SPK 2026/68 Bülteni: Kredili İşlemlerde Yüzde 20 Özkaynak Esnekliği 30 Ekim 2026’ya Uzatıldı — 65/1779 Sayılı Karar, Seri: V, No: 65 m.17-18 ve Kredili Müşterinin Yol Haritası

SPK, 3 Ekim 2026 tarihli 2026/68 sayılı Bülten’de yayımlanan ve Kurul Karar Organı’nın 03/10/2026 tarih ve 65/1779 sayılı kararına dayanan duyurusuyla, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbirin 30.10.2026 tarihi seans sonuna kadar uygulanmasına devam edilmesine karar verdi. Uzatılan tedbir, 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 sayılı Bülten ile duyurulan 17/09/2026 tarih ve 57/1706 sayılı karardır: Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ’in 17. maddesinde asgari yüzde 35 olarak öngörülen özkaynak koruma oranı, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri talepleri olabildiğince gözetilerek asgari yüzde 20 olarak uygulanabilmektedir. Bu esneklik ilk kararda en geç 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar tanınmıştı; yeni karar yeni bir oran getirmez, mevcut uygulamanın süresini uzatır. Bu yazı kararın metnini, hukuki dayanağını, özkaynak oranının nasıl hesaplandığını, tamamlama bildirimi ve resen satış kurallarını, 30 Ekim’e kadar ve sonrasında kredili müşterinin ve aracı kurumun ne yapması gerektiğini anlatır.

Kısa Cevap: 2026/68 Sayılı Bültende Ne Var?

3 Ekim 2026 Cumartesi günü yayımlanan 2026/68 sayılı bülten iki bölümden oluşur. Birinci bölümde, Kurul Karar Organı’nın 03/10/2026 tarih ve 65/1779 sayılı kararı uyarınca yapılan bir duyuru yer alır. İkinci bölüm, payları borsada işlem görmeyen ortaklıkların özel durum açıklamalarının yayımlandığı internet adresine yönlendirme niteliğindedir. Bültenin piyasayı ve yatırımcıyı doğrudan etkileyen tek kararı, kredili işlemlerdeki özkaynak esnekliğinin uzatılmasıdır.

Duyurunun özü şudur: Kurul, Borsa İstanbul AŞ piyasalarında gerçekleşen gelişmeleri dikkate alarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) 1’inci maddesi çerçevesinde ve 128’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine dayanarak; sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf, istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması ile yatırımcıların hak ve yararlarının korunması amacıyla, 17/09/2026 tarih ve 57/1706 sayılı kararda öngörülen tedbir ve uygulamanın 30.10.2026 tarihi seans sonuna kadar uygulanmasına devam edilmesine karar vermiştir.

Uygulamada bunun anlamı şudur: 17 Eylül’den bu yana aracı kurumların kendi risk politikalarına göre kullanabildiği yüzde 20’lik koruma oranı imkânı, 2 Ekim’de sona ermemiş; 30 Ekim 2026 Cuma seans sonuna kadar sürmektedir. 2 Ekim Cuma, ilk kararın son günüydü; uzatma kararı 3 Ekim Cumartesi alındığı ve duyurulduğu için iki karar arasında işlem günü kalmamıştır.

Kararın Metni ve Unsurları

Bir Kurul kararının uygulamada nasıl okunacağı, metnindeki her ifadenin hukuki karşılığına bakılarak anlaşılır. Aşağıdaki tablo 65/1779 sayılı karara dayanan duyurunun unsurlarını ve bunların ne anlama geldiğini gösterir:

Uzatılan 57/1706 sayılı kararın içeriği ise şöyledir: Seri: V, No: 65 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ’in 17’nci maddesinde, kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinin devamı süresince asgari yüzde 35 olarak öngörülen özkaynak koruma oranı, aracı kurumlar tarafından kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri talepleri de olabildiğince gözetilerek asgari yüzde 20 olarak esnek şekilde uygulanabilir. İlk kararda süre, ikinci bir duyuruya kadar ve en geç 02.10.2026 tarihi seans sonuna kadar olarak belirlenmişti.

Karar Zinciri: 17 Eylül’den 30 Ekim’e

Esnekliğin hangi gün hangi kurala göre uygulanacağını doğru belirlemek, özellikle resen satış uyuşmazlıklarında belirleyicidir. Bir satışın haklı olup olmadığı, satışın yapıldığı gün yürürlükte olan orana göre değerlendirilir. Bu nedenle karar zincirini tarih tarih bilmek gerekir:

Takvimdeki bayram satırı önemlidir. 2429 sayılı Kanun’a göre Cumhuriyet Bayramı 28 Ekim saat 13.00’te başlar ve 29 Ekim günü devam eder. Bu nedenle 30 Ekim’den önceki son haftada işlem yapılabilecek süre kısalır. Borsa İstanbul’un yarım gün ve tatil uygulamasını borsanın kendi duyurusundan teyit edin; kredili hesabınıza ilişkin nakit ve teminat planını bu kısalmış haftaya göre yapın.

Dayanak Hükümler: SPKn m.1, m.128/1-(a) ve Seri: V, No: 65

Kararın hukuki çerçevesi üç katmandan oluşur: Kanun’un amaç maddesi, Kurul’un görev ve yetkileri ve kredili işlemlere ilişkin Tebliğ. Her biri kararın farklı bir yönünü açıklar.

1- SPKn m.1 bakımından: Kanun’un amacı, sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması ve yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için piyasanın düzenlenmesi ve denetlenmesidir. 65/1779 sayılı karar bu amacı açıkça anarak, esnekliğin bir yatırımcı lehine kolaylık olmaktan önce piyasa istikrarına yönelik bir tedbir olduğunu ortaya koyar. Bu nitelik, esnekliğin bir “hak” gibi talep edilemeyeceğini, aracı kurumun takdirine bırakılmış bir imkân olarak kaldığını da açıklar.

2- SPKn m.128/1-(a) bakımından: Kurul’un görev ve yetkilerini düzenleyen 128’inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi, hem 57/1706 hem 65/1779 sayılı kararda dayanak olarak gösterilmiştir. Kararın belirli bir aracı kuruma değil, kredili işlem yapan tüm aracı kurumlara ve müşterilere yönelmesi, genel düzenleyici niteliğini gösterir. Bu tür kararlar bültende yayımlanmakla kamuya duyurulur; ayrıca her müşteriye tebliğ edilmez.

3- Seri: V, No: 65 m.17 bakımından: Tebliğ’e göre müşteri, kredili alım işleminde başlangıçta asgari yüzde 50 oranında özkaynak yatırmak zorundadır; kredili işlemlerin devamı süresince özkaynak oranının asgari yüzde 35 olması zorunludur. Esneklik bu ikinci orana, yani koruma oranına ilişkindir. Başlangıç özkaynağı yüzde 50 olarak kalır.

4- Seri: V, No: 65 m.18 bakımından: Aracı kurum, müşterilerinin kredi hesabındaki özkaynak tutarını her iş günü itibarıyla hesaplar ve raporlar. Özkaynak eksildiğinde tamamlama bildirimi yapılır; bildirimin müşteriye yapıldığı tarihten itibaren iki iş gününü geçmeyecek şekilde çerçeve sözleşmede belirlenen süre içinde özkaynak tamamlanmazsa aracı kurum, ayrıca ihbarname göndermesine gerek kalmaksızın kredili alınan veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası araçlarını satarak krediyi kapatma yetkisine sahiptir.

5- Seri: V, No: 65 m.35 bakımından: Üç ay içinde iki defadan fazla takas veya özkaynak tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteriler aracı kurum tarafından Borsa’ya bildirilir; bu müşterilerin emirleri, işlem gününde emre konu nakit veya menkul kıymet hesaplarında bulunmadıkça, Borsa’da ilan edildiği tarihten itibaren altı ay süreyle hiçbir aracı kurum tarafından kabul edilmez.

6- Seri: V, No: 65 m.12 bakımından: Özkaynak olarak kabul edilebilecek kıymetler ve bunların hangi oranla özkaynağa dahil edileceği ayrıca düzenlenmiştir. Hesabınızda özkaynak olarak gösterilen her kıymet tam değeriyle hesaba katılmayabilir; bu nedenle kurumunuzdan özkaynak hesabının dökümünü isteyin.

Özkaynak Oranı Nasıl Hesaplanır? Formül ve Sayısal Örnek

Tebliğ’de özkaynak oranı şu formülle hesaplanır: işleme konu kıymetlerin cari piyasa değerinden kredi tutarı çıkarılır ve sonuç, işleme konu kıymetlerin cari piyasa değerine bölünür. Formül basittir ama sonucu, yatırımcının sezgisinden daha hızlı değişir; çünkü kredi tutarı sabit kalırken portföy değeri düşer.

Aşağıdaki örnek, 50.000 TL özkaynak ve 50.000 TL kredi ile 100.000 TL’lik pay alan bir müşteriyi varsayar. Örnek basitleştirilmiştir: faiz, komisyon ve Tebliğ m.12’deki kabul oranları dikkate alınmamıştır. Gerçek hesabınız kurumunuzun günlük raporuna göre yapılır.

Tablo esnekliğin gerçek etkisini gösterir: yüzde 35 kuralında portföyün yaklaşık yüzde 23 değer kaybı tamamlama bildirimini tetiklerken, yüzde 20 esnekliğinde bu eşik yaklaşık yüzde 37,5 değer kaybına kayar. Esneklik riski ortadan kaldırmaz; yalnızca bildirimin geleceği noktayı öteler. Oranı yüzde 20 ile yüzde 35 arasında olan hesaplar, esneklik bittiği gün bildirime açık hâle gelir.

Tamamlama bildirimi geldiğinde özkaynağın hangi seviyeye kadar tamamlanacağı ayrı bir sorudur. Bu seviye Tebliğ ve imzaladığınız kredili işlem çerçeve sözleşmesine göre belirlenir. Kurumunuzdan tamamlama hedefini ve yöntemini yazılı olarak isteyin; yalnızca eşiğe dönmek yetmeyebilir.

Uzatma Neyi Değiştirdi, Neyi Değiştirmedi?

Bülten haberleri çoğu zaman tek cümleye indirgenir: “SPK özkaynak oranını indirdi.” Bu cümle hem eksik hem yanıltıcıdır. Aşağıdaki tablo kararın gerçek kapsamını gösterir:

Esneklik Bir Yetkidir, Zorunluluk Değil: Aracı Kurumun Takdiri

Kararın en sık yanlış anlaşılan yönü budur. 57/1706 sayılı karar, aracı kurumlara yüzde 20’yi uygulama imkânı verir; uygulamayı emretmez. Karar metnindeki iki ölçüt, bu takdirin sınırlarını çizer: aracı kurumun kendi risk politikalarına uygun düşmesi ve müşteri taleplerinin olabildiğince gözetilmesi.

1- Risk politikası ölçütü bakımından: Aracı kurum, kredi verdiği müşterinin borcunu tahsil edemeyecek duruma düşme riskini taşır. Bu nedenle kurum, yüzde 20’yi hiç uygulamayabilir, yalnızca belirli müşteri gruplarına veya belirli kıymetlere uygulayabilir ya da yüzde 20 ile yüzde 35 arasında bir eşik belirleyebilir. Karar metni “asgari yüzde 20” dediği için kurumun yüzde 20’nin altına inmesi mümkün değildir.

2- Müşteri taleplerinin gözetilmesi ölçütü bakımından: Karar müşteriye bir talep hakkı tanımaz; ancak kurumdan talebi değerlendirmesini bekler. Talebinizi yazılı yapmanız, kurumun cevabını belgelemenizi sağlar. Cevap olumsuzsa gerekçesini sorun; benzer durumdaki müşteriler arasında açıklanamayan farklı uygulama, ileride bir uyuşmazlıkta değerlendirilebilecek bir husustur.

3- Sözleşme bakımından: Kredili işlem çerçeve sözleşmeniz farklı bir eşik veya süre öngörebilir. Kurul kararı Tebliğ’deki asgari oranı esnetir; sözleşmede kurumun daha sıkı bir eşik uygulama hakkı saklıysa, kurum bu hakkını risk politikası çerçevesinde kullanabilir. Bu nedenle sözleşmenizin özkaynak, tamamlama ve resen satış maddelerini yeniden okuyun.

Pratik sonuç şudur: “SPK oranı yüzde 20’ye indirdi, kurumum beni yüzde 30’da aradı, bu hukuka aykırıdır” demek her zaman doğru değildir. Kurum, yüzde 20’yi uygulamadığını duyurmuşsa veya risk politikası gereği uygulamıyorsa yüzde 35 kuralı geçerlidir. Buna karşılık kurum yüzde 20 uygulayacağını size bildirmiş ve buna rağmen oran yüzde 20’nin üzerindeyken resen satış yapmışsa, bu satışın kurumun kendi bildirimine aykırılığı tartışılabilir.

Tamamlama Bildirimi ve Resen Satış: Seri: V, No: 65 m.18

Esneklik döneminde de tamamlama bildirimi ve resen satış kuralları aynen işler. Bu kurallar Tebliğ m.18’de düzenlenmiştir ve kredili müşterinin en çok zarar gördüğü uyuşmazlıklar bu aşamada doğar.

1- Günlük hesaplama bakımından: Aracı kurum, müşterinin kredi hesabındaki özkaynak tutarını her iş günü itibarıyla hesaplamak ve raporlamak zorundadır. Bu hesaplama, hangi gün hangi oranın uygulandığını ispat etmenin temel belgesidir. Uyuşmazlık ihtimali varsa kurumdan günlük özkaynak raporlarını yazılı olarak isteyin.

2- Tamamlama süresi bakımından: Özkaynak, bildirimin müşteriye yapıldığı tarihten itibaren iki iş gününü geçmeyecek şekilde, kredili alım çerçeve sözleşmesinde belirlenen süre içinde tamamlanmalıdır. Sözleşmeniz daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre uygulanır. Bildirimin ne zaman ve hangi kanaldan yapıldığı, sürenin başlangıcı bakımından önemlidir.

3- Resen satış yetkisi bakımından: Süre içinde tamamlama yapılmazsa aracı kurum, ayrıca bir ihbarname göndermesine gerek kalmaksızın kredili olarak alınan veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası araçlarını satarak krediyi kapatma yetkisine sahiptir. Bu yetkinin süresinden önce, yanlış oran üzerinden veya gereğinden fazla kıymet satılarak kullanılması, sözleşmeye aykırılık iddiasının konusu olabilir.

4- İspat bakımından: Müşteri, bildirimin kendisine ulaşmadığını veya sürenin dolmadan satış yapıldığını ileri sürecekse; bildirim kaydını, emir ve işlem dökümlerini, özkaynak raporlarını ve kurumun uyguladığı oranı gösteren yazışmaları toplamalıdır. Aynı gün içinde birden fazla müşterinin aynı kıymetini satan kurumlarda, satış sırası ve fiyatı da incelenmelidir.

Temerrüdün Sonucu: m.35 Bildirimi ve Altı Aylık Kısıt

Tamamlama bildirimine uymamanın sonucu yalnızca pozisyonun kapatılması değildir. Tebliğ m.35’e göre üç ay içinde iki defadan fazla takas veya özkaynak tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteri aracı kurum tarafından Borsa’ya bildirilir. Bu müşterilerin alım veya satım emirleri, işlem gününde emre konu nakit veya menkul kıymet hesaplarında bulunmadıkça, Borsa’da ilan edildiği tarihten itibaren altı ay süreyle hiçbir aracı kurum tarafından kabul edilmez.

Bu hüküm esneklik döneminin sonunda ayrıca önem kazanır. 30 Ekim’de esneklik biterse, oranı yüzde 20 ile yüzde 35 arasında olan çok sayıda hesap için aynı günlerde bildirim yapılabilir. Daha önce temerrüde düşmüş bir müşteri için bu yeni bildirim, üç aylık pencerede ikiden fazla temerrüt sonucunu doğurabilir. Bu nedenle geçmiş bildirimlerinizi ve tarihlerini bilmeniz gerekir.

Kredili Müşteri İçin Yol Haritası

Uzatma kararı size dört haftalık bir hazırlık süresi kazandırdı. Bu süreyi kullanmanın yolu aşağıdaki adımlardır:

1. Uygulanan oranı yazılı öğrenin. Kurumunuza, hesabınıza yüzde 20 esnekliğinin uygulanıp uygulanmadığını ve 30 Ekim’e kadar uygulanacağını yazılı olarak sorun.
2. Güncel özkaynak oranınızı hesaplayın. Kurumun günlük raporundan cari değeri ve kredi tutarını alın; oranınızın yüzde 35’e göre nerede durduğunu görün.
3. 30 Ekim senaryosunu çalışın. Esneklik biterse oranınız yüzde 35’in altında kalıyorsa, gereken ek nakit veya teminat tutarını şimdiden hesaplayın.
4. Bayram haftasını hesaba katın. 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim resmî tatildir; para transferi ve teminat yatırma işlemlerinizi buna göre erkene alın.
5. Kademeli azaltmayı değerlendirin. Son güne bırakılan toplu satışlar, aynı anda satış yapan diğer hesaplar nedeniyle daha düşük fiyatlarla sonuçlanabilir.
6. Sözleşmenizi okuyun. Tamamlama süresi, bildirim kanalı ve resen satış maddelerini işaretleyin.
7. Bildirim kanallarınızı güncel tutun. Telefon, e-posta ve uygulama bildirimlerinizin açık olduğundan emin olun; bildirim size ulaşmadı itirazı, bildirim kurumun kayıtlı adresine yapılmışsa zayıflar.
8. Belgeleri saklayın. Bildirimleri, özkaynak raporlarını, emir ve işlem dökümlerini indirip saklayın.

Aracı Kurumlar İçin Kontrol Listesi

Uzatma kararı aracı kurumlar için de bir karar noktasıdır. Kurumun 2 Ekim için aldığı geri dönüş kararları artık 30 Ekim’e göre yeniden değerlendirilmelidir:

30 Ekim Senaryosu: Uzatma Gelmezse Ne Olur?

65/1779 sayılı karar belirli bir son gün koyar: 30.10.2026 seans sonu. Kurul bu tarihten önce yeni bir kararla süreyi yeniden uzatabilir, oranı değiştirebilir veya esnekliği erken sona erdirebilir. Hiçbir karar alınmazsa sonuç Tebliğ’den okunur.

1- Oran bakımından: Esneklik sona erdiğinde Tebliğ m.17’deki asgari yüzde 35 oranı yeniden tek ölçüt hâline gelir. 30 Ekim Cuma seans sonundan sonraki ilk işlem günü 2 Kasım 2026 Pazartesi’dir.

2- Bildirim bakımından: Oranı yüzde 20 ile yüzde 35 arasında olan hesaplar eşiğin altında kalır ve tamamlama bildirimi gündeme gelir. Bildirimden itibaren iki iş gününü geçmeyecek şekilde sözleşmedeki süre işler.

3- Satış baskısı bakımından: Aynı gün çok sayıda bildirim yapılması, tamamlama yapamayan hesaplarda aynı günlerde resen satış yapılması sonucunu doğurabilir. Esnekliğin amacı tam da bu toplu satış baskısını sınırlamaktır; uzatmanın gerekçesi de piyasadaki gelişmelerdir.

4- Takvim bakımından: Son hafta bayram nedeniyle kısadır. Uzatma olup olmayacağı belli olmadan son güne kalmak, ek teminat yatırma imkânını daraltır. Kurul’un yeni bir kararı olursa bu da bültenle duyurulur; SPK bültenlerini ve kurumunuzun duyurularını izleyin.

Emsaller: Kurul Bu Aracı Daha Önce Nasıl Kullandı?

Kredili işlemlerde özkaynak oranının geçici olarak esnetilmesi yeni bir uygulama değildir. Kurul, piyasa stresinin yükseldiği dönemlerde benzer tedbirlere başvurmuş ve bunları kısa sürelerle uzatmıştır.

1- Şubat 2023 bakımından: Kurul, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından aldığı 14.02.2023 tarih ve 9/176 sayılı kararla Seri: V, No: 65 kapsamında çeşitli esneklikler tanımış; bu kapsamda özkaynak koruma oranında asgari yüzde 20’lik uygulamaya yer vermiş ve tedbirleri 30.06.2023’e kadar öngörmüştü.

2- Mart 2025 bakımından: Kurul, 23 Mart 2025’te açığa satışın yasaklanması, pay geri alımlarının kolaylaştırılması ve kredili işlemlerde özkaynak oranının esnetilmesi gibi tedbirler almış; bu tedbirler 18.04.2025 tarih ve 24/733 sayılı kararla 30 Mayıs 2025 seans sonuna kadar uzatılmıştı.

3- Eylül 2026 bakımından: 57/1706 sayılı karar, fon piyasasındaki gelişmeler nedeniyle yedi portföy yönetim şirketinin fonlarına ilişkin tedbirlerin de duyurulduğu 2026/60 sayılı bültenle yayımlanmıştır. 65/1779 sayılı karar bu tedbirin ilk uzatmasıdır.

Emsallerden çıkan sonuç şudur: Kurul bu esnekliği kısa süreli ve uzatılabilir biçimde kurgular. Bu yapı, yatırımcının uzatmayı garanti saymaması, aracı kurumun da her uzatmayı ayrı bir karar noktası olarak ele alması gerektiğini gösterir.

Bültenin Diğer Bölümü: Halka Açık Olmayan Ortaklıkların Özel Durum Açıklamaları

2026/68 sayılı bültenin ikinci bölümü, payları borsada işlem görmeyen ortaklıkların özel durum açıklamalarının yayımlandığı internet adresine atıf yapar. Bu bölüm yeni bir yaptırım veya tedbir içermez. Payları borsada işlem görmeyen bir halka açık ortaklığın pay sahibiyseniz, şirketinize ilişkin özel durum açıklamalarını bu adresten ve şirketin kendi duyurularından takip edin.

Fon Krizi Bağlamı: 2026/60’tan 2026/68’e

Kredili işlem esnekliği, Eylül 2026’da fon piyasasında yaşanan gelişmelerle aynı günlerde başladı. Fonlarını kaybetme endişesi yaşayan yatırımcıların bir kısmı, aynı dönemde kredili hesaplarındaki paylar için de tamamlama baskısıyla karşılaştı. Bu iki rejim birbirinden ayrıdır: fon payları fon tasfiyesi ve ara ödeme düzenine tabidir; kredili hesaptaki paylar ise Seri: V, No: 65 ve kredili işlem çerçeve sözleşmesine tabidir.

Bu ayrım pratikte önemlidir. Fon payınız özkaynak olarak kredili hesabınızda gösteriliyorsa, fonun işleme kapatılmış olması bu payın özkaynak hesabındaki değerlendirmesini etkileyebilir. Bu durumda kurumunuzdan, işleme kapatılan fon payının özkaynak hesabında nasıl değerlendirildiğini yazılı olarak isteyin. Fon tasfiyesine ilişkin ayrıntılar için fon tasfiyesi hukuk rehberine, güncel gelişmeler için Fon Krizi Gündemi sayfasına bakabilirsiniz.

Uyuşmazlık Çıkarsa: Şikâyet ve Hak Arama Yolları

Esneklik döneminde en sık görülen uyuşmazlıklar, kurumun hangi oranı uyguladığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve resen satışın zamanı ile kapsamıdır. Bu uyuşmazlıklarda izlenecek yol sırası şöyledir:

1. Kuruma yazılı başvuru: Uygulanan oranı, bildirim kaydını, günlük özkaynak raporlarını ve satış dökümünü isteyin. Kişisel verilerinize ilişkin kayıtlar için 6698 sayılı KVKK m.11 kapsamında da başvurabilirsiniz; veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (KVKK m.13).
2. SPK’ya şikâyet: Kurumun uygulamasının mevzuata aykırı olduğunu düşünüyorsanız Kurul’a şikâyette bulunabilirsiniz. Ayrıntılar için SPK’ya şikâyet başvurusu rehberine bakın.
3. Hakem heyeti ve arabuluculuk: Uyuşmazlığın niteliğine ve tutarına göre hakem heyeti veya dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Yol seçimi için TSPB hakem heyeti rehberine ve haksız resen satış rehberine bakın.
4. Dava: Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat taleplerinde genel zamanaşımı süresi on yıldır (6098 sayılı TBK m.146); haksız fiile dayanan taleplerde ise zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıllık süreler uygulanır (TBK m.72).

Sık Yapılan Hatalar

1. “SPK oranı indirdi” diye işlem yapmak: Kurul oranı indirmedi; aracı kurumlara asgari yüzde 20 uygulama imkânı verdi. Kurumunuz uygulamıyorsa yüzde 35 geçerlidir.
2. Başlangıç özkaynağının da düştüğünü sanmak: Yeni kredili alımlarda başlangıçta asgari yüzde 50 özkaynak gerekir (Tebliğ m.17).
3. Uzatmayı garanti saymak: 65/1779 sayılı karar belirli bir son gün koyar. Yeni bir uzatma olacağı varsayımıyla son güne kalmak risklidir.
4. Bayram haftasını unutmak: 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim tatildir; son hafta kısadır.
5. Bildirim kanalını kapatmak: Bildirimi görmemek, tamamlama süresini durdurmaz.
6. Belgesiz itiraz: Satıştan sonra yapılan itiraz, günlük özkaynak raporu ve bildirim kaydı olmadan zayıf kalır.
7. Fon payını nakit gibi görmek: İşleme kapatılmış bir fon payının özkaynak hesabındaki değerlendirmesi ayrıca sorulmalıdır.
8. Temerrüt sayısını izlememek: Üç ayda ikiden fazla temerrüt, altı aylık emir kısıtına yol açabilir (Tebliğ m.35).

Bu Yazının Kaynakları ve Sınırları

Yazıdaki bilgilerin hangi kaynaktan geldiğini aşağıdaki tablo gösterir. Resmî metinden alınan bilgi ile yorum ayrı tutulmuştur.

Önemli Kavramlar

• Kredili işlem: Yatırımcının sermaye piyasası aracını, aracı kurumun kullandırdığı kredinin desteğiyle alması.
• Başlangıç özkaynağı: Kredili alım sırasında müşterinin yatırması gereken asgari özkaynak; Tebliğ m.17’ye göre yüzde 50.
• Özkaynak koruma oranı: İşlemler devam ederken korunması gereken asgari oran; Tebliğ’de yüzde 35, Kurul kararıyla 30.10.2026’ya kadar aracı kurumun takdirine göre asgari yüzde 20.
• Tamamlama bildirimi: Özkaynak oranı eşiğin altına düştüğünde aracı kurumun müşteriye yaptığı bildirim.
• Resen satış: Tamamlama süresi içinde özkaynak tamamlanmazsa aracı kurumun, ihbarname göndermeden kıymetleri satarak krediyi kapatması.
• Kurul Karar Organı: SPK’nın kararlarını alan organ; kararları haftalık ve özel bültenlerle duyurulur.

Bir önceki yaptırım içeren bültende Kurul, Hidropar (HKTM) paylarında pay satış bilgi formu yükümlülüğünün dolanılması gerekçesiyle üç kişiye ve Pardus Portföy’e toplam 71 milyon TL’yi aşan idari para cezası verdi; ayrıntılar SPK 2026/64 Bülteni analizimizde.

Güncel takip: SPK’nın yayımladığı bütün bültenlerin yaptırım ve ilke kararları, en son bülten ve resmî metin bağlantıları SPK Bülteni Son Durum sayfamızda tek tabloda izlenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SPK 2026/68 bülteninde ne karar verildi?

Kurul Karar Organı’nın 03/10/2026 tarih ve 65/1779 sayılı kararıyla, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin 57/1706 sayılı tedbirin 30.10.2026 seans sonuna kadar uygulanmasına devam edilmesine karar verildi.

Yüzde 20 özkaynak esnekliği ne zamana kadar geçerli?

30 Ekim 2026 Cuma seans sonuna kadar. İlk karardaki son gün 2 Ekim 2026 idi; 65/1779 sayılı karar süreyi 30 Ekim’e uzattı.

2 Ekim ile 3 Ekim arasında esneklikte boşluk oldu mu?

Karar metni “uygulanmasına devam edilmesine” ifadesini kullanır. İlk süre 2 Ekim Cuma seans sonunda doluyordu; uzatma kararı 3 Ekim Cumartesi alındığı için arada işlem günü kalmamıştır.

Uzatma kararı yeni bir oran getirdi mi?

Hayır. Duyuru yeni bir oran belirlemez; 57/1706 sayılı kararda öngörülen tedbir ve uygulamanın süresini uzatır. Esnek oran asgari yüzde 20 olarak kalır.

Aracı kurumum yüzde 20 uygulamak zorunda mı?

Hayır. Karar, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun düştüğü ölçüde ve müşteri taleplerini olabildiğince gözeterek uygulayabileceği bir imkândır. Kurumunuzun hangi oranı uyguladığını yazılı olarak sorun.

Yeni kredili alımlarda başlangıç özkaynağı da yüzde 20’ye mi indi?

Hayır. Tebliğ m.17’ye göre kredili alımda başlangıçta asgari yüzde 50 özkaynak yatırılır. Esneklik yalnızca işlemlerin devamı süresince korunması gereken orana ilişkindir.

Özkaynak oranı nasıl hesaplanır?

İşleme konu kıymetlerin cari piyasa değerinden kredi tutarı çıkarılır ve sonuç cari piyasa değerine bölünür. Örneğin 70.000 TL’lik portföy ve 50.000 TL kredide oran yaklaşık yüzde 28,6’dır.

Oranım yüzde 28; tamamlama bildirimi gelir mi?

Kurumunuz yüzde 20 esnekliğini uyguluyorsa 30 Ekim’e kadar gelmeyebilir; uygulamıyorsa yüzde 35’in altında olduğunuz için bildirim gündeme gelir. Esneklik biterse bildirim riski doğar.

Tamamlama bildirimi gelirse kaç günüm var?

Tebliğ m.18’e göre bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki iş gününü geçmeyecek şekilde, kredili işlem çerçeve sözleşmesinde belirlenen süre içinde özkaynağı tamamlamanız gerekir. Sözleşmenizdeki süreye bakın.

Aracı kurum ihbarname göndermeden hisselerimi satabilir mi?

Evet. Süre içinde tamamlama yapılmazsa aracı kurum, ayrıca ihbarname göndermesine gerek kalmaksızın kredili alınan veya özkaynak olarak verilen kıymetleri satarak krediyi kapatma yetkisine sahiptir (Tebliğ m.18). Yetkinin süresinden önce veya yanlış oranla kullanılması ayrı bir uyuşmazlık konusudur.

Tamamlamazsam başka bir sonuç doğar mı?

Üç ay içinde iki defadan fazla tamamlama veya takas yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteri Borsa’ya bildirilir ve emirleri, hesabında emre konu nakit veya kıymet bulunmadıkça altı ay süreyle kabul edilmez (Tebliğ m.35).

30 Ekim’den sonra ne olacak?

Yeni bir karar alınmazsa Tebliğ’deki asgari yüzde 35 oranı yeniden tek ölçüt olur. 30 Ekim’den sonraki ilk işlem günü 2 Kasım 2026 Pazartesi’dir. Kurul süreyi yeniden uzatabilir; bu da bültenle duyurulur.

Cumhuriyet Bayramı süreyi etkiler mi?

Kararın son günü değişmez; ancak 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim resmî tatil olduğu için son hafta kısadır (2429 sayılı Kanun m.1). Teminat yatırma ve para transferini erkene alın; borsanın yarım gün uygulamasını borsa duyurusundan teyit edin.

Bu karar açığa satışı kapsıyor mu?

65/1779 sayılı karar, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının esnek uygulanmasına ilişkindir; açığa satışa ilişkin ayrı bir hüküm içermez.

Esneklik döneminde açtığım pozisyonlar ne olacak?

Esneklik bittiğinde tüm açık pozisyonlar aynı kurala tabi olur. Esneklik döneminde açılmış olması, pozisyonu yüzde 35 kuralından muaf tutmaz.

Fon payım kredili hesabımda teminat; fonun kapatılması beni etkiler mi?

Etkileyebilir. İşleme kapatılmış bir fon payının özkaynak hesabında nasıl değerlendirildiğini kurumunuzdan yazılı olarak isteyin. Fon payının akıbeti ise fon tasfiyesi ve ara ödeme kurallarına tabidir.

Kurumum haksız resen satış yaptıysa ne yapabilirim?

Önce bildirim kaydını, günlük özkaynak raporlarını ve satış dökümünü yazılı isteyin. Ardından SPK’ya şikâyet, hakem heyeti, arabuluculuk ve dava yolları değerlendirilir. Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminatta genel zamanaşımı on yıldır (TBK m.146).

Kurul bu esnekliği daha önce de uygulamış mıydı?

Evet. 14.02.2023 tarihli 9/176 sayılı kararda deprem sonrasında, 23 Mart 2025’te alınan ve 18.04.2025 tarihli 24/733 sayılı kararla 30 Mayıs 2025’e uzatılan tedbirlerde benzer esneklikler yer almıştı.

SPK kararı bana ayrıca tebliğ edilir mi?

Genel nitelikteki bu karar bültende yayımlanarak duyurulur; her müşteriye ayrıca tebliğ edilmez. Hesabınıza hangi oranın uygulandığını aracı kurumunuz bildirir; bildirim yoksa yazılı olarak sorun.

Avukata ihtiyaç var mı?

Oranı öğrenmek ve hesap yapmak için zorunlu değildir. Resen satış, temerrüt bildirimi, tazminat ve süre hesaplarında avukat desteği hak kaybını önler.

İlgili Rehberler

• SPK kredili işlemlerde özkaynak koruma oranını yüzde 20’ye esnetti: aracı kurum ve kredili müşteri analizi
• Kredili işlemlerde özkaynak koruma oranı ve teminat tamamlama
• Kredili menkul kıymet işlemleri ve açığa satış
• Aracı kurum hisselerimi resen sattı: haksız teminat satışında tazminat
• Taban serisinde satış emrim gerçekleşmedi: aracı kurum sorumluluğu
• Aracılık çerçeve sözleşmesi: imzalamadan önce
• Aracı kurum sorumluluğu ve yatırımcı uyuşmazlıkları
• Ana ortağın hisseleri kredi teminatında: teminat tamamlama çağrısı
• Aracı kurumum soruşturmada: hisselerim ve param güvende mi?
• SPK 2026/67: Tera Yatırım faaliyet durdurma kararı
• SPK 2026/59 bülteni analizi
• SPK Bülteni Kararları Rehberi
• SPK Hukuk Rehberi
• Fon Krizi Gündemi
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi
• Yatırımcı şikâyeti: SPK, borsa ve hakem heyetine başvuru