Tamire Verilen Altın Değişti veya Kayboldu: Eser Sözleşmesi (TBK 470-472), Kuyumcunun Hesap Verme Borcu, Fire, Ayar Raporu, Taş Değişimi, Hapis Hakkı ve Dava Dilekçesi

Bileziğin kilidini onartmak, yüzüğü büyütüp küçültmek, kolyenin zincirini lehimletmek veya eski bir takıyı yeniden işletmek için kuyumcuya bırakılan altının kaybolması, eksik gramla ya da daha düşük ayarlı bir parçayla değiştirilmiş olarak iade edilmesi, kuyum sektöründe sık yaşanan bir uyuşmazlıktır. Tamir ilişkisi TBK m.470 ve devamı maddelerindeki eser sözleşmesidir: kuyumcu yüklenici, altın sahibi iş sahibidir. TBK m.471 uyarınca yüklenici üstlendiği işi özenle yapmakla yükümlüdür; m.472 uyarınca malzeme iş sahibi tarafından sağlanmışsa, bu malzemeyi özenle kullanmak, kullanımı hakkında hesap vermek ve kalanı iade etmek zorundadır. Kuyumcunun borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi hâlinde TBK m.112 uyarınca kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür; ispat yükü altın sahibinde değil kuyumcudadır. Tüketici bakımından 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmete ilişkin hükümleri ayrıca uygulanır ve tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme seçimlik haklarını kullanabilir. Altının kasıtlı olarak daha düşük ayarlı bir parçayla değiştirilmesi TCK m.155’teki güveni kötüye kullanma kapsamında değerlendirilir; bu eylemin meslek ve sanat ilişkisinin gereği olarak teslim edilen eşya hakkında işlenmesi nitelikli hâldir. Kuyumcu, tamir ücreti ödenene kadar TMK m.950 uyarınca parçayı hapis hakkına sahiptir; ancak ilgisiz bir alacak için parçayı alıkoyamaz. Uyuşmazlığın sonucunu çoğu zaman teslim anında düzenlenen tamir fişi, tartım kaydı ve iade sonrası alınan ayar raporu belirler. Bu rehber, tamire verilen altında hakları, ispatı, ceza yolunu ve dava sürecini mevzuat maddeleriyle anlatır.

Tamir İlişkisinin Hukuki Niteliği: Eser Sözleşmesi

TBK m.470’e göre eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Kuyumcunun bir takıyı onarması, boyutunu değiştirmesi, lehimlemesi, cilalaması veya eski bir parçayı eritip yeniden işlemesi, belirli bir sonucun meydana getirilmesini içerdiğinden eser sözleşmesi niteliğindedir. Tamir sırasında kuyumcu altını aynı zamanda saklamaktadır; bu nedenle tamir için bırakılan altının kaybolması veya hasar görmesi, hem eser sözleşmesinin hem de saklama borcunun ihlali olarak değerlendirilir.

TBK m.471 uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmekle yükümlüdür; özen borcunun belirlenmesinde aynı alanda faaliyet gösteren basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. TBK m.472 uyarınca malzeme iş sahibi tarafından sağlanmışsa, ki tamirde altın her zaman iş sahibinindir, yüklenici bu malzemeyi gereken özeni göstererek kullanmak, kullanımı ile ilgili hesap vermek ve kalanı iş sahibine geri vermekle yükümlüdür. Bu hüküm, kuyumcunun tamir sırasında kullanılan veya çıkarılan altın için hesap verme borcunun kanuni dayanağıdır. Eser sözleşmesinde yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin genel kurallar tadilat ve usta sorumluluğu rehberimizde anlatılmıştır.

Tipik Uyuşmazlıklar

Tamir uyuşmazlıkları birkaç tipik olayda yoğunlaşır. Birincisi gram eksikliğidir: iade edilen parça, teslim edilenden belirgin biçimde hafiftir ve kuyumcu farkı “fire” ile açıklar. İkincisi ayar farkıdır: iade edilen parça görünüşte aynıdır ancak ayar raporunda daha düşük ayarlı çıkar; bu durum, parçanın tamamen veya kısmen değiştirildiğini gösterir. Üçüncüsü taş değişimidir: pırlantalı bir yüzüğün tırnak onarımı sırasında taşın daha küçük, daha düşük nitelikli veya laboratuvar üretimi bir taşla değiştirilmesi. Dördüncüsü kayıptır: kuyumcu parçanın kaybolduğunu, çalındığını veya karıştırıldığını bildirir. Beşincisi uzun süreli bekletmedir: parça aylarca teslim edilmez. Altıncısı ise işçilik kusurudur: onarılan kilidin kısa sürede yeniden açılması, lehim yerinin kırılması veya yüzeyin zarar görmesi.

Fire Nedir, Ne Kadarı Makuldür?

Kuyumculuk işçiliğinde lehim, kesme, törpüleme ve cilalama gibi işlemler sırasında çok küçük miktarda altın kaybı olabilir; bu kayba fire denir. Fire, işlemin türüne göre değişir: basit bir kilit değişiminde veya cilada fire yok denecek kadar azdır; bir yüzüğün boyutunun küçültülmesinde çıkarılan parça ise fire değil, iş sahibine iade edilmesi gereken altındır. Eski bir takının eritilip yeniden işlenmesinde ise döküm ve rafinaj sırasında daha belirgin bir kayıp ortaya çıkabilir. Hangi fire oranının makul olduğu, işlemin türüne ve sektörün teknik kurallarına göre bilirkişi tarafından değerlendirilir.

Kuyumcunun “fire” açıklaması, TBK m.472’deki hesap verme borcunu ortadan kaldırmaz. Kuyumcu, hangi işlemde ne kadar altının neden eksildiğini açıklamak zorundadır. Boyut küçültmede çıkarılan parçanın iade edilmemesi, işçilik gerektirmeyen bir işlemde gram kaybı olması veya kaybın işlemin niteliğiyle açıklanamayacak kadar büyük olması, borca aykırılık oluşturur. En güvenli yol, işlemden önce kuyumcudan beklenen fire hakkında bilgi almak ve bunu tamir fişine yazdırmaktır.

Eski Takının Eritilip Yeniden İşlenmesi

Tamir uyuşmazlıklarının en karmaşık türü, eski takıların eritilerek yeni bir parçaya dönüştürülmesidir: annesinden kalan bilezikleri eritip yeni bir set yaptırmak veya kırık parçaları birleştirip tek bir kolye yaptırmak gibi. Bu işlemde teslim edilen altının miktarı ve ayarı ile ortaya çıkan yeni parçanın miktarı ve ayarı karşılaştırılır. Eritme ve döküm sırasında bir miktar kayıp olması doğaldır; ancak asıl uyuşmazlık, teslim edilen eski parçaların ayarının ne olduğu konusunda çıkar. Kuyumcu, eski parçaların beyan edilenden düşük ayarlı olduğunu ve bu nedenle yeni parçanın daha az altın içerdiğini ileri sürebilir.

Bu riski ortadan kaldırmanın yolu, eritmeden önce teslim edilen parçaların ayarının belgelenmesidir. Parçalar kuyumcuya teslim edilmeden önce bağımsız bir ayar evinde incelettirilebilir veya en azından kuyumcunun ölçtüğü ayar ve gram tamir fişine yazdırılabilir. Fişte teslim edilen altının has karşılığı, beklenen fire oranı, yeni parçada kullanılacak ayar ve varsa kuyumcunun ekleyeceği altın ile işçilik bedeli açıkça gösterilmelidir. Yeni parçanın tesliminde ise ayar raporu alınarak, has altın hesabının fişteki taahhütle uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Pırlantalı Takılarda Tamir ve Taş Güvenliği

Pırlantalı takılarda en sık yapılan işlemler tırnak onarımı, yüzük boyutunun değiştirilmesi ve taşın yeniden sabitlenmesidir. Bu işlemlerin bir kısmında taş yuvasından çıkarılır; bu da taşın değiştirilmesi riskini doğurur. Taşın değiştirilip değiştirilmediği, çıplak gözle çoğu zaman anlaşılamaz: aynı görünümde daha küçük bir pırlanta, daha düşük renk veya berraklıkta bir taş ya da laboratuvar üretimi bir elmas yerleştirilebilir. Bu nedenle pırlantalı bir takı tamire verilmeden önce taşın ölçüleri, varsa sertifika numarası ve kuşak yazıtı kayda geçirilmeli, yüksek çözünürlüklü fotoğrafları çekilmelidir.

Tamir fişine taşın sayısı, yaklaşık karatı ve varsa sertifika numarası yazdırılmalı; taşın sökülüp sökülmeyeceği ve sökülecekse bunun iş sahibinin huzurunda yapılıp yapılmayacağı konuşulmalıdır. İade sonrasında şüphe varsa taş bağımsız bir gemoloji laboratuvarında incelettirilmeli ve sertifikadaki değerlerle karşılaştırılmalıdır. Kuşak yazıtının bulunmaması veya sertifika numarasıyla eşleşmemesi, taşın değiştirildiğinin güçlü bir göstergesidir.

İspat: Tamir Fişi, Tartım ve Ayar Raporu

Tamir uyuşmazlıklarında her şey, teslim ve iade anındaki kayda bağlıdır. Teslim sırasında kuyumcudan, parçanın cinsini, gramını, ayarını, varsa taşlarını ve yapılacak işlemi gösteren imzalı bir tamir fişi alınmalıdır. Parçanın teslim anında fotoğrafının çekilmesi, özellikle taşlı ürünlerde taşların görünümünün kayda geçirilmesi gerekir. Kuyumcunun tarttığı gram fişe yazılmalı, mümkünse tartım anı videoya alınmalıdır. İade sırasında ise parça aynı hassas tartıda tartılmalı ve fişle karşılaştırılmalıdır. Farklılık varsa, iade anında durum yazılı olarak kuyumcuya bildirilmeli ve parça hemen bağımsız bir ayar evinde incelettirilmelidir.

TBK m.112 uyarınca borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Bu kural, tamir uyuşmazlıklarında ispat yükünü önemli ölçüde değiştirir: altın sahibi, altını belirli gram ve ayarla teslim ettiğini ve eksik veya farklı nitelikte geri aldığını ispat ettiğinde, farkın kendi kusuru olmadan meydana geldiğini ispat etmek kuyumcuya düşer. Ayar raporunun ve tartım kaydının delil değeri, bu nedenle belirleyicidir. Dava açılmadan önce parçanın niteliğinin bilirkişi tarafından tespiti için HMK m.400 uyarınca delil tespiti istenebilir. Ayar tespitinin usulü ayar evi raporu, delil tespiti delil tespiti talebi rehberlerimizde anlatılmıştır.

Tüketici Hakları: Ayıplı Hizmet

Tamir hizmetini kişisel kullanımı için alan kişi tüketicidir ve 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmete ilişkin hükümleri uygulanır. Taraflarca kararlaştırılan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan hizmet ayıplıdır. Ayıplı hizmetle karşılaşan tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, eser sözleşmelerinde ücretsiz onarım, ayıp oranında bedel indirimi veya sözleşmeden dönme seçimlik haklarından birini kullanabilir; ayrıca uğradığı zararın tazminini de isteyebilir. Tamirde bu hakların yanında, iade edilmeyen veya değiştirilen altın için aynı gram ve ayarda altının teslimi ya da değerinin ödenmesi talep edilir. Ayıplı hizmete ilişkin hakların genel çerçevesi ayıplı hizmet ve tüketicinin hakları rehberimizde anlatılmıştır.

Tüketici olmayan, örneğin başka bir kuyumcu adına tamir yaptıran bir işletme bakımından ise Borçlar Kanununun eser sözleşmesindeki ayıp hükümleri uygulanır: iş sahibi yapıtı teslim aldıktan sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıp varsa yükleniciye uygun bir süre içinde bildirmek zorundadır; yapıtın ayıplı olmasından doğan davalar kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir, ancak yüklenicinin ağır kusuru varsa bu süre uygulanmaz.

Kayıp ve Beklenmedik Olay: Kuyumcu Ne Zaman Sorumlu Değildir?

Kuyumcunun, tamir için bırakılan parçanın kaybolması veya çalınması hâlinde sorumluluktan kurtulabilmesi için kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmesi gerekir. Parçanın dükkânda başka bir müşteriye yanlışlıkla verilmesi, karıştırılması veya güvenli olmayan bir yerde bırakılması kuyumcunun kusurudur. İşyerinde meydana gelen bir hırsızlık veya soygun hâlinde ise kuyumcunun güvenlik önlemlerini alıp almadığı değerlendirilir; kasa ve alarm gibi olağan önlemler alınmamışsa kusur söz konusudur. Tamamen önlenemeyen ve kuyumcunun kusurunun bulunmadığı bir olayda sorumluluğun kapsamı ayrıca tartışılır; TBK m.483, yapıtın teslimden önce beklenmedik bir olayla yok olmasının sonuçlarını ayrıca düzenler. Kuyumcunun işyeri sigortasında müşteri emanetleri ve tamir altınları teminat altındaysa, sigorta tazminatından müşterinin zararının karşılanması da gündeme gelir; bu konu kuyumcu sigorta tazminatı rehberimizde anlatılmıştır.

Kuyumcunun Hapis Hakkı ve Tamir Ücreti

Tamir ücreti ödenmediği sürece kuyumcu, parçayı teslim etmekten kaçınabilir. TMK m.950 uyarınca muaccel bir alacağın alacaklısı, borçlunun rızasıyla zilyetliğinde bulunan taşınır mallarını, alacağı ile bu mallar arasında bağlantı bulunması koşuluyla, alacağı ödeninceye kadar hapis hakkına sahiptir. Tamir ücreti ile tamir edilen parça arasındaki bağlantı açıktır. Ancak kuyumcu, müşterinin başka bir borcu, örneğin önceki bir alışverişten kalan bakiye için, tamire bırakılan parçayı alıkoyamaz; bu durumda bağlantı koşulu yoktur. Ücret önceden kararlaştırılmamışsa TBK m.481 uyarınca yapıtın değeri ve yüklenicinin giderleri göz önünde tutularak belirlenir; kuyumcunun işlem sonrasında beklenmedik biçimde yüksek bir ücret talep etmesi hâlinde bu ölçüt uygulanır.

Teslim Alınmayan Tamir Parçaları

Uygulamada sık karşılaşılan bir başka durum, müşterinin tamire bıraktığı parçayı uzun süre almamasıdır. Kuyumcu bu parçayı süresiz olarak saklamak zorunda değildir; ancak parça müşterinin mülkiyetindedir ve kuyumcu onu satamaz, eritemez veya kendi stokuna katamaz. Kuyumcunun izleyeceği yol, müşteriye yazılı bildirimde bulunarak parçayı teslim almaya çağırmak ve ödenmemiş bir tamir ücreti varsa bunu belirtmektir. Müşteri buna rağmen parçayı almazsa alacaklının temerrüdü söz konusu olur ve TBK m.107 uyarınca kuyumcu, edimini hâkimin belirleyeceği bir yere tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Kuyumcunun parçayı kendiliğinden satması veya eritmesi ise güveni kötüye kullanma riskini doğurur.

Müşteri açısından ise parçayı almamak, sonradan “parçam değişti” iddiasının ispatını zorlaştırır; çünkü uzun süre geçtikten sonra teslim edilen parçanın durumunu tartışmak güçleşir. Bu nedenle tamir tamamlandığında parçanın kısa sürede teslim alınması ve teslim anında tartım ve kontrolün yapılması, müşterinin kendi haklarını korumasının da yoludur.

Ceza Yolu: Değiştirme ve İade Etmeme

Kuyumcunun tamire bırakılan altını kasıtlı olarak daha düşük ayarlı veya daha hafif bir parçayla değiştirmesi, pırlantayı değersiz bir taşla değiştirmesi ya da parçayı hiç iade etmeyip kendisi için kullanması, TCK m.155’teki güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur: kuyumcu, belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilen mal üzerinde bu amaç dışında tasarrufta bulunmaktadır. Suçun meslek ve sanat ilişkisinin gereği olarak teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi TCK m.155/2’deki nitelikli hâldir ve daha ağır ceza gerektirir; tamir için kuyumcuya teslim, bu ilişkinin tipik örneğidir. Temel hâl şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Güveni kötüye kullanmanın unsurları güveni kötüye kullanma suçu rehberimizde anlatılmıştır.

Ceza soruşturmasında savcılık, kuyumcunun iş kayıtlarını, tamir fişlerini, kamera kayıtlarını ve benzer şikâyetleri araştırır. Aynı kuyumcu hakkında birden fazla müşterinin benzer iddiası, değiştirmenin sistematik olduğunu gösterebilir. Kuyumcunun iade anında farkı kabul edip gidermesi ise TCK m.168’deki etkin pişmanlık hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Pırlanta değişiminde taşın niteliğinin tespiti pırlanta sertifikası sahte çıktı rehberimizdeki yöntemlerle yapılır.

Kuyumcu İçin İyi Uygulama: Tamir Kabulü

Tamir uyuşmazlıkları yalnızca müşteriler için değil, dürüst çalışan kuyumcular için de risk taşır: iyi niyetle yapılan bir işlemden sonra müşterinin “altınım değişti” iddiasıyla karşılaşmak, hem ticari itibar hem de ceza soruşturması riski doğurur. Kuyumcunun bu riske karşı en etkili koruması, her tamir kabulünde standart bir protokol uygulamasıdır. Parçanın müşterinin önünde tartılması, ayarının ölçülmesi, fotoğrafının çekilmesi, yapılacak işlem ve beklenen firenin fişe yazılması ve fişin bir nüshasının müşteriye verilmesi, sonradan çıkabilecek iddialara karşı kuyumcunun elindeki en güçlü delildir. Tamir için bırakılan parçaların emanet defterine kaydedilmesi ve işyeri sigortasında müşteri emanetlerinin teminat altına alınması da ayrıca önemlidir. Kuyumcuda sayımda altın eksiği çıkması hâlinde haklı fesih, maaştan kesinti yasağı ve tazminat için kuyumcuda altın eksiği rehberimize bakılabilir.

Başvuru Yolu

Tüketici bakımından uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurulur; tamire bırakılan altının değeri çoğu zaman hakem heyeti sınırını aşar. Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda ise ticaret mahkemesi görevlidir ve para alacağına ilişkin davalarda arabuluculuk zorunludur. Talep; aynı gram ve ayarda parçanın teslimi, bunun mümkün olmaması hâlinde değerinin ödenmesi, ödenen tamir ücretinin iadesi ve varsa ek zararların tazmini şeklinde kurulabilir. Güncel parasal sınır tüketici hakem heyeti parasal sınırı, dilekçe yapısı tüketici mahkemesi dava dilekçesi rehberlerimizde yer almaktadır.

Dava Dilekçesi Örneği: Tamirde Değiştirilen Bilezik

Aşağıdaki örnek, kilidi onarılmak üzere teslim edilen 22 ayar bir bileziğin, iade edildiğinde gramının azaldığı ve ayar raporunda 14 ayar çıktığı bir olay için hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

Tamire Vermeden Önce Kontrol Listesi

Kuyumcuya uzun süreli emanet bırakılan altının akıbeti kuyumcu kaçtı, tamir için bırakılan altının kuyumcudan çalınıp başkasına satılması çalıntı altının kuyumcudan geri alınması, kuyumcudan satın alınan altının düşük ayar çıkması ise düşük ayar çıkan altın rehberlerimizde anlatılmıştır. Düğün takılarının aidiyeti düğün takıları kime kalır rehberimizde yer almaktadır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Tamire verdiğim bilezik eksik gramla geldi. Ne yapmalıyım?

İade anında durumu kuyumcuya yazılı bildirin, bileziği hemen tarttırıp ayar raporu alın. Kuyumcu TBK m.472 uyarınca altını nasıl kullandığı hakkında hesap vermekle yükümlüdür; eksiklik fire ile açıklanamıyorsa aynı gramda altın veya değerini isteyebilirsiniz.

Kuyumcu “fire” diyor. Ne kadar fire olur?

İşlemin türüne göre değişir; cila veya kilit değişiminde fire yok denecek kadar azdır, yüzük küçültmede çıkan parça ise fire değil iade edilmesi gereken altındır. Makul fire oranı bilirkişi tarafından değerlendirilir.

Tamirden dönen altın düşük ayar çıktı. Bu suç mu?

Kasıtlı değiştirme, TCK m.155’teki güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur; meslek ve sanat ilişkisi gereği teslim edilen eşya hakkında işlenmesi nitelikli hâldir. Ayar raporu ve tamir fişiyle şikâyette bulunabilirsiniz.

Tamirdeki altın kayboldu, kuyumcu sorumlu mu?

Evet. TBK m.112 uyarınca kuyumcu kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür. Karıştırma, yanlış kişiye teslim veya yetersiz güvenlik kuyumcunun kusurudur.

Pırlantalı yüzüğümün taşı tamirde değiştirildi. Nasıl ispat ederim?

Teslim öncesi fotoğraflar, sertifika ve taşın kuşak yazıtı ile iade sonrası bağımsız gemolojik inceleme karşılaştırılır. Taşın niteliğinin tespiti için delil tespiti istenebilir.

Kuyumcu tamir ücretini ödemeden parçayı vermiyor. Hakkı var mı?

Evet. TMK m.950 uyarınca tamir ücreti ile parça arasında bağlantı bulunduğundan kuyumcu ücret ödeninceye kadar hapis hakkına sahiptir. Ancak başka bir borç için parçayı alıkoyamaz.

Tamir ücreti önceden söylenmedi, çok yüksek istendi. Ne olur?

TBK m.481 uyarınca ücret önceden belirlenmemişse yapıtın değeri ve yüklenicinin giderleri göz önünde tutularak belirlenir. Fahiş talebe itiraz edilebilir.

Kuyumcu aylardır tamirdeki parçamı vermiyor. Ne yapmalıyım?

Noter aracılığıyla ihtar çekerek makul bir süre verin; süre sonunda teslim edilmezse temerrüt hükümleri uygulanır ve parçanın teslimi ile zararlarınızın tazmini için dava açılabilir. Parçanın kullanıldığı şüphesi varsa şikâyette bulunun.

Tüketici olarak hangi haklarım var?

6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmete ilişkin hükümleri uyarınca hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme ile zararınızın tazminini isteyebilirsiniz.

Tamir fişi almadım. İspat edebilir miyim?

Fotoğraflar, kuyumcuyla yazışmalar, ödeme kaydı ve tanıklar ispata yardımcı olabilir; ancak gram ve ayarın ispatı zorlaşır. Bu nedenle her tamirde imzalı fiş almak en önemli önlemdir.

Kuyumcu işyerinde soygun olduğunu, parçamın da çalındığını söylüyor. Ne olur?

Kuyumcunun kusursuzluğunu ispat etmesi gerekir; olağan güvenlik önlemlerini almamışsa sorumludur. İşyeri sigortasında müşteri emanetleri teminat altındaysa zararın sigortadan karşılanması da gündeme gelir.

Eski bileziklerimi eritip yeni set yaptırdım, altın az geldi. Ne yapabilirim?

Teslim ettiğiniz altının has karşılığı ile yeni setin has karşılığını, fişteki fire oranını da dikkate alarak karşılaştırın. Açıklanamayan fark için kuyumcu TBK m.472 uyarınca hesap vermekle yükümlüdür; ayar raporu ispatın temelidir.

Kuyumcu olarak tamir parçası için ne tür kayıt tutmalıyım?

Müşterinin önünde tartım, ayar ölçümü, fotoğraf, işlem ve fire bilgisini içeren imzalı fiş ve emanet defteri kaydı tutun; iadeyi de müşterinin önünde tartarak yapın. İşyeri sigortanızda müşteri emanetlerinin teminat altında olup olmadığını kontrol edin.

Müşteri tamir parçasını yıllardır almıyor. Kuyumcu satabilir mi?

Hayır. Parça müşterinin mülkiyetindedir; kuyumcu yazılı bildirimle teslim almaya çağırmalı, müşteri almazsa TBK m.107 uyarınca parçayı hâkimin belirleyeceği yere tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Kendiliğinden satış veya eritme güveni kötüye kullanma riski doğurur.

Hangi mahkemede dava açılır?

Tüketici için değere göre hakem heyeti veya arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesi; tacirler arasında ticaret mahkemesi ve zorunlu arabuluculuk. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.