İnternetten, uygulama üzerinden veya sosyal medya hesaplarından altın, pırlanta ve mücevher satın alan tüketici, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 48. maddesi ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında korunur. Kural olarak tüketici, malın tesliminden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir; ancak Yönetmeliğin 15/1-a maddesi, fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mallara ilişkin sözleşmeleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkının dışında tutar. Gram, külçe ve sikke altın bu istisnanın tipik örneğidir. İşlenmiş altın takıda fiyatın önemli bir kısmının işçilikten oluşması, pırlanta ve değerli taşlı mücevherde ise fiyatın borsa fiyatına bağlı olmaması, istisnanın otomatik uygulanmasını tartışmalı kılar; tüketiciye özel hazırlanan isimli kolye veya ölçüye göre yapılan yüzük ise 15/1-b uyarınca istisnadır. Satıcı siparişi taahhüt ettiği sürede, kişiye özel mallar dışında her hâlükârda otuz gün içinde teslim etmekle yükümlüdür; aksi hâlde tüketici sözleşmeyi feshedebilir. Altın fiyatı yükseldiği için siparişi iptal eden satıcıya karşı TBK m.125 uyarınca ifa veya fiyat farkı talep edilebilir. Ayıplı veya düşük ayarlı ürün gelirse 6502 m.11’deki seçimlik haklar, sahte siteler için TCK m.158/1-f’deki bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık gündeme gelir. Platform üzerinden kurulan sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı, iade ödemelerinden belirli koşullarla satıcıyla birlikte sorumludur. Bu rehber, internetten altın ve pırlanta alımındaki hakları, uyuşmazlıkları ve başvuru yollarını mevzuat maddeleriyle anlatır.
İnternetten aldığınız altın veya pırlanta gelmedi, iade edilmiyor ya da satıcı fiyat arttı diye siparişi iptal mi etti?
Cayma hakkının kapsamının belirlenmesi, teslim edilmeyen sipariş için fesih ve iade, fiyat farkı ve tazminat talebi, ayıplı veya düşük ayarlı ürün için seçimlik haklar, tüketici hakem heyeti, arabuluculuk ve tüketici mahkemesi süreçlerinde Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppİnternetten Altın Alımında Hangi Kurallar Uygulanır?
6502 sayılı Kanunun 48. maddesi, satıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmeleri mesafeli sözleşme olarak tanımlar. Bir kuyumcunun web sitesinden, bir pazar yeri platformundan, mobil uygulamadan veya düzenli satış yapılan bir sosyal medya hesabından verilen altın siparişleri bu kapsamdadır. 27.11.2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 23.08.2022 tarihinde önemli değişiklikler yapılan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, ön bilgilendirme, cayma hakkı, teslim ve iade kurallarını ayrıntılı olarak düzenler.
Satıcı, sözleşme kurulmadan önce tüketiciyi ürünün temel nitelikleri, toplam fiyatı, teslim koşulları, cayma hakkı ve cayma hakkının kullanılamayacağı hâller hakkında bilgilendirmek ve bu bilgilendirmenin tüketici tarafından teyit edildiğini ispat etmek zorundadır. Altın ve mücevherde ürünün temel niteliği; ayarı, gramı, taş varsa taşın niteliği ve sertifika bilgisidir. Bu bilgilerin ön bilgilendirme formunda ve sipariş özetinde yer alması, ileride doğacak ayıp ve iade uyuşmazlıklarında tüketicinin en önemli delilidir. Sipariş vermeden önce satıcının unvanı, vergi numarası, adresi ve kuyum ticareti yetki belgesi olup olmadığı kontrol edilmelidir; yetki belgesi kuralları kuyumcu yetki belgesi rehberimizde anlatılmıştır.
Cayma Hakkı: Altında Var mı?
Yönetmeliğin 9. maddesine göre tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir; mal satışlarında süre, malın tüketiciye teslim edildiği gün başlar. Ancak 15. madde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkının kullanılamayacağı sözleşmeleri sayar. Bunlardan ilki, fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mallardır. Gram altın, külçe altın ve Cumhuriyet altını gibi sikke altınlar bu istisnanın açık örnekleridir: fiyatları anlık olarak piyasada oluşur ve tüketicinin fiyat düştüğünde cayarak riski satıcıya yüklemesi engellenmek istenmiştir.
İşlenmiş altın takıda durum daha karmaşıktır. Bir bileziğin veya kolyenin fiyatı, altın bedeli ile işçilik ve tasarım bedelinden oluşur; işçilik bedeli piyasa dalgalanmasına bağlı değildir. Satıcılar genellikle bütün altın ürünleri istisna kapsamında gösterse de, fiyatın önemli bir bölümünün işçilikten oluştuğu takılarda istisnanın uygulanıp uygulanmayacağı somut olaya göre tartışılabilir. Pırlanta ve renkli değerli taşlı mücevherde ise taşın fiyatı borsada oluşan bir fiyat değildir; bu ürünlerde istisnanın uygulanabilirliği daha da zayıftır. Buna karşılık 15/1-b uyarınca tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar, örneğin isim yazılı kolye, ölçüye göre yapılan yüzük veya kişiye özel tasarım, cayma hakkının dışındadır. Hijyen nedeniyle iadesi uygun olmayan ve koruyucu ambalajı açılmış ürünlere ilişkin 15/1-ç istisnası da, örneğin delikli küpelerde satıcılar tarafından ileri sürülebilir. Cayma hakkının genel kuralları internetten alınan üründen cayma, istisnaların tamamı mesafeli sözleşmede cayma istisnaları rehberlerimizde anlatılmıştır. Pazaryerinde hesabı kapatılan veya hakedişi bloke edilen mücevher satıcısının 6563 sayılı Kanun kapsamındaki hakları için pazaryeri hesabı kapatıldı, hakediş bloke rehberimize bakılabilir.
Ürün türüne göre cayma hakkı
| Ürün | Cayma hakkı | Dayanak ve not |
|---|---|---|
| Gram, külçe, sikke altın | Kural olarak yok | Yön. m.15/1-a; satıcı aksini taahhüt edebilir |
| İşlenmiş altın takı (hazır ürün) | Tartışmalı | İşçilik payı yüksekse istisna zayıflar |
| Pırlanta ve değerli taşlı mücevher | Kural olarak var | Taş fiyatı borsa fiyatına bağlı değil |
| Gümüş takı ve aksesuar | Kural olarak var | Fiyatın piyasa payı sınırlı |
| İsimli kolye, ölçüye göre yüzük, özel tasarım | Yok | Yön. m.15/1-b |
| Delikli küpe (ambalajı açılmış) | Satıcı hijyen istisnası ileri sürebilir | Yön. m.15/1-ç |
Cayma Hakkı Kullanılınca Ne Olur?
Cayma hakkının bulunduğu ürünlerde tüketici, süresi içinde satıcıya açık bir beyanla bildirimde bulunur. Yönetmeliğin 12. maddesine göre satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa teslim masrafları dahil tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür; iade, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve tek seferde yapılır. 13. maddeye göre tüketici de bildirimden itibaren on dört gün içinde malı geri göndermelidir; ürün ayıplıysa iade masrafından sorumlu tutulamaz. Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirilmemişse on dört günlük süreyle bağlı değildir; bu süre her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer.
Satıcı Siparişi Teslim Etmez veya Fiyat Arttı Diye İptal Ederse
Yönetmeliğe göre satıcı, siparişi taahhüt ettiği süre içinde ifa etmek zorundadır ve tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan mallar dışındaki mal satışlarında bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez. Satıcı bu yükümlülüğü yerine getirmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir ve ödediği bedelin iadesini isteyebilir. Kuyum sektörüne özgü sık uyuşmazlık ise altın fiyatının sipariş ile teslim arasındaki dönemde hızla yükselmesi üzerine satıcının “stok yok”, “fiyat hatası” veya “teknik arıza” gerekçesiyle siparişi tek taraflı iptal etmesidir.
Bu tür iptallerde ilk soru sözleşmenin kurulup kurulmadığıdır. Tüketicinin ön bilgilendirmeyi teyit ettiği, siparişin onaylandığı ve bedelin tahsil edildiği durumlarda sözleşme kurulmuştur ve satıcı sonradan fiyat artışını gerekçe göstererek ifadan kaçamaz. TBK m.125 uyarınca karşılıklı sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı, ifa ile birlikte gecikme tazminatı isteme, ifadan vazgeçerek müspet zararının giderilmesini isteme veya sözleşmeden dönme seçimlik haklarına sahiptir. Altın siparişinde müspet zarar, sipariş fiyatı ile teslim edilmesi gereken tarihteki piyasa fiyatı arasındaki farktır. Satıcının gerçekten açık ve herkes tarafından anlaşılabilir bir fiyat hatası yaptığını ileri sürmesi hâlinde ise Borçlar Kanunundaki yanılma hükümleri tartışılır; ancak piyasa fiyatına yakın bir fiyatla verilen siparişte bu savunma kural olarak kabul görmez.
Teslim ve iptal uyuşmazlıkları
| Durum | Tüketicinin hakkı | Dayanak |
|---|---|---|
| 30 gün içinde teslim edilmedi | Fesih ve bedel iadesi | Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği |
| Fiyat arttı diye sipariş iptal edildi | İfa ve gecikme tazminatı ya da fiyat farkı (müspet zarar) | TBK m.125 |
| “Stok yok” gerekçesiyle iptal | Bedel iadesi; kusur varsa tazminat | TBK m.112 |
| Eksik gram veya farklı ayar teslim | Ayıplı mal hükümleri | 6502 m.8, 11 |
| Hiç teslim yapılmadı, satıcıya ulaşılamıyor | Şikâyet ve ödeme iadesi | TCK m.158/1-f; banka itirazı |
Ayıplı, Düşük Ayarlı veya Sahte Ürün Gelirse
Teslim edilen ürün sipariş edilen ayarda, gramda veya nitelikte değilse 6502 sayılı Kanunun 8. maddesi anlamında ayıplı maldır. 11. madde uyarınca tüketici, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme, ücretsiz onarım isteme veya ayıpsız misliyle değiştirme seçimlik haklarından birini kullanabilir. Ayıplı mala ilişkin sorumluluk, kanunda daha uzun bir süre belirlenmedikçe malın teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp satıcı tarafından ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz (6502 m.12/3). Cayma hakkının bulunmadığı gram altında bile ayıp hükümleri tam olarak uygulanır: cayma istisnası, ayıplı mal hakkını ortadan kaldırmaz.
Altın ve pırlantada ayıbın ispatı teknik incelemeye dayanır. Altında ayar tespiti ayar evi veya yetkili laboratuvar raporuyla, pırlantada taşın niteliği, ağırlığı, rengi ve berraklığı ise bağımsız gemolojik laboratuvar raporuyla belgelenmelidir. Ürünle birlikte gönderilen sertifikanın doğruluğu da ayrıca incelenmelidir. Düşük ayar çıkan altında izlenecek yol düşük ayar çıkan altın, ayıplı malda seçimlik hakların genel kuralları ayıplı mal ve seçimlik haklar rehberlerimizde anlatılmıştır. Pırlantanın vergisel niteliği ise pırlanta ve değerli taşlı mücevherde KDV rehberimizde yer almaktadır. Pırlanta sertifikasının sahte veya başka taşa ait çıkması ya da laboratuvar üretimi elmasın doğal diye satılması hâlinde izlenecek yol için pırlanta sertifikası sahte çıktı rehberimize bakılabilir.
Teslimat, Kargo ve Hasar Riski
Altın ve mücevher siparişlerinde teslimat aşaması ayrı bir uyuşmazlık kaynağıdır: paket boş gelir, içinden eksik ürün çıkar veya hiç teslim edilmez. TBK m.208 uyarınca kanundan veya sözleşmeden doğan istisnalar dışında satılanın yarar ve hasarı zilyetliğin devriyle, yani teslimle alıcıya geçer. Satıcının seçtiği kargo firmasıyla gönderilen ürün tüketiciye teslim edilmeden kaybolur veya zarar görürse, bu risk kural olarak satıcıdadır; satıcı tüketiciye ürünü teslim etmek veya bedeli iade etmekle yükümlüdür, kargo firmasıyla ilişkisini kendisi yürütür. Tüketicinin, satıcının seçtiği taşıyıcıyla muhatap olmaya zorlanması bu kuralla bağdaşmaz. Kargoda kaybolan veya çalınan altın ve mücevherde taşıyıcının sorumluluk sınırı ve tam tazminat yolları için kargoda kaybolan altın rehberimize bakılabilir.
Teslim anında paketin kargo görevlisinin önünde açılması, yırtık veya açılmış ambalajda tutanak düzenlettirilmesi ve açılış anının video ile kaydedilmesi, kuyum siparişlerinde en etkili ispat aracıdır. “Paket boş geldi” veya “bir ürün eksik” iddiası, bu kayıtlar yoksa ispatı en zor iddialardandır. Kargo firmasının sorumluluğu ve tazminat sınırları, tüketicinin kendisinin gönderdiği kargolarda ayrıca önem kazanır; bu konu kargoya verilen ürün kayboldu rehberimizde anlatılmıştır.
Teslimatta karşılaşılan durumlar
| Durum | Risk kimde | Yapılacak |
|---|---|---|
| Ürün kargoda kayboldu (satıcının taşıyıcısı) | Satıcıda (TBK m.208) | Satıcıdan teslim veya iade |
| Paket açılmış veya hasarlı geldi | Satıcıda | Teslimde tutanak, teslim almama |
| Paket boş veya eksik geldi | İspata bağlı | Açılış videosu, tartım, tutanak |
| Farklı ayar veya ürün geldi | Satıcıda (ayıp) | Ayar raporu, seçimlik hak |
| Tüketicinin seçtiği taşıyıcı | Teslimle tüketiciye geçebilir | Taşıyıcıya başvuru |
Ödeme Yöntemi ve Belgeler
Ödeme yöntemi, uyuşmazlık çıktığında tüketicinin elindeki araçları belirler. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde bankanın harcama itiraz süreci işletilebilir; havale ve EFT ile yapılan ödemelerde ise geri alma imkânı sınırlıdır ve alıcı hesap bilgileri yalnızca ceza soruşturmasında bir iz sunar. Kapıda ödeme, ürünü görmeden bedelin ödenmesi riskini azaltır, ancak kuyum ürünlerinde yüksek tutarlar nedeniyle çoğu satıcı bu yöntemi sunmaz. Kripto varlıkla ödeme isteyen satıcılar, tüketici için en yüksek riski taşır.
Belgeler bakımından her altın ve mücevher alımında fatura talep edilmeli, faturada ürünün ayarı, gramı ve varsa taş bilgisi yer almalıdır. Pırlanta ve değerli taşlı ürünlerde, ürünle birlikte verilen sertifikanın düzenleyen laboratuvarı, rapor numarası ve taşın ölçüleri kontrol edilmeli; mümkünse sertifika laboratuvarın kendi sisteminden doğrulanmalıdır. Satıcının verdiği “garanti belgesi” genellikle işçilik kusurlarına ilişkindir ve yasal ayıp haklarını sınırlayamaz.
Ödeme yöntemine göre koruma
| Yöntem | Uyuşmazlıkta imkân | Risk |
|---|---|---|
| Kredi kartı | Banka harcama itirazı | Düşük |
| Pazar yeri ödeme sistemi | Platform iadesi ve müteselsil sorumluluk | Düşük |
| Havale veya EFT | Ceza soruşturmasında hesap izi | Yüksek |
| Kapıda ödeme | Ürünü görmeden ödememe | Düşük, nadir sunulur |
| Kripto varlık | Geri alma çok zor | Çok yüksek |
Pazar Yeri Platformlarının Sorumluluğu
Altın ve mücevher siparişlerinin önemli bir kısmı, satıcının kendi sitesi yerine büyük pazar yeri platformları üzerinden verilir. 23.08.2022 tarihli değişiklikle Yönetmeliğe eklenen hükümlere göre, platform üzerinden kurulan ve bedelin tahsiline aracılık edilen mesafeli sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı, teslim sonrası bedelin satıcıya aktarıldığı durum hariç olmak üzere, cayma hâlinde tüketiciye yapılacak iadelerden satıcı ile birlikte sorumludur. Bu hüküm, satıcıya ulaşılamayan veya iadeyi geciktiren satıcılar karşısında tüketiciye ikinci bir muhatap sağlar. Platformlar ayrıca kendi iade ve uyuşmazlık süreçlerini işletir; bu süreçlere başvurmak, yasal hakların kullanılmasına engel değildir ama çoğu zaman en hızlı çözümü sağlar.
Sosyal Medya ve Sahte Siteler: Dolandırıcılık
Sosyal medya reklamlarıyla ulaşılan, piyasanın belirgin biçimde altında fiyatla altın satan siteler ve hesaplar, altın sektöründeki en yaygın dolandırıcılık yöntemlerinden biridir. Ödeme havale veya kripto yoluyla alınır, ürün hiç gönderilmez veya taklit ürün gönderilir. Bu eylemler TCK m.158/1-f’deki bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık kapsamındadır. Mağdurun derhal savcılığa şikâyette bulunması, ödeme yaptığı bankaya bildirimde bulunarak alıcı hesap hakkında işlem yapılmasını talep etmesi ve sitenin, hesabın ve yazışmaların ekran görüntülerini saklaması gerekir. Kartla yapılan ödemelerde bankanın harcama itiraz süreci de ayrıca işletilmelidir. İnternet dolandırıcılığında izlenecek yol internetten dolandırıldım, sahte altın satışı ise sahte altın dolandırıcılığı rehberlerimizde anlatılmıştır.
Uygulamada Sık Görülen Uyuşmazlıklar
İnternetten altın alımına ilişkin başvurular birkaç tipik olayda yoğunlaşır. Birincisi, altın fiyatının yükseldiği günlerde verilen siparişlerin “stok yok” gerekçesiyle iptal edilmesidir; bu olaylarda sözleşmenin kurulup kurulmadığı ve satıcının iptal gerekçesinin gerçekliği tartışılır. İkincisi, altın fiyatı düştüğünde tüketicinin cayma talebinin “finansal piyasa istisnası” gerekçesiyle reddedilmesidir; burada ürünün gram altın mı yoksa işçilik payı yüksek bir takı mı olduğu belirleyicidir. Üçüncüsü, fotoğraftaki üründen daha ince veya daha hafif ürün gönderilmesidir; ürün sayfasında gramın açıkça yazılıp yazılmadığı ve teslim anında tartım yapılıp yapılmadığı sonucu belirler. Dördüncüsü, pırlantalı ürünlerde sertifikadaki değerlerle taşın gerçek niteliği arasındaki farktır. Beşincisi ise hiç teslim yapılmayan sahte site ve sosyal medya satışlarıdır.
Bu uyuşmazlıkların ortak noktası, tüketicinin sipariş anındaki bilgileri kaydetmemiş olmasıdır. Ürün sayfasının, fiyatın, gramın, iade politikasının ve sipariş onayının ekran görüntüleri, sonradan satıcı tarafından değiştirilebilen internet sayfalarına karşı tüketicinin en önemli delilidir. Pırlantalı ürünlerde sertifika numarasının laboratuvarın kendi sisteminden doğrulanması, teslimden hemen sonra yapılmalıdır.
Süreler Tek Tabloda
İnternetten altın ve mücevher alımında hakların büyük kısmı kısa sürelere bağlıdır ve sürelerin kaçırılması hakkın kaybı sonucunu doğurabilir. Cayma süresi malın teslimiyle, iade süresi cayma bildiriminin satıcıya ulaşmasıyla, ayıba ilişkin zamanaşımı ise teslimle başlar. Satıcı hakkında Ticaret Bakanlığına yapılacak şikâyetler ve ceza soruşturması için de delillerin kaybolmadan toplanması gerekir.
Süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Cayma bildirimi | 14 gün | Malın teslimi | Yön. m.9 |
| Bilgilendirilmeyen tüketicinin cayması | En geç 1 yıl daha | Cayma süresinin bitimi | Yön. m.10 |
| Satıcının bedeli iadesi | 14 gün | Cayma bildiriminin ulaşması | Yön. m.12 |
| Tüketicinin malı geri göndermesi | 14 gün | Cayma bildirimi | Yön. m.13 |
| Teslim | Taahhüt edilen süre, en fazla 30 gün | Sipariş | Yönetmelik |
| Ayıplı mal zamanaşımı | 2 yıl | Teslim | 6502 m.12 |
Satıcıya Karşı İdari Şikâyet ve Hediye Siparişleri
Satıcının ön bilgilendirme yapmaması, cayma hakkını engellemesi, iadeyi süresinde yapmaması veya teslim süresini aşması, bireysel uyuşmazlığın yanında 6502 sayılı Kanunun 77. maddesi kapsamında idari para cezası yaptırımını da gündeme getirir. Tüketici, Ticaret Bakanlığının şikâyet kanalları üzerinden satıcı hakkında bildirimde bulunabilir. İdari şikâyet tüketicinin alacağını doğrudan tahsil etmez; ancak satıcıyı çözüm aramaya yönelten ve benzer mağduriyetleri ortaya çıkaran bir araçtır. Aynı satıcıya ilişkin çok sayıda şikâyet, ceza soruşturmasında da yol gösterici olur.
Altın ve mücevher sıklıkla hediye olarak doğrudan başka bir kişinin adresine gönderilir. Bu durumda sözleşmenin tarafı, siparişi veren ve bedeli ödeyen kişidir; cayma hakkını ve iade talebini kural olarak o kullanır. Ürünü teslim alan kişi, ayıbı fark eden ve delili elinde tutan kişi olduğundan, teslim tutanağı, açılış kaydı ve ayar raporu gibi belgelerin sipariş verene ulaştırılması gerekir. Cayma süresi, malın hediye alıcısına teslim edildiği günden başlar.
Başvuru Yolları: Hakem Heyeti, Arabuluculuk ve Tüketici Mahkemesi
Tüketici uyuşmazlıklarında başvuru yolu uyuşmazlığın değerine göre belirlenir. 6502 sayılı Kanunun 68. maddesi uyarınca her yıl ilan edilen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise 73/A maddesi uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır ve arabuluculuktan sonuç alınamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır. Tüketici, başvuruyu kendi yerleşim yerindeki hakem heyetine veya mahkemeye yapabilir. Güncel parasal sınır tüketici hakem heyeti parasal sınırı, başvuru yolunun seçimi hakem heyeti ve tüketici mahkemesi, başvuru ve dava dilekçeleri ise hakem heyeti başvuru dilekçesi ve tüketici mahkemesi dava dilekçesi rehberlerimizde yer almaktadır.
Dava Dilekçesi Örneği: Fiyat Arttı Diye İptal Edilen Altın Siparişi
Aşağıdaki örnek, bedeli ödenmiş gram altın siparişinin, altın fiyatının yükselmesi üzerine satıcı tarafından “stok hatası” gerekçesiyle iptal edilmesi ve arabuluculukta anlaşma sağlanamaması üzerine hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
ANKARA NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE
DAVACI: Ad Soyad (T.C. …), adres: …
VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres
DAVALI: … Kuyumculuk Ticaret Anonim Şirketi, adres: …
DAVA KONUSU: …/…/2026 tarihli siparişe konu 100 gram 24 ayar külçe altının teslimi, olmadığı takdirde sipariş bedeli ile teslim tarihindeki piyasa değeri arasındaki fark olan … TL müspet zararın işleyecek faiziyle birlikte tahsili talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil …/…/2026 tarihinde davalının internet sitesi üzerinden 100 gram 24 ayar külçe altın sipariş etmiş, ön bilgilendirme formunu onaylamış ve … TL bedeli kredi kartıyla ödemiştir. Davalı aynı gün siparişi onaylayan e-posta göndermiş ve teslimin beş iş günü içinde yapılacağını bildirmiştir. Altın fiyatının izleyen günlerde yükselmesi üzerine davalı …/…/2026 tarihinde “stok hatası” gerekçesiyle siparişi tek taraflı iptal etmiş ve bedeli iade etmiştir.
2. Uyuşmazlık, 6502 sayılı Kanunun 73/A maddesi uyarınca arabuluculuğa götürülmüş, …/…/2026 tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamamıştır. Dava şartı yerine getirilmiştir.
3. 6502 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca taraflar arasında ön bilgilendirmenin teyidi, siparişin onayı ve bedelin tahsiliyle geçerli bir mesafeli satış sözleşmesi kurulmuştur. Sipariş fiyatı, sipariş anındaki piyasa fiyatına uygundur; ortada açık bir fiyat hatası bulunmamaktadır. Davalının ileri sürdüğü stok hatası, satıcının kendi organizasyon alanına ilişkin olup sözleşmeden tek taraflı dönme hakkı vermez.
4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 125 inci maddesi uyarınca borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi ifadan vazgeçerek müspet zararının giderilmesini de isteyebilir. Davalının teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle müvekkil, sipariş bedeliyle aynı miktar altını teslim tarihindeki piyasa fiyatından ancak … TL fazlasıyla temin edebilmiştir. Bu fark, davalının borca aykırılığından doğan müspet zarardır. Bedelin iade edilmiş olması, bu zararı gidermez.
5. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinin 15 inci maddesindeki cayma istisnası, tüketicinin cayma hakkını sınırlar; satıcıya fiyat değiştiğinde sözleşmeden dönme hakkı tanımaz.
HUKUKİ SEBEPLER
6502 sayılı TKHK m.48, 73, 73/A; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği; 6098 sayılı TBK m.112, 125 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
Sipariş özeti, ön bilgilendirme formu, onay e-postası, iptal bildirimi, kart ekstresi, piyasa fiyat dökümleri, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle 100 gram 24 ayar külçe altının davalı tarafından müvekkile teslimine, olmadığı takdirde … TL müspet zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih, vekil ad soyad, imza
Ekler: Vekâletname, sipariş belgeleri, yazışmalar, fiyat dökümleri, arabuluculuk tutanağı
İnternetten Altın Almadan Önce Kontrol Listesi
Güvenli alışveriş için
| Kontrol | Neden |
|---|---|
| Satıcının unvanı, vergi numarası, adresi ve yetki belgesi | Muhatap ve güvenilirlik |
| Ürün sayfasında ayar, gram, taş ve sertifika bilgisi | Ayıp uyuşmazlığında delil |
| İade politikası ve ön bilgilendirme formunun ekran görüntüsü | Cayma taahhüdünün ispatı |
| Kartla ödeme, fatura talebi | İtiraz imkânı ve belge |
| Teslim süresi taahhüdü | 30 günlük sınır ve fesih hakkı |
| Kargo teslim anında paket kontrolü ve tutanak | Eksik veya hasarlı teslimin ispatı |
Kargoda kaybolan veya hasarlı gelen ürünlerde izlenecek yol kargoya verilen ürün kayboldu, kuyumcunun ulaşılamaz hâle gelmesinde yapılacaklar kuyumcu kaçtı, yabancı ziyaretçilere yapılan satışlarda vergi iadesi ise tax free altın satışı rehberlerimizde anlatılmıştır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
🧭 Bu yazı Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’nin parçasıdır
Bloke ve MASAK, kaçakçılık ve elkoyma, ithalat-ihracat, Borsa İstanbul, kuyumcuda vergi, tüketici ve dolandırıcılık rehberlerinin tamamı, eşik ve süre tablosuyla: Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
İnternetten aldığım gram altını iade edebilir miyim?
Kural olarak hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15/1-a, fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen mallarda cayma hakkını, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dışarıda bırakır. Satıcı iade imkânı tanımışsa bu taahhüt bağlayıcıdır.
İnternetten alınan altın bilezikte cayma hakkı var mı?
Tartışmalıdır. Fiyatın önemli bir bölümü işçilik ve tasarımdan oluşuyorsa istisnanın uygulanması zayıflar; satıcılar genellikle istisnayı ileri sürer. Satıcının iade politikası ve ürünün fiyat yapısı belirleyicidir.
Pırlanta yüzükte cayma hakkı var mı?
Pırlantanın fiyatı borsada oluşan bir fiyat olmadığından istisna kural olarak uygulanmaz ve 14 günlük cayma hakkı vardır. Ancak ölçüye göre veya kişiye özel hazırlanmışsa m.15/1-b uyarınca cayma hakkı yoktur.
İsimli kolyeyi iade edebilir miyim?
Hayır. Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda cayma hakkı yoktur (Yön. m.15/1-b). Ürün ayıplıysa ayıp hükümleri uygulanır.
Satıcı altını ne kadar sürede göndermek zorunda?
Taahhüt ettiği sürede; kişiye özel mallar dışında her hâlükârda otuz gün içinde. Süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir.
Altın fiyatı arttı, satıcı siparişi iptal etti. Ne yapabilirim?
Sözleşme kurulmuşsa satıcı fiyat artışı gerekçesiyle ifadan kaçamaz. TBK m.125 uyarınca ifa ve gecikme tazminatı ya da ifadan vazgeçerek fiyat farkı olarak müspet zararınızı isteyebilirsiniz.
Cayma hakkını kullanırsam para ne zaman iade edilir?
Satıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları dahil tüm ödemeleri kullandığınız ödeme aracına uygun şekilde ve tek seferde iade eder (Yön. m.12).
Gelen altın düşük ayar çıktı, cayma hakkı olmasa da iade edebilir miyim?
Evet. Cayma istisnası ayıp hükümlerini ortadan kaldırmaz. 6502 m.11 uyarınca sözleşmeden dönme, bedel indirimi, onarım veya değişim isteyebilirsiniz; ayar raporuyla ispat gerekir.
Ayıplı ürün için ne kadar sürem var?
Teslimden itibaren iki yıl (6502 m.12); ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz (6502 m.12/3).
Pazar yeri platformu da sorumlu mu?
Platform üzerinden kurulan ve bedelin tahsiline aracılık edilen sözleşmelerde, aracı hizmet sağlayıcı cayma hâlindeki iadelerden, bedelin satıcıya aktarıldığı durum hariç, satıcı ile birlikte sorumludur.
Sosyal medyadan altın aldım, ürün gelmedi. Ne yapmalıyım?
Derhal savcılığa şikâyette bulunun (TCK m.158/1-f), ödeme yaptığınız bankaya bildirimde bulunun, kartla ödediyseniz harcama itirazı yapın ve tüm yazışmaların ekran görüntülerini saklayın.
Hangi merciye başvurmalıyım?
Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üzerindekilerde önce arabulucuya, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine başvurulur (6502 m.68, 73/A).
Kargo paketi boş geldi, ne yapmalıyım?
Paketi kargo görevlisinin önünde açın, durumu tutanağa bağlatın ve açılışı videoya kaydedin. Satıcının seçtiği taşıyıcıyla gönderilen üründe teslimden önceki kayıp riski TBK m.208 uyarınca satıcıdadır.
Satıcının verdiği garanti belgesi yasal haklarımı sınırlar mı?
Hayır. Garanti belgesi genellikle işçilik kusurlarına ilişkin ek bir taahhüttür; 6502 sayılı Kanundaki ayıplı mal hakları sözleşmeyle sınırlanamaz.
Satıcı ürün sayfasındaki gramı sonradan değiştirdi, ne yapmalıyım?
Sipariş anındaki ürün sayfasının, fiyatın ve gramın ekran görüntüleri ile sipariş onay e-postası, satıcının sonradan yaptığı değişikliklere karşı en önemli delildir. Teslim edilen ürünün tartımını yaptırarak farkı belgeleyin ve ayıp hükümlerine göre talepte bulunun.
Cayma hakkı hakkında bilgilendirilmediysem ne olur?
On dört günlük süreyle bağlı değilsiniz; bu süre her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları