19 Eylül 2026

Hediye Edilen Altın Geri Alınır mı? Bağışlamadan Dönme (TBK 295-297), Sevgiliye, Eşe ve Nişanlıya Verilen Altın, Evlilik Vaadi, Ödünç Ayrımı, Tenkis ve Dava Dilekçesi

Sevgiliye, eşe, geline, çocuğa veya bir yakına hediye edilen altın, pırlanta ve mücevher, hukuken bağışlamadır ve kural olarak geri istenemez. TBK m.285’e göre bağışlama, bağışlayanın malvarlığından bir karşılık beklemeksizin bağışlanana kazandırmada bulunduğu sözleşmedir; bir taşınırın hediye amacıyla elden teslim edilmesiyle elden bağışlama tamamlanır. İlişkinin sona ermesi, ayrılık veya küslük tek başına geri alma sebebi değildir. Geri alma, yalnızca TBK m.295’te sınırlı olarak sayılan üç durumda mümkündür: bağışlananın bağışlayana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi, bağışlayana veya ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranması ya da yüklemeli bir bağışlamada yüklemeyi haklı bir sebep olmaksızın yerine getirmemesi. Bu durumlarda bağışlayan, bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde geri verme isteyebilir ve TBK m.297 uyarınca geri alma hakkını sebebi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanmalıdır. Nişanlılar arasındaki hediyeler ise TMK’nın nişanın bozulmasına ilişkin özel hükümlerine tabidir. Evlenme vaadine dayalı olarak verilen altında, evliliğin gerçekleşmemesi TBK m.77/2 anlamında gerçekleşmeyen bir sebep olarak sebepsiz zenginleşme iadesini gündeme getirebilir. Altının hediye değil ödünç ya da emanet olarak verildiği iddiasında ise ispat yükü, bunu ileri sürene düşer. Mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı olağan dışı altın hediyeleri TMK m.565 uyarınca tenkise tabi olabilir. Bu rehber, hediye edilen altının geri istenebileceği ve istenemeyeceği hâlleri, süreleri, ispatı ve dava yolunu mevzuat maddeleriyle anlatır.

Hediye ettiğiniz altını, pırlantayı veya mücevheri geri almak mı istiyorsunuz ya da size verilen altın için “hediye değildi, borçtu” iddiasıyla mı karşılaştınız?

Bağışlamadan dönme sebeplerinin değerlendirilmesi, bir yıllık sürenin hesabı, hediye ile ödünç ve emanet ayrımının ispatı, evlenme vaadine dayalı sebepsiz zenginleşme talebi, nişan hediyelerinin iadesi, miras hukukunda tenkis ve dava süreçlerinde Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Hediye edilen altın kural olarak geri istenemez; ayrılık veya ilişkinin bitmesi sebep değildir. Geri alma yalnızca TBK m.295’teki üç hâlde mümkündür: ağır suç, kanundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali veya yüklemenin yerine getirilmemesi. Süre, sebebin öğrenilmesinden itibaren 1 yıldır (TBK m.297). Nişan hediyeleri TMK’daki özel hükümlere tabidir. Altının ödünç veya emanet olduğunu iddia eden bunu ispat etmelidir. Ayrıntı için 0554 648 37 15.

Hediye Edilen Altın Hukuken Nedir?

TBK m.285’e göre bağışlama, bağışlayanın malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırmada bulunduğu sözleşmedir. Altın, pırlanta veya mücevherin hediye amacıyla verilmesi, hukuken bağışlamadır. Taşınır bir malın bağışlanması çoğu zaman elden bağışlama biçiminde, yani altının hediye kastıyla doğrudan teslim edilmesiyle gerçekleşir ve teslimle birlikte tamamlanır; bu işlem için yazılı bir sözleşme gerekmez. Teslimle birlikte altının mülkiyeti bağışlanana geçer. Bu nedenle bağışlayan, sonradan fikrini değiştirdiği, ilişkinin kötüye gittiği veya pişman olduğu için altını geri isteyemez.

Bu kuralın hukuki gerekçesi, bağışlamanın tamamlanmış bir mülkiyet devri olmasıdır. Kanun, bağışlayanın dönme imkânını yalnızca bağışlananın ağır bir kusurlu davranışı veya bağışlamaya bağlanan bir yüklemenin yerine getirilmemesi gibi sınırlı hâllerle kabul etmiştir. Bağışlamanın geri alınmasına ilişkin genel kurallar ve mirasçıların durumu bağışın geri alınması rehberimizde, bağışlama ile satışın karıştığı hâller ise karma bağışlama ve tenkis rehberimizde anlatılmıştır.

İlişki türüne göre hediye edilen altın

İlişkiKuralÖzel hüküm
Sevgili, arkadaşBağışlama; kural olarak geri istenemezTBK m.295 sebepleri
NişanlıNişan bozulursa özel iade kurallarıTMK nişan hükümleri
Eş (evlilik içinde)Bağışlayanın eşine kişisel mal kazandırmasıTBK m.295; TMK mal rejimi
Gelin veya damat (düğünde takılan)Takıldığı kişiye ait kabul edilirYargı içtihatları
Çocuk, torunBağışlama; miras hukukunda denkleştirme ve tenkisTMK m.565 vd.
Evlenme vaadiyle verilenSebep gerçekleşmezse iade tartışılırTBK m.77/2

Geri Alma Sebepleri: TBK m.295

TBK m.295 uyarınca bağışlayan, aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşmişse elden bağışlamayı veya yerine getirdiği bağışlama sözünü geri alabilir ve bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde bağışlama konusunun geri verilmesini isteyebilir: bağışlanan, bağışlayana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse; bağışlanan, bağışlayana veya onun ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmışsa; bağışlanan, yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemişse. Bu sebepler sınırlı sayıdadır ve genişletilemez.

Ağır suç, bağışlamadan sonra işlenmiş olmalıdır; öğretide bu kavramın dar yorumlanmaması, beden bütünlüğüne yönelik saldırılar, ağır hakaret ve tehdit gibi davranışların da bu kapsamda değerlendirilebileceği ve bağışlanan hakkında mahkûmiyet kararı verilmiş olmasının şart olmadığı kabul edilmektedir. Kanundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali ise özellikle aile ilişkilerinde gündeme gelir: eşler arasındaki sadakat ve yardım yükümlülüğü, çocukların ana ve babaya karşı yükümlülükleri bu kapsamdadır. Sevgililer arasında kanundan doğan böyle bir yükümlülük bulunmadığından, ikinci sebep çoğu zaman uygulanamaz; bu nedenle sevgiliye verilen altında geri alma, pratikte yalnızca ağır suç veya yükleme hâllerinde mümkündür.

Geri alma sebepleri ve altın örnekleri

SebepAltın hediyesinde örnekDeğerlendirme
Ağır suç (m.295/1)Bağışlananın bağışlayanı darp etmesi, ağır tehditBağışlamadan sonra işlenmeli; mahkûmiyet şart değil
Kanuni yükümlülüğün ihlali (m.295/2)Eşin sadakat yükümlülüğünü ağır ihlaliKanundan doğan yükümlülük gerekir
Yüklemenin yerine getirilmemesi (m.295/3)“Bu altını eğitimin için kullan” şartıyla verilen altının başka amaçla harcanmasıYükleme açıkça kararlaştırılmış olmalı
Ayrılık, küslük, pişmanlıkSevgilinin ilişkiyi bitirmesiGeri alma sebebi değil

Bağışlama Sözü ile Elden Bağışlama Arasındaki Fark

Altının henüz teslim edilmediği, yalnızca “sana şu altınları vereceğim” şeklinde bir söz verildiği durumlar da vardır. TBK m.288 uyarınca bağışlama sözü, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; sözlü olarak verilen bir altın hediyesi sözü, bağışlanana altının teslimini isteme hakkı vermez. Yazılı olarak verilmiş bir bağışlama sözünde ise TBK m.296 uyarınca bağışlayan, m.295’teki sebeplerden birinin varlığı hâlinde veya bağışlama sözünden sonra mali durumu, bağışlamanın yerine getirilmesini olağanüstü ağırlaştıracak ölçüde bozulmuşsa sözü geri alabilir ve ifadan kaçınabilir. Altın teslim edildikten sonra ise elden bağışlama tamamlanmıştır ve yalnızca m.295’teki sebepler uygulanır.

Söz ve teslim

DurumGeçerlilikGeri alma
Sözlü hediye sözü, teslim yokGeçersiz (TBK m.288)Söz bağlayıcı değil
Yazılı hediye sözü, teslim yokGeçerliTBK m.296: m.295 sebepleri veya mali durumun bozulması
Altın teslim edildi (elden bağışlama)Tamamlanmış bağışlamaYalnızca TBK m.295 sebepleri

Süre ve Geri Verilecek Miktar

TBK m.297 uyarınca bağışlayan, geri alma hakkını geri alma sebebini öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde kullanmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; bir yıl geçtikten sonra geri alma hakkı ortadan kalkar. Geri alma, bağışlanana yöneltilen bir irade beyanıyla yapılır; bağışlanan altını iade etmezse iade davası açılır. Geri alma beyanının noter aracılığıyla yapılması, sürenin korunduğunun ispatı bakımından önemlidir.

Geri verilecek miktar, bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesiyle sınırlıdır. Altın hâlâ bağışlananın elindeyse aynen iade istenir. Altın satılmış veya bozdurulmuşsa, satıştan elde edilen ve istem tarihinde hâlâ bağışlananın malvarlığında bulunan değer istenebilir; bağışlanan satış bedelini tamamen harcamış ve elinde bir şey kalmamışsa, geri istenebilecek bir zenginleşme de kalmamış olabilir. Bu nedenle geri alma sebebi ortaya çıktığında hızlı hareket edilmesi, altının elden çıkarılmasından önce ihtiyati tedbir istenmesi değerlendirilmelidir.

Hediye ettiğiniz altını geri almak için bir sebep ortaya çıktıysa, bir yıllık süreyi beklemeden noter aracılığıyla geri alma beyanında bulunun. Altının satılması veya bozdurulması ihtimali varsa, dava ile birlikte veya dava öncesinde ihtiyati tedbir istenerek altının elden çıkarılması önlenebilir.

Hediye mi, Ödünç mü, Emanet mi?

Altın uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında taraflar, altının hediye mi, ödünç mü yoksa emanet mi verildiğini tartışır. Altını veren kişi “borç olarak verdim” veya “saklaması için bıraktım”, alan kişi ise “bana hediye etti” der. Bu ayrım sonucu tamamen değiştirir: hediyede geri alma yalnızca m.295 sebepleriyle mümkünken, ödünçte altın her zaman geri istenebilir ve emanette altın sahibinde kalır. Kural olarak bir hakkın varlığını ileri süren taraf onu ispatla yükümlüdür; altını ödünç veya emanet olarak verdiğini iddia eden kişi, verme işleminin bu nitelikte olduğunu ispat etmelidir. Buna karşılık altının kendisine teslim edildiği sabit olan kişi, bunun bir bağışlama olduğunu ileri sürüyorsa, bağışlama iradesinin varlığı da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

İspat bakımından mesajlaşma kayıtları belirleyicidir: “bunu sana hediye ediyorum” mesajı bağışlama iradesini, “ay sonunda geri veririm” mesajı ödünç ilişkisini, “kasanda dursun” mesajı ise emaneti gösterir. Altının tutarı senetle ispat sınırını aşıyorsa, yazılı delil başlangıcı niteliğindeki bu mesajlarla tanık dinlenmesi mümkün olabilir. Ödünç verilen altının aynen iadesi ve icra takibi altın borcu ve aynen iade, emanet bırakılan altının akıbeti ise kuyumcu kaçtı rehberlerimizde anlatılmıştır.

Hediye, ödünç ve emanet

NitelikMülkiyetGeri istemeİspat
Hediye (bağışlama)Alana geçerYalnızca TBK m.295 sebepleriyleBağışlama iradesi
ÖdünçAlana geçer, aynı miktar iade borcuHer zaman (vade)Ödünç iradesi; ileri süren ispatlar
EmanetVerende kalırHer zaman aynenSaklama iradesi; ileri süren ispatlar

İspat: Hediyenin Niteliğini Gösteren Deliller

Hediye edilen altın uyuşmazlıklarında hem bağışlamanın varlığı hem de geri alma sebebi ispat edilmelidir. Altının kim tarafından, ne zaman ve hangi amaçla satın alındığını gösteren kuyumcu faturası, kart ekstresi veya banka dekontu ilk delildir. Hediye anına ilişkin mesajlar, özel gün kartları, fotoğraflar ve sosyal medya paylaşımları, verme işleminin hediye kastıyla mı, bir koşula bağlı olarak mı yoksa ödünç olarak mı yapıldığını gösterir. Yüklemeli bağışlamada yüklemenin varlığı ve içeriği, evlenme vaadine bağlı verme işleminde ise bu amacın açıkça ortaya konulduğu yazışmalar belirleyicidir. Geri alma sebebinin ispatında ise ağır suç için soruşturma belgeleri ve tanıklar, kanuni yükümlülüğün ihlali için aile ilişkisine dair deliller kullanılır.

Deliller ve gösterdikleri

DelilGösterdiği
Kuyumcu faturası, kart ekstresiAltını kimin aldığı ve değeri
“Bu senin hediyen” mesajı, özel gün kartıBağışlama iradesi
“Düğün için kullan” mesajıYükleme
“Evleneceğimiz için” yazışmasıEvlenme amacına bağlılık
“Ay sonunda geri veririm” mesajıÖdünç ilişkisi
Soruşturma belgesi, tanıkAğır suç veya yükümlülük ihlali
Değerli bir altın veya mücevher hediyesini bir koşula bağlamak istiyorsanız, örneğin “düğünde kullanılmak üzere” veya “eğitim masrafları için”, bu koşulu kısa bir yazılı notla veya mesajla açıkça belirtin. Koşulun yazılı olması, yükleme ihlali hâlinde TBK m.295/3’e dayanarak geri almanın ispatını kolaylaştırır.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Durumlar

Evlilik teklifinde verilen tek taş yüzük, teklifin reddedilmesi veya kısa süre içinde ilişkinin bitmesi hâlinde sık tartışılan bir örnektir. Teklif kabul edilip taraflar nişanlanmışsa nişan hükümleri uygulanır; teklif reddedilmiş ancak yüzük kabul edilmişse, yüzüğün evlenme amacına bağlı olarak verildiği açık olduğundan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi gündeme gelebilir. Doğum günü, yıldönümü veya bayram gibi özel günlerde verilen olağan hediyeler ise saf bağışlama niteliğindedir ve ilişkinin bitmesi bunları geri istemeye imkân vermez.

Çocuğa veya torununa bayramda, doğumda ya da sünnette takılan altınlar çocuğun malıdır. Ana ve baba velayet süresince çocuk mallarını yönetme hakkına ve yükümlülüğüne sahiptir; ancak bu yönetim çocuğun yararına yapılmalıdır. Çocuğa hediye edilen altının ana veya baba tarafından kendi ihtiyaçları için bozdurulması, özellikle boşanma süreçlerinde uyuşmazlık konusu olur. Büyükanne veya büyükbabanın torununa verdiği altını, ana ve babayla aralarındaki bir anlaşmazlık nedeniyle geri istemesi ise yine TBK m.295’teki sebeplere bağlıdır ve torunun kendisine yöneltilebilecek bir kusur bulunmadıkça kural olarak mümkün değildir.

Evlenme Vaadiyle Verilen Altın ve Nişan Hediyeleri

Evlenme vaadine dayanarak, örneğin “evleneceğimiz için bunu sana veriyorum” diyerek verilen altın, evlilik gerçekleşmezse ayrı bir değerlendirme gerektirir. TBK m.77/2 uyarınca geçerli olmayan veya gerçekleşmeyen ya da sona eren bir sebebe dayanarak bir şey elde edilmesi hâlinde sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır. Altının evlilik amacına bağlı olarak verildiği ispatlanabilirse, evliliğin gerçekleşmemesi bu sebebin gerçekleşmemesi anlamına gelir ve iade talebi gündeme gelir. Sebepsiz zenginleşmenin genel kuralları sebepsiz zenginleşme rehberimizde anlatılmıştır.

Taraflar resmen nişanlanmışsa, nişanlılar arasındaki hediyeler Türk Medeni Kanunundaki nişanın bozulmasına ilişkin özel hükümlere tabidir: nişanlanmanın evlenme dışındaki bir sebeple sona ermesi hâlinde nişanlıların birbirine ve ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların nişanlılardan birine verdikleri alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir ve bu istemler kısa bir süreye tabidir. Nişan yüzüğü, nişanda takılan altınlar ve alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesi nişanlanmanın bozulması ve hediyelerin iadesi ile nişan bozuldu, yüzük ve hediyeler rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Eşe Hediye Edilen Altın ve Boşanma

Evlilik süresince eşlerden birinin diğerine hediye ettiği altın, pırlanta veya mücevher, boşanma sırasında sıkça tartışılır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, eşin miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız olarak kazandığı malvarlığı değerleri kişisel mal sayılır; eşten hediye olarak alınan altın bu nedenle hediye edilen eşin kişisel malı niteliği taşır. Boşanma sırasında hediye eden eşin “ben aldım, geri isterim” talebi, kural olarak bu nedenle kabul görmez. Ancak bağışlamadan sonra hediye edilen eşin sadakat yükümlülüğünü ağır biçimde ihlal etmesi gibi TBK m.295’teki bir sebep varsa, bir yıllık süre içinde geri alma gündeme gelebilir.

Düğünde takılan altınlar ise farklı bir kategoridir: yargı uygulamasında, aksine bir anlaşma veya örf bulunmadıkça, düğünde kadına takılan ziynet eşyasının kadına ait olduğu kabul edilir; takıyı takanın kim olduğu sonucu değiştirmez. Düğün takılarının aidiyeti ve boşanmada iadesi düğün takıları kime kalır ve düğünde takılan altınlar kimin rehberlerimizde anlatılmıştır.

Aile İçinde Altın Hediyeleri ve Miras

Ana ve babanın çocuklarından birine veya torununa hayattayken yüklü miktarda altın hediye etmesi, mirasbırakanın ölümünden sonra mirasçılar arasında uyuşmazlık yaratabilir. TMK m.565, saklı payları zedeleyen bazı sağlararası kazandırmaların tenkise tabi olduğunu düzenler; mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı olağan hediyeler dışındaki bağışlamalar ve saklı pay kurallarının çiğnenmesi amacıyla yaptığı kazandırmalar bu kapsamdadır. Bu durumda saklı paylı mirasçılar, tenkis davasıyla hediye edilen altının saklı paylarını zedeleyen kısmının iadesini isteyebilir. Yaşlı veya hasta bir kişinin, algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılarak altınlarını “hediye” adı altında vermeye yönlendirilmesi ise irade sakatlığı ve ceza hukuku boyutlarıyla ayrıca değerlendirilir.

Hediye edilen altının vergi boyutu da unutulmamalıdır: sağlararası karşılıksız intikaller veraset ve intikal vergisine tabidir; ancak örf ve adete göre verilmesi mutat hediyeler istisnadır ve ivazsız intikallerde her yıl ilan edilen bir istisna tutarı uygulanır. Tenkis davasının yapısı tenkis davası, mirasta ve hediyede altının vergi durumu mirasta altın ve veraset vergisi, eşin miras payı ise eşin miras payı rehberlerimizde yer almaktadır.

Aile içi altın hediyelerinde dikkat edilecekler

DurumHukuki sonuçDayanak
Ölümden önceki bir yıl içinde yüklü altın hediyesiTenkise tabi olabilirTMK m.565
Saklı payı çiğneme amacıyla hediyeTenkise tabiTMK m.565
Olağan hediye (bayram, doğum günü)Tenkis dışıTMK m.565
Yaşlının iradesinin yönlendirilmesiİrade sakatlığı; dolandırıcılıkTBK m.36; TCK m.157-158
Mutat hediyeVeraset ve intikal vergisinden istisnaVİVK m.4/c

Hile veya Korkutmayla Verilen Altın

Altının hediye olarak verilmesi, bağışlayanın hile veya korkutma altında oluşan iradesine dayanıyorsa durum farklıdır. Örneğin bağışlanan, gerçek dışı bir hastalık, borç veya acil ihtiyaç hikâyesi anlatarak altın hediye edilmesini sağlamışsa, bağışlayan TBK m.36 uyarınca aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığını, aldatmayı öğrendiği andan itibaren bir yıl içinde bildirebilir. Bu durumda bağışlamanın TBK m.295’teki sebeplere bağlı olmaksızın iptali mümkündür ve altın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenir. Sosyal medya üzerinden kurulan duygusal ilişkilerle altın ve para toplanması gibi durumlar ise dolandırıcılık suçunu da oluşturabilir. İrade sakatlıklarının genel kuralları hata, hile ve korkutma, dolandırıcılığın unsurları dolandırıcılık suçu rehberlerimizde anlatılmıştır.

Geri Alma Süreci Adım Adım

Geri alma hakkı yenilik doğuran bir haktır ve bağışlanana yöneltilecek bir irade beyanıyla kullanılır; mahkeme kararı gerektirmez. Ancak bağışlanan altını gönüllü olarak iade etmezse, iade için dava açılması gerekir. Sürecin ilk adımı, geri alma sebebinin ve öğrenme tarihinin belgelenmesidir. İkinci adım, bir yıllık süre içinde noter aracılığıyla geri alma beyanında bulunmak ve beyanda sebebi, bağışlanan altının cinsini ve miktarını, iade için verilen süreyi açıkça yazmaktır. Üçüncü adım, altının elden çıkarılması ihtimaline karşı gerekirse ihtiyati tedbir istemektir. Dördüncü adım, iade yapılmazsa davanın açılmasıdır. Genel iade davaları için dava öncesinde zorunlu arabuluculuk kural olarak aranmaz; ancak aile içi uyuşmazlıklarda ihtiyari arabuluculuk, ilişkiyi koruyarak çözüm sağlayabilir.

Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir. Eşler arasındaki bağışlamaların mal rejiminin tasfiyesiyle bağlantılı olarak ileri sürüldüğü durumlarda uyuşmazlık aile mahkemesinin görev alanına girebilir; nişanın bozulmasından doğan hediye iadesi talepleri de aile hukukundan doğduğundan aile mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme, genel yetki kuralı uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Davanın değeri, altının dava tarihindeki değeri üzerinden belirlenir ve harç bu değere göre hesaplanır.

Geri alma süreci

AdımYapılacakDayanak
1Sebebin ve öğrenme tarihinin belgelenmesiTBK m.295, 297
2Bir yıl içinde noter aracılığıyla geri alma beyanıTBK m.297
3Gerekirse ihtiyati tedbirHMK m.389
4İade edilmezse davaAsliye hukuk veya aile mahkemesi
5Aynen iade veya zenginleşme ölçüsünde değerTBK m.295

Dava Dilekçesi Örneği: Yüklemeli Bağışlamada Altının Geri İstenmesi

Aşağıdaki örnek, bir babanın kızına düğünü için kullanılması koşuluyla verdiği altınların, düğün yapılmadan kızın eşi tarafından başka bir amaçla bozdurulması üzerine, bağışlamanın geri alınması için hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR

DAVACI: Ad Soyad (T.C. …), adres: …

VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres

DAVALI: Ad Soyad (T.C. …), adres: …

DAVA KONUSU: Yüklemeli olarak bağışlanan 10 adet Cumhuriyet altınına ilişkin bağışlamanın geri alındığının tespiti ile altınların aynen, olmadığı takdirde davalının istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde değerinin iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Davacı …/…/2025 tarihinde, davalı kızına, düğün masraflarında ve düğün takılarının alınmasında kullanılması koşuluyla 10 adet Cumhuriyet altını vermiştir. Bu koşul, davacının aynı gün davalıya gönderdiği ve davalının “tamam babacığım, düğün için saklıyorum” şeklinde cevapladığı mesajlarla sabittir.

2. Düğün yapılmamış, davalının …/…/2026 tarihinde altınları bozdurarak bedelini düğünle ilgisi olmayan bir araç alımında kullandığı öğrenilmiştir. Davacı …/…/2026 tarihli noter ihtarnamesiyle bağışlamayı geri aldığını bildirmiş, davalı altınları iade etmemiştir.

3. 6098 sayılı TBK’nın 295 inci maddesinin üçüncü bendi uyarınca bağışlayan, bağışlananın yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemesi hâlinde elden bağışlamayı geri alabilir. Altınlar, açıkça düğün masraflarında kullanılmak üzere bir yüklemeyle verilmiştir; davalı düğün gerçekleşmediği hâlde altınları bu amaç dışında harcamıştır. Davalının bu davranışını haklı kılan bir sebep bulunmamaktadır.

4. 6098 sayılı TBK’nın 297 nci maddesi uyarınca geri alma hakkı, sebebin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Davacı yükleme ihlalini …/…/2026 tarihinde öğrenmiş ve aynı ay noter ihtarnamesiyle geri alma beyanında bulunmuştur. Süre korunmuştur.

5. 6098 sayılı TBK’nın 295 inci maddesi uyarınca geri verme, bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsündedir. Davalının altınların bedeliyle satın aldığı araç hâlen malvarlığındadır; bu nedenle zenginleşme devam etmektedir. Altınların aynen iadesi mümkün değilse, bedeliyle alınan malvarlığı değeri ölçüsünde iade gerekir.

6. Davalının aracı elden çıkarması hâlinde zenginleşme ortadan kalkacağından, 6100 sayılı HMK’nın 389 uncu maddesi uyarınca araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ederiz.

HUKUKİ SEBEPLER

6098 sayılı TBK m.285, 295, 297; 6100 sayılı HMK m.389 vd. ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

Mesajlaşma kayıtları, noter ihtarnamesi, kuyumcu bozdurma belgesi, araç kayıtları, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle öncelikle davalıya ait araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, bağışlamanın geri alındığının tespitine, 10 adet Cumhuriyet altınının aynen, olmadığı takdirde istem tarihindeki değerinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih, vekil ad soyad, imza

Ekler: Vekâletname, mesaj dökümleri, ihtarname, bozdurma belgesi, araç kaydı

Kontrol Listesi

Hediye edilen altında izlenecek yol

SoruCevap iseSonuç
Altın hediye kastıyla mı verildi?Hayır, ödünç veya emanetHer zaman geri istenebilir; ispat gerekir
Taraflar nişanlı mıydı?EvetNişan hükümleri uygulanır
Evlilik vaadine bağlı mıydı?EvetSebepsiz zenginleşme (TBK m.77/2)
TBK m.295 sebebi var mı?EvetBir yıl içinde geri alma
Hile veya korkutma var mı?EvetTBK m.36-39; bir yıl
Hiçbiri yok, yalnızca ayrılıkGeri istenemez

Hediye edilen altının sonradan bağışlananın elinden çalınması veya kaybolması, bağışlayanın talep hakkını doğurmaz; altının mülkiyeti bağışlanana geçtiğinden, hırsıza veya altını satın alan kuyumcuya karşı talepler bağışlanana aittir. Bu taleplerin nasıl ileri sürüleceği çalıntı altının kuyumcudan geri alınması, kiralık kasadan çalınan altında bankanın sorumluluğu ise kiralık kasa rehberlerimizde anlatılmıştır. Altın günü gibi karşılıklı birikim düzenlerinde verilen altın bağışlama değil borç ilişkisidir; bu konu altın günü uyuşmazlığı rehberimizde anlatılmıştır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

🧭 Bu yazı Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’nin parçasıdır

Bloke ve MASAK, kaçakçılık ve elkoyma, ithalat-ihracat, Borsa İstanbul, kuyumcuda vergi, tüketici ve dolandırıcılık rehberlerinin tamamı, eşik ve süre tablosuyla: Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

Sevgilime aldığım altını ayrıldıktan sonra geri isteyebilir miyim?

Kural olarak hayır. Hediye edilen altın bağışlamadır ve ayrılık geri alma sebebi değildir. Yalnızca TBK m.295’teki ağır suç veya yükleme ihlali gibi sebepler varsa, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde geri alma mümkündür.

Bağışlamadan dönme sebepleri nelerdir?

TBK m.295 uyarınca bağışlananın bağışlayana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi, bağışlayana veya ailesine karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranması ve yüklemeli bağışlamada yüklemeyi haklı sebep olmaksızın yerine getirmemesi.

Geri alma için ne kadar sürem var?

TBK m.297 uyarınca geri alma sebebini öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl. Süre hak düşürücüdür; beyanı noter aracılığıyla yapmanız ispat açısından yararlıdır.

Hediye ettiğim altın satılmışsa ne isteyebilirim?

Bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde geri verme istenebilir. Satış bedeli veya onunla alınan mal hâlâ malvarlığındaysa bu değer istenir; tamamen harcanmışsa geri istenebilecek bir zenginleşme kalmayabilir.

Nişanlıma taktığım altınları nişan bozulunca geri alabilir miyim?

Nişan hediyeleri TMK’nın nişanın bozulmasına ilişkin özel hükümlerine tabidir; alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir ve bu istemler kısa bir süreye tabidir.

Evleneceğiz diye verdiğim altını evlilik olmayınca geri alabilir miyim?

Altının evlilik amacına bağlı olarak verildiği ispatlanırsa, evliliğin gerçekleşmemesi TBK m.77/2 anlamında gerçekleşmeyen bir sebeptir ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade istenebilir.

“Hediye değil, borç verdim” diyorum. Kim ispat eder?

Altını ödünç verdiğini iddia eden kişi bunu ispatla yükümlüdür. “Ay sonunda geri veririm” gibi mesajlar ödünç ilişkisinin güçlü delilidir; senetle ispat sınırı aşılıyorsa bu mesajlar yazılı delil başlangıcı olarak tanık dinlenmesini sağlayabilir.

Eşime hediye ettiğim pırlanta boşanmada bana döner mi?

Kural olarak hayır. Eşten karşılıksız olarak kazanılan değerler kişisel mal sayılır. Ancak hediye edilen eşin sadakat yükümlülüğünü ağır ihlali gibi bir TBK m.295 sebebi varsa, bir yıl içinde geri alma gündeme gelebilir.

Düğünde geline taktığımız altını geri isteyebilir miyiz?

Yargı uygulamasında düğünde kadına takılan ziynetler, aksine anlaşma veya örf yoksa kadına ait kabul edilir; takanın kim olduğu sonucu değiştirmez.

Annem ölmeden önce kardeşime çok altın verdi. Ne yapabilirim?

TMK m.565 uyarınca mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içindeki olağan dışı bağışlamaları ve saklı payları çiğneme amacıyla yaptığı kazandırmalar tenkise tabidir; saklı paylı mirasçı tenkis davası açabilir.

Kandırılarak altın hediye ettim. Ne yapabilirim?

TBK m.36 uyarınca aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığınızı, aldatmayı öğrendiğiniz andan itibaren bir yıl içinde bildirebilir ve altını geri isteyebilirsiniz. Olay dolandırıcılık suçu da oluşturabilir.

Altın hediyesi vergiye tabi mi?

Sağlararası karşılıksız intikaller veraset ve intikal vergisine tabidir; ancak örf ve adete göre verilmesi mutat hediyeler istisnadır ve ivazsız intikallerde yıllık bir istisna tutarı uygulanır.

Evlilik teklifinde verdiğim yüzüğü teklif reddedilince geri alabilir miyim?

Taraflar nişanlanmadıysa ve yüzük evlenme amacına bağlı olarak verildiyse, amacın gerçekleşmemesi nedeniyle TBK m.77/2 uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istenebilir. Nişanlanma gerçekleşmişse nişan hükümleri uygulanır.

Sözlü olarak altın hediye etmeye söz verdim. Vermek zorunda mıyım?

Hayır. TBK m.288 uyarınca bağışlama sözü yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli değildir; sözlü söz bağlayıcı değildir. Altın teslim edildiyse elden bağışlama tamamlanmıştır.

Geri alma için mahkeme kararı gerekir mi?

Hayır. Geri alma, bağışlanana yöneltilen bir irade beyanıyla kullanılan yenilik doğuran bir haktır. Ancak bağışlanan altını iade etmezse, iade için dava açılması gerekir.

Çocuğuma takılan altını eski eşim bozdurdu. Ne yapabilirim?

Çocuğa hediye edilen altın çocuğun malıdır; ana ve baba velayet süresince bu malları çocuğun yararına yönetmekle yükümlüdür. Çocuk yararına olmayan kullanım, velayet ve mal yönetimi hükümleri çerçevesinde aile mahkemesinde ileri sürülebilir.

Hangi mahkemede dava açılır?

Bağışlamanın geri alınmasına ilişkin davalar kural olarak asliye hukuk mahkemesinde, aile ilişkilerinden doğan bazı uyuşmazlıklar ise aile mahkemesinde görülür. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.

Vergi Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk