Yürürlük durumu — 19 Kasım 2026: Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından 19 Kasım 2026 tarihli ve 33435 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.4). Değişiklikte mevcut lisans sahipleri veya süren başvurular için ayrı bir geçiş hükmü yer almıyor.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), pilot lisansı almak isteyenlerde ve lisans sahiplerinde aranan şartları yeniden yazdı. 19 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Pilot Lisans Yönetmeliği’nin (SHY-1) 16. maddesi tümüyle değiştirildi. En dikkat çekici iki sonuç birbirine zıt yönde işliyor: kasten işlenen bir suçtan alınan hapis cezasında lisansa engel eşik bir yıldan iki yıla çıkarıldı; buna karşılık ceza miktarına bakılmaksızın ve affa uğramış olsa bile lisansa engel olan suçlar listesi önemli ölçüde genişletildi. Listeye uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve kullanmak için bulundurma, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, kasten öldürme, örgüt suçları, casusluk ve milli savunmaya karşı suçlar gibi yeni başlıklar eklendi.
Değişiklik yalnızca lisans başvurusunu değil, mevcut lisansları da ilgilendiriyor. Yeni 16. maddenin ikinci fıkrasına göre lisans verildikten sonra durumu değişerek şartları kaybettiği veya başvuruda gerçeğe aykırı belge sunduğu tespit edilenlerin pilot lisansı iptal ediliyor. Yönetmelik ayrıca sağlık sertifikasına ilişkin şartı sadeleştirdi, 2017 tarihli ilk metinden kalan JAR-FCL geçiş hükmünü (geçici 1. madde) ve iki kısaltmayı yürürlükten kaldırdı.
Bu haberde değişikliğin künyesini, eski ve yeni şartların madde madde karşılaştırmasını, hukuki dayanağını, kimleri etkilediğini ve yürürlük ile dava sürelerini resmî metinlere dayanarak özetliyoruz. Ayrıntılı hukuki değerlendirme: Sabıka Kaydı Olan Pilot Olabilir mi? Yeni SHY-1 m.16 Şartları ve Dava Yolu yazımızda.
Değişikliğin Künyesi
Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1) değişikliği
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Düzenleme | Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik |
| Düzenleyen | Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü |
| Resmî Gazete | 19 Kasım 2026 Perşembe, Sayı 33435 |
| Değişen yönetmelik | Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1), RG 2/6/2017, Sayı 30084 |
| Madde 1 | 4. maddenin ikinci fıkrasının (b) “ATO” ve (ö) “JAR-FCL” kısaltma bentleri yürürlükten kaldırıldı |
| Madde 2 | 16. madde (pilot lisansı başvuru şartları ve lisans iptali) baştan yazıldı |
| Madde 3 | Geçici 1. madde (2017 öncesi lisanslar ve JAR-FCL geçiş dönemi) yürürlükten kaldırıldı |
| Yürürlük | Yayımı tarihinde, 19 Kasım 2026 (m.4) |
| Yürütme | Sivil Havacılık Genel Müdürü (m.5) |
Ne Değişti? Eski ve Yeni 16. Madde
Aşağıdaki karşılaştırma, 16. maddenin 2 Haziran 2017 tarihli ilk metni ile 19 Kasım 2026’da yürürlüğe giren yeni metni esas alır. Yönetmelikte 15 Ocak 2019 ve 1 Temmuz 2022 tarihlerinde yapılan değişiklikler 16. maddeye ve geçici 1. maddeye dokunmamıştı.
Pilot lisansı şartları: 2017 metni ve 2026 metni
| Konu | Eski metin (2017) | Yeni metin (19.11.2026) |
|---|---|---|
| Sağlık sertifikası | Lisansın türüne uygun geçerli 1. sınıf, 2. sınıf veya LAPL sağlık sertifikası | Lisansın türüne uygun geçerli sağlık sertifikası (sınıflar sayılmıyor) |
| Kasten suçtan hapis cezası | Bir yıl veya daha fazla hapis cezası engel | İki yıl veya daha fazla hapis cezası engel; TCK m.53’teki süreler geçmiş olsa bile |
| Ceza miktarına bakılmaksızın engel suçlar | Devletin güvenliğine ve Anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, aklama veya kaçakçılık, ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, terör örgütleriyle eylem birliği, yardım ve propaganda | Ayrı bir (c) bendinde üç grup halinde, affa uğramış olsa bile: (1) Devletin güvenliği, Anayasal düzen, milli savunma, Devlet sırları ve casusluk, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, cinsel dokunulmazlık; (2) uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, aklama, örgüt, kasten öldürme, hileli iflas, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, müstehcenlik, fuhuş, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi, kaçırılması veya alıkonulması; (3) 3713, 5607 ve 6136 sayılı Kanunlara muhalefet |
| Uyuşturucu | Ayrıca sayılmamıştı | İmal ve ticaret, kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma ya da kullanma açıkça sayıldı |
| Güveni kötüye kullanma | Engel suçlar arasındaydı | Listede yer almıyor; yalnızca iki yıl ve üzeri hapis cezası verilmişse (b) bendine takılır |
| Terör suçları | “Terör örgütleriyle eylem birliği, yardım, kamu imkânlarını kullandırma, propaganda” olarak sayılmıştı | 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa muhalefet olarak sayıldı |
| Kaçakçılık | “Kaçakçılık” genel ifadesi | 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa muhalefet |
| Kamu görevinden çıkarılma | (c) bendi | Aynen korundu, (ç) bendi oldu |
| Eğitim şartı | (ç) bendi: ticari hava taşımacılığı, aletli uçuş yetkisi veya uçuş öğretmenliği için en az lise | Aynen korundu, (d) bendi oldu |
| Lisans iptali (16/2) | Lisans sonrası (b) ve (c) bentlerindeki şartların kaybı veya gerçeğe aykırı belge | Lisans sonrası (b), (c), (ç) ve (d) bentlerindeki şartların kaybı veya gerçeğe aykırı belge |
| Geçici 1. madde | 2017 öncesi ulusal ve JAR-FCL lisanslarına üç yıllık geçiş dönemi | Yürürlükten kaldırıldı |
Karşılaştırmadan çıkan sonuç şudur: kasten işlenen sıradan bir suçtan bir yıl ile iki yıl arasında hapis cezası almış bir aday, eski metne göre lisans alamazken yeni metne göre bu bent bakımından engelle karşılaşmaz. Ancak suç yeni (c) bendindeki listede yer alıyorsa ceza miktarı önem taşımaz; hüküm giymiş olmak tek başına engeldir. Örneğin kullanmak için uyuşturucu bulundurma, hırsızlık veya dolandırıcılık nedeniyle verilmiş kısa süreli bir mahkûmiyet de yeni metne göre lisansa engel oluşturur.
Pilot lisansınız veya başvurunuz bu değişiklikten etkileniyor mu?
Adli sicil kaydınızın yeni şartlar karşısındaki durumunu, SHGM’nin iptal veya ret işlemine karşı başvuru yollarını ve dava sürelerini birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Hukuki Çerçeve
Değişikliğin dayandığı ve uygulanırken bakılacak başlıca hükümler
| Hüküm | İçerik | Pilot lisansı bakımından anlamı |
|---|---|---|
| 2920 s. Türk Sivil Havacılık Kanunu m.95 | Pilotlar faaliyette bulunabilmek için yeterlik belgesi almak ve belirli sürelerde yenilemek zorundadır; belge verilmesi, geçerliliği, yenilenmesi ve geri alınması kuralları yönetmelikle düzenlenir | SHY-1 bu yetkiye dayanır; lisans şartları yönetmelikle belirlenir |
| 2920 m.97 | Belgenin verilmesi için zorunlu asgari koşullar ortadan kalkarsa belge iptal edilir; geçici değişikliklerde belge durum düzelinceye kadar geri alınır | Yeni 16/2’deki iptal hükmünün kanuni dayanağı |
| 2920 m.98 | Can ve mal güvenliğine ilişkin kurallara aykırılık iddiasıyla soruşturma veya kovuşturma başlatılan personelin belgesi, süreç sonuçlanıncaya kadar geri alınabilir | Mahkûmiyetten önce de belgenin geçici olarak geri alınması mümkündür |
| SHY-1 m.16 (yeni) | Başvuru şartları ve lisans sonrası şart kaybında iptal | Aday ve mevcut lisans sahipleri için temel kural |
| 5237 s. TCK m.53 | Kasıtlı suçtan hapis cezasının kanuni sonucu olan hak yoksunlukları ve süreleri | Yeni (b) bendine göre bu süreler geçmiş olsa bile iki yıl ve üzeri hapis cezası engeldir |
| 5271 s. CMK m.231/5 | Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadere hükümleri hariç, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder | “Hüküm giymemiş olmak” şartının değerlendirilmesinde önem taşır |
| 2577 s. İYUK m.7 ve m.8 | Dava açma süresi altmış gündür; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilanı izleyen günden başlar; son gün tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü | Yönetmeliğe ve ret ya da iptal işlemlerine karşı dava süresi |
| 2575 s. Danıştay Kanunu m.24/1-c | Bakanlıklar ve kamu kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı davalar Danıştay’da ilk derece olarak görülür | Yönetmeliğin iptali için açılacak dava |
Kimleri Etkiliyor?
Değişiklikten etkilenen gruplar
| Grup | Etkisi |
|---|---|
| Pilot adayları ve öğrenci pilotlar | Başvuruda yeni (b), (c), (ç) ve (d) bentleri uygulanır. Kasten suçtan bir ila iki yıl arası hapis cezası almış olanlar için engel kalkar; listedeki bir suçtan hüküm giymiş olanlar için ceza miktarı ne olursa olsun engel vardır. |
| Lisans sahibi pilotlar | Lisans verildikten sonra şartları kaybettiği tespit edilenlerin lisansı iptal edilir (16/2). Yeni listeye giren bir suçtan sonradan verilecek mahkûmiyet iptal sonucu doğurabilir. |
| Kullanmak için uyuşturucu bulundurma dosyası olanlar | Bu suç artık açıkça listede; affa uğramış olsa bile hüküm giymiş olmak engeldir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının durumu ayrıca değerlendirilmelidir (bkz. kullanmak için uyuşturucu ve kamu davasının ertelenmesi; HAGB rehberimiz). |
| Güveni kötüye kullanmadan mahkûm olanlar | Bu suç listeden çıktı; ceza iki yılın altındaysa yeni metne göre engel görünmüyor. |
| Eğitim organizasyonları ve havayolu işletmeleri | Aday kabulünde ve personel planlamasında yeni şartların gözetilmesi gerekir; şartları kaybeden pilotun lisansı iptal edilebileceğinden adli sicil bilgisine ilişkin iç süreçler gözden geçirilmelidir. |
Yürürlük ve Geçiş
Yönetmelik 19 Kasım 2026’da, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Süren başvurular veya mevcut lisanslar için ayrı bir geçiş hükmü konulmadı; kaldırılan geçici 1. madde de yeni bir geçiş dönemi değil, 2017 öncesi lisanslara ilişkin süresi çoktan dolmuş eski bir geçiş hükmüydü. Bu nedenle yürürlük tarihinden sonra yapılan her lisans başvurusu ve verilen her işlem yeni metne göre değerlendirilecek görünmektedir.
Lisans verildikten önce var olan ve eski metne göre engel oluşturmayan bir mahkûmiyetin, yeni listeye girdiği için mevcut lisansın iptaline yol açıp açmayacağı yönetmelikte açıkça düzenlenmedi. İptal hükmü “durumları lisans tanziminden sonra değişerek” şartları sağlamayanlara atıf yapıyor. Değerlendirmemize göre lisans tarihinden önce gerçekleşmiş ve bilinen bir mahkûmiyet, sonradan değişen bir durum sayılmamalıdır; ancak idarenin uygulamasını izlemek gerekir.
Ne Yapmalı? Süreler
Adaylar: Başvurudan önce arşiv kaydını da gösteren güncel adli sicil belgesini alın; hükmün türünü (mahkûmiyet, erteleme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması) ve suçun yeni listede yer alıp almadığını kontrol edin.
Lisans sahipleri: Hakkınızda süren bir soruşturma veya kovuşturma varsa, 2920 m.98 uyarınca belgenin geçici olarak geri alınabileceğini ve mahkûmiyet halinde 16/2’ye göre iptal riskini birlikte değerlendirin.
Ret veya iptal işlemi: SHGM işlemine karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Dava açmadan önce işlemin geri alınması istenebilir; bu başvuru süreyi durdurur (İYUK m.11).
Yönetmeliğin kendisi: Düzenleyici işleme karşı dava süresi 20 Kasım 2026’da başladı; son gün 18 Ocak 2027 Pazartesi’dir. Bu süre geçse bile yönetmeliğe dayanan bireysel işlemle birlikte yönetmeliğe de dava açılabilir (İYUK m.7/4).
Bu haber 19 Kasım 2026 tarihli ve 33435 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik metnine dayanır; genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut adli sicil durumunuz için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Sıkça Sorulan Sorular
Pilot lisansı için sabıka şartı nasıl değişti?
Kasten işlenen bir suçtan alınan hapis cezasında engel eşik bir yıldan iki yıla çıktı. Buna karşılık ceza miktarına bakılmaksızın lisansa engel olan suçlar listesi genişletildi; uyuşturucu suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, göçmen kaçakçılığı, insan ticareti, kasten öldürme ve örgüt suçları listeye eklendi.
Kullanmak için uyuşturucu bulundurmaktan ceza aldım, pilot olabilir miyim?
Yeni metne göre uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma suçlarından hüküm giymiş olmak, affa uğramış olsa bile lisansa engeldir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmişse durum ayrıca değerlendirilmelidir; CMK m.231/5’e göre bu karar kurulan hükmün hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder.
Mevcut pilot lisansım iptal edilir mi?
Lisans verildikten sonra durumu değişerek yeni (b), (c), (ç) veya (d) bentlerindeki şartları kaybettiği ya da başvuruda gerçeğe aykırı belge sunduğu tespit edilenlerin lisansı iptal edilir. Lisanstan önce var olan ve eski metne göre engel olmayan mahkûmiyetler için açık bir geçiş hükmü yoktur.
Güveni kötüye kullanma suçu artık engel değil mi?
Güveni kötüye kullanma yeni listede yer almıyor. Bu suçtan verilen ceza iki yıl veya daha fazla hapis değilse, yeni metne göre lisansa engel oluşturmuyor görünmektedir.
Sağlık sertifikası şartı değişti mi?
Eski metin 1. sınıf, 2. sınıf veya LAPL sağlık sertifikasını sayıyordu. Yeni metin sınıfları saymadan lisansın türüne uygun geçerli sağlık sertifikası arıyor.
Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
19 Kasım 2026’da, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ayrı bir geçiş hükmü öngörülmedi.
SHGM’nin ret veya iptal kararına karşı ne yapılabilir?
İşlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.7 ve m.27). Dava açmadan önce işlemin geri alınması için idareye başvurmak dava süresini durdurur (İYUK m.11).
Kaynaklar: Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG 19.11.2026, Sayı 33435; Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1), RG 2.6.2017, Sayı 30084 (m.4, m.16, geçici m.1); değişiklikler RG 15.1.2019, Sayı 30656 (mükerrer) ve RG 1.7.2022, Sayı 31883; 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu m.95, 97, 98; 5237 sayılı TCK m.53; 5271 sayılı CMK m.231/5; 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 11, 27; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24/1-c. İlgili sayfalar: Hukuk Gündemi Son Durum · İdare Hukuku Rehberi · Ceza Hukuku Rehberi · HAGB sonrası adli sicil ve arşiv kaydı · Drone (İHA) kayıt ve uçuş izinleri.
