SPK Kredili İşlemlerde Yüzde 20 Özkaynak Esnekliğini 13 Kasım 2026’ya Uzattı: 2026/78 Bülteni, 76/1918 Sayılı Karar

Sermaye Piyasası Kurulu, Eylül ayında Borsa İstanbul’daki gelişmeler üzerine getirdiği kredili işlem tedbirini üçüncü kez uzattı. 30 Ekim 2026 tarihli 2026/78 sayılı SPK Bülteni’nde yer alan duyuruya göre, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbir ve uygulama 13 Kasım 2026 tarihi seans sonuna kadar devam edecek.

Tedbirin özü değişmedi: Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ’in 17. maddesindeki asgari yüzde 35’lik özkaynak koruma oranı, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri talepleri olabildiğince gözetilerek asgari yüzde 20 olacak şekilde esnek uygulanabiliyor. Yeni kararla yalnızca sürenin sonu iki hafta ileri alındı.

Bu haberde kararın künyesini, 17 Eylül’den bu yana karar zincirini, uzatmanın neyi değiştirip neyi değiştirmediğini, kredili hesap sahiplerinin ve aracı kurumların durumunu, 13 Kasım sonrasına ilişkin ihtimalleri ve hak arama yollarını bulabilirsiniz. Ayrıntılı hukuki değerlendirme: SPK 2026/68 Bülteni: Kredili İşlemlerde Yüzde 20 Özkaynak Esnekliği — 65/1779 Sayılı Karar, Seri: V, No: 65 m.17-18 ve Kredili Müşterinin Yol Haritası (30.10.2026 güncellemesiyle) yazımızda.

Kararın Künyesi

Karar Zinciri: 17 Eylül’den 13 Kasım’a

Tedbir, fon krizinin başladığı hafta 2026/60 sayılı bültenle getirildi. Kurul o tarihte, Tebliğ m.17’deki asgari yüzde 35 oranının ikinci bir duyuruya kadar ve 02.10.2026 seans sonuna kadar asgari yüzde 20 olarak esnek uygulanabilmesine karar vermişti. Sonraki iki karar, oranı değiştirmeden yalnızca süreyi uzattı.

Son kararın tarihi 27 Ekim, bültenin tarihi 30 Ekim’dir. Karar önceki sürenin dolmasından önce alınıp sürenin son gününde duyurulduğu için, metin bakımından 30 Ekim ile 2 Kasım arasında bir boşluk doğmuyor; 2 Kasım Pazartesi’den itibaren esnek uygulama yeni kararın kapsamında sürüyor.

Ne Değişti, Ne Değişmedi?

Uzatma kararı tek bir unsuru, sürenin sonunu değiştirir. Oran, esnekliğin aracı kurumun takdirine bağlı olması ve Tebliğ’in diğer hükümleri aynen yerinde duruyor. Esneklik bir zorunluluk değil, bir imkândır: Kurul, oranın “aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri taleplerini de olabildiğince gözeterek” esnek uygulanabileceğini söylemiştir. Bu nedenle bir aracı kurum, yüzde 20’ye kadar inmeyi bütün müşterilerine, bir kısmına uygulayabilir ya da hiç uygulamayabilir. Bu takdirin sınırları yüzde 20 esnekliğine ilişkin analizimizde ayrıntılı olarak ele alındı.

Hukuki Çerçeve

SPKn m.39/7, Kurula Hazine ve TCMB’nin görüşü alınarak kredili sermaye piyasası aracı işlemleriyle ilgili düzenleme yapma yetkisi verir; m.46/2 yatırım kuruluşlarının kredili işlemler nedeniyle yatırımcılardan teminat isteyebileceğini, m.46/3 teminatların türü ve miktarına ilişkin esasların Kurulca belirleneceğini öngörür. Kredili işlemlere ilişkin ayrıntılı kurallar Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ’dedir. Kurul ise uzatma kararlarında dayanak olarak SPKn m.1’deki amaç hükmünü ve Kurula Kanunun öngördüğü neticelerin sağlanması için gerekli iş ve işlemleri yapma görevi veren m.128/1-(a) bendini göstermiştir.

Kimleri Etkiliyor?

Karar, Borsa İstanbul’da kredili işlem hesabı bulunan yatırımcıları ve bu hesapları yürüten aracı kurumları doğrudan ilgilendirir. Kredili pozisyonunun özkaynak oranı yüzde 20 ile yüzde 35 arasında bulunan müşteriler bakımından uzatmanın pratik sonucu, aracı kurumları esnekliği uygulamaya devam ettiği sürece, oran yüzde 20’nin altına inmedikçe Tebliğ’deki yüzde 35 eşiğine göre tamamlama istenmemesinin iki hafta daha mümkün olmasıdır.

Yürürlük ve 13 Kasım Sonrası

Kararın uygulama süresi 13.11.2026 Cuma seans sonunda biter; sonraki ilk işlem günü 16.11.2026 Pazartesi’dir. Kurul bu tarihten önce süreyi yeniden uzatabilir, oranı değiştirebilir ya da tedbiri sona erdirebilir; bu ihtimallerden hangisinin gerçekleşeceğine dair bültende bir açıklama yoktur. Yeni bir karar alınmazsa Tebliğ m.17’deki asgari yüzde 35 oranı yeniden tek ölçüt hâline gelir. Bu durumda oranı yüzde 20 ile yüzde 35 arasında kalan hesaplar için aynı dönemde tamamlama çağrıları gündeme gelebilir. Bir önceki son gün için hazırladığımız senaryo çalışması 2026/68 bülteni analizimizde yer alıyor.

Ne Yapmalı? Süreler ve Haklar

Aracı kurumun esnekliği uygulamaması tek başına hukuka aykırılık oluşturmaz; çünkü Kurul kararı bunu kurumun risk politikasına bırakmıştır. Buna karşılık kurumun müşterisine bildirdiği oran ile fiilen uyguladığı oranın farklı olması, bildirim yapılmadan resen satışa gidilmesi veya çerçeve sözleşmeye aykırı işlem yapılması, sözleşme ve tazminat hukuku bakımından değerlendirilebilir. Bu tür uyuşmazlıklarda izlenecek yollar resen satış ve tazminat rehberimizde, SPK’ya şikâyet başvurusu ve TSPB Hakem Heyeti rehberlerimizde anlatıldı.

Kurul kararlarına karşı idari dava idare mahkemelerinde açılır ve bu başvurular acele işlerden sayılır (SPKn m.134). Genel dava süresi altmış gündür (İYUK m.7). Bültenin yayımlandığı 30.10.2026 esas alınırsa süre 31.10.2026’da işlemeye başlar ve 29.12.2026 Salı günü sona erer. Yatırımcı lehine bir esneklik içeren uzatma kararına karşı dava açılması pratikte istisnai olacaktır; asıl uyuşmazlıklar aracı kurumla müşteri arasında doğmaktadır.

SPK kararlarına ilişkin bütün rehberlerimizi SPK Hukuk Rehberi, bülten kararlarının özetlerini SPK Bülteni Son Durum ve SPK Bülteni Kararları Rehberi sayfalarında, kredili işlemlerin temel kurallarını Kredili Menkul Kıymet İşlemleri ve Teminat ve Kredili İşlemlerde Özkaynak Koruma Oranı yazılarımızda, piyasa tedbirlerinin genel çerçevesini Brüt Takas, Tek Fiyat ve Açığa Satış Tedbirleri sayfasında bulabilirsiniz. Bir önceki bülten olan 2026/77’deki kararlar için Tera Yatırım izin iptali haberimize, günün diğer gelişmeleri için Hukuk Gündemi Son Durum sayfamıza bakabilirsiniz. Sorularınız için 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kredili işlemlerde yüzde 20 özkaynak esnekliği ne zamana kadar uzatıldı?

SPK’nın 27.10.2026 tarih ve 76/1918 sayılı kararıyla esneklik 13.11.2026 Cuma seans sonuna kadar uzatıldı. Karar 30.10.2026 tarihli 2026/78 sayılı bültenle duyuruldu.

Oran değişti mi?

Hayır. Tebliğ’deki asgari yüzde 35 koruma oranının, aracı kurumun risk politikasına uygun düştüğü ölçüde asgari yüzde 20 olarak esnek uygulanabilmesi imkânı aynen devam ediyor; yalnızca süre uzatıldı.

Aracı kurumum esnekliği uygulamak zorunda mı?

Hayır. Kurul, esnekliğin aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri talepleri olabildiğince gözetilerek uygulanabileceğini söylemiştir. Kurumunuza hesabınıza hangi oranın uygulandığını yazılı olarak sorun.

30 Ekim ile 2 Kasım arasında esneklikte boşluk oldu mu?

Uzatma kararı 27.10.2026’da, yani önceki sürenin bitiminden önce alındı ve 30.10.2026’da duyuruldu. Karar metnine göre tedbir 13.11.2026 seans sonuna kadar uygulanmaya devam etmektedir.

13 Kasım’dan sonra ne olacak?

Kurul yeni bir karar almazsa Tebliğ m.17’deki asgari yüzde 35 oranı yeniden tek ölçüt olur. Sonraki ilk işlem günü 16.11.2026 Pazartesi’dir. Kurul süreyi yeniden uzatabilir; böyle bir karar da bültenle duyurulur.

Oranım yüzde 20’nin altına düşerse ne olur?

Esneklik yüzde 20’nin altını korumaz. Bu durumda aracı kurum Tebliğ ve çerçeve sözleşme hükümlerine göre tamamlama isteyebilir; tamamlanmazsa resen satış gündeme gelebilir.

Bu karara karşı dava açılabilir mi?

Kurul kararlarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir (SPKn m.134). Genel dava süresi altmış gündür (İYUK m.7); bültenin yayım tarihi esas alınırsa son gün 29.12.2026’dır. Uygulamada uyuşmazlıklar daha çok aracı kurum ile müşteri arasında doğar.

Kaynaklar: SPK Bülteni 2026/78 (30.10.2026), A.1 — Kurul Karar Organı’nın 27.10.2026 tarih ve 76/1918 sayılı Kararı; SPK Bülteni 2026/68 (03.10.2026), A.1 — 65/1779 sayılı Karar; SPK Bülteni 2026/60 (17.09.2026), A.1-A — 57/1706 sayılı Karar; Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m.17; 6362 sayılı SPKn m.1, 39/7, 46/2-3, 128/1-(a), 134; 2577 sayılı İYUK m.7, 8.