Kuyumcuya Kapora Verdim: Altın Fiyatı Yükseldi, Kuyumcu Altını Vermiyor veya Kaporamı İade Etmiyor 2026 — Bağlanma ve Cayma Parası (TBK 177-178), Fiyat Sabitleme, Temerrüt (TBK 123-125), Ismarlama Takı (TBK 484), Haksız Şart

Kuyumcuya kapora verip bilezik, set veya gram altın ayırttınız; altın fiyatı yükselince kuyumcu “fiyat değişti, farkı ödemeniz gerekir” diyor ya da altını hiç vermiyor. Ya da fiyat düştü, siz vazgeçmek istiyorsunuz ve kuyumcu kaporanızı iade etmiyor. Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşme yapılırken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça cayma parası değil, sözleşmenin yapıldığının kanıtıdır ve esas alacaktan düşülür (TBK m.177). Yani kapora verilip fiyat ve ürün konusunda anlaşıldıysa satış sözleşmesi kurulmuştur; kuyumcu altın fiyatı yükseldi diye anlaşılan fiyattan dönemez, müşteri de yalnızca kaporayı bırakarak sözleşmeden kurtulamaz. Kaporanın cayma parası olarak kararlaştırıldığı durumda ise vazgeçen müşteri kaporayı bırakır, vazgeçen kuyumcu aldığının iki katını öder (TBK m.178). Bu rehber, kuyumcuda kapora uyuşmazlıklarını, fiyat sabitlemeyi, ısmarlama takıyı, haksız şartları ve başvuru yollarını mevzuat maddeleriyle anlatır.

Kuyumcuya Verilen Kapora Hukuken Nedir?

Günlük dilde “kapora”, “pey akçesi” veya “ön ödeme” denilen para, Türk Borçlar Kanunu’nda iki farklı kurumla karşılanır: bağlanma parası ve cayma parası. Kanunun çıkış noktası, verilen paranın bağlanma parası olduğudur. TBK m.177/1 aynen şöyledir: “Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır.” Maddenin ikinci fıkrasına göre ise “Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.”

Bu nedenle kuyumcuya verilen kapora, kural olarak altının bedelinin bir parçasıdır ve sözleşmenin kurulduğunu gösterir. Kapora vermek, müşteriye “istersem kaporayı bırakıp vazgeçerim” hakkı vermez; kuyumcuya da “istersem kaporayı iade edip satıştan vazgeçerim” hakkı vermez. Bu imkân yalnızca kaporanın açıkça cayma parası olarak kararlaştırıldığı hâlde doğar. Kapora kurumunun genel kuralları bağlanma parası ve cayma parası rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

Kapora Verildiğinde Satış Sözleşmesi Kurulmuş mudur?

TBK m.207/1’e göre “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” Satış sözleşmesinin kurulması için tarafların satılan şey ve bedel üzerinde anlaşması yeterlidir. Kuyumcuda belirli bir bilezik, set veya belirli gram ve ayarda altın için fiyat konuşulup kapora verildiğinde, kural olarak sözleşme kurulmuştur ve kapora bunun kanıtıdır.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası da önemlidir: “Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir.” Kuyumcularda iki tür kapora uygulaması görülür. Birincisinde altının fiyatı kapora günü sabitlenir; müşteri kalan bedeli teslimde öder. İkincisinde ise yalnızca ürün ayırtılır ve fiyatın teslim günündeki altın fiyatına göre belirleneceği kararlaştırılır. İkinci durumda da sözleşme kurulmuştur, ancak bedel teslim günündeki fiyata göre belirlenir. Uyuşmazlıkların büyük bölümü, bu iki uygulamadan hangisinin seçildiğinin yazılı olarak belirlenmemesinden doğar.

Altın Fiyatı Yükseldi, Kuyumcu Altını Vermiyor: Haklarınız

Fiyatı sabitlenmiş bir satışta kuyumcunun “altın çok yükseldi, bu fiyattan veremem” demesi, sözleşmeye aykırılıktır. Satıcı ve alıcı, aksi kararlaştırılmadıkça borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür (TBK m.207/2); kalan bedeli ödemeye hazır olan müşteri altının teslimini isteyebilir. Kuyumcu teslimi reddederse borçlu temerrüdü hükümleri uygulanır.

TBK m.123’e göre “Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir.” Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa, örneğin kuyumcu açıkça ve kesin olarak teslim etmeyeceğini bildirmişse, süre verilmesine gerek yoktur (TBK m.124).

Süre içinde teslim yapılmazsa müşteri, TBK m.125’teki seçimlik haklardan birini kullanır: borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteyebilir; ifadan ve gecikme tazminatından vazgeçtiğini hemen bildirerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir; ya da sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettiklerini geri isteyebilir; borçlu kusursuzluğunu ispat edemezse alacaklı sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararı da isteyebilir (TBK m.125/3).

Altın fiyatının hızla yükseldiği dönemlerde ifa yerine tazminat seçeneği, yani müşterinin aynı altını başka bir kuyumcudan daha yüksek fiyatla almak zorunda kalmasından doğan farkın istenmesi, çoğu zaman en anlamlı yoldur. Bu farkın ispatı için ikinci alışın faturası ve tarihi saklanmalıdır.

Kuyumcu “Aşırı İfa Güçlüğü” İleri Sürebilir mi?

Fiyat artışı karşısında kuyumcunun başvurabileceği tek hukuki dayanak, TBK m.138’deki aşırı ifa güçlüğüdür. Bu hüküm, sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durumun, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkması ve ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirmesi hâlinde, borçluya hâkimden sözleşmenin uyarlanmasını, bu mümkün değilse sözleşmeden dönmeyi isteme hakkı verir.

Kuyumcu için altın fiyatındaki dalgalanma, mesleğinin olağan bir parçasıdır. Fiyat sabitleyerek kapora alan bir kuyumcu, fiyatın yükselebileceğini öngörebilecek durumdadır. Bu nedenle olağan piyasa hareketleri karşısında TBK m.138’in şartlarının oluşması güçtür; üstelik bu hüküm kuyumcuya tek taraflı olarak sözleşmeden dönme yetkisi vermez, uyarlama veya dönme için hâkime başvurmayı gerektirir. Aşırı ifa güçlüğünün şartları aşırı ifa güçlüğü ve uyarlama davası rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Altın Fiyatı Düştü, Ben Vazgeçmek İstiyorum: Kaporam Ne Olur?

Durum tersine döndüğünde de aynı kurallar uygulanır. Fiyat sabitlenmiş ve kapora bağlanma parası niteliğindeyse müşteri, fiyat düştü diye sözleşmeden tek taraflı olarak dönemez. Kuyumcu, kalan bedelin ödenip altının teslim alınmasını isteyebilir veya müşterinin temerrüdü nedeniyle TBK m.123-125 hükümlerine göre hareket edebilir. Kuyumcunun kaporayı “ceza” olarak kendiliğinden alıkoyma hakkı yoktur; ancak müşterinin temerrüdü nedeniyle gerçek bir zarara uğramışsa, bu zararını isteyebilir ve şartları varsa kaporayla takas edebilir. Bu durumda zararın varlığını ve miktarını ispat yükü kuyumcudadır.

Kapora açıkça cayma parası olarak kararlaştırılmışsa sonuç farklıdır: TBK m.178’e göre “Cayma parası kararlaştırılmışsa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır; almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.” Yani müşteri kaporayı bırakarak, kuyumcu da kaporanın iki katını ödeyerek sözleşmeden kurtulabilir. Kaporanın genel olarak geri istenip istenemeyeceği kapora geri alınır mı rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

Fişteki “Kapora İade Edilmez” Yazısı Geçerli mi?

Kuyumcuların kapora fişlerinde sıklıkla “kapora iade edilmez”, “fiyat değişikliğinde fark alınır” veya “firma siparişi iptal etme hakkını saklı tutar” gibi matbu ifadeler yer alır. Tüketici sözleşmelerinde bu tür şartlar haksız şart denetimine tabidir. TKHK m.5’e göre haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartıdır; tüketici sözleşmelerindeki haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür.

Örneğin kuyumcuya fiyat yükselince siparişi iptal etme hakkı tanıyan, müşteriye ise hiçbir koşulda kaporasını geri alma imkânı vermeyen tek taraflı bir şart, dengesizlik yaratan bir şart olarak değerlendirilebilir. Buna karşılık taraflarca açıkça konuşulup kararlaştırılmış, iki taraf için de geçerli bir cayma parası düzenlemesi kural olarak geçerlidir. Haksız şart denetimi tüketici sözleşmesinde haksız şart rehberimizde ayrıca ele alınmıştır. Kuyum işletmelerinin yanıltıcı bilgi vermesi ve haksız ticari uygulamalarda bulunması ayrıca Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.11/2-c ve ç’ye aykırıdır; bu aykırılıklar 6585 sayılı Kanun’un 18/1-(i) bendine göre 2026’da her bir aykırılık için 28.620 TL ile 858.620 TL arasında idari para cezası gerektirir (kuyumcuya denetim ve idari para cezası).

Ismarlama Takı, Alyans ve İsimli Kolye İçin Verilen Kapora

Müşterinin ölçüsüne göre yapılan alyans, isim yazılı kolye veya özel tasarım bir set için verilen kapora, çoğu zaman bir satış değil, eser sözleşmesi niteliği taşır; çünkü kuyumcu bir ürünü satmanın ötesinde, müşteriye özel bir eser meydana getirmeyi üstlenir. Bu durumda müşterinin vazgeçmesi ayrı bir kurala tabidir. TBK m.484’e göre “İşsahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir.”

Yani ısmarlama bir takıdan vazgeçen müşteri, o ana kadar yapılan işin karşılığını ve kuyumcunun zararını ödemekle yükümlüdür; kuyumcu bunları kaporadan mahsup edebilir, kalan kısmı ise iade etmelidir. Kuyumcunun “isim yazdık, kapora yanar” demesi, yapılan işin ve zararın gerçek miktarını aşıyorsa hukuken dayanaktan yoksundur. Eser sözleşmesinin kuyumculuktaki diğer uygulamaları tamire verilen altın değişti veya kayboldu rehberimizde anlatılmıştır.

Kuyumcu Kaporayı Alıp Kepenk Kapattıysa

Kaporanın iade edilmemesi kural olarak bir alacak uyuşmazlığıdır. Ancak kuyumcunun teslim etme niyeti olmadan, örneğin iş yerini kapatmaya hazırlanırken çok sayıda müşteriden kapora toplaması, dolandırıcılık şüphesini gündeme getirir. Dolandırıcılığın tacirin ticari faaliyeti sırasında işlenmesi nitelikli hâldir ve üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir (TCK m.158/1-h). Bu tür durumlarda alacağın güvenceye alınması için ihtiyati haciz gibi yollar da değerlendirilmelidir. Kuyumcunun ortadan kaybolduğu hâllerde izlenecek yol kuyumcu kaçtı, altınlarımı nasıl geri alırım rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Kuyumcu “Ürün Gelmedi, Tedarik Edemiyorum” Diyorsa

Bazen kuyumcu, fiyat artışını değil, ürünün tedarik edilemediğini gerekçe gösterir. TBK m.136/1’e göre “Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer.” Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlüdür. Yani gerçek ve kuyumcunun sorumlu tutulamayacağı bir imkânsızlık varsa bile, kapora müşteriye iade edilmelidir.

Ancak bu hükmün uygulanması için imkânsızlığın gerçekten bulunması gerekir. Gram altın, çeyrek altın veya standart bir bilezik gibi piyasada bulunabilen ürünlerde, borç belirli bir parçaya değil türe ilişkin olduğundan, kuyumcunun “bende kalmadı” demesi kural olarak imkânsızlık sayılmaz; aynı türden ürün piyasadan temin edilebilir. Belirli bir parça, örneğin vitrindeki tek bir el yapımı set, satıldığı için artık bulunamıyorsa durum farklıdır; bu durumda imkânsızlığın kuyumcunun kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca değerlendirilir. Kuyumcu ayrıca ifanın imkânsızlaştığını müşteriye gecikmeksizin bildirmek ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür; aksi hâlde bundan doğan zararları gidermek zorundadır (TBK m.136/3).

Teslim Edilen Ürün Konuşulandan Farklıysa

Kapora uyuşmazlığı bazen teslimden sonra ortaya çıkar: konuşulan gramdan daha hafif bir bilezik, farklı ayarda bir ürün veya farklı bir model teslim edilir. Bu durumda sorun artık kaporanın kendisi değil, teslim edilen malın ayıplı olmasıdır. Satıcı tarafından bildirilen nitelik veya niceliğe aykırı mal ayıplıdır (TKHK m.8); tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilir (TKHK m.11). Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (TKHK m.12). Gram eksikliğinde terazinin kontrolü için kuyumcu tartıda hile yaptı rehberimize bakılabilir.

Kapora Fişinde Neler Yazmalı?

Kuyumcuda kapora uyuşmazlıklarının neredeyse tamamı, kapora verilirken neyin kararlaştırıldığının yazılı olmamasından doğar. Kapora verirken aşağıdaki bilgilerin fişe veya belgeye yazılmasını isteyin:

• Ürünün tanımı: Ürünün türü (bilezik, set, gram altın, çeyrek vb.), modeli ve varsa ürün kodu.
• Gram ve ayar: Ürünün gramı veya gram aralığı ve ayarı.
• Fiyat: Fiyatın sabitlendiği mi, yoksa teslim günündeki fiyata göre mi belirleneceği; sabitlendiyse toplam fiyat veya gram fiyatı ve işçilik.
• Kaporanın niteliği: Kaporanın bedelden düşülecek bağlanma parası mı, yoksa cayma parası mı olduğu.
• Teslim tarihi: Ürünün hangi tarihte teslim edileceği; ısmarlama takılarda işin tamamlanma tarihi.
• Tarafların bilgileri: İş yerinin unvanı, yetki belgesi numarası ve müşterinin adı; tarih ve imza.

Ödemenin banka kartı veya havale ile yapılması da, kaporanın verildiğini ve tutarını gösteren güçlü bir delil oluşturur. Bir hukuki işlemin değeri 2026 yılında 41.000 TL’yi aşıyorsa kural olarak senetle ispat gerekir (HMK m.200); bu nedenle yazılı belge, yüksek tutarlı altın alımlarında özellikle önemlidir.

Eski Altınla Kapora: Bozdurulan Altının Bedeli Kapora Sayılırsa

Kuyumcularda sık görülen bir uygulama da, müşterinin eski altınını kuyumcuya bozdurup elde edilen bedeli yeni ürünün kaporası olarak bırakmasıdır. Bu durumda iki ayrı işlem vardır: eski altının kuyumcuya satılması ve yeni ürünün satın alınması. Eski altının bozdurma bedeli müşterinin alacağıdır ve kapora olarak bırakıldığında yeni ürünün bedelinden düşülür (TBK m.177/2). Yeni ürün teslim edilmezse müşterinin geri isteyeceği şey, kural olarak eski altının kendisi değil, bozdurma işleminde belirlenen bedeldir; bu nedenle bozdurma sırasında altının gramı, ayarı ve bozdurma bedeli ayrı ayrı yazılmalıdır. Eski altının bozdurulmadan, yalnızca saklanmak üzere kuyumcuya bırakılması ise kapora değil emanettir ve farklı kurallara tabidir.

Adım Adım: Kapora Uyuşmazlığında Ne Yapmalısınız?

1. Belgeleri toplayın. Kapora fişi, ödeme dekontu, kuyumcuyla yazışmalar ve fiyatın konuşulduğuna dair her türlü kayıt.
2. Kuyumcudan yazılı açıklama isteyin. Teslim etmeme veya kaporayı iade etmeme gerekçesini yazılı olarak almaya çalışın.
3. İhtarname gönderin. Noter aracılığıyla, anlaşılan fiyattan teslim için uygun bir süre verin; süre sonunda hangi hakkı kullanacağınızı bildirin (TBK m.123, 125).
4. Seçiminizi yapın. Teslim, fiyat farkı tazminatı veya sözleşmeden dönüp kaporanın iadesi seçeneklerinden birini açıkça bildirin.
5. Başvuru yapın. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine; üzerindekilerde arabuluculuğa ve ardından tüketici mahkemesine başvurun (TKHK m.68, 73/A).
6. Gerekirse şikâyet edin. Yanıltıcı bilgi veya haksız uygulama için ticaret il müdürlüğüne, dolandırıcılık şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığına başvurun.

Hakem heyeti başvurusu tüketici hakem heyeti 2026 parasal sınır rehberimizde, kapora iadesi davası için örnek dilekçe ise kapora iadesi dava dilekçesi örneği rehberimizde yer alır.

İhtarname Örneği: Kuyumcu Altını Teslim Etmiyor

Senaryolarla Kuyumcuda Kapora

Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır; kuralların nasıl uygulandığını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Gerçek olaylarda sonuç, belgelere ve olayın tüm koşullarına göre değişebilir.

Kuyumcu Tarafı: Kapora Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kapora uyuşmazlıkları yalnızca müşteriler için değil, kuyumcular için de ciddi bir risk kaynağıdır. Fiyat sabitlenerek alınan kaporada, altın fiyatındaki artış riski kuyumcuya geçer. Bu riski yönetmek isteyen kuyumcunun, kapora fişinde fiyatın sabitlenip sabitlenmediğini açıkça yazması, cayma parası istiyorsa bunu müşteriyle açıkça konuşup belgeye geçirmesi ve tek taraflı, müşteri aleyhine dengesiz matbu şartlardan kaçınması gerekir. Ayrıca kaporanın tahsil edildiğinin usulüne uygun olarak belgelendirilmesi ve teslim tarihinin gerçekçi belirlenmesi, ileride doğabilecek ihtilafları önler. Fiyat sabitleyen kuyumcunun teslimden kaçınması hâlinde tazminat sorumluluğu, kapora tutarıyla sınırlı değildir; müşterinin fiyat farkı zararını da kapsayabilir.

Kuyumcuda Kaporada Sık Yapılan Hatalar

• Fiyatın sabitlenip sabitlenmediğini yazdırmamak. Uyuşmazlığın çözümü çoğu zaman yalnızca bu bilgiye bağlıdır.
• Kaporayı cayma parası sanmak. Aksi kararlaştırılmadıkça kapora bağlanma parasıdır; tek başına cayma hakkı vermez (TBK m.177).
• Elden ve belgesiz kapora vermek. Yüksek tutarlarda ispat güçlüğü doğar.
• Süre vermeden sözleşmeden döndüğünü bildirmek. Süre verilmesi gereken hâllerde önce uygun süre tanınmalıdır (TBK m.123-124).
• Seçimlik hakkı açıkça bildirmemek. İfadan vazgeçip tazminat isteyecek müşteri bunu hemen bildirmelidir (TBK m.125/2).
• Matbu şartları sorgusuz kabul etmek. Müzakere edilmemiş, tüketici aleyhine dengesiz şartlar hükümsüz olabilir (TKHK m.5).

Altın alırken değil satarken yaşanan ödeme uyuşmazlığı, yani kuyumcuya satılan altının bedelinin ödenmemesi için kuyumcuya altın sattım, parayı ödemiyor rehberimize bakılabilir.

Kaporanın veya altın bedelinin kredi kartıyla ödenmesi hâlinde taksit sınırları, komisyon yasağı ve teslim edilmeyen altında karta itiraz kredi kartıyla altın alınır mı rehberimizde anlatılmıştır.

Kapora verilerek alınan takının teslimden sonra kırılması veya taşının düşmesi hâlinde ayıplı mal hakları için altın bilezik kırıldı, kolye koptu rehberimize bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kuyumcuya verilen kapora geri alınır mı?

Kapora, aksi kararlaştırılmadıkça sözleşmenin yapıldığının kanıtıdır ve bedelden düşülür (TBK m.177). Sözleşme kuyumcunun kusuruyla ifa edilmezse sözleşmeden dönülerek kapora geri istenebilir (TBK m.125). Kapora açıkça cayma parası ise vazgeçen müşteri kaporayı bırakır (TBK m.178).

Altın fiyatı yükseldi, kuyumcu kapora verdiğim altını vermiyor; ne yapabilirim?

Fiyat sabitlenmişse kuyumcu anlaşılan fiyattan teslim etmek zorundadır. Uygun bir süre verip teslim ve gecikme tazminatı, fiyat farkı dâhil zararınızın tazmini veya sözleşmeden dönüp kaporanın iadesi seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz (TBK m.123, 125).

Kuyumcu fiyat yükseldi diye fark isteyebilir mi?

Fiyat kapora günü sabitlendiyse hayır; anlaşılan bedel bağlayıcıdır. Fiyatın teslim günündeki altın fiyatına göre belirleneceği kararlaştırıldıysa, müşteri teslim günündeki fiyatı öder (TBK m.207/3).

Altın fiyatı düştü, vazgeçersem kaporam yanar mı?

Kapora bağlanma parasıysa müşteri yalnızca kaporayı bırakarak sözleşmeden kurtulamaz; kuyumcu da kaporayı kendiliğinden ceza olarak alıkoyamaz, ancak gerçek zararını isteyebilir. Kapora açıkça cayma parası olarak kararlaştırıldıysa vazgeçen müşteri kaporayı bırakır (TBK m.178).

Kapora ile cayma parası arasındaki fark nedir?

Kapora kural olarak bağlanma parasıdır ve sözleşmenin yapıldığının kanıtıdır (TBK m.177). Cayma parası ise yalnızca açıkça kararlaştırılırsa vardır ve taraflara sözleşmeden cayma yetkisi verir (TBK m.178).

Kuyumcu kaporanın iki katını öder mi?

Yalnızca kapora açıkça cayma parası olarak kararlaştırılmış ve kuyumcu sözleşmeden caymışsa; bu durumda kuyumcu aldığının iki katını geri verir (TBK m.178). Bağlanma parasında ise kuyumcunun sorumluluğu temerrüt hükümlerine göre belirlenir.

Fişte “kapora iade edilmez” yazıyor, geçerli mi?

Tüketiciyle müzakere edilmeden konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür (TKHK m.5). Açıkça konuşulup iki taraf için de geçerli kılınan bir cayma parası düzenlemesi ise kural olarak geçerlidir.

Kuyumcu altın fiyatının yükselmesini aşırı ifa güçlüğü olarak ileri sürebilir mi?

TBK m.138, öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü durumları kapsar. Altın fiyatındaki dalgalanma kuyumcu için öngörülebilir bir risk olduğundan şartların oluşması güçtür; üstelik bu hüküm tek taraflı dönme yetkisi vermez, hâkime başvuru gerektirir.

Kuyumcu teslim etmezse fiyat farkını isteyebilir miyim?

Evet. İfadan ve gecikme tazminatından vazgeçtiğinizi hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararınızı isteyebilirsiniz (TBK m.125/2). Aynı altını başka yerden daha pahalıya aldıysanız aradaki fark bu zararın kapsamındadır.

Kuyumcuya süre vermem gerekir mi?

Karşılıklı sözleşmelerde temerrüt hâlinde kural olarak uygun bir süre verilir (TBK m.123). Kuyumcunun tutumundan süre vermenin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa, örneğin kesin olarak teslim etmeyeceğini bildirmişse, süre verilmesine gerek yoktur (TBK m.124).

İsim yazılı kolye için verdiğim kaporayı geri alabilir miyim?

Ismarlama takı eser sözleşmesi niteliği taşıyabilir. İş sahibi, yapılan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir (TBK m.484); kuyumcu bunları kaporadan düşer, kalanı iade etmelidir.

Kapora için fiş almadım, nasıl ispat ederim?

Havale veya kart dekontu, kuyumcuyla yazışmalar ve tanıklar delil olabilir. Değeri 2026 yılında 41.000 TL’yi aşan işlemler kural olarak senetle ispat edilir (HMK m.200); ancak karşı tarafın verdiği veya gönderdiği belgeler delil başlangıcı sayılabilir (HMK m.202).

Kuyumcuyla kapora uyuşmazlığında nereye başvurulur?

2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur; üzerindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır ve ardından tüketici mahkemesinde dava açılır (TKHK m.68, 73/A).

Kuyumcu kaporayı alıp kaçtı; suç mu?

Teslim niyeti olmadan kapora toplanmışsa dolandırıcılık gündeme gelir; tacirin ticari faaliyeti sırasında işlenen dolandırıcılık nitelikli hâldir ve 3-10 yıl hapis gerektirir (TCK m.158/1-h).

Fiyatın teslim günü belirleneceği kararlaştırıldıysa kaporam ne işe yarar?

Bu durumda da sözleşme kurulmuştur ve kapora bedelden düşülür (TBK m.177/2). Bedel teslim günündeki altın fiyatına göre belirlenir; durum ve koşullara göre belirlenebilen bedel kararlaştırılmış bedel hükmündedir (TBK m.207/3).

Kuyumcu siparişi iptal etme hakkını fişte saklı tutmuş; bu geçerli mi?

Yalnızca kuyumcuya iptal hakkı tanıyan, müşteriye ise benzer bir imkân vermeyen tek taraflı bir şart, tüketici aleyhine dengesizlik yaratıyorsa haksız şart olarak hükümsüz sayılabilir (TKHK m.5).

Kuyumcuya Ticaret Bakanlığına şikâyet edebilir miyim?

Evet. Kuyum işletmesi yanıltıcı bilgi veremez ve haksız ticari uygulamalarda bulunamaz (Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.11/2-c, ç). Aykırılık 6585 s.K. m.18/1-(i) uyarınca idari para cezası gerektirir.

Kapora fişinde neler yazmalı?

Ürünün türü, gramı ve ayarı; fiyatın sabitlenip sabitlenmediği ve sabitlendiyse tutarı; kaporanın bağlanma parası mı cayma parası mı olduğu; teslim tarihi; iş yerinin unvanı ve tarafların imzası yazılmalıdır.

Bu yazı, yürürlükteki mevzuat esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kaporanın niteliği, fiyatın sabitlenip sabitlenmediği ve tarafların yazışmaları somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.