Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırı ve Süre Hesaplama Aracı (2026)

Tüketici uyuşmazlığında ilk soru “haklı mıyım” değil, “nereye başvuracağım”dır. 6502 sayılı Kanun’un 68. maddesi bir parasal sınır koymuştur: bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve doğrudan açılan dava usulden reddedilir. Sınır her yıl yeniden değerleme oranında artar; 2026 için 186.000 TL olarak belirlenmiştir. Aşağıdaki araç görevli mercii belirler, zamanaşımı ve cayma sürelerini çıkarır ve uyuşmazlık türüne göre seçimlik haklarınızı listeler.

Parasal Sınır: Görev Kuralı, Tercih Değil

6502 sayılı Kanun’un 68. maddesindeki parasal sınır, tüketicinin dilerse hakem heyetine dilerse mahkemeye gidebileceği bir seçenek sunmaz. Sınır bir görev kuralıdır ve kamu düzenine ilişkindir; mahkeme tarafından kendiliğinden gözetilir.

Sonuç serttir: sınırın altındaki bir uyuşmazlık için doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılırsa, dava esasa girilmeden usulden reddedilir. Aylar süren bir yargılama sonunda dosya başa döner ve bu arada zamanaşımı işlemeye devam etmiş olabilir.

Üçüncü satır sık atlanan bir istisnadır. Tüketici mahkemesinde açılacak davalarda arabuluculuk kural olarak dava şartıdır; ancak hakem heyeti kararlarına karşı açılan itiraz davaları bu şartın dışında tutulmuştur. İtiraz için arabulucuya gitmek gerekmez.

Bir başka kritik nokta hangi tarihteki sınırın uygulanacağıdır. Belirleyici olan uyuşmazlığın doğduğu tarih değil, mercie başvurunun yapıldığı tarihteki sınırdır. 2025’te doğmuş 160.000 liralık bir uyuşmazlık, 2026’da başvurulduğunda hakem heyetinin görev alanına girer.

Sınır Nasıl Belirleniyor?

Parasal sınır kanunda sabit bir rakam olarak yazılı değildir. 6502 sayılı Kanun’un 68. maddesi sınırın her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağını öngörür ve artış Ticaret Bakanlığı tebliğiyle ilan edilir.

2026 yılı sınırı, 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile belirlenmiştir. Artış oranı, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2025 yılı için yeniden değerleme oranı olarak tespit edilen yüzde 25,49‘dur. Bu oran uygulanarak sınır 149.000 TL’den 186.000 TL’ye yükselmiştir.

Sınırın her yıl değişmesi, eski tarihli kaynaklara güvenmeyi tehlikeli hâle getirir. İnternette hâlâ 149.000 TL veya daha eski tutarları veren pek çok sayfa bulunmaktadır. Aracın parasal sınır alanı bu nedenle elle değiştirilebilir; geçmiş tarihli bir başvuruyu değerlendirirken o yılın tutarı girilebilir.

Ayıplı Malda Dört Seçimlik Hak

Kanunun 11. maddesi, malın ayıplı olması hâlinde tüketiciye dört seçimlik hak tanır. Bu hakların hangisinin kullanılacağı tüketicinin tercihine bağlıdır; satıcı seçimi sınırlayamaz veya kendi tercihini dayatamaz.

Ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme taleplerinde bir süre sınırı vardır: talep satıcıya iletildiği tarihten itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir. Bu süre içinde yerine getirilmezse tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir.

Onarım hakkının kullanılmasına rağmen malın ayıbının giderilememesi, aynı ayıbın birden fazla tekrarlanması veya malın onarım için gereken azami sürenin aşılması gibi hâllerde tüketici doğrudan diğer haklara yönelebilir. Ayrıca seçimlik hakların kullanılması, ayıp nedeniyle doğan zararların ayrıca tazminini engellemez.

Ayıplı hizmette ise haklar biraz farklıdır: hizmetin yeniden görülmesi, ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, bedelden indirim ve sözleşmeden dönme. Araç, seçilen uyuşmazlık türüne göre doğru listeyi gösterir.

Zamanaşımı: İki Yıl, Beş Yıl ve Süresiz

Ayıplı maldan doğan sorumlulukta zamanaşımı, kanunda açıkça düzenlenmiştir ve üç ayrı süre söz konusu olabilir.

Genel kural iki yıldır. Süre, malın tüketiciye teslim tarihinden işlemeye başlar. Ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa dahi bu süre teslimden itibaren hesaplanır.

Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda süre beş yıldır. Bu istisna, taşınmazlarda ayıpların uzun süre sonra ortaya çıkabilmesi gerçeğinden kaynaklanır.

Ayıbın gizlenmesi hâlinde zamanaşımı işlemez. Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Bu, satıcının kötü niyetini korumayan önemli bir kuraldır; aracın ilgili seçeneği işaretlendiğinde süre hesaplanmaz.

Ayıplı hizmette de kural iki yıllık zamanaşımıdır ve süre hizmetin ifasından işler. Gizleme hâlindeki istisna burada da geçerlidir.

Cayma Hakkı: Gerekçe Aranmayan Hak

Belirli sözleşme türlerinde tüketiciye, hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden dönme imkânı tanınmıştır. Cayma hakkı ayıp şartına bağlı değildir; mal kusursuz olsa da kullanılabilir.

Cayma hakkının kullanılması için satıcıya bildirimde bulunulması yeterlidir; ayrı bir gerekçe veya belge istenmez. Bildirimin süresi içinde yapıldığının ispatı tüketiciye ait olduğundan, yazılı veya elektronik ortamda kayıt bırakan bir yöntem tercih edilmelidir.

Cayma hakkının bulunmadığı istisnalar da vardır: tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan kişiye özel mallar, çabuk bozulabilen ürünler, ambalajı açılmış hijyen ürünleri ve elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler bu kapsamdadır. Bu istisnaların sözleşmede ve ön bilgilendirmede açıkça belirtilmesi gerekir.

Ön bilgilendirme yükümlülüğünün hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi, cayma süresini uzatır. Satıcının bu yükümlülüğü ihlal etmesi hâlinde tüketici, uzayan süre içinde cayma hakkını kullanabilir.

Hakem Heyeti Süreci: Başvurudan Karara

Hakem heyetine başvuru ücretsizdir ve avukatla temsil zorunlu değildir. Bu, kurumun kuruluş amacına uygundur: uyuşmazlıkların adil, hızlı, basit ve olabilecek en az masrafla çözülmesi.

Başvuru üç yoldan yapılabilir: e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile, ilgili hakem heyetine elden veya posta yoluyla. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir.

Başvurulacak ilçede hakem heyeti kurulmamışsa başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir; kaymakamlık başvuruyu sisteme kaydederek yetkili hakem heyetine iletir. Bu, hakem heyeti bulunmayan yerlerde yaşayan tüketiciler için önemli bir kolaylıktır.

Heyet, başvuruyu en geç altı ay içinde karara bağlar. Karmaşık dosyalarda bu süre uzatılabilir. Karar taraflara tebliğ edilir ve itiraz süresi tebliğ tarihinden işlemeye başlar.

Karara İtiraz ve İcra

Hakem heyeti kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılması hâlinde karar kesinleşir.

İtiraz edilmeyen veya itirazı reddedilen karar, ilam niteliğinde belge sayılır ve İcra ve İflas Kanunu’nun ilamların icrasına ilişkin hükümleri uyarınca icraya konulabilir. Yani tüketicinin ayrıca dava açmasına gerek kalmaz.

İtiraz davasında bir maliyet riski vardır. Hakem heyetinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında kararın iptali durumunda, tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilir. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Vekalet ücreti hesabı için nispi vekalet ücreti hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Bir koruma kuralı da vardır: mevcut olduğu hâlde hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde, tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemez. Bu kural, satıcının belge saklayarak avantaj sağlamasını önler.

Tüketici Sıfatı: Kim Yararlanabilir?

6502 sayılı Kanun’un koruması herkesi kapsamaz. Kanunun uygulanabilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğerinin satıcı veya sağlayıcı olması gerekir.

Tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Belirleyici olan işlemin amacıdır: aynı ürünü alan iki kişiden biri kişisel kullanım için alıyorsa tüketici, işinde kullanmak için alıyorsa tüketici değildir.

Bu ayrımın pratik sonucu büyüktür. Tüketici sayılmayan alıcı, hakem heyetine başvuramaz ve tüketici mahkemesinde dava açamaz; genel hükümlere göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesine gitmesi gerekir. Yanlış merci seçimi burada da görevsizlik kararıyla sonuçlanır.

Tüzel kişilerin tüketici sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre değerlendirilir. Bir derneğin faaliyet amacı dışında kişisel ihtiyaç için yaptığı alışveriş tüketici işlemi sayılabilirken, ticari şirketin faaliyetiyle bağlantılı alımı sayılmaz.

Abonelik Sözleşmeleri: Fesih ve Cayma

Elektrik, doğalgaz, su, internet, telefon ve dijital yayın gibi abonelik sözleşmeleri, süreklilik arz ettikleri için ayrı bir rejime tabidir. Kanunun 52. maddesi bu sözleşmeler için özel kurallar getirir.

Temel kural fesih serbestisidir: tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun olan belirli süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshedebilir.

Feshin usulü de tüketici lehine düzenlenmiştir. Satıcı veya sağlayıcı, abonelik sözleşmesinin feshi için sözleşmenin tesis edilmesini sağlayan yöntemden daha ağır koşullar içeren bir yöntem belirleyemez. İnternet üzerinden kurulan bir aboneliğin feshi için şubeye gitme zorunluluğu getirilemez.

Fesih bildiriminin ulaşmasından itibaren sözleşme sona erer ve tüketiciden kullanmadığı döneme ilişkin bedel istenemez. Peşin tahsil edilmiş bedellerin kullanılmayan kısmı iade edilir.

Taahhütlü aboneliklerde ise durum farklıdır; taahhüt süresi dolmadan fesih hâlinde cayma bedeli gündeme gelir. Bu bedelin nasıl hesaplandığı için taahhüt cayma bedeli hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Başvuruya Eklenecek Belgeler

Hakem heyeti dosya üzerinden inceleme yapar ve kural olarak duruşma açmaz. Bu nedenle başvuruya eklenen belgelerin eksiksiz olması, sonucu doğrudan belirler.

Dördüncü satır özellikle önemlidir. Ücretsiz onarım talebinde otuz iş günlük sürenin ne zaman başladığı, talebin satıcıya iletildiği tarihe bağlıdır. Sözlü yapılan bir talep sonradan ispatlanamaz; yazılı bildirim veya kayıt bırakan bir yöntem tercih edilmelidir.

Belgelerin sonradan sunulması bakımından da bir kural vardır: mevcut olduğu hâlde hakem heyetine sunulmayan bir belgenin mahkemeye sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde, tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemez. Bu kural karşı tarafın belge saklamasını caydırır.

Garanti Süresi ile Zamanaşımı Karıştırılmamalı

Uygulamada en sık karışan iki kavram garanti süresi ile zamanaşımıdır. Bunlar farklı şeylerdir ve biri diğerinin yerine geçmez.

Garanti süresi, üreticinin veya ithalatçının malın ayıpsız olduğuna dair verdiği taahhüdün süresidir. Kanuna göre garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır; bazı mallarda daha uzun süreler öngörülebilir. Garanti kapsamındaki arızalarda onarım ücretsizdir.

Zamanaşımı ise tüketicinin seçimlik haklarını kullanabileceği süredir. Garanti süresi dolmuş olsa dahi, ayıp gizlenmişse zamanaşımı işlemeyeceğinden talep hakkı devam edebilir.

Bir başka ayrım: garanti süresi içinde arızalanan malın onarım süresi, garanti süresine eklenir. Malın tamirde geçirdiği süre kadar garanti uzar. Bu, tüketicinin onarım nedeniyle hak kaybına uğramasını önler.

Malın garanti süresi içinde belirli sayıda arızalanması veya onarımın mümkün olmaması hâlinde tüketici, ücretsiz onarım yerine diğer seçimlik haklarına yönelebilir. Bu hâllerin ispatı için servis formlarının saklanması gerekir.

Uygulamada Sık Yapılan Beş Hata

Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybı çoğunlukla esastan değil usulden doğar. Beş hata düzenli olarak tekrarlanır.

Birincisi yanlış mercie başvurmaktır. Sınırın altındaki uyuşmazlık için mahkemeye gidilmesi görevsizlik kararıyla, sınırın üzerindeki uyuşmazlık için hakem heyetine başvurulması ise başvurunun reddiyle sonuçlanır. Her iki hâlde de aylar kaybedilir.

İkincisi eski parasal sınıra göre hareket etmektir. Sınır her yıl artar ve internetteki pek çok kaynak güncellenmez. 2026 için geçerli tutar 186.000 TL’dir; daha eski rakamlarla yapılan değerlendirme yanlış mercie yönlendirir.

Üçüncüsü on beş günlük itiraz süresini kaçırmaktır. Hakem heyeti kararına itiraz süresi hak düşürücüdür. Kaçırılması hâlinde karar kesinleşir ve artık esasa ilişkin bir tartışma yapılamaz.

Dördüncüsü talebi sözlü iletmektir. Ücretsiz onarım talebinde otuz iş günlük süre, talebin satıcıya iletildiği tarihten işler. Sözlü talep sonradan ispatlanamadığından sürenin başlangıcı tartışmalı hâle gelir.

Beşincisi belgeleri hakem heyetine sunmamaktır. Heyet dosya üzerinden karar verir. Elde bulunan bir belgenin sunulmaması, hem başvurunun reddine hem de itiraz aşamasında farklı sonuçlara yol açar.

Hakem Heyeti Kararının İcrası

Tüketici lehine verilen ve kesinleşen hakem heyeti kararı, kâğıt üzerinde kalan bir belge değildir. Karar ilam niteliğinde belge sayılır ve İcra ve İflas Kanunu’nun ilamların icrasına ilişkin hükümleri uyarınca icra edilebilir.

Bunun pratik sonucu, tüketicinin ayrıca dava açmasına gerek kalmamasıdır. Karar kesinleştikten sonra doğrudan icra dairesine başvurularak ilamlı takip başlatılabilir.

İlamlı takipte borçlunun itiraz imkânı sınırlıdır. Genel haciz yolundaki gibi borca itiraz ederek takibi durdurma imkânı bulunmaz; yalnızca icranın geri bırakılması sebepleri ileri sürülebilir. Bu, tüketici bakımından önemli bir avantajdır.

Takip masrafları ve vekalet ücreti de takibe eklenir. İcra takibi süreçleri ve masrafları için icra masrafı hesaplama aracımıza, icranın geri bırakılması süreleri için ilgili aracımıza bakabilirsiniz.

Kararın icraya konulabilmesi için kesinleşmesi gerekir. İtiraz süresi dolmadan veya derdest bir itiraz davası varken takip başlatılması, sonradan sorun doğurabilir. Ankara ve çevresindeki dosyalarınız için Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Mevzuat Çerçevesi

Sıkça Sorulan Sorular

2026 tüketici hakem heyeti parasal sınırı ne kadar?

186.000 TL’dir. RG 23.12.2025 tarih ve 33116 sayılı Tebliğ ile 149.000 TL olan sınır, yüzde 25,49 yeniden değerleme oranında artırılarak 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanmak üzere belirlenmiştir.

186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıkta doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. Bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunludur; doğrudan açılan dava görev yönünden usulden reddedilir. Parasal sınır kamu düzenine ilişkin bir görev kuralıdır.

Hangi tarihteki parasal sınır uygulanır?

Uyuşmazlığın doğduğu tarih değil, mercie başvurunun yapıldığı tarihteki sınır esas alınır. 2025’te doğmuş 160.000 liralık uyuşmazlık 2026’da başvurulduğunda hakem heyetinin görevine girer.

Hakem heyeti başvurusu ücretli mi?

Hayır, başvuru tamamen ücretsizdir ve avukatla temsil zorunlu değildir. Başvuru e-Devlet üzerinden TÜBİS ile, elden veya posta yoluyla yapılabilir.

İlçemde hakem heyeti yoksa nereye başvururum?

Başvuru o ilçe kaymakamlığına yapılabilir. Kaymakamlık başvuruyu sisteme kaydederek yetkili hakem heyetine iletir.

Ayıplı malda hangi haklarım var?

6502 s.K. m.11 uyarınca dört seçimlik hakkınız vardır: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme. Seçim tüketiciye aittir, satıcı sınırlayamaz.

Onarım talebi ne kadar sürede yerine getirilmeli?

Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme talebi, satıcıya iletildiği tarihten itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir. Bu süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir.

Ayıplı malda zamanaşımı kaç yıl?

Kural olarak teslim tarihinden itibaren iki yıldır. Konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıl uygulanır. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

İnternetten aldığım ürünü kaç gün içinde iade edebilirim?

Mesafeli sözleşmelerde cayma süresi on dört gündür ve gerekçe gösterilmesi gerekmez. Taksitle satış sözleşmelerinde ise süre yedi gündür.

Hakem heyeti kararına nasıl itiraz edilir?

Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilir. Bu davalarda arabuluculuk dava şartı aranmaz. İtiraz edilmeyen karar kesinleşir ve ilam niteliğinde belge sayılarak icraya konulabilir.

Tüketici mahkemesinde dava açmadan arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet, kural olarak dava şartıdır. Ancak hakem heyeti kararlarına karşı açılan itiraz davalarında arabuluculuk şartı aranmaz (6502 s.K. m.73/A).

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değer ve tarihler sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında arttığından, başvuru tarihindeki tutarı kontrol ediniz.