18 Eylül 2026

Kiralık Kasadaki Altın Çalındı: Bankanın Sorumluluğu 2026 — Sorumsuzluk Kaydı Geçerli mi, Kasa İçeriği Nasıl İspatlanır, Ortak Kasa, Deprem, TMSF, Tazminat Davası ve Dilekçe

Bankadaki kiralık kasada saklanan altın, mücevher veya paranın çalınması, kaybolması ya da hasar görmesi hâlinde banka, kasanın güvenliğini sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediyse müşterinin zararından sorumludur. Kasa kiralama sözleşmesi kanunda ayrıca düzenlenmemiş, kira ve saklama unsurlarını birlikte taşıyan kendine özgü bir sözleşmedir; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bazı kararlarında bu ilişkiyi saklama sözleşmesi olarak nitelendirmiştir. Bankanın sorumluluğunun dayanağı TBK m.112’dir: borç gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür; banka çalışanlarının eylemlerinden ise TBK m.116 uyarınca sorumludur. Bankaların sözleşmelere koyduğu “kasa içeriğinden banka sorumlu değildir” kayıtları sınırlı etkilidir: TBK m.115/1 ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşmasını, m.115/3 ve m.116/3 ise faaliyeti izne bağlı işletmeler bakımından hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşmasını da kesin olarak hükümsüz sayar ve bankacılık izne tabi bir faaliyettir. Uyuşmazlıkların asıl zorluğu ispattır: banka kasanın içeriğini bilmez; müşteri kasada ne olduğunu kanıtlamak zorundadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/5237 K. sayılı kararında, müşterinin kasa içeriğini tanık dahil her türlü delille ispat edebileceğini kabul etmiştir. Kasa içeriği mevduat olmadığından TMSF güvencesi kapsamında değildir; bu yönüyle kiralık kasa, banka altın hesabından farklıdır. Ortak kiralanan kasanın sözleşmeye aykırı olarak tek kişiye açılması da, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/1016 K. sayılı kararına göre bankanın sorumluluğunu doğurur. Bu rehber bankanın sorumluluğunun şartlarını, ispat yollarını, hemen atılması gereken adımları, tazminat davasını ve bir dava dilekçesi örneğini anlatır.

Kiralık kasanızdaki altın veya değerli eşya mı kayboldu?

Kiralık kasa soygunu, banka çalışanının kasayı boşaltması, ortak kasanın tek kişiye açılması, deprem sonrası kasaya erişim ve kayıp, bankanın sorumsuzluk kaydına itiraz, kasa içeriğinin ispatı için delil tespiti, suç duyurusu, arabuluculuk ve tazminat davası süreçlerinde Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Kiralık kasanızdan altın çalındıysa, banka güvenlik önlemlerini eksiksiz aldığını ispat edemediği sürece zararınızdan sorumludur (TBK m.112). Sözleşmedeki “banka sorumlu değildir” maddesi bankayı ağır kusurdan, izinli bir faaliyet olduğu için hafif kusurdan da kurtarmaz (TBK m.115-116). Asıl mesele kasada ne olduğunu ispatlamaktır: faturalar, fotoğraflar, düğün kayıtları ve tanıklar kullanılabilir. Hemen savcılığa suç duyurusunda bulunun, kamera ve kasa giriş kayıtları için delil tespiti isteyin; kasa içeriği TMSF güvencesinde değildir.

Kiralık Kasa Sözleşmesinin Hukuki Niteliği

Kiralık kasa, bankanın özel güvenlikli bölümünde bulunan çelik bir bölmenin belirli bir ücret karşılığında müşterinin kullanımına bırakılmasıdır. Kasanın açılması için genellikle iki anahtar gerekir; biri müşteride, diğeri bankada bulunur ve banka kendi anahtarıyla kasayı tek başına açamaz. Kasa açıldıktan sonra banka görevlisi müşteriyi yalnız bırakır; bu nedenle banka, kasaya neyin konulduğunu bilmez ve kayıt altına almaz. Bu yapı, sorumluluk ve ispat tartışmalarının kaynağıdır.

Kasa kiralama sözleşmesi kanunda ayrıca düzenlenmemiştir. Öğretide kira sözleşmesi (TBK m.299), saklama sözleşmesi (TBK m.561) veya bu ikisinin unsurlarını birlikte taşıyan kendine özgü bir sözleşme olduğu görüşleri ileri sürülür. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 10.11.2015 tarihli ve 2015/4801 E., 2015/11778 K. sayılı kararında kasa kiralama ilişkisini saklama sözleşmesi olarak nitelendirmiştir. Nitelendirme ne olursa olsun, sözleşmenin amacı değerli eşyanın güvenle korunmasıdır; bu nedenle bankanın temel yükümlülüğü, kasayı hırsızlık, yetkisiz açma, yangın ve su baskını gibi tehlikelere karşı basiretli bir bankadan beklenen en yüksek özenle korumaktır. Bankacılık Kanunu m.73 uyarınca bankanın sır saklama yükümlülüğü de kasanın varlığını, açılış tarihlerini ve yetkilileri kapsar.

Kasa kiralama sözleşmesinde tarafların yükümlülükleri

TarafYükümlülük
BankaKasayı güvenli ve kullanıma elverişli bulundurma; anahtarı tutanakla teslim
BankaHırsızlık, yetkisiz açma, yangın, su baskınına karşı tedbir; kamera ve alarm
BankaKasayı yalnızca yetkili kişiye, sözleşmedeki usule uygun açma
BankaSır saklama (Bankacılık Kanunu m.73)
MüşteriKira bedelini ödeme; anahtarı özenle koruma
MüşteriAnahtar kaybını derhal bildirme; yasaklı madde koymama

Bankanın Sorumluluğunun Dayanağı

Kasa içeriğinin çalınması veya zarar görmesi hâlinde bankanın sorumluluğu sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayanır. TBK m.112’ye göre borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Bu hükmün sonucu, ispat yükünün önemli bir kısmının bankada olmasıdır: kasa soyulmuşsa, bankanın güvenlik sistemlerinin yeterli olduğunu, gerekli denetimleri yaptığını ve olayın önlenemez bir dış etkiden kaynaklandığını ispat etmesi gerekir. Müşteri ise zararın varlığını ve miktarını, yani kasada ne bulunduğunu ispat eder.

TBK m.116 uyarınca banka, borcun ifasını çalışanlarına bırakmışsa, onların işin yapılması sırasında verdikleri zarardan da sorumludur. Banka çalışanının kasayı yetkisiz açması, taklit anahtar kullanması veya bir üçüncü kişiye yardım etmesi hâlinde banka, çalışanının kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur. Uygulamada banka güvenlik görevlisinin taklit anahtarla kasaları açtığı bir olayda, ilk derece mahkemesinin aldığı bilirkişi raporunda bankanın güvenlik ve koruma bakımından gerekli tedbiri almadığı ve ağır kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bankanın özen ölçüsü, sıradan bir tacirden değil, güven kurumu niteliğindeki basiretli bir bankadan beklenen özendir.

Sorumluluğun şartları ve ispat yükü

ŞartKim ispat eder?Dayanak
Sözleşmeye aykırılık (güvenliğin sağlanmaması)Müşteri olayı ortaya koyar; banka kusursuzluğunu ispat ederTBK m.112
Zarar ve miktarı (kasadaki eşya)MüşteriTBK m.112; HMK m.190
İlliyet bağıMüşteriTBK m.112
Çalışanın eylemiBanka yardımcı kişiden sorumluTBK m.116
Mücbir sebep savunmasıBankaTBK m.112, m.136

Bankanın Güvenlik Yükümlülüğü Neleri Kapsar?

Bankanın kusursuzluğunu ispat edip edemediği, somut olayda hangi güvenlik önlemlerinin alındığına bakılarak belirlenir. Tazminat davalarında bu değerlendirme çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle yapılır; bilirkişi kasa dairesinin fiziki yapısını, elektronik güvenlik sistemlerini, erişim prosedürlerini ve olay sırasında bu sistemlerin çalışıp çalışmadığını inceler. Kasa dairesinin kapısının ve kasaların çelik yapısı, zaman kilitli kapılar, hareket ve titreşim sensörlü alarm sistemleri, kesintisiz kamera kaydı ve kayıtların saklanma süresi, kasa dairesine giriş için kimlik doğrulama ve çift anahtar prosedürü, kasa dairesine girişlerin kayda geçirilmesi ve düzenli iç denetim bu incelemenin başlıca konularıdır.

Güvenlik zafiyetinin tespiti hâlinde bankanın kusuru kabul edilir. Örneğin alarm sisteminin çalışmaması, kamera kayıtlarının tutulmaması veya kısa sürede silinmesi, kasa dairesine görevli refakati olmadan girilmesi, bir çalışanın mesai dışında kasa dairesine erişebilmesi ya da çift anahtar prosedürünün uygulanmaması, bankanın özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini gösterir. Bankanın bu önlemleri aldığını ispat etmesine rağmen olayın gerçekleşmesi ise ancak önlenemez bir dış olay, örneğin olağanüstü bir doğal afet söz konusuysa bankayı sorumluluktan kurtarabilir.

Bilirkişi incelemesinde bakılan güvenlik unsurları

Unsurİncelenen husus
Fiziki güvenlikKasa dairesi kapısı, zaman kilidi, kasa yapısı, bina dayanıklılığı
Elektronik güvenlikAlarm, sensörler, kamera kaydı ve saklama süresi
Erişim prosedürüKimlik doğrulama, çift anahtar, görevli refakati
Kayıt düzeniKasa ziyaret kayıtları, anahtar teslim tutanakları
Personel kontrolüMesai dışı erişim, yetki sınırları, iç denetim
Olay sonrasıTespit tutanağı, kayıtların korunması, bildirim

“Banka Sorumlu Değildir” Kaydı Geçerli mi?

Bankaların kasa kiralama sözleşmelerinde, kasa içeriğinin çalınması, kaybolması veya deprem, sel gibi olaylarla zarar görmesinden sorumlu olmayacaklarına dair kayıtlar bulunur. Bu kayıtların etkisi Türk Borçlar Kanununun emredici hükümleriyle sınırlıdır. TBK m.115/1’e göre borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. m.115/3’e göre hizmet, uzmanlık gerektiren bir meslek veya sanatın ancak kanun veya yetkili makamlarca verilen izinle yürütülebildiği durumlarda borçlunun hafif kusurundan sorumlu tutulmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma da kesin olarak hükümsüzdür. Bankacılık faaliyeti izne tabi olduğundan, banka hafif kusurundan dahi sorumluluğunu önceden kaldıramaz. TBK m.116/3 aynı kuralı yardımcı kişilerin eylemleri bakımından tekrarlar.

Ayrıca bu kayıtlar çoğunlukla bankanın önceden hazırladığı standart sözleşmelerde yer alır ve genel işlem koşulu niteliğindedir. TBK m.20-25 uyarınca karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşulları, müşteriye açıkça bilgi verilmediyse yazılmamış sayılır; dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine hüküm getiren koşullar ise geçersizdir. Müşteri tüketiciyse 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.5 uyarınca haksız şart denetimi de uygulanır ve haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Uygulamada banka tarafından yapılan sorumluluğu sınırlama hükümleri, örneğin sorumluluğun yıllık kasa ücretinin belirli bir katıyla sınırlanması, bu kurallar karşısında büyük ölçüde etkisiz kalır.

Sorumsuzluk kayıtlarının geçerliliği

KayıtGeçerlilikDayanak
Kasttan veya ağır kusurdan sorumsuzlukKesin hükümsüzTBK m.115/1
Hafif kusurdan sorumsuzluk (bankalar)Kesin hükümsüz (izinli faaliyet)TBK m.115/3
Çalışanların eyleminden sorumsuzlukKesin hükümsüz (izinli faaliyet)TBK m.116/3
Sorumluluğu kasa ücretinin katıyla sınırlamaGenel işlem koşulu ve haksız şart denetimine tabiTBK m.20-25; 6502 m.5
Anahtarın kaybından sorumsuzlukBanka yetkisiz açmayı önleyemediyse etkisizTBK m.115-116

En Zor Kısım: Kasada Ne Olduğunu İspat

Kiralık kasa uyuşmazlıklarının kaderini çoğu zaman ispat belirler. Banka kasanın içeriğini bilmediği için, müşteri kasaya hangi altınları, mücevherleri veya parayı koyduğunu kanıtlamak zorundadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/1779 E., 2020/5237 K. sayılı kararında, kasa kiralama sözleşmesinin tarafı olan müşterinin kasa içinde bulunduğunu iddia ettiği kıymetli eşyaları her türlü delille ispat edebileceğini kabul etmiştir. Kasaya eşya konulması bir hukuki işlem değil, maddi bir olgu olduğundan, senetle ispat zorunluluğu burada uygulanmaz; tanık, fotoğraf, fatura ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Mahkeme, delilleri değerlendirirken müşterinin ekonomik durumunu, mesleğini, eşyaların edinilme şeklini ve hayatın olağan akışını dikkate alır. Düğünde takılan ziynetlerin düğün fotoğrafları ve videolarıyla, kuyumcudan alınan altınların faturalarla, yıllar içinde biriktirilen altınların banka hesap hareketleri ve alım belgeleriyle desteklenmesi, iddiayı güçlendirir. Kasaya konulan eşyaların önceden fotoğraflanması, bir listesinin tutulması ve mümkünse kasaya koyma anının tanık huzurunda veya noter tespitiyle belgelenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda en güçlü korumadır. Terekedeki altın ve kasa içeriğinin ispatına ilişkin ilkeler için terekede altın ve kiralık kasa ispatı rehberimize bakılabilir.

Kasa içeriğini ispat eden deliller

DelilNe gösterir?
Kuyumcu faturaları ve alım belgeleriAltının türü, gramı, tarihi ve sahipliği
Düğün fotoğrafları ve videolarıTakılan ziynetlerin varlığı ve miktarı
Kasaya koymadan önce çekilen fotoğraflar ve listeKasadaki eşyanın doğrudan kanıtı
Kasa ziyaret kayıtlarıKasaya giriş tarihleri; eşyanın konulduğu dönem
Banka hesap hareketleriAltın alımı için yapılan ödemeler
Tanık beyanlarıEşyanın kasaya konulduğunu gören kişiler
Ekonomik durum ve meslekİddianın hayatın olağan akışına uygunluğu
Ceza dosyası ve failin beyanıKasadan alınan eşyanın tespiti

Olay Olur Olmaz: İlk Adımlar

Kasanın soyulduğu veya içeriğin eksik olduğu fark edildiğinde yapılacak ilk işlemler, hem ceza soruşturmasının hem de tazminat davasının sonucunu belirler. Öncelikle durum banka şubesine yazılı olarak bildirilmeli ve kasanın açıldığı an ile içeriğin tespitine ilişkin tutanak düzenlenmesi istenmelidir; tutanağa kasanın durumu, kilidin zorlanıp zorlanmadığı ve kasada kalan eşyalar ayrıntılı olarak yazılmalıdır. Ardından Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır; hırsızlık, banka çalışanı söz konusuysa güveni kötüye kullanma veya 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.160’taki zimmet suçu gündeme gelebilir.

Kamera kayıtları ve kasa giriş kayıtları kısa süreler içinde silinebileceğinden, savcılıktan bu kayıtların derhal muhafaza altına alınmasını istemek veya HMK m.400 uyarınca mahkemeden delil tespiti talep etmek önemlidir. Kasa ziyaret kayıtları, alarm kayıtları, kasa dairesine girişlerin kaydı ve anahtar teslim tutanakları istenmelidir. Bu aşamada bankaya yapılan yazılı başvuru ve bankanın cevabı da delil niteliği taşır. Ceza soruşturmasında kasadaki eşyalara ilişkin ifade verilirken, sonraki tazminat davasında ileri sürülecek listeyle tutarlılık sağlanmalıdır.

İlk adımlar

AdımNeden önemli?
Bankaya yazılı bildirim ve tespit tutanağıOlayın ve kasanın durumunun resmî kaydı
Savcılığa suç duyurusuFailin bulunması; ceza dosyasındaki deliller
Kamera ve giriş kayıtlarının korunmasıKayıtlar kısa sürede silinebilir
Delil tespiti (HMK m.400)Kasa dairesinin fiziki durumu ve kayıtlar
Kasa içeriği listesinin hazırlanmasıİfade ile dava dilekçesinin tutarlılığı
Fatura, fotoğraf ve tanıkların toplanmasıİspatın temel malzemesi

Ortak Kasa, Yetkisiz Açma ve Anahtar Kaybı

Kiralık kasalar birden fazla kişi tarafından birlikte kiralanabilir ve sözleşmede kasanın ancak tüm kiracıların birlikte başvurusuyla açılabileceği öngörülebilir. Bu durumda bankanın, sözleşmedeki açma usulüne sıkı sıkıya uyması gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2022/3467 E., 2023/1016 K. sayılı kararında, kasanın iki kişi tarafından kiralandığı ve ancak birlikte başvuruyla açılabileceği kararlaştırıldığı hâlde bankanın kasayı yalnızca bir kişiye açması nedeniyle diğer kiracının uğradığı zarardan bankanın sorumlu olduğuna hükmetmiştir. Bu içtihat, özellikle boşanma sürecindeki eşler arasında ziynetlerin konulduğu ortak kasalarda önem taşır.

Anahtarın kaybedilmesi veya çalınması hâlinde müşterinin durumu derhal bankaya yazılı olarak bildirmesi gerekir. Ancak bankanın, kasayı açmaya gelen kişinin kimliğini ve yetkisini kontrol etme yükümlülüğü devam eder; anahtarı ele geçiren yetkisiz bir kişinin kasayı açmasına banka engel olmadıysa, sözleşmedeki “anahtar kaybından banka sorumlu değildir” kaydı bankayı kurtarmaz. Kira bedeli ödenmediği için bankanın kasayı açması da ancak sözleşmede öngörülen usule uygun olarak, tutanakla ve içeriğin muhafazası sağlanarak yapılabilir; aksi hâlde bankanın sorumluluğu doğar.

Deprem, Sel ve Mücbir Sebep

2023 depremlerinden sonra kiralık kasaların durumu ve bankanın sorumluluğu yoğun biçimde tartışılmıştır. Mücbir sebep, borçlunun sorumluluğunu kaldırabilir; ancak banka, zararın önlenemez ve öngörülemez bir olaydan kaynaklandığını ve kendisinin gerekli tüm tedbirleri aldığını ispat etmelidir. Kasa dairesinin bulunduğu binanın deprem yönetmeliğine uygunluğu, kasaların yapısı, su baskınına karşı alınan önlemler ve olaydan sonra kasaların korunması için yapılan işlemler bu değerlendirmede belirleyicidir.

Deprem sonrasında kasaların enkazdan çıkarılması, korunması ve müşterilere teslimi aşamasındaki kayıplar ise mücbir sebebe değil, bankanın olay sonrası özen yükümlülüğüne ilişkindir. Enkaz altındaki kasaların yağmalanmaması için gerekli önlemlerin alınmaması veya kasaların tutanaksız olarak açılıp taşınması, bankanın sorumluluğunu doğurabilir. Müşterinin bu dönemde kasasına erişim talebini yazılı olarak yapması ve teslim anında içeriği tutanağa geçirmesi gerekir.

Kiralık Kasa ile Banka Altın Hesabı Arasındaki Fark: TMSF

Kiralık kasa ile banka altın hesabı sıklıkla karıştırılır, ancak hukuki sonuçları çok farklıdır. Banka altın hesabında müşteri bankaya karşı belirli miktarda altın alacağına sahiptir; bu hesap kıymetli maden cinsinden mevduat niteliğindedir ve belirli bir tutara kadar TMSF sigortasının kapsamındadır. Kiralık kasada ise altın müşterinin kendi mülkiyetinde kalır; banka yalnızca kasanın kullanımını sağlar. Kasa içeriği mevduat olmadığından TMSF güvencesi kapsamında değildir ve bankanın iflası hâlinde müşteri, mülkiyetine dayanarak içeriği geri isteyebilir.

Bu fark, risk yönetimi bakımından önemlidir. Kasada saklanan altınların bankanın iflasından etkilenmemesi avantajdır; buna karşılık hırsızlık veya afet hâlinde müşterinin zararını ispat etme yükü ağırdır ve TMSF güvencesi yoktur. Bu nedenle kasada yüksek değerde altın saklayan müşterilerin, bir sigorta şirketinden değerli eşya sigortası yaptırmayı değerlendirmesi yararlı olabilir. Banka altın hesabının özellikleri için banka altın hesabı rehberimize bakılabilir.

Kiralık kasa ve banka altın hesabı

KonuKiralık kasaBanka altın hesabı
Altının mülkiyetiMüşterideBankada; müşterinin alacak hakkı var
Hukuki nitelikKasa kiralama/saklamaKıymetli maden depo hesabı (mevduat)
TMSF güvencesiYokBelirli tutara kadar var
Bankanın iflasıİçerik müşteriye iade edilirSigorta tutarını aşan kısım iflas masasına
Hırsızlıkta ispatMüşteri kasadaki eşyayı ispat ederHesap kaydı yeterli
HacizKasa açılarak hacizHaciz ihbarnamesiyle bloke

Ceza Soruşturması ile Tazminat Davasının İlişkisi

Kasa soygunları çoğunlukla hem bir ceza soruşturmasına hem de bir tazminat davasına konu olur. Bu iki süreç birbirinden bağımsızdır: TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi, kusurun olup olmadığına ve zarar verenin ayırt etme gücüne karar verirken ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkimince verilen beraat kararıyla bağlı değildir; ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesi ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz. Bu nedenle failin bulunamaması veya beraat etmesi, bankanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; bankanın sorumluluğu, kasanın güvenliğini sağlama borcuna aykırılığa dayanır.

Bununla birlikte ceza dosyası, tazminat davasında çok değerli bir delil kaynağıdır. Soruşturmada toplanan kamera kayıtları, olay yeri inceleme raporları, bilirkişi raporları, failin ifadesi ve ele geçirilen eşyalar, hem bankanın güvenlik zafiyetinin hem de kasadaki eşyanın ispatında kullanılabilir. Tazminat davasında ceza dosyasının getirtilmesi istenmeli; ceza yargılamasının sonucu hukuk davasının sonucunu doğrudan etkileyecekse HMK m.165 uyarınca bekletici mesele yapılması da değerlendirilebilir. Banka, müşteriye ödediği tazminat için faile rücu edebilir; bu ise müşterinin bankadan tazminat almasına engel değildir.

Tazminat Davası: Mahkeme, Arabuluculuk ve Talepler

Kasa içeriğinin kaybından doğan tazminat davası, müşteri tüketiciyse 6502 sayılı Kanun m.73 uyarınca tüketici mahkemesinde, ticari bir kasa kiralama ise asliye ticaret mahkemesinde açılır. Tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti parasal sınırının altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise 6502 m.73/A uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Ticari davalarda da konusu bir miktar paranın ödenmesi olan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Güncel hakem heyeti sınırları için tüketici hakem heyeti sınırı rehberimize bakılabilir.

Kasadaki altınların değeri dava açılırken tam olarak belirlenemeyebilir; bu durumda HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası açılarak değer bilirkişi incelemesiyle belirlendikten sonra talep artırılabilir. Altın fiyatlarının dalgalı olduğu dönemlerde değerin hangi tarih esas alınarak hesaplanacağı da önemlidir; zarar, kural olarak zarar tarihindeki değer üzerinden belirlenir ve temerrüt faiziyle birlikte istenir. Aile yadigârı eşyalar veya düğün takıları gibi manevi değeri yüksek eşyaların kaybı nedeniyle, kişilik hakkının zedelendiği somut olayda ortaya konursa manevi tazminat talebi de değerlendirilebilir. Zamanaşımı, sözleşmeye aykırılıktan doğan taleplerde TBK m.146 uyarınca on yıldır. Belirsiz alacak davasının güncel durumu için belirsiz alacak davası rehberimize bakılabilir.

Kasadaki Altın ve Miras, Haciz, Boşanma

Kiralık kasa uyuşmazlıkları yalnızca hırsızlıkla sınırlı değildir. Kasa sahibinin vefatı hâlinde mirasçılar, mirasçılık belgesiyle bankaya başvurarak kasanın açılmasını ve içeriğin tespitini isteyebilir; kasanın açılışında içeriğin tutanakla kayda geçirilmesi, hem mirasçılar arasındaki paylaşım hem de veraset ve intikal vergisi bakımından önemlidir. Kasa sahibinin borçları nedeniyle kasaya haciz de uygulanabilir; icra memuru bankanın katılımıyla kasayı açarak içindeki değerleri haczeder. Boşanma sürecinde eşlerden birinin ortak kasadaki ziynetleri çıkarması ise ziynet alacağı davasının konusudur.

Mirasçıların kasaya erişim süreci için babamın kiralık kasası vardı, nasıl ulaşırız, kasadaki altınların terekeye dahil edilmesi ve ispatı için terekede altın ve kiralık kasa, bankaya gelen haciz ihbarnameleri için bankaya 89/1 haciz ihbarnamesi rehberlerimize bakılabilir. Ödünç verilen altının geri alınmasına ilişkin kurallar için altın borcu ve icra takibi rehberimize bakılabilir.

Kasa Kiralarken: Kendinizi Korumanın Yolları

Kasa kiracısı için kontrol listesi

ÖnlemNeden önemli?
Kasaya konulan eşyaların fotoğrafı ve listesiİspatın en güçlü delili
Fatura ve alım belgelerinin kasa dışında saklanmasıKayıp hâlinde belgelerin korunması
Önemli yerleştirmelerde tanık veya noter tespitiKasaya konma olgusunun kanıtı
Sözleşmedeki sorumluluk ve açma usulü hükümlerinin okunmasıOrtak kasada birlikte açma şartı
Anahtarın güvenli saklanması ve kaybın derhal bildirimiYetkisiz açma riskine karşı
Değerli eşya sigortasıTMSF güvencesi olmadığı için ek koruma
Kasa ziyaret kayıtlarının istenmesiDüzenli kontrol ve kayıt

Kasa içeriğine ilişkin bir uyuşmazlıkla karşılaştıysanız, ilk günlerde atılacak adımlar delillerin korunması bakımından belirleyicidir. Dosyanızın ön değerlendirmesi için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Dava Dilekçesi Örneği: Kiralık Kasadaki Altınların Çalınması Nedeniyle Tazminat

Aşağıdaki örnek, bir tüketicinin kiralık kasasından ziynet eşyalarının çalınması üzerine bankaya karşı açacağı davaya ilişkindir; olay, deliller ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

ANKARA NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE

DAVACI: Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres

VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres

DAVALI: … Bankası A.Ş., adres

DAVA DEĞERİ: Belirsiz alacak olarak şimdilik … TL maddi, … TL manevi tazminat

KONU: Davalı bankanın … Şubesinde kiralanan kasadan ziynet eşyalarının çalınması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. TBK m.112 uyarınca davalı banka, kasanın güvenliğini sağlama borcunu ifa etmediği için zarardan sorumludur. Müvekkil, davalı bankanın … Şubesindeki … numaralı kasayı 2021 yılından bu yana kiralamaktadır. …/…/2026 tarihinde kasasını açmak için şubeye gittiğinde, kasanın kilidinin zorlanmış ve içindeki ziynet eşyalarının alınmış olduğu banka görevlileriyle birlikte düzenlenen tutanakla tespit edilmiştir. Aynı dönemde şubedeki başka kasaların da açıldığı Cumhuriyet başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyasından anlaşılmaktadır. Davalı banka, kasa dairesinin güvenliğini sağlamak için gerekli tüm tedbirleri aldığını ispat etmedikçe zarardan sorumludur.

2. TBK m.115/3 ve m.116/3 uyarınca sözleşmedeki sorumsuzluk kaydı kesin olarak hükümsüzdür. Davalının kasa kiralama sözleşmesindeki “kasa içeriğinden banka sorumlu değildir” hükmüne dayanacağı anlaşılmaktadır. Bankacılık faaliyeti izne tabi olduğundan, bankanın kendi hafif kusurundan ve çalışanlarının eylemlerinden sorumsuzluğuna ilişkin önceden yapılan anlaşmalar kanun gereği hükümsüzdür. Ayrıca bu hüküm, müvekkile ayrıca açıklanmamış bir genel işlem koşulu olup 6502 sayılı Kanun m.5 uyarınca haksız şarttır.

3. HMK m.190 ve Yargıtay içtihadı uyarınca kasa içeriği her türlü delille ispat edilebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/1779 E., 2020/5237 K. sayılı kararında kabul edildiği üzere, müvekkil kasadaki ziynetleri her türlü delille ispat edebilir. Kasada bulunan 12 adet 22 ayar bilezik, 1 adet 22 ayar set ve 25 adet Cumhuriyet altını, müvekkilin düğün fotoğrafları ve videosu, kuyumcu faturaları, kasaya konulmadan önce çekilen fotoğraflar ve tanık beyanlarıyla sabittir. Kasa ziyaret kayıtları, eşyaların konulduğu tarihlerde müvekkilin kasayı açtığını da göstermektedir.

4. HMK m.107 uyarınca alacak belirsiz alacak olarak talep edilmektedir. Ziynetlerin zarar tarihindeki değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenecek olup, belirlenen değere göre talep artırılacaktır. Aile yadigârı eşyaların kaybının müvekkilde yarattığı derin üzüntü nedeniyle manevi tazminat da talep edilmektedir.

5. 6502 sayılı Kanun m.73/A uyarınca dava şartı arabuluculuk tamamlanmıştır. Arabuluculuk görüşmeleri anlaşmazlıkla sonuçlanmış olup son tutanak dilekçe ekindedir.

HUKUKİ SEBEPLER

TBK m.112, m.115, m.116, m.20-25, m.146; 6502 sayılı Kanun m.5, m.73, m.73/A; HMK m.107, m.400 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

Kasa kiralama sözleşmesi, tespit tutanağı, Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma dosyası, kamera ve kasa ziyaret kayıtları, düğün fotoğrafları ve videosu, kuyumcu faturaları, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, arabuluculuk son tutanağı ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM

Davanın kabulüyle, şimdilik … TL maddi tazminatın zarar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ve … TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih, davacı vekili, imza

Sıkça Sorulan Sorular

Kiralık kasadaki altın çalınırsa banka öder mi?

Banka, kasanın güvenliğini sağlama borcunu yerine getirmediyse ve kusursuzluğunu ispat edemezse zararı öder (TBK m.112). Çalışanlarının eylemlerinden de TBK m.116 uyarınca sorumludur. Müşterinin kasada ne bulunduğunu ispat etmesi gerekir.

Sözleşmedeki “banka sorumlu değildir” maddesi geçerli mi?

Büyük ölçüde hayır. Ağır kusurdan sorumsuzluk TBK m.115/1, izne tabi faaliyet yürüten bankaların hafif kusurdan sorumsuzluğu m.115/3 ve m.116/3 uyarınca kesin hükümsüzdür. Tüketici işlemlerinde 6502 m.5 haksız şart denetimi de uygulanır.

Kasada ne olduğunu nasıl ispat ederim?

Yargıtay 11. HD 2020/5237 K. sayılı kararına göre her türlü delille: kuyumcu faturaları, düğün fotoğrafları ve videoları, kasaya koymadan önce çekilen fotoğraflar, kasa ziyaret kayıtları, banka hareketleri ve tanıklarla. Mahkeme ekonomik durumu ve hayatın olağan akışını da dikkate alır.

Kasa içeriği için tanık dinlenebilir mi?

Evet. Kasaya eşya konulması hukuki işlem değil maddi bir olgudur; senetle ispat zorunluluğu uygulanmaz ve tanık beyanı diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Kiralık kasa TMSF güvencesinde mi?

Hayır. Kasa içeriği müşterinin mülkiyetinde kalır ve mevduat değildir; TMSF güvencesi kapsamında değildir. Banka altın hesapları ise kıymetli maden cinsinden mevduat olarak belirli tutara kadar güvence altındadır.

Ortak kasa tek kişiye açılırsa banka sorumlu mu?

Evet. Yargıtay 2. HD 2023/1016 K. sayılı kararında, birlikte açılma şartı bulunan ortak kasanın tek kiracıya açılmasından doğan zarardan bankanın sorumlu olduğuna hükmetmiştir.

Anahtarımı kaybettim, kasam açıldı; banka sorumlu mu?

Kaybı derhal bildirmeniz gerekir; ancak banka kasayı açmaya gelen kişinin kimliğini ve yetkisini kontrol etmekle yükümlüdür. Yetkisiz kişinin açmasını önlemediyse sorumsuzluk kaydı bankayı kurtarmaz.

Depremde kasadaki altın kaybolursa kim sorumlu?

Mücbir sebep sorumluluğu kaldırabilir; ancak banka önlenemezliği ve gerekli tedbirleri aldığını ispat etmelidir. Deprem sonrasında kasaların korunmaması veya tutanaksız açılması gibi kayıplardan banka sorumlu olabilir.

Kasa soygununda ilk ne yapmalıyım?

Bankaya yazılı bildirim yapın ve tespit tutanağı isteyin, savcılığa suç duyurusunda bulunun, kamera ve kasa giriş kayıtlarının korunmasını isteyin, gerekirse HMK m.400 uyarınca delil tespiti talep edin ve kasa içeriği listesini delilleriyle hazırlayın.

Tazminat davası hangi mahkemede açılır?

Müşteri tüketiciyse tüketici mahkemesinde (6502 m.73); ticari kiralamada asliye ticaret mahkemesinde. Hakem heyeti sınırının üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır (6502 m.73/A).

Altınların değeri hangi tarihe göre hesaplanır?

Zarar kural olarak zarar tarihindeki değer üzerinden belirlenir ve temerrüt faiziyle istenir. Değer dava açılırken belirlenemiyorsa HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak davası açılıp bilirkişi incelemesinden sonra talep artırılabilir.

Manevi tazminat istenebilir mi?

Aile yadigârı veya düğün takısı gibi manevi değeri yüksek eşyaların kaybında, kişilik hakkının zedelendiği somut olarak ortaya konursa manevi tazminat talebi değerlendirilebilir.

Banka çalışanı kasayı boşalttıysa hangi suç oluşur?

Somut olaya göre nitelikli hırsızlık, güveni kötüye kullanma veya 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.160’taki zimmet suçu gündeme gelir. Banka ayrıca TBK m.116 uyarınca çalışanının eyleminden hukuken sorumludur.

Banka iflas ederse kasadaki altın ne olur?

Kasa içeriği bankanın malvarlığına dahil değildir ve müşterinin mülkiyetinde kalır; bu nedenle bankanın iflası hâlinde müşteri mülkiyetine dayanarak içeriği geri isteyebilir. Banka altın hesabında ise müşterinin bankaya karşı bir alacağı bulunur ve TMSF güvencesini aşan kısım iflas masasına kaydedilir.

Kiralık kasa davasında zamanaşımı ne kadar?

Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat talepleri TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir. Delillerin kaybolmaması için ise gecikmeden hareket edilmelidir. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.

Ticaret Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk