İnsansız Hava Aracı (İHA/Drone): Sınıflandırma, Kayıt ve Uçuş İzni
Drone kullanımı, sportif amaçtan ticari operasyonlara kadar sivil havacılık kurallarına ve kayda tabidir. Kayıtsız veya izinsiz uçuş ciddi yaptırımlar doğurabilir. Bu rehberde İHA mevzuatını açıklıyoruz.
Yasal Dayanak
Alan, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında düzenlenir. Kayıt işlemleri SHGM'nin İHA kayıt sistemi (iha.shgm.gov.tr) üzerinden yürütülür.
Konu Nedir?
İHA'lar azami kalkış ağırlıklarına göre dört sınıfa ayrılır: İHA-0 (500 g–4 kg), İHA-1 (4–25 kg), İHA-2 (25–150 kg) ve İHA-3 (150 kg ve üzeri).
500 gram ve üzeri İHA'lar için sisteme kayıt ve SHGM onayı zorunludur; serbest (yeşil) saha dışındaki uçuşlar için uçuş izni alınması gerekir.
Kimleri Etkiler?
- Ticari drone operatörleri (harita, tarım, çekim, teslimat)
- İHA üretici, ithalatçı ve satıcıları
- İHA pilotları ve havacılık girişimleri
Pratik Adımlar
- İHA'nın ve pilotun sisteme kaydı
- Ticari İHA-0/İHA-1 pilotları için yetkili eğitim ve sertifika
- Uçuş yapılacak sahanın sorgulanması ve gerekli uçuş izninin alınması
- İthalatta teknik uygunluk başvurusu
- Üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası ve görüntü kaydında KVKK/mahremiyet kurallarına uyum
Hukuki Riskler
Kayıtsız veya izinsiz uçuş ve yasak saha ihlali idari para cezasına yol açar. Kaza ve üçüncü kişi zararından doğan sorumluluk, mahremiyet/KVKK ihlali ve ithalde teknik uygunluk eksikliği başlıca risklerdir.
Sonuç ve Tavsiye
Kayıt, izin, eğitim ve sigorta zincirine uyum şarttır. Özellikle ticari operasyonu havacılık hukuku desteğiyle planlamanız önerilir.