Yürürlük durumu — 28 Ekim 2026: Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Amaç, kapsam, dayanak, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının görevlendirilmesi ve geçici madde gibi hükümler yayım tarihinde, imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı yükümlülükleri ile piyasa gözetimi hükümleri dahil diğer hükümler 20 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor (Yönetmelik m.52). Ticaret Bakanlığı 27 Ekim 2026’da, AB ile bu alandaki mevzuat uyumunu teyit eden Beyan Metni’nin imzalandığını duyurdu.
Ticaret Bakanlığı, Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamında makine emniyeti mevzuatının AB mevzuatıyla uyumlaştırıldığını ve AB ile yürütülen müzakereler sonucunda mevzuat uyumunu teyit eden Beyan Metni’nin imzalandığını 27 Ekim 2026 tarihli açıklamasıyla duyurdu. Bakanlığa göre bu adımla makine sektörünün Gümrük Birliği kapsamında malların serbest dolaşımı ilkesinden tam anlamıyla yararlanmasının önü açıldı; Türkiye’de onaylanmış kuruluş atamaları yapılabilecek ve makine ihracatçıları uygunluk değerlendirme ve belgelendirme işlemlerini AB üyesi ülkelerdeki üreticilerle eşdeğer koşullarda Türkiye’de yaptırabilecek.
Açıklamanın arka planında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 16 Ekim 2026’da yayımladığı yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) bulunuyor. Yönetmelik, AB’nin 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü esas alınarak hazırlandı ve 2009’dan beri uygulanan Makina Emniyeti Yönetmeliği’ni (2006/42/AT) yürürlükten kaldırıyor. Bu haberde açıklamanın künyesini, yeni yönetmeliğin yürürlük takvimini, imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı için değişen başlıca yükümlülükleri, uygunsuzluk hâlinde uygulanabilecek önlem ve yaptırımları ve bu kararlara karşı başvuru yollarını bulabilirsiniz. Ayrıntılı hukuki değerlendirme: Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) 2027: İmalatçı, İthalatçı ve Dağıtıcı Ne Yapmalı? yazımızda.
Açıklamanın ve Düzenlemenin Künyesi
Ticaret Bakanlığı açıklaması ve dayandığı düzenleme
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Açıklama | Ticaret Bakanlığı, 27.10.2026: “Türkiye-AB Gümrük Birliği Kapsamında Makine Sektörümüz İçin, Ticaret Bakanlığımızın Girişimleri ile Önemli Bir Adım Daha Atıldı” |
| Açıklanan gelişme | AB ile makine emniyeti mevzuatında uyum sürecinin tamamlandığını teyit eden Beyan Metni imzalandı |
| İlgili düzenleme | Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) — RG 16.10.2026, sayı 33402 |
| Düzenleyen ve piyasa gözetimi yapan kuruluş | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Yönetmelik m.4’teki “Bakanlık” tanımı, m.43–46 ve m.49) |
| Kanuni dayanak | 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m.4/3 ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.388 (Yönetmelik m.3) |
| Esas alınan AB mevzuatı | (AB) 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü (Yönetmelik m.50) |
| Yürürlükten kaldırılan | Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), RG 03.03.2009/27158; Tel Halatların, Zincirlerin ve Kancaların Belgelendirilmesi ve İşaretlenmesi ile İlgili Yönetmelik (73/361/AT), RG 01.07.2003/25155 (m.51) |
| Yürürlük | Bir kısım hükümler 16.10.2026’da; diğer hükümler 20.01.2027’de (m.52) |
Ne Değişti? Eski ve Yeni Rejim
Yeni yönetmelik, eski düzenlemeye göre daha ayrıntılı bir “iktisadi işletmeci” rejimi kuruyor: imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı ve dağıtıcının yükümlülükleri ayrı maddelerde (m.11–17) sayılıyor; dijital kullanım talimatı ve dijital uygunluk beyanı ilk kez açıkça düzenleniyor; yazılım dahil “emniyet aksamı” ve kendi kendine gelişen davranışa sahip makine öğrenimi sistemleri yüksek riskli kategoriler arasında yer alıyor. Aşağıdaki tablo, firmaların ilk bakışta görmesi gereken farkları resmî metne dayanarak özetliyor.
Başlıca farklar
| Konu | Yeni yönetmelikte | Dayanak |
|---|---|---|
| Kullanım talimatı | Dijital formatta sunulabilir; yazdırılabilir, indirilebilir olmalı ve en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir kalmalı. Kullanıcı satın alma sırasında isterse imalatçı bir ay içinde ücretsiz kâğıt talimat sağlar. Profesyonel olmayan kullanıcıya yönelik makinede temel güvenlik bilgisi kâğıt olarak verilir; talimatlar Türkçe olur | m.11/7–8 |
| AB uygunluk beyanı | Ürünle birlikte verilir ya da talimatta internet adresi veya makinece okunabilir kod gösterilir; dijital beyan en az 10 yıl çevrimiçi kalır; başka dilde ise Türkçe tercümesi eklenir | m.11/9, m.22/2 |
| Teknik dosya | Piyasaya arzdan itibaren en az 10 yıl saklanır; gerekirse kaynak kodu veya programlama mantığı gerekçeli talep üzerine Bakanlığa sunulur | m.11/3 |
| Yüksek riskli kategoriler | EK-1 Kısım A’daki ürünlerde (ör. güvenlik işlevi sağlayan ve kendi kendine gelişen davranışa sahip makine öğrenimi kullanan emniyet aksamları ve makineler) yalnızca onaylanmış kuruluşlu yöntemler; Kısım B’de iç üretim kontrolü ancak ilgili tüm gereklilikleri kapsayan uyumlaştırılmış standart veya ortak özelliklerle | m.7, m.26, EK-1 |
| Önemli değişiklik | Piyasaya arzdan sonra makinede “önemli değişiklik” yapan kişi imalatçı sayılır ve uygunluk değerlendirmesini kendisi yapar; kendi kullanımı için değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı hariç | m.4, m.19 |
| İthalatçı/dağıtıcı imalatçı sayılır | Ürünü kendi adı veya markasıyla arz eden ya da uygunluğu etkileyecek şekilde değiştiren ithalatçı veya dağıtıcı | m.18 |
| Tedarik zinciri kaydı | Tedarik edilen ve tedarik eden iktisadi işletmecilerin bilgisi en az 10 yıl tutulur, talep hâlinde Bakanlığa sunulur | m.20 |
Hukuki Çerçeve: 7223 Sayılı Kanun ve Yaptırımlar
Yönetmeliğin 49. maddesi, hükümlerin iktisadi işletmeciler tarafından ihlali hâlinde Bakanlığın 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımları etkili, orantılı ve caydırıcı şekilde uygulayacağını söylüyor. Kanunun 16. maddesi denetim, risk değerlendirmesi ve düzeltici önlemleri; 20. maddesi idari para cezalarını; 22. maddesi ise bu kararlara karşı idari yargı yolunu düzenliyor. 2026 yılında uygulanan ceza aralıkları, 31.12.2025 tarihli ve 33124 (4. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığının Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğiyle belirlenmiştir.
Makine alanında uygulanabilecek başlıca hükümler (2026 tutarları)
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Ürünün temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerini karşılamadığının tespiti | Uygunsuzluğun makul sürede giderilmesi talebi; giderilmezse piyasada bulundurmanın yasaklanması, kısıtlanması, piyasadan çekme veya geri çağırma | Yönetmelik m.43/2, 43/6 |
| CE işaretinin hiç iliştirilmemesi veya hatalı iliştirilmesi, uygunluk beyanının ya da teknik dosyanın olmaması veya eksikliği | Şekli uygunsuzluğun giderilmesi talebi; devam ederse piyasada bulundurmanın kısıtlanması veya yasaklanması, geri çağırma, piyasadan çekme | Yönetmelik m.46 |
| Teknik düzenlemenin ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılık | 434.505 TL – 4.345.058 TL idari para cezası | 7223 m.20/1-a |
| Teknik dosya ve uygunluk değerlendirmesi yükümlülüğüne, ithalatçının arz öncesi teyit yükümlülüğüne aykırılık | 173.801 TL – 1.738.022 TL | 7223 m.20/1-c |
| Denetim görevlilerinin görevini engelleme | 60.830 TL – 608.307 TL | 7223 m.20/2 |
| Aynı uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı | Her tekrarda bir önceki cezanın iki katı | 7223 m.20/8 |
Kimleri Etkiliyor?
Yönetmelik; makineleri ve değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, zincir, halat ve kayışlar ile sökülebilir mekanik aktarma tertibatlarını, ayrıca kısmen tamamlanmış makineleri kapsıyor (m.2). Ev aletleri, motorlu taşıtlar ve traktörler gibi istisnalar 2. maddenin dördüncü fıkrasında sayılıyor. Doğrudan etkilenenler şunlar:
- Makine imalatçıları ve ihracatçılar: Teknik dosya, uygunluk değerlendirmesi, CE işareti, dijital talimat ve beyan kuralları; Türkiye’de atanacak onaylanmış kuruluşlarla belgelendirme imkânı.
- İthalatçılar: Uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını, CE işaretini, belgeleri ve imalatçı bilgilerini piyasaya arzdan önce teyit; kendi iletişim bilgilerini ürüne yazma; uygunluk beyanını 10 yıl saklama (m.14).
- Dağıtıcı ve satıcılar: CE işareti, uygunluk beyanı ve Türkçe talimat kontrolü; uygun olmadığından şüphelendiği ürünü piyasada bulundurmama (m.16).
- Makineyi sonradan değiştiren işletmeler ve entegratörler: “Önemli değişiklik” hâlinde imalatçı yükümlülükleri (m.19).
- Uygunluk değerlendirme kuruluşları: Görevlendirme ve bildirim hükümleri (m.27–42) yayım tarihinde yürürlüğe girdi.
Geçiş Hükmü: Eski Yönetmeliğe Göre Arz Edilen Makineler
Geçici 1. maddeye göre, 20 Ocak 2027’den önce Makina Emniyeti Yönetmeliği’ne (2006/42/AT) uygun olarak piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmeyecek. Eski yönetmeliğin 13. maddesine göre düzenlenen AT tip inceleme belgeleri ve onay kararları süreleri dolana kadar geçerli kalacak. Aynı madde, eski yönetmeliğe göre arz edilmiş ürünlere korunma önlemleri bakımından eski 12. madde yerine yeni yönetmeliğin yedinci bölümünün (m.43–46) uygulanacağını öngörüyor.
Yürürlükten kaldırma hükmü olan 51. madde, 52. maddede yayım tarihinde yürürlüğe giren hükümler arasında sayılmamıştır. Bu nedenle 2006/42/AT sayılı eski yönetmelik 20 Ocak 2027’ye kadar uygulanmaya devam eder. Bu tarihe kadar piyasaya arz edilecek makinelerin hangi rejime göre belgelendirileceği, AT tip inceleme belgesinin süresi ve onaylanmış kuruluşun yeni yönetmeliğe göre görevlendirilip görevlendirilmediği ürün bazında kontrol edilmelidir.
Ne Yapmalı, Süreler Neler?
Makine sektörü için kısa kontrol listesi
1. Ürün portföyünüzü EK-1 Kısım A ve Kısım B ile karşılaştırın; yüksek riskli kategoriye giren ürünlerde hangi uygunluk değerlendirme yönteminin uygulanacağını belirleyin (m.26).
2. Teknik dosya, uygunluk beyanı ve kullanım talimatı şablonlarını yeni kurallara göre güncelleyin; dijital talimat ve beyan kullanacaksanız 10 yıllık çevrimiçi erişimi güvenceye alın.
3. İthalatçıysanız tedarikçiden teknik dosyanın hazırlandığına ve uygunluk değerlendirmesinin yapıldığına ilişkin teyidi yazılı alın; ürün üzerine kendi iletişim bilgilerinizi ekleyin.
4. Tedarik zinciri kayıtlarını 10 yıl saklayacak bir sistem kurun (Yönetmelik m.20; 7223 m.12).
5. Sahadaki makinelerde yapılacak değişikliklerin “önemli değişiklik” sayılıp sayılmadığını risk değerlendirmesiyle belgeleyin.
Uygunsuzluk tespit edildiğinde ciddi risk hâlleri dışında yetkili kuruluş, nihai karardan önce en az on iş günü savunma süresi verir ve kararın tebliğinde gerekçeyi, itiraz yollarını ve süreleri belirtir (7223 m.16/5). İdari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İYUK hükümlerine göre idari yargı yoluna gidilir (7223 m.22/2); dava açma süresi idare mahkemelerinde, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7, m.8). Dava açmadan önce bu süre içinde üst makama başvurulabilir; başvuru dava süresini durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11). İdari para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10). Uygunsuzluğu yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan kendiliğinden tespit edip geri çağırma dahil gerekli tedbirleri alarak tamamen gideren işletmeye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1).
Denetim, numune ve savunma aşamalarının ayrıntısı Piyasa Gözetimi ve Denetimi rehberimizde, kamuya ilan edilen güvensiz ürün kararlarına karşı yollar GÜBİS Güvensiz Ürün Duyuruları sayfamızda, onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesi ve denetimi Onaylanmış Kuruluşlar yazımızda yer alıyor.
Makine Emniyeti Yönetmeliği kapsamında bir uygunsuzluk yazısı veya karar mı tebliğ edildi?
Savunma süresi, düzeltici önlem talebi, idari para cezası ve dava süreleri hakkında genel bilgi almak için Hukukçular Evi Ankara’yı arayabilirsiniz.
Ürün güvenliği alanındaki diğer gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda, geri çağırma yükümlülüğünü Ürünü Geri Çağırmayan Firmanın Hukuki Durumu yazımızda bulabilirsiniz. Sorularınız için 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticaret Bakanlığının duyurduğu Beyan Metni ne anlama geliyor?
Ticaret Bakanlığının 27.10.2026 tarihli açıklamasına göre AB ile makine emniyeti mevzuatında uyumu teyit eden Beyan Metni imzalandı. Bakanlık, bu adımla Türkiye’de onaylanmış kuruluş atamalarının yapılabileceğini ve makine ihracatçılarının uygunluk değerlendirme ve belgelendirme işlemlerini AB’deki üreticilerle eşdeğer koşullarda Türkiye’de yaptırabileceğini açıkladı.
Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği ne zaman uygulanacak?
Yönetmelik 16.10.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Amaç, kapsam, dayanak, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının görevlendirilmesi ve geçici madde gibi hükümler yayım tarihinde; imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı yükümlülükleri ile piyasa gözetimi hükümleri dahil diğer hükümler 20.01.2027’de yürürlüğe giriyor (m.52).
Eski yönetmeliğe göre CE işaretiyle satılan makineler toplatılacak mı?
Hayır, yalnızca rejim değişikliği nedeniyle değil. Geçici 1. maddeye göre 20.01.2027’den önce 2006/42/AT sayılı yönetmeliğe uygun olarak piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmez. Bu ürünler hakkında risk veya uygunsuzluk tespit edilirse yeni yönetmeliğin yedinci bölümündeki önlemler uygulanabilir.
Makine alanında piyasa gözetimini hangi kurum yapıyor?
Yönetmelikte “Bakanlık” Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak tanımlanıyor; risk taşıyan ürünlere yönelik işlemler, şekli uygunsuzluk ve idari yaptırımlar bu Bakanlık tarafından uygulanıyor (m.4, m.43–46, m.49). AB Komisyonu ile bildirimler Ticaret Bakanlığı aracılığıyla yapılıyor.
CE işareti olmayan makine için ne kadar ceza uygulanır?
Önce şekli uygunsuzluğun giderilmesi istenir, devam ederse ürünün piyasada bulundurulması kısıtlanabilir veya yasaklanabilir (Yönetmelik m.46). Para cezası aykırılığın hangi bende girdiğine göre belirlenir; örneğin teknik dosya ve uygunluk değerlendirmesi yükümlülüğüne aykırılık için 2026’da 173.801 TL ile 1.738.022 TL arası ceza öngörülür (7223 m.20/1-c).
Piyasa gözetimi kararına karşı nereye ve ne kadar sürede dava açılır?
7223 sayılı Kanuna göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yoluna gidilir (m.22/2). İdare mahkemesinde dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7, m.8); bu süre içinde üst makama başvuru süreyi durdurur (İYUK m.11).
Kaynaklar: Ticaret Bakanlığının 27/10/2026 tarihli “Türkiye-AB Gümrük Birliği Kapsamında Makine Sektörümüz İçin, Ticaret Bakanlığımızın Girişimleri ile Önemli Bir Adım Daha Atıldı” başlıklı açıklaması; Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB), RG 16/10/2026-33402, m.2, 3, 4, 5, 7, 11, 14, 16, 18, 19, 20, 22, 26, 43, 46, 49, 50, 51, 52, geçici m.1 ve EK-1; 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m.12, 16, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124 4. Mükerrer); 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 11.