Yeni Aldığım Altın Bilezik Kırıldı, Kolye Koptu: Kuyumcu Değiştirmek Zorunda mı? 2026 — Ayıplı Mal (TKHK 8), 6 Ay Karinesi ve Kullanım Hatası İspatı (TKHK 10), Değişim-İade-Onarım-İndirim (TKHK 11), 30 İş Günü, 2 Yıl Zamanaşımı (TKHK 12), Taş Düşmesi

Yeni aldığınız altın bilezik birkaç hafta içinde çatladı, kolyenin kilidi açıldı, zincir koptu ya da yüzükteki taş düştü; kuyumcu ise “kullanım hatası” diyerek değiştirmeyi reddediyor. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre satıcı tarafından bildirilen veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal ayıplıdır (TKHK m.8). Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmadıkça teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (TKHK m.10). Bu nedenle yeni bir takının kısa sürede kırılmasında, kusursuz olduğunu ispat yükü kural olarak kuyumcudadır. Tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilir (TKHK m.11); onarım veya değişim talebi azami otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir. Haklar teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (TKHK m.12). Bu rehber, kırılan ve kopan altın takılarda tüketicinin haklarını ve izlenecek yolu mevzuat maddeleriyle anlatır.

Kırılan veya Kopan Altın Takı Ayıplı Mal mıdır?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 8 inci maddesine göre ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında taraflarca kararlaştırılmış olan örneğe ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Satıcı tarafından bildirilen nitelik veya niceliğe aykırı olan mallar da ayıplı kabul edilir. Bir altın bileziğin, kolyenin veya yüzüğün olağan kullanımda kırılmaması, kopmaması ve taşının yerinde durması, bu ürünlerin objektif olarak sahip olması gereken özelliklerdendir.

Bu nedenle olağan bir kullanım sırasında kısa sürede ortaya çıkan çatlak, lehim yerinden açılma, kilit arızası, zincir kopması veya taş düşmesi, üretim veya işçilikten kaynaklanan bir ayıbın belirtisi olabilir. Buna karşılık takının sert bir darbe alması, sıkıştırılması, kimyasal maddelerle temas etmesi gibi olağan dışı kullanım sonucu oluşan hasarlar ayıp sayılmaz. Uyuşmazlığın düğüm noktası, hasarın ayıptan mı yoksa kullanımdan mı kaynaklandığıdır ve bu sorunun cevabı büyük ölçüde ispat yüküne bağlıdır. Ayıbın türü ne olursa olsun, ilk adım takıyı olduğu gibi saklamak, fotoğraflamak ve durumu gecikmeden kuyumcuya yazılı olarak bildirmektir.

Altı Ay Kuralı: “Kullanım Hatası” İddiasını Kim İspat Eder?

Kuyumcuların kırılan takılar için en sık başvurduğu savunma, hasarın müşterinin kullanımından kaynaklandığıdır. Kanun bu noktada tüketiciyi koruyan bir karine öngörür: TKHK m.10’a göre malın tesliminden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Bunun pratik anlamı şudur: yeni aldığınız bir bilezik altı ay içinde olağan kullanımda kırılmışsa, ayıbın satış anında var olduğu kabul edilir ve bunun aksini, yani hasarın sizin kullanımınızdan kaynaklandığını ispat etmek kuyumcuya düşer.

Altı aydan sonra ortaya çıkan ayıplarda ise karine işlemez; bu durumda ayıbın satış anında var olduğunu, yani hasarın işçilik veya üretim hatasından kaynaklandığını tüketicinin ispat etmesi gerekir. Bu nedenle kırılma veya kopma fark edildiğinde gecikmeden kuyumcuya yazılı olarak başvurmak ve tarihi belgelemek, ispat yükü bakımından kritik önemdedir.

Dört Seçimlik Hak: Değişim mi, İade mi, Onarım mı?

Malın ayıplı olduğu anlaşıldığında tüketici, TKHK m.11’e göre şu seçimlik haklardan birini kullanabilir: satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme ya da imkân varsa satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme seçildiğinde, bu talebin azami otuz iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur.

Hangi hakkın seçileceği, altın takılar bakımından altın fiyatının seyrine göre önemli farklar doğurur. Sözleşmeden dönüldüğünde tüketiciye kural olarak ödediği bedel iade edilir; altın fiyatı satıştan bu yana yükselmişse, aynı takıyı yeniden almak daha pahalı olacaktır. Değişim talebinde ise tüketici aynı takının ayıpsız bir mislini alır; değişim sözleşmenin ayıpsız olarak ifası niteliğinde olduğundan, altın fiyatındaki artış gerekçesiyle tüketiciden ek bedel istenmesinin hukuki dayanağı zayıftır. Onarımda ise onarımın takının gramını ve değerini azaltıp azaltmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bedel İndirimi Nasıl Hesaplanır?

Takıyı elinde tutmak isteyen tüketici, ayıp oranında satış bedelinden indirim isteyebilir (TKHK m.11). İndirim, ayıbın takının değerinde yarattığı azalma oranında hesaplanır: ayıpsız bir takının değeri ile ayıplı takının değeri karşılaştırılır ve bu oran satış bedeline uygulanır. Altın takılarda değer, büyük ölçüde altının gramı ve ayarı ile işçilikten oluştuğundan, ayıbın hangi unsuru etkilediği belirleyicidir. Örneğin kilit arızası işçilik değerini etkilerken, ayar düşüklüğü altın değerini doğrudan etkiler.

Aşağıdaki tablo, hesaplamanın mantığını göstermek için hazırlanmış varsayımsal bir örnektir; tablodaki tutarlar gerçek fiyatlar değildir. Gerçek bir uyuşmazlıkta ayıp oranı, gerektiğinde bilirkişi tarafından belirlenir.

Bedel indirimi, takıyı tutmak isteyen ve ayıbın küçük olduğu durumlarda pratik bir çözümdür. Ayıp takının kullanılmasını engelliyorsa veya ciddi bir güven sorunu doğurmuşsa, değişim ya da sözleşmeden dönme daha uygun olabilir. Seçimlik hakların yanında, şartları varsa genel hükümlere göre tazminat da istenebilir; örneğin ayıp nedeniyle düşen bir taşın kaybolması gibi ek zararlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Talep Kime Yöneltilir? Satıcı, Üretici ve İthalatçı

Ayıplı maldan doğan haklar kural olarak takıyı satan kuyumcuya karşı kullanılır. Bununla birlikte ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme talebi, satıcının yanı sıra üreticiye veya ithalatçıya da yöneltilebilir; otuz iş günlük azami süre, talebin bunlardan birine yöneltilmesinden itibaren işler. Markalı ürünlerde ve zincir mağazalarda bu imkân, satıcının işyerini kapatması veya talebi sürüncemede bırakması hâlinde önemli bir alternatif sağlar. Kuyumcu ise tüketiciye karşı sorumluluğunu yerine getirdikten sonra, ayıp üretimden kaynaklanıyorsa kendi tedarikçisine başvurabilir; ancak bu iç ilişki tüketicinin haklarını etkilemez.

Kuyumcuya Nasıl Başvurmalısınız?

1. Takıyı olduğu gibi saklayın. Kırılan veya kopan takıyı başka bir kuyumcuya tamir ettirmeyin; aksi hâlde ayıbın kaynağının tespiti zorlaşır ve kuyumcu bu durumu savunmasında kullanabilir.
2. Fotoğraflayın. Kırık veya kopuk yerin yakın çekim fotoğraflarını tarih bilgisiyle saklayın.
3. Faturayı ve satış belgesini bulun. Satış tarihi, ürünün türü, gramı ve ayarı uyuşmazlığın temelidir.
4. Kuyumcuya yazılı başvurun. Ayıbı ve seçtiğiniz hakkı açıkça yazın; takıyı teslim ediyorsanız teslim tutanağı veya servis fişi alın; gram ve ayar bilgisinin tutanağa yazılmasını isteyin.
5. Süreyi takip edin. Onarım veya değişim talebinde otuz iş günlük azami süreyi takip edin.
6. Ret hâlinde başvuru yapın. Kuyumcu reddederse veya süre geçerse tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurun.

Ayıplı mallarda genel tüketici hakları ayıplı mal iade ve tazminat, garanti belgesine ilişkin sık karşılaşılan itirazlar ise aldığım ürün bozuldu, garanti kapsamı değil diyorlar rehberlerimizde anlatılmıştır.

“Garanti Belgesi Yok” veya “Garanti Kapsamında Değil” Denirse

Kuyumcular kırılan takılarda bazen “altın takının garantisi olmaz” veya “bu garanti kapsamına girmez” diyerek talebi reddeder. Oysa ayıplı mal hükümlerinden doğan haklar, garanti belgesinden değil doğrudan kanundan doğar. Takı için garanti belgesi verilmemiş olması veya kuyumcunun kendi garanti şartlarının dar tutulmuş olması, TKHK m.8-12’deki hakları ortadan kaldırmaz. Satıcının verdiği bir garanti, ancak kanuni hakların yanında tüketiciye ek bir güvence sağlayabilir; kanuni hakları daraltamaz.

Fiş veya etiketlerde yer alan “altın ürünlerde değişim ve iade yapılmaz” gibi matbu ifadeler de, ayıplı mal söz konusu olduğunda tüketiciyi bağlamaz. Bu tür ifadeler ancak ayıpsız bir ürünün, yalnızca tüketici fikir değiştirdiği için iadesi konusunda anlam taşıyabilir. Mağazadan yapılan alışverişlerde ayıpsız ürün için kanundan doğan genel bir cayma hakkı bulunmadığından, ayıpsız ürünün iadesi kuyumcunun iade politikasına bağlıdır; ancak ayıplı üründe kanuni haklar her durumda geçerlidir.

Kuyumcunun “Bozdurup Yenisini Alın” Teklifi

Kırılan takıyla başvuran müşteriye kuyumcuların sıkça yaptığı teklif, takıyı hurda veya bozdurma fiyatından geri alıp yeni bir takının satılmasıdır. Bu teklif, hukuken ayıplı mal hakkının kullanılması değil, yeni bir alım satım işlemidir ve tüketiciyi işçilik bedeli ile alış-satış farkı kadar zarara uğratır. Ayıplı bir takı söz konusuysa tüketici böyle bir teklifi kabul etmek zorunda değildir; seçtiği hakkın, örneğin ayıpsız misliyle değiştirmenin, masrafsız olarak yerine getirilmesini isteyebilir. Teklifi kabul etmeden önce, ayıplı mal haklarınızdan vazgeçmiş sayılmamak için kuyumcuyla yapılan görüşmenin içeriğini yazılı hâle getirmek yerinde olur.

Satış Belgesi: Uyuşmazlığın Temeli

Ayıplı takı uyuşmazlığında satış belgesi üç bakımdan belirleyicidir: altı aylık karinenin ve iki yıllık sürenin başlangıcı olan teslim tarihini, ürünün satıcı tarafından bildirilen niteliklerini ve ödenen bedeli gösterir. Vergi Usul Kanunu’na göre faturada malın cinsi, miktarı, fiyatı ve tutarı yer alır (VUK m.230); kuyum ürünlerinde gram ve ayar bilgisinin faturaya yazılması bu nedenle önemlidir. Faturası kaybolan bir takıda kart ekstresi, havale dekontu, kuyumcunun satış kayıtları ve tanıklar satışın ispatında kullanılabilir. Bir hukuki işlemin değeri 2026 yılında 41.000 TL’yi aşıyorsa kural olarak senetle ispat gerektiğinden (HMK m.200), yüksek tutarlı takı alımlarında belgenin saklanması ayrıca önem taşır.

Onarımdan Sonra Takı Yeniden Kırılırsa

Ücretsiz onarım seçilip takı onarıldıktan sonra aynı sorun yeniden ortaya çıkabilir. Bu durum, onarımın ayıbı gidermediğini ve ayıbın takının yapısından kaynaklandığını gösteren güçlü bir işarettir. Onarımın sonuç vermemesi hâlinde tüketicinin diğer seçimlik haklara, özellikle ayıpsız misliyle değiştirme veya sözleşmeden dönme haklarına başvurması gündeme gelir. Bu nedenle her onarımda takının teslim alındığı ve geri verildiği tarihlerin, yapılan işlemin ve takının gramının servis fişine veya tutanağa yazılması gerekir. Tekrarlayan arızalarda bu kayıtlar, hem kuyumcuyla yapılacak görüşmede hem de hakem heyeti başvurusunda temel delil olur.

Teknik Tespit: Bilirkişi, Ayar Evi ve Kuyumcu Ekspertizi

Hasarın ayıptan mı kullanımdan mı kaynaklandığı çoğu zaman teknik bir sorudur. Kırılma yüzeyinin incelenmesi, lehim noktasının durumu, et kalınlığı, ayar ve iç yapı gibi unsurlar uzman incelemesiyle değerlendirilir. Tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurulduğunda bu inceleme gerektiğinde bilirkişiye yaptırılır. Başvurudan önce bağımsız bir kuyumcudan veya ayar evinden alınacak bir değerlendirme, hem kuyumcuyla yapılacak görüşmede hem de sonraki başvuruda destekleyici delil olabilir.

Renk değişimi veya kararma gibi durumlarda sorun kırılma değil, ayar düşüklüğü olabilir; bu durumda ayar tespiti ön plana çıkar. Ayar uyuşmazlıkları kuyumcudan alınan altın düşük ayar çıktı, gram uyuşmazlıkları ise kuyumcu tartıda hile yaptı rehberlerimizde anlatılmıştır. Takının daha önce kuyumcuya tamire verilmiş olması hâlinde, tamir sonrası ortaya çıkan kırılmalar eser sözleşmesi hükümleri çerçevesinde de değerlendirilir; bu konu tamire verilen altın değişti veya kayboldu rehberimizde ele alınmıştır.

Pırlanta ve Değerli Taşlı Mücevherde Taş Düşmesi

Pırlantalı yüzük, küpe veya kolyede taşın yuvasından düşmesi, değerli taşlı mücevherlerde en sık karşılaşılan sorunlardan biridir ve maddi kaybı çoğu zaman altın kısmının değerini aşar. Taşın tırnak veya yuva işçiliğinin yetersizliği nedeniyle kısa sürede düşmesi, işçilik ayıbı olarak değerlendirilebilir; altı ay içinde ortaya çıkmışsa ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (TKHK m.10). Taş kaybolmuşsa, tüketicinin talebi takının ayıpsız mislinin verilmesi veya sözleşmeden dönülerek bedelin iadesi olabilir. Taşın niteliğine ilişkin uyuşmazlıklar, örneğin düşen taşın yerine konulan taşın farklı olduğu iddiası, ayrıca sertifika ve ekspertiz gerektirir; değerli taşlara ilişkin kurallar laboratuvar pırlantası ve pırlanta geri alım garantisi rehberlerimizde anlatılmıştır.

Tüketici Hakem Heyeti, Arabuluculuk ve Mahkeme

Kuyumcu talebinizi reddederse veya otuz iş günlük sürede yerine getirmezse, uyuşmazlığın değerine göre başvuru yolu belirlenir. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvurulur; bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m.68, 73/A). Hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir; başvuru usulü tüketici hakem heyeti 2026 parasal sınır rehberimizde anlatılmıştır.

Başvuruda takının satış belgesi, ayıbın fotoğrafları, kuyumcuya yapılan yazılı başvuru ve cevabı ile varsa bağımsız ekspertiz raporu sunulmalıdır. Takı kredi kartıyla alınmışsa, sözleşmeden dönme hâlinde bedelin karta iadesi gündeme gelir; kartla altın alımına ilişkin kurallar kredi kartıyla altın alınır mı rehberimizde yer alır. İnternetten alınan takılarda ayıplı mal hakları aynı şekilde geçerlidir; bu konu internetten altın ve pırlanta aldım rehberimizde anlatılmıştır.

Düğünde Takılan Bilezik Kırıldıysa: Hak Kimin?

Düğünde takılan bir bileziğin kısa sürede kırılması da sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda satış sözleşmesinin tarafı bileziği satın alan kişidir; bileziği takan akraba veya misafir faturanın sahibidir. Bileziği takılan kişinin kuyumcuya doğrudan başvurabilmesi için satın alma bilgilerinin ve faturanın elde edilmesi, uygulamada kuyumcuyla çözümün en hızlı yoludur; çoğu kuyumcu, fatura ibraz edildiğinde değişimi takıyı getiren kişiyle yapar. Uyuşmazlık çıkarsa, hakkın kim tarafından ve nasıl kullanılacağı somut olaya göre değerlendirilir. Düğünde takılan altınların kime ait olduğu ise ayrı bir sorudur; bu konu düğünde takılan altınlar kimin rehberimizde anlatılmıştır.

Hakem Heyeti Başvurusunda Talep Nasıl Yazılır?

Tüketici hakem heyetine yapılan başvuruda talebin açık ve seçimlik haklardan birine dayalı olarak yazılması, kararın uygulanabilirliği bakımından önemlidir. Başvuruda satış tarihi, ürünün türü, gramı ve ayarı, ödenen bedel, ayıbın ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı, kuyumcuya yapılan başvuru ve cevabı ile seçilen hak belirtilmelidir. Örneğin “ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesine, bu mümkün olmazsa ödenen … TL’nin iadesine karar verilmesi” şeklinde kademeli bir talep oluşturulabilir. Başvuruya fatura, fotoğraflar, yazışmalar ve varsa bağımsız ekspertiz raporu eklenmelidir. Hakem heyeti gerekli gördüğünde bilirkişi incelemesi yaptırabilir; bu nedenle takının ayıplı hâliyle korunması önemlidir.

Kuyumcu Tarafı: Ayıp İddialarına Karşı İyi Uygulamalar

Kırılan takı şikâyetleri, kuyumcular bakımından da hem itibar hem maliyet riski taşır. Altı aylık karine nedeniyle, satıştan kısa süre sonra gelen şikâyetlerde ispat yükünün kuyumcuda olduğu unutulmamalıdır. İyi bir uygulama olarak kuyumcuların; satış belgesinde ürünün türünü, gramını ve ayarını açıkça göstermesi, ince işçilikli ürünlerde müşteriyi kullanım koşulları konusunda yazılı olarak bilgilendirmesi, iade edilen ürünü teslim alırken durumunu fotoğraf ve tutanakla belgelemesi ve üretimden kaynaklanan ayıplar için tedarikçisiyle yazılı sorumluluk düzenlemesi yapması önerilir. Kuyum işletmesinin yanıltıcı bilgi vermemesi ve haksız ticari uygulamalarda bulunmaması ayrıca Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.11/2 kapsamında bir yükümlülüktür; bu yükümlülüğe aykırılık idari yaptırıma konu olabilir.

İdari Şikâyet ve Sigorta Boyutu

Kuyumcunun ayıplı ürünü bilerek satması, ürün hakkında yanıltıcı bilgi vermesi veya kanuni hakları sistematik olarak reddetmesi, tüketici uyuşmazlığının yanında idari denetimin de konusu olabilir. Kuyum işletmesi yanıltıcı bilgi veremez ve haksız ve hukuka aykırı davranış ve ticari uygulamalarda bulunamaz (Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.11/2-c, ç); bu kurallara aykırılık, 6585 sayılı Kanun’un 18/1-(i) bendine göre 2026 yılında her bir aykırılık için 28.620 TL ile 858.620 TL arasında idari para cezası gerektirir. İdari şikâyet tüketicinin bireysel zararını kendiliğinden gidermez; ancak kuyumcunun tutumunu değiştirmesinde etkili olabilir. Kuyumculara yönelik denetim süreci kuyumcuya denetim ve idari para cezası rehberimizde anlatılmıştır.

Takının kırılması değil de kaybolması veya çalınması söz konusuysa, ayıplı mal hükümleri değil sigorta ve sorumluluk hükümleri gündeme gelir. Örneğin taş düştükten sonra kaybolduysa ve takı ayrıca sigortalıysa, poliçenin kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir; mücevher sigortası çalınan veya kaybolan mücevherde sigorta tazminatı rehberimizde ele alınmıştır.

Kuyumcuya Başvuru Dilekçesi Örneği

Senaryolarla Kırılan ve Kopan Altın Takılar

Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır; kuralların nasıl uygulandığını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Gerçek olaylarda sonuç, teknik incelemeye ve olayın tüm koşullarına göre değişebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Takıyı başka bir yerde tamir ettirmek. Ayıbın kaynağının tespiti zorlaşır ve kuyumcunun savunması güçlenir.
• Sözlü şikâyetle yetinmek. Başvuru tarihi ve seçilen hak yazılı olarak belgelenmelidir.
• Faturayı saklamamak. Satış tarihi altı aylık karine ve iki yıllık süre bakımından belirleyicidir.
• “Garanti yok” cevabını kabul etmek. Ayıplı mal hakları kanundan doğar.
• Seçimlik hakkı belirtmemek. Değişim mi, iade mi, onarım mı istediğinizi açıkça yazın.
• Onarım sonrası gramı kontrol etmemek. Onarımda gram kaybı olup olmadığı tutanağa geçirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni aldığım bilezik kırıldı, kuyumcu değiştirmek zorunda mı?

Bilezik olağan kullanımda kırılmışsa ayıplı mal olabilir (TKHK m.8). Sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilirsiniz; satıcı seçtiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür (TKHK m.11).

Kuyumcu “kullanım hatası” diyor; ne yapabilirim?

Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (TKHK m.10). Bu sürede kullanım hatasını ispat yükü kural olarak kuyumcudadır; anlaşma olmazsa hakem heyetinde bilirkişi incelemesi istenebilir.

Altı aydan sonra kırılan takı için hakkım var mı?

Evet; haklar teslimden itibaren iki yıl içinde kullanılabilir (TKHK m.12). Ancak altı aydan sonra karine uygulanmadığından ayıbın satış anında var olduğunu tüketicinin ispat etmesi gerekir.

Kolyenin zinciri koptu; ayıplı mal sayılır mı?

Zincir olağan kullanımda kısa sürede koptuysa ve sebep halka kaynağı gibi bir işçilik hatasıysa ayıp sayılabilir. Çekme veya takılma gibi olağan dışı kullanımdan kaynaklanmışsa ayıp sayılmaz; teknik inceleme belirleyicidir.

Yüzüğümün taşı düştü; kuyumcu sorumlu mu?

Taşın yuva veya tırnak işçiliği hatası nedeniyle kısa sürede düşmesi işçilik ayıbı olabilir. Altı ay içinde ortaya çıkmışsa ayıbın teslimde var olduğu kabul edilir (TKHK m.10); ayıpsız mislinin verilmesi veya bedel iadesi istenebilir.

Onarım veya değişim ne kadar sürede yapılmalı?

Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme talebi, satıcıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir.

Altın takının garantisi yok deniyor; haklarım ortadan kalkar mı?

Hayır. Ayıplı mal hükümlerinden doğan haklar doğrudan kanundan doğar; garanti belgesi verilmemiş olması veya dar garanti şartları TKHK m.8-12’deki hakları ortadan kaldırmaz.

Fişte “değişim ve iade yapılmaz” yazıyor; geçerli mi?

Ayıplı malda bu ifade tüketiciyi bağlamaz. Bu tür ifadeler ancak ayıpsız bir ürünün tüketici fikir değiştirdiği için iadesi konusunda anlam taşıyabilir.

Altın fiyatı yükseldi; değişimde fark ödemem gerekir mi?

Değişim, sözleşmenin ayıpsız olarak ifası niteliğindedir; bu nedenle altın fiyatındaki artış gerekçesiyle tüketiciden ek bedel istenmesinin hukuki dayanağı zayıftır.

İade istersem bugünkü altın fiyatı mı ödenir?

Sözleşmeden dönme hâlinde kural olarak ödenen bedel iade edilir. Altın fiyatı yükselmişse, ayıpsız misliyle değiştirme seçeneği tüketici için daha avantajlı olabilir.

Kırılan takıyı başka bir kuyumcuya tamir ettirdim; hakkım kaybolur mu?

Hak kendiliğinden kaybolmaz; ancak ayıbın kaynağının tespiti zorlaşır ve satıcı bunu savunmasında kullanabilir. Bu nedenle takıyı başvurudan önce başka bir yerde tamir ettirmemek önemlidir.

Kırılan takı için nereye başvururum?

Önce kuyumcuya yazılı başvurun. Ret hâlinde 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üzerindekilerde arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurulur (TKHK m.68, 73/A).

Hasarın sebebi nasıl tespit edilir?

Kırılma yüzeyi, lehim noktası, et kalınlığı ve ayar gibi unsurlar uzman incelemesiyle değerlendirilir. Hakem heyeti veya mahkeme gerektiğinde bilirkişiye başvurur; bağımsız ekspertiz raporu destekleyici delil olabilir.

Takının rengi değişti, karardı; bu da ayıp mı?

Renk değişimi ayar düşüklüğünün veya kaplamanın belirtisi olabilir. Bu durumda ayar tespiti yapılmalıdır; ayarı bildirilenden düşük çıkan altın ayıplıdır.

Hediye aldığım bilezik kırıldı; hakkımı kim kullanır?

Sözleşmenin tarafı satın alan kişidir; hediyeyi alan kişinin hakları somut olaya göre değerlendirilir. Faturanın ve satın alma bilgilerinin saklanması bu nedenle önemlidir.

Ayıplı takı için zamanaşımı ne kadar?

Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (TKHK m.12).

Kartla aldığım takıyı iade edersem para nasıl döner?

Sözleşmeden dönme hâlinde bedel kural olarak ödemenin yapıldığı yöntemle, yani karta iade edilir.

Onarımdan sonra takının gramı azaldı; ne yapmalıyım?

Onarım, ayıbın masrafsız giderilmesi amacını taşır. Takının gramı ve değeri azaldıysa bunu tutanağa geçirin; farkın giderilmesini veya diğer seçimlik haklardan birini isteyebilirsiniz.

Bu yazı, yürürlükteki mevzuat esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Hasarın ayıptan mı kullanımdan mı kaynaklandığı somut olayda teknik incelemeyle belirlenir.