Taahhüt Cayma Bedeli Hesaplama Aracı (2026): BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/5 ile Azami Cayma Bedeli, Bedelsiz Fesih Hâlleri ve İtiraz

Taahhütlü internet, cep telefonu veya TV aboneliğinde taahhüt bitmeden fesih yapılırsa operatörün isteyebileceği cayma bedeli sınırlıdır. İki tutar hesaplanır. Birincisi, fesih tarihine kadar size sağlanan indirimler ile cihaz ve diğer faydaların tahsil edilmemiş kısmıdır. İkincisi, taahhüt sonuna kadar ödenecek ve henüz tahakkuk etmemiş bedellerdir. Operatör bunlardan düşük olanını isteyebilir (Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/5). Taahhüt süresi 24 ayı geçemez (m.12/10). Abone aboneliğini her zaman feshedebilir; fesih talebi alındıktan sonra 24 saat içinde ücretlendirme durdurulur (m.23/1-2). Aşağıdaki araç iki tutarı sizin verilerinizle hesaplar.

Araç Nasıl Kullanılır? Verileri Nereden Bulursunuz?

Taahhütname, abonenin yazılı veya elektronik ortamda verdiği ve mali sorumluluk doğuran irade beyanlarındandır. İşletmeci bu belgelere çevrimiçi işlem merkezi üzerinden erişim imkânı sağlamak zorundadır (m.8/7). Taahhüt telefonla veya kısa mesajla verilmişse bilgiler yedi gün içinde çevrimiçi işlem merkezi veya e-postayla iletilir (m.12/3). Bilgilendirmelerde ve abone onayıyla yapılan işlemlerde ispat yükü işletmecidedir (m.8/4). Taahhütnameye ulaşamıyorsanız önce işletmeciden belge örneğini isteyin; hesaplama sonucunu bu belgelerle karşılaştırın.

Dayanak: 5809 Sayılı Kanun, BTK Yönetmeliği ve 6502 Sayılı Kanun

Elektronik haberleşme aboneliklerinde özel düzenleme, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’na dayanılarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından çıkarılan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği’dir (RG 28/10/2017-30224). Yönetmelik 18/1/2022 tarihli ve 31723 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle önemli ölçüde güncellenmiştir. Taahhüde ilişkin yeni fıkralar 31/12/2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel çerçeve ise 6502 sayılı Kanun’un abonelik sözleşmelerini düzenleyen 52 nci maddesi ve haksız şart denetimini düzenleyen 5 inci maddesidir.

Cayma Bedelinin Formülü: İki Tutar, Düşük Olanı

“Taahhüt bitiminden önce taahhüde aykırılığın oluşması halinde, işletmecinin talep edeceği bedel, taahhüde aykırılığın oluştuğu döneme kadar; aboneye sağlanan indirimler ile cihaz veya diğer faydaların bedellerinin tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile sınırlı kalmak zorundadır. Ancak, aboneden taahhüt kapsamında, taahhüde son verilmesinden taahhüt bitimine kadar olan dönem aralığında tahsil edileceği belirlenen bedellerin henüz tahakkuk etmemiş kısmının toplamının daha düşük olması halinde, düşük olan tutar esas alınır.” (BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/5)

Formülün mantığı, abonenin yararlanmadığı bir faydanın bedelini ödememesi ve taahhüde uysaydı ödeyeceğinden fazlasını da ödememesidir. A ve B tutarları taahhüt boyunca ters yönde hareket eder: başlangıçta A küçük, B büyüktür; sona yaklaştıkça A büyür, B küçülür. Bu nedenle hangi tutarın uygulanacağı feshin zamanına göre değişir. Yirmi dört aylık, taahhütlü aylık bedeli 400 TL ve taahhütsüz bedeli 700 TL olan bir abonelikte tablo şöyledir:

Cihaz veya kurulum muafiyeti gibi faydalar varsa A tutarı yükselir ve A ile B’nin kesiştiği nokta ileriye kayar. Taahhüt özetinde azami, asgari ve ortalama cayma bedelinin ayrıca gösterilmesi zorunludur (m.12/9-c). Faturadaki tutarın özetteki azami tutarı aşması, itirazda güçlü bir delildir. İnternet üzerinden kurulan aboneliklerde on dört günlük cayma hakkının istisnaları için cayma istisnaları rehberine bakabilirsiniz.

Aynı aboneliğe 3.000 TL bedelli ve bedelinin 1.800 TL’si henüz tahsil edilmemiş bir modem eklendiğinde tablo şöyle değişir:

Örnekteki cihaz bedeli her ay taksitle tahsil ediliyorsa, tahsil edilmemiş kısım zamanla azalır; bu nedenle gerçek hesapta fesih tarihindeki kalan cihaz tutarı esas alınmalıdır. Araç, girdiğiniz tutarı fesih anındaki kalan bedel olarak değerlendirir.

Cihaz ve Modem Bedeli

Taahhütnamede cihazın bedeli ve aylık cihaz ücreti gösterilmek zorundadır (m.12/2). Cayma bedelinin A tutarı, cihaz bedelinin tahsil edilmemiş kısmını da içerir. Taşınma nedeniyle bedelsiz fesihte cihaz abonede kalıyorsa işletmeci cihazın kalan ücretini talep edebilir (m.12/6). İnternet hızı ölçüm kriterlerinin sağlanamaması nedeniyle yapılan fesihte de cihazın kalan bedeli dışında cayma bedeli istenemez (m.12/11). İşletmecinin cihaz temin ettiği hizmetlerde işletmeci de cihazın ayıbından sorumludur (m.8/6). Fesih sonrasında mülkiyeti işletmeciye ait modem ve benzeri ekipmanın iade edilmesi gerektiği aboneye bildirilir ve iade, işletmeciye veya yetkili temsilcisine yapılabilir (m.23/3-4). İadenin teslim tutanağı veya kargo belgesiyle ispatlanması önemlidir.

Cayma Bedelinin İstenemeyeceği Hâller

Taşınma nedeniyle bedelsiz fesih yalnızca mobil dışı aboneliklerde, yani sabit internet, sabit telefon ve benzeri hizmetlerde mümkündür. Hizmetin yeni adreste farklı nitelikte sunulabildiği durumlarda abonenin onayıyla kalan taahhüt süresi yeni adresteki hizmetin taahhütlü bedeli üzerinden tamamlanır (m.12/7). Nakil talepleri ise kural olarak yedi ila on gün içinde yerine getirilir (m.12/8). İşletmeci sunmadığı veya abonenin talep etmediği hizmet için ücret yansıtamaz; bilgilendirmelerde ve abone onayıyla yapılan işlemlerde ispat yükü işletmecidedir (m.8/2, m.8/4). Abonenin ölümü hâlinde faturaların ve aboneliğin akıbeti için vefattan sonra gelen faturalar rehberine bakabilirsiniz.

Tüketici Kanunu Açısından Fesih (6502 s.K. m.52)

Tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun belirli süreli abonelik sözleşmesini gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden istediği zaman feshedebilir. Fesih bildiriminin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla yöneltilmesi yeterlidir ve sağlayıcı feshi, sözleşmenin kurulduğu yöntemden daha ağır bir yönteme bağlayamaz (TKHK m.52/4). Elektronik haberleşme sektöründe cayma bedeli, bu genel kuralın yanında Yönetmelikteki özel sınırlamaya tabidir. Uygulamada indirimin iadesi niteliğindeki cayma bedelinin cezai şart sayılıp sayılmayacağı tartışılır. Hangi görüş benimsenirse benimsensin, talep edilen tutar m.12/5’teki üst sınırı aşamaz. Abonelik sözleşmelerinde gerekçesiz fesih ve iade kuralları için abonelik sözleşmesi iptali rehberine bakabilirsiniz.

6502 sayılı Kanun ayrıca yazılı veya mesafeli kurulan abonelik sözleşmesinin bir nüshasının tüketiciye verilmesini zorunlu kılar (TKHK m.52/2). Belirli süreli aboneliklere sözleşmenin kendiliğinden aynı süre kadar uzayacağına ilişkin hüküm konulamaz; uzatma ancak tüketicinin talebi veya onayıyla mümkündür (m.52/3). Satıcı veya sağlayıcı fesih talebini yönetmelikle belirlenen sürelerde yerine getirmezse, bu sürelerin bitiminden sonra hizmetten yararlanılmış olsa bile tüketiciden bedel istenemez. Tüketicinin önceden ödediği ücretin kalan kısmı fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren on beş gün içinde kesintisiz iade edilir (m.52/5).

Fesih Nasıl Yapılır? Kanallar ve Süreler

“Aboneler abonelik sözleşmelerini her zaman ücretsiz olarak sona erdirebilir.” (BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.23/1)

Hangi kanal kullanılırsa kullanılsın, fesih talebinin tarihi ispatlanabilmelidir. Müşteri hizmetlerinde işlem numarası alınmalı, çevrimiçi işlemlerde ekran görüntüsü ve referans numarası saklanmalı, e-Devlet başvurusunun çıktısı alınmalıdır. Fesih talebinden sonraki döneme ait tahakkuklar iptal edilmeli; ödenmişse iadesi istenmelidir.

Taahhüt Sonu: Bilgilendirme ve Taahhütsüz Tarifeye Geçiş

Taahhüt süresi dolduğunda abonelik kendiliğinden sona ermez; hizmet taahhütsüz fiyatlar üzerinden devam eder. İşletmeci, taahhüt süresi sonunda farklı bir taahhüde kaydolmamış aboneleri, taahhüdün sona erdiği ve taahhütsüz fiyatlarla hizmet almaya devam edecekleri konusunda kısa mesaj veya arama yoluyla bilgilendirmek zorundadır (m.12/13). Süresi bir ayı geçen kampanyalarda da kampanyanın bitiş tarihi ve sonrasında uygulanacak tarife önceden bildirilir (m.11/3). Bu bilgilendirmenin yapılıp yapılmadığı işletmecinin kayıtlarından tespit edilir ve bilgilendirmelerde ispat yükü işletmecidedir (m.8/4).

Fatura Ödenmezse: Kısıtlama, Durdurma ve Son Fatura

Faturanın son ödeme tarihinde ödenmemesi hâlinde hizmet, abone bilgilendirilerek önce kısıtlanabilir veya durdurulabilir (m.17/1-b). Kısıtlama veya durdurma öncesinde abone gerekçe, taahhüt bitiş tarihine etkisi ve açma-kapama ücreti hakkında bilgilendirilir. Durdurulan hizmet için cihaz ve telsiz ücretleri dışında bedel yansıtılmaz. Bir takvim yılındaki ilk açma-kapama işlemi için ücret alınamaz (m.17/3). Fesihten sonra kalan alacaklar için son fatura, fesih talebinden itibaren en geç dört ay içinde gönderilir. Son fatura ödenmezse yasal takipten önce abonenin kayıtlı mobil hatlarına kısa mesajla bildirim yapılır (m.23/5; m.19/6).

Taahhütnamedeki Haksız Şartlar

İşletmecinin aboneyle müzakere etmeden abonelik sözleşmesine, taahhütnameye veya kampanyaya koyduğu ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde abone aleyhine dengesizlik yaratan hükümler yazılmamış sayılır. Açık ve anlaşılır yazılmamış veya birden çok anlama gelen kayıtlarda abone lehine yorum esastır (m.10/1). Bu maddenin uygulanmasında abonelik sözleşmesi kavramı; taahhütnameleri, sözleşmeye yapılan her türlü eki ve değişikliği, tarife ve kampanya şartlarını kapsar (m.10/6). Yönetmeliğin ekinde haksız sayılabilecek şartların yol gösterici bir listesi yer alır (m.10/5). Tüketici işlemlerinde ayrıca TKHK m.5 uygulanır; ayrıntı için tüketici sözleşmesinde haksız şart rehberine bakabilirsiniz.

Hangi İşlemler Taahhüde Aykırılık Sayılır?

Cayma bedeli yalnızca taahhüde aykırılık oluştuğunda gündeme gelir. İşletmeci, taahhüde aykırılık oluşturan hususları taahhütnamede açık, sade ve anlaşılabilir şekilde siyah koyu harflerle göstermek zorundadır. Abonenin yaptığı işlemin bu hususlar arasında olup olmadığı açıkça tespit edilemiyorsa abone lehine yorum yapılır (m.12/12). Örneğin daha düşük bir pakete geçiş, hattın dondurulması veya adres değişikliği gibi işlemlerin taahhüde aykırılık sayılıp sayılmadığı taahhütnamede açıkça yazmıyorsa, işletmeci bu işlemler nedeniyle cayma bedeli isteyemez.

Tarife ve Kampanya Değişikliklerinde Bilgilendirme

İşletmeci, tarife veya kampanyada yapılacak değişikliği yürürlüğe girmesinden makul bir süre önce kısa mesaj, arama veya faturada belirterek abonelere bildirmek ve internet sitesinden duyurmakla yükümlüdür. Kampanya kapsamında taahhüt edilen edimlerde abone aleyhine değişiklik yapılamaz (m.11/2). Süresi bir ayı geçen kampanyalarda kampanyanın bitiş tarihi ve sonrasında uygulanacak tarife önceden bildirilir (m.11/3). Kampanya kapsamında taahhüt edilen edimler nedeniyle bir tüketicinin mağdur olduğu tespit edilirse, işletmeci benzer şekilde etkilenen tüm tüketicilerin mağduriyetini gidermek zorundadır (m.11/5). Tarifeler tüm mecralarda tek ve aynı isimle tanıtılır; yürürlükten kaldırılan tarifeler de iki yıl boyunca internet sitesinde gösterilir (m.11/7-8). Bu kayıtlar, taahhüt başlangıcındaki fiyatın ispatında işe yarar.

Numara Taşıma ve Operatör Kampanyaları

Mobil hattın başka bir operatöre taşınması, mevcut operatör nezdindeki aboneliği sona erdirir ve taahhüt devam ediyorsa taahhüde aykırılık oluşturur. Bu nedenle taşıma öncesinde taahhüdün hangi aşamasında olunduğu hesaplanmalıdır. Yeni operatörün “cayma bedelinizi biz karşılıyoruz” şeklindeki kampanyalarında bu üstlenmenin yazılı olarak taahhütnameye veya kampanya koşullarına girmesi gerekir. Kampanya kapsamında taahhüt edilen edimler abone aleyhine değiştirilemez ve işletmeci bunları zamanında, tam ve gereği gibi yerine getirmekle yükümlüdür (m.11/2, m.11/6).

Fazla Cayma Bedeline İtiraz: Üç Basamak

1. İşletmeciye yazılı itiraz. Hesabın m.12/5’teki iki tutar karşılaştırmasına göre yapılmadığını ve doğru tutarı gösterin; taahhüt özetini ekleyin.
2. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna şikâyet. Kurum, Yönetmeliğe aykırılıkta idari yaptırım uygulayabilir (m.25). Bu yol alacağın tahsilini sağlamaz ancak resmî kayıt oluşturur.
3. Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvurulur (TKHK m.68/1).

Faturaya yansıtılan cayma bedelinin tartışmasız kısmını ödeyip itirazlı kısım için yazılı itiraz yapmak, icra takibi ve olumsuz kayıt riskini azaltır. Hiç ödeme yapmamak takip riskini doğurur; kayıtsız tam ödeme ise sonradan kabul savunmasına yol açabilir. Hakem heyeti başvurusunun genel düzeni için hakem heyeti başvuru dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. Fatura borcu için başlatılan icra takiplerine itiraz için abonelik fatura borcu icra takibi rehberine, başvuru metni için abonelik feshi ve cayma bedeli itiraz dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.

Fazla Cayma Bedeli İçin Hakem Heyeti Başvuru Örneği

Kurumsal Aboneliklerde Durum

Yönetmelik tüketiciyi, elektronik haberleşme hizmetini ticari veya mesleki olmayan amaçlarla kullanan veya talep eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar (m.4/1-h). Ticari amaçla alınan aboneliklerde abone tüketici sayılmadığından tüketici hakem heyeti yolu kullanılamaz. Ancak taahhüt ve fesih hükümleri gibi abonelere tanınan haklar kurumsal aboneler bakımından da tartışılabilir; izlenecek yol ve görevli merci farklıdır. Abonenin fiilen hangi amaçla kullandığı, faturanın kime kesildiği ve giderleştirilip giderleştirilmediği bu ayrımda belirleyici olur.

Sık Yapılan Hatalar

Taahhüt ve cayma bedeli uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Cayma bedelinin kavramsal açıklaması için taahhütlü abonelikte cayma bedeli rehberine bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Cayma bedeli en fazla ne kadar olabilir?

Fesih tarihine kadar sağlanan indirim ve cihaz faydalarının toplamı ile taahhüt sonuna kadar tahakkuk etmemiş bedellerden düşük olanı kadar (BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/5).

Operatör kalan tüm ayların bedelini isteyebilir mi?

Yalnızca bu tutar sağlanan indirim ve faydalardan düşükse. Aksi hâlde düşük olan indirim toplamı esas alınır (m.12/5).

Taahhüdüm varken aboneliğimi iptal edebilir miyim?

Evet. Aboneler aboneliklerini her zaman feshedebilir; taahhüt yalnızca belirli koşullarda cayma bedeli doğurur (m.23/1).

Taahhüt en fazla kaç ay olabilir?

24 ay (m.12/10).

Taşındım, cayma bedeli öder miyim?

Mobil dışı aboneliklerde hizmet yeni adreste aynı nitelikte verilemiyorsa ve adres değişikliği belgelenirse ödemezsiniz; cihaz sizde kalırsa kalan ücreti istenebilir (m.12/6).

İnternet hızım düşük, bedelsiz fesih yapabilir miyim?

Kurumca belirlenen hız ölçüm kriterleri sağlanmıyorsa cihazın kalan bedeli dışında cayma bedeli ödemeden feshedebilirsiniz (m.12/11).

Taahhüt süresince fiyat artırılabilir mi?

Taahhütname koşullarında abone aleyhine değişiklik yapılamaz (m.12/1).

Taahhüt özeti nedir?

Taahhüt alınmadan önce verilen ve azami, asgari ve ortalama cayma bedelini gösteren ayrı sayfadır; taahhütnamenin ayrılmaz parçasıdır (m.12/9).

Fesih talebimden sonra ücret işlemeye devam edebilir mi?

Hayır. Talebin alındığı bilgisi 24 saat içinde verilir ve ücretlendirme durdurulur (m.23/2).

Fesih ne kadar sürede tamamlanır?

Talebin ulaşmasından itibaren yedi gün içinde (m.23/3).

Depozitom ne zaman iade edilir?

Mahsuptan sonra kalan tutar on beş gün içinde (m.23/6).

Taahhüt bittiğinde fiyat neden arttı?

Taahhüt bitince hizmet taahhütsüz fiyatla devam eder; işletmeci bunu SMS veya aramayla bildirmek zorundadır (m.12/13).

İnternetten kurduğum abonelikten cayabilir miyim?

Mesafeli kurulan sözleşmelerde hizmetin ifasına onayınızla başlanmamışsa on dört gün içinde cayma hakkı vardır (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9, m.15/1-h).

Fazla cayma bedeline nereye itiraz ederim?

Önce işletmeciye, ardından BTK’ya; alacak için 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine (TKHK m.68/1).

Fesih talebim yerine getirilmezse ne olur?

Yönetmelikteki süreler içinde sona erdirilmeyen abonelik için bu sürelerden sonra bedel istenemez (TKHK m.52/5).

Faturayı ödemezsem hat hemen kapatılır mı?

Abone bilgilendirilerek önce kısıtlama uygulanabilir; yılın ilk açma-kapama işlemi ücretsizdir (BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.17).

Taahhütnameme ulaşamıyorum, ne yapmalıyım?

İşletmeci taahhütname gibi belgelere çevrimiçi işlem merkezinden erişim sağlamak zorundadır (m.8/7); belge örneğini yazılı olarak isteyin.

Daha düşük pakete geçmek taahhüde aykırılık mıdır?

Taahhütnamede koyu harflerle açıkça gösterilmemişse abone lehine yorum yapılır (BTK Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/12).

Kampanya bitince fiyat artışı önceden bildirilmeli mi?

Evet. Süresi bir ayı geçen kampanyalarda bitiş tarihi ve sonrasındaki tarife önceden bildirilir (m.11/3).

Hesaplama aracına girdiğim veriler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; veriler sunucuya gönderilmez.

Bu araç ve yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hesaplama, girilen verilere göre azami tutarı gösterir. Her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, taahhütnameniz ve güncel mevzuat esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği (RG 28/10/2017-30224; 18/1/2022-31723 değişikliği dâhil), 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği hükümleri 23 Eylül 2026 itibarıyla Resmî Gazete metinleri üzerinden kontrol edilmiştir.