Kamulaştırma Hukuku

31 Ekim 2026 tarihli acele kamulaştırma kararları (CB 11938 ve 11939) malikler için ne anlama geliyor? Ereğli’de doğal gaz hattı için irtifak, Tonya’da il yolu için mülkiyet kamulaştırması; el koyma, bedel hesabı, süreler ve adım adım yapılacaklar.

Fiili el atma ile hukuki el atma farkı: kamulaştırma, kamulaştırmasız fiilî el atma ve imar kısıtlamasında hangi dava açılır, hangi mahkeme görevli, süre ve bedel nasıl? 2026 Anayasa Mahkemesi kararları ve 7588 sayılı Kanunla eklenen geçici 20. madde.

2942 sayılı Kanun tapu harçlarını ve yargılama giderlerini idarenin üzerine bırakır; ancak bedelin kazanç yönü vergi kanunlarına tabidir. Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80. maddesi kamulaştırmayı açıkça elden çıkarma sayar: beş yıl kuralı, ivazsız iktisap istisnası, Yİ-ÜFE endekslemesi ve yüzde 10 eşiği. Kurumlarda 7456 sayılı Kanunla değişen tablo, KDV’de 17/4-(r) ve geçici 43. madde, emlak vergisinde 2942 m.39 uyarınca cezalı tarhiyat riski.

Kamulaştırma yalnızca özel mülkiyette bulunan taşınmazlar için mümkündür. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler — kıyı, orman, mera, dere yatağı — özel mülkiyete konu olamadığı için kamulaştırılamaz; kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlarda 2942 m.30’daki devir usulü işler; zeytinlik, tarım arazisi ve sit alanı gibi özel kanunla korunan taşınmazlar ise ancak ek izin ve şartlarla kamulaştırılabilir. Ayrıca m.4, amaç için yeterliyse mülkiyet yerine irtifak kurulmasını öngörür.