ceza Davası ve Vergi Davası
- Pırlanta ve Değerli Taşlı Mücevherde KDV — Kıymetli Taş İstisnası (KDVK m.17/4-g) Borsa Sınırı, Nihai Tüketiciye Satışta Matrah, Özel Matrah, Tarhiyat ve Dava
- Turiste KDV'siz Altın ve Mücevher Satışı — Tax Free (KDVK m.11/1-b), Özel Faturayla Satış (Bavul Ticareti), İzin Belgesi, Gümrük Onayı, İade ve Uyuşmazlıklar
- Altın ve Mücevher Ticaretinde Transfer Fiyatlandırması ve Örtülü Kazanç — Aile Şirketleri, Grup İçi Altın Satışları, Emsal Fiyat, Belgeleme ve Yüzde Elli Ceza İndirimi, Tarhiyat ve Dava (KVK m.13)
- Kuyumcuda Enflasyon Düzeltmesi — Genel Askıya Rağmen Kuyumcular Neden Devam Ediyor? VUK Mükerrer 298/A-9, Geçici 37, Münhasırlık Şartı, Yeniden Değerleme Yasağı, İnceleme ve Dava
- Kuyumcuya Vergi Haczi ve Ödeme Emrine İtiraz — Kasadaki Altın, POS ve Banka Alacakları, İhtiyati Haciz, Tecil, Müdür Sorumluluğu — 6183 m.55, 58, 79 ve Dava Dilekçesi
- Mirasta Altın, Pırlanta ve Mücevher — Veraset ve İntikal Vergisi, Kiralık Kasa Açılışı (VİVK m.23), Ziynet Eşyası Zat Eşyası Sayılır mı, Ölüm Günü Değeri, Eşin Takıları, Tarhiyat ve Dava
6. Kuyumcu İşletmesi: Yetki Belgesi, Sigorta, Çalışan, Tasarım
Kuyum Ticareti Yönetmeliği, kuyumculuğu yetki belgesine bağlar; ustalık ve mesleki yeterlilik şartları, işyeri ve teminat düzeni bu belgeye eklenir. İşletmenin günlük hayatındaki uyuşmazlıklar ise sigorta, iş hukuku ve fikrî mülkiyet alanına yayılır: soygun veya hırsızlık sonrası kasa ve alarm şartı gerekçesiyle reddedilen sigorta tazminatı, kasada çıkan altın eksiğinden çalışanın sorumluluğu ve maaştan kesinti yasağı, kopyalanan mücevher tasarımının tescilli ve tescilsiz koruması bu bölümde ele alınır.
- Kuyumcu Yetki Belgesi — Kuyum Ticareti Yönetmeliği Şartları, Ustalık ve Mesleki Yeterlilik Belgesi, Başvuru, Tadil ve Yenileme, Emanet Yasağı, İptal Hâlleri ve 6585 m.18 Cezaları
- Kuyumcu Soygunu ve Hırsızlığında Sigorta Tazminatı Reddedildi — Kasa ve Alarm Şartı, Genel İşlem Koşulları, Stok Kayıtlarıyla Zararın İspatı, Eksik Sigorta, Tahkim ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcuda Altın Eksiği — Çalışanın Haklı Feshi (İş K. 25/II, 26), Maaştan Kesinti Yasağı (TBK 407), İşçi Aleyhine Ceza Koşulu (TBK 420), Tazminat (TBK 400), Suç ve Dava Dilekçesi
- Mücevher Tasarımı Kopyalandı — Tescilli ve Tescilsiz Tasarım Koruması, Genel İzlenim, Tasarım Hakkına Tecavüz Davası (SMK 59, 81, 149, 151), FSEK Eser Koruması ve Haksız Rekabet
7. Tüketici, Sözleşme, Emanet ve Miras
Altın, özel hukukta hem mal hem de ödeme aracı olarak karşımıza çıkar. Tüketici tarafında düşük ayar çıkan altın için ayıplı mal hükümleri, internetten alınan altın ve pırlantada cayma hakkının finansal piyasa istisnası, sahte çıkan pırlanta sertifikası, tamire verilen altının değişmesi ve kargoda kaybolan mücevher için taşıyıcının sorumluluğu işlenir. Sözleşme tarafında altın cinsinden kararlaştırılan kira, satış ve hizmet bedeli, ödünç verilen altının icra yoluyla tahsili, rehin verilen altının satılması ve hediye edilen altının bağışlamadan dönme yoluyla geri alınması; kiralık kasadan çalınan altın için bankanın sorumluluğu ve altın günü alacakları bu bölümdedir. Miras ve veraset vergisi boyutu beşinci bölümdeki mirasta altın rehberinde ayrıca ele alınmıştır.
- Kuyumcudan Alınan Altın Düşük Ayar Çıktı — Ayıplı Mal, Para İadesi veya Bedel İndirimi, Ayar Raporu ve Darphane İtirazı, İspat Yükü, Süreler, Tüketici Hakem Heyeti ve Dolandırıcılık
- İnternetten Altın ve Pırlanta Aldım, Cayma Hakkım Var mı? — Finansal Piyasa İstisnası, Teslim Edilmeyen ve İptal Edilen Sipariş, Ayıplı Ürün, Sahte Siteler ve Dava Dilekçesi
- Pırlanta Sertifikası Sahte Çıktı — Başka Taşa Ait Sertifika, Laboratuvar Üretimi Elmas, Ayıplı Mal, Aldatma, Sahtecilik ve İade Davası (6502 m.8-12, TBK m.36, TTK m.23)
- Tamire Verilen Altın Değişti veya Kayboldu — Eser Sözleşmesi (TBK 470-472), Kuyumcunun Hesap Verme Borcu, Fire, Ayar Raporu, Taş Değişimi, Hapis Hakkı ve Dava Dilekçesi
- Kargoda Kaybolan Altın ve Mücevher — Taşıyıcının Sorumluluğu, 8,33 SDR Sınırı, Kast ve Pervasızlıkta Tam Tazminat, Değer Beyanı, Nakliyatta Mücevher ve Dava Dilekçesi
- Kiralık Kasadaki Altın Çalındı — Bankanın Sorumluluğu 2026 — Sorumsuzluk Kaydı Geçerli mi, Kasa İçeriği Nasıl İspatlanır, Ortak Kasa, Deprem, TMSF, Tazminat Davası ve Dilekçe
- Altın Cinsinden Sözleşme — Kira, Ev ve Araç Satışı, Maaş ve Hizmet Bedeli Altınla Kararlaştırılabilir mi? 32 Sayılı Karar, Tebliğ m.8/23, İstisnalar, Türk Lirasına Çevirme ve Ceza
- Altın Borcu ve İcra Takibi — Ödünç Verilen Altın Nasıl Geri Alınır? İlamsız Takip Yapılır mı, TL Karşılığı Takip, Altın Senedi, Aynen İade Davası, İİK m.24, İspat ve Dilekçe Örneği
- Rehin Verilen Altın Satıldı veya İade Edilmiyor — Lehine Mülkiyet Geçirme Yasağı (TMK 949), Rehnin Paraya Çevrilmesi (İİK 45, 145-146), Tefecilik (TCK 241), Faiz Sınırları ve Dava Dilekçesi
- Hediye Edilen Altın Geri Alınır mı? — Bağışlamadan Dönme (TBK 295-297), Sevgiliye, Eşe ve Nişanlıya Verilen Altın, Evlilik Vaadi, Ödünç Ayrımı, Tenkis ve Dava Dilekçesi
- Altın Günü Parası Ödenmedi — Gününü Alıp Ödemeyen Katılımcı, Altını Teslim Etmeyen Yönetici, WhatsApp Mesajıyla İspat, İcra Takibi, İtirazın İptali ve Dava Dilekçesi
8. Dolandırıcılık, Hırsızlık ve Kaçan Kuyumcu
Altın, dolandırıcılığın en sık hedeflediği malvarlığıdır. “Polis veya savcıyım, altınları teslim edin” tuzağı ve sahte altın satışı TCK m.157-158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşturur; emanet ve biriktirme altınlarını alıp kaçan kuyumcu güveni kötüye kullanma suçunu, çalıntı altını alan kuyumcu ise TMK m.989 uyarınca beş yıllık taşınır davasını gündeme getirir. Kuyumcunun kendisi de mağdur olabilir: sahte EFT dekontu, üçgen dolandırıcılık ve çalıntı kartla yapılan alışverişler hem altını kaybettirir hem de hesap blokesine yol açar. Bu bölüm, mağdurun şikâyet, elkoyma, iade ve tazminat yollarını her senaryo için ayrı ayrı anlatır.
- Sahte Altın Dolandırıcılığı — TCK m.157-158 Cezası, “Polis/Savcıyım Altınları Teslim Edin” Tuzağı, Kuyumcuya Sahte Bilezik, Aldatma Kabiliyeti, Etkin Pişmanlık ve Suç Duyurusu Dilekçesi
- Kuyumcu Kaçtı, Altınlarımı Nasıl Geri Alırım? — Emanet ve Biriktirme Altınlarında Güveni Kötüye Kullanma (TCK 155), Dolandırıcılık, İhtiyati Haciz, İflas ve Şikâyet Dilekçesi
- Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? — TMK 989 Beş Yıllık Taşınır Davası, Bedel İadesi Koşulu, Rızayla Verilen Altın (TMK 988), Kuyumcunun İyiniyeti, TCK 165 ve Dava Dilekçesi
- Kuyumcu Dolandırıldı — Sahte EFT Dekontu, Üçgen Dolandırıcılık ve Hesap Blokesi, Çalıntı Kart, Sahte Cumhuriyet Altını (TCK 157, 158, 197-198, 207, 245) ve Şikâyet Dilekçesi
Mevzuat Haritası
Altın ve kıymetli madenlere ilişkin kurallar tek bir kanunda değil, birbirine atıf yapan bir mevzuat ağında yer alır. Aşağıdaki harita, rehberlerde dayanılan temel metinleri ve hangi rehberde işlendiğini gösterir.
Altın ve kıymetli madenlerde temel mevzuat
| Metin | Düzenlediği alan | İşlendiği rehberler |
|---|---|---|
| 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği | Kuyumcu ve yetkili müessesenin yükümlü statüsü, kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, belge saklama, başkası hesabına işlem bildirimi | Altın, Döviz ve Kıymetli Maden Alımında MASAK · MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası · Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi |
| TCK m.282 (aklama), m.157-158 (dolandırıcılık), m.165 (suç eşyasının satın alınması) | Aklama suçu, sahte altın ve emanet dolandırıcılığı, çalıntı altın | Altın ve Kuyum Sektöründe Aklama Suçu · Sahte Altın Dolandırıcılığı · Çalıntı Altın Kuyumcudan Geri Alınır mı? |
| 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu | Altın kaçakçılığı, hayali ihracat, elkoyma ve müsadere, etkin pişmanlık | Altın Kaçakçılığı Suçu ve Cezası · Hayali İhracat Suçu · Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| CMK m.268 ve m.131 | Elkoyma kararına itiraz, elkonulan eşyanın iadesi | Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği |
| Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve 1567 sayılı Kanun | Altın ithalat ve ihracatı, ziynet eşyası sınırı, transit ticaret, kambiyo cezaları | Altın İthalatı Nasıl Yapılır? · Yurt Dışından Altın Getirmek · 1567 Sayılı Kanun İdari Para Cezası |
| Gümrük Kanunu m.210-217, m.242-244 ve İhracat Genelgesi | Gümrük vergisi iadesi, uzlaşma, ihracat bedellerinin yurda getirilmesi | Gümrük Vergisi İadesi · Gümrük Uzlaşması · İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi |
| Kıymetli Madenler Piyasası ve Rafineri Tebliğleri, Kuyum Ticareti Yönetmeliği | Borsa İstanbul işlemleri, aracı kuruluş ve rafineri izinleri, kuyumcu yetki belgesi | Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası · Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu ve Yetkili Müessese · Kuyumcu Yetki Belgesi |
| KDVK m.17/4-g, m.23/e, m.11/1-b; VUK m.353-359, mük. m.298/A; GVK Geçici 67; KVK m.13 | Kuyumcuda KDV, özel usulsüzlük, sahte belge, enflasyon düzeltmesi, altın fonu stopajı, transfer fiyatlandırması | Pırlanta ve Değerli Taşlı Mücevherde KDV · Kuyumcuda Sahte Fatura İddiası · Altın Fonu Vergisi · Altın ve Mücevher Ticaretinde Transfer Fiyatlandırması ve Örtülü Kazanç |
| Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu | Mirasta ve bağışta altın, kiralık kasa açılışı | Mirasta Altın, Pırlanta ve Mücevher |
| TBK m.295-297, m.470-472; TMK m.949, m.989; TTK m.875-886; Tüketici Kanunu | Bağışlamadan dönme, eser sözleşmesi, rehin, taşınır davası, taşıyıcı sorumluluğu, ayıplı mal | Hediye Edilen Altın Geri Alınır mı? · Tamire Verilen Altın Değişti veya Kayboldu · Rehin Verilen Altın Satıldı veya İade Edilmiyor · Kuyumcudan Alınan Altın Düşük Ayar Çıktı |
| Maden Kanunu ve 7554 sayılı Kanun | Altın madeni arama ve işletme ruhsatı, ÇED ve devlet hakkı | Altın Madeni Ruhsatı |
En Sık Yapılan Hatalar
Altın dosyalarında görülen hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Bozdurma işlemini kimlik tespiti eşiğinin altında kalacak biçimde bölmek | Bağlantılı işlem kuralı uygulanır; bölme davranışı şüphe göstergesi sayılır | İşlemi olduğu gibi yapmak, kuyumcudan belge almak |
| Fizikî altını banka altın hesabına yatırmadan doğrudan bozdurmak | Kaynak zinciri kurulamaz, bloke riski artar | Önce altın hesabına fizikî teslim, sonra banka içinde satış |
| Gümrükte ziynet sınırını aşan altını beyan etmemek | Muhafaza altına alma, kaçakçılık soruşturması, müsadere | Külçe ve sınır üstü altın için beyan ve belge |
| Elkoyma tutanağını okumadan imzalamak | İade aşamasında cins, ayar ve gram uyuşmazlığı | Her parçanın ayrı yazılmasını istemek, itirazı tutanağa geçirmek |
| Elkoyma kararına 7 gün içinde itiraz etmemek | Süre kaçar, tedbir kesinleşir | CMK m.268 itirazı ve iade talebi |
| Hurda altın alımını belgesiz veya gider pusulasız yapmak | Sahte belge iddiası, KDV indiriminin reddi, üç kat ceza | Gider pusulası, tevsik ve stok kaydı düzeni |
| İhracat bedelini süresinde yurda getirmemek | Kambiyo cezası ve KDV iadesinin reddi | 180 günlük sürenin ve %35 satış yükümlülüğünün takibi |
| Düşük ayar çıkan altın için savcılığa, el konulan altın için hakem heyetine gitmek | Yanlış merci, süre kaybı | Tüketici uyuşmazlığı ile ceza dosyasını ayırmak |
| Emanet ve biriktirme altınını makbuzsuz teslim etmek | Kuyumcu kaçınca ispat güçlüğü | Gram, ayar ve tarih içeren yazılı belge |
Sıkça Sorulan Sorular
Altın bozdurdum, param bloke edildi; ne yapmalıyım?
Bankadan kısıtlamanın türünü ve varsa karar bilgisini yazılı isteyin; askıya alma ise 48 saat, elkoyma ise 7 gün içinde itiraz edin. Bozdurma işlemini yapan kuyumcudan kayıtların örneğini alın ve altının kaynağını gösteren belge kümesini (alım fişleri, altın hesabı dökümü, düğün ve miras belgeleri, gelir kayıtları) hazırlayın. Ayrıntı için Altın Bozdurdum, Param Bloke Edildi rehberine bakın.
Kuyumcu hangi tutardan sonra kimlik tespiti yapar?
Tedbirler Yönetmeliği m.5 uyarınca işlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı 185.000 TL ve üzerinde olduğunda kimlik tespiti zorunludur; şüpheli işlem hâlinde tutara bakılmaz. Kuyumcu belgeleri sekiz yıl saklar.
Yurt dışına ne kadar altın çıkarabilirim?
32 Sayılı Karar m.7/c uyarınca yolcular, 15.000 ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını serbestçe getirip çıkarabilir; külçe altın ve ticari nitelikteki altın bu muafiyete girmez ve ayrı rejime tabidir. Nakit için 10.000 Avro ve 185.000 TL beyan eşikleri geçerlidir.
Gümrükte altınıma el konuldu; itiraz süresi kaç gün?
Elkoyma kararına CMK m.268 uyarınca 7 gün içinde itiraz edilir. Tutanakta altının cinsi, ayarı ve gramının ayrı ayrı yazılması iade aşaması için önemlidir; dilekçe örneği ve süreç Altına El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi rehberinde yer alır.
Kim altın ithal edebilir?
32 Sayılı Karar m.7 uyarınca işlenmemiş altın ithalatı, kıymetli madenler aracı kuruluşları ve Borsa İstanbul üyeleri aracılığıyla yapılır; ithalat kotası ve standart dışı altın için ayar evi raporu gibi ek şartlar uygulanır. Ayrıntı için Altın İthalatı Nasıl Yapılır ve İşlenmemiş Altın İthalatında Kota rehberlerine bakın.
Banka altın hesabı TMSF güvencesinde mi?
Banka altın (kıymetli maden depo) hesabı, mevduat sigortası kapsamında 1.200.000 TL'ye kadar TMSF güvencesindedir; hesabın hukuki niteliği, fizikî teslim, haciz, bloke ve vefat hâlinde izlenecek yol Banka Altın Hesabı rehberinde anlatılmıştır.
Kuyumcudan aldığım altın düşük ayar çıktı; nereye başvururum?
Bu bir tüketici uyuşmazlığıdır: ayıplı mal hükümleri uyarınca para iadesi veya bedel indirimi talep edilir, ayar evi raporu delil olarak kullanılır ve tutara göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Kasıtlı sahtecilikte ayrıca TCK m.157-158 kapsamında şikâyet yolu açıktır.
Emanet altınımı alan kuyumcu kaçtı; altınlarımı geri alabilir miyim?
Emanet ve biriktirme altınlarını iade etmeyen kuyumcu hakkında güveni kötüye kullanma suçundan şikâyet, malvarlığına tedbir ve tazminat davası yolları vardır; teslim belgesi, makbuz ve yazışmalar ispatın temelidir. Ayrıntı Kuyumcu Kaçtı rehberindedir.
Kuyumcuda vergi incelemesi nasıl yapılır?
İnceleme has altın stok sayımı, fire ve randıman hesabı, POS-hasılat karşılaştırması ve defter-belge ibrazı üzerinden yürür; tutanağa şerh düşülmesi, uzlaşma ve vergi mahkemesi dava dilekçesi savunmanın araçlarıdır. Kuyumcuda Vergi İncelemesi ve Re'sen Tarhiyat rehberlerine bakın.
Altın fonundan elde ettiğim gelir nasıl vergilendirilir?
Altın fonu ve altın borsa yatırım fonu gelirleri GVK Geçici 67 kapsamında, alış tarihine göre değişen oranlarda stopaja tabidir; Darphane sertifikası ve altın tahvili için ayrı kurallar uygulanır. Ayrıntı Altın Fonu Vergisi rehberindedir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Parasal sınırlar ve mevzuat hükümleri rehberlerin hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır; somut olayınız için bir avukata danışılmalıdır.
Dosyanızı Değerlendirelim
Altın ve kuyum dosyanız için ön değerlendirme
Bloke ve elkoyma dosyalarında süre gün ve saatle işler; vergi ve gümrük dosyalarında ise belge düzeni sonucu belirler. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppBağlantılı ana rehberler
MASAK Rehberi · SPK Hukuk Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Tüm hukuk dalları