Yürürlük durumu — 27 Ekim 2026: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”i 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.11). Tek istisna: tesis organizasyonu ve yerleşim planının İdarece hazırlanacak rehbere uygun hazırlanmasını öngören yeni 7/4 hükmü, 1 Ocak 2027’den önce yapılacak başvurularda uygulanmayacak (geçici m.6).
Kıyıda, sahil şeridinde ve dolgu alanlarında faaliyet gösteren tersaneler, tekne imal yerleri ve çekek yerleri için işletme izninin kurallarını belirleyen 28/6/2015 tarihli Yönetmelik dokuzuncu kez değişti. Değişikliğin en dikkat çekici sonuçları şunlar: beş yıla kadar verilen işletme izni belgesinin liman başkanlığınca vize edilmesi şartı kaldırıldı; devralınan veya kiralanan tesisler için bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni yolu açıldı; İnceleme, Tespit ve Denetim Komisyonu (İTDK) denetiminde verilen süre içinde giderilmeyen eksikliklerde artık tesisin faaliyeti değil Gemi Sanayi Veritabanı Programı (GSVP) kaydı askıya alınacak. Ayrıca kısmi işletme izni başvurusunda da Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünün dolgu ve kıyı yapılarına ilişkin yazısı aranacak ve iş sağlığı ve güvenliği belgesi OHSAS 18001 yerine TS EN ISO 45001 oldu.
Bu haberde değişikliğin künyesini, değişen her hükmün eski ve yeni metnini, yaptırım rejimiyle ilişkisini, kimleri etkilediğini ve tesis işleticilerinin şimdi ne yapması gerektiğini Resmî Gazete metinlerine ve Yönetmeliğin önceki değişikliklerine dayanarak özetliyoruz. Diğer günlük gelişmeler için Hukuk Gündemi Son Durum sayfamıza bakabilirsiniz. Ayrıntılı hukuki değerlendirme: Tersaneyi Devralan veya Kiralayan Ne Yapmalı? İki Yıllık Kısmi İşletme İzni, Vizenin Kalkması ve GSVP Askısı yazımızda.
Değişikliğin Künyesi
Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik değişikliği
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Düzenleyen | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı |
| Yayım | 27/10/2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete |
| Değişen yönetmelik | Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik (RG 28/6/2015-29400) |
| Önceki değişiklikler | 31/12/2016 (3. mük.), 29/12/2017, 31/12/2018 (4. mük.), 4/1/2020, 25/12/2020, 17/4/2022, 14/3/2025 |
| Değişen hükümler | m.4/1-h, 7/1-e (mülga) ve 7/4 (ek), 10/1-g (ek), 11/1-h, 12/3, 14/8, 15/5-6 (değişik) ve 15/7-8 (mülga), 18/1 (ek cümleler), 21/7, geçici m.6 (ek) |
| Dayanak | 1 sayılı CBK m.482, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 618 sayılı Limanlar Kanunu, 655 sayılı KHK (Yönetmelik m.3) |
| Yürürlük | Yayımı tarihinde: 27/10/2026 (m.11); 7/4 hükmü 1/1/2027’den önceki başvurulara uygulanmaz |
Ne Değişti? Eski ve Yeni Metin
Aşağıdaki tabloda “eski” sütunu, 27 Ekim 2026’dan hemen önce yürürlükte olan metni gösterir. 12/3, 15/7 ve 21/7 hükümleri daha önce 25/12/2020 tarihli değişiklikle yeniden yazılmıştı; bu nedenle karşılaştırma 2015 ilk metniyle değil 2020 metniyle yapılmıştır.
Değişen hükümler — eski ve yeni
| Hüküm | Eski metin | Yeni metin (27.10.2026) |
|---|---|---|
| m.4/1-h “mevcut tesis” | 13/2/2009’dan önce faaliyeti belgelenen veya İdareden kısmi işletme izni ya da işletme izni almış tesis | 13/2/2009’dan önce faaliyeti belgelenen veya bu tarihten önce İdareden izin almış tesis; 2009 sonrası izin alanlar artık “mevcut tesis” sayılmaz |
| m.7/1-e | Yeni tesis tersane ise yetkilendirilmiş kuruluşça vize edilmiş tesis organizasyonu ve yerleşim planı | Mülga; yerine 7/4: plan ve bağlama planı İdarece hazırlanacak rehbere göre hazırlanır, değerlendirilir ve onaylanır (1/1/2027’den önceki başvurulara uygulanmaz) |
| m.10/1-g (kısmi işletme izni) | Bu belge kısmi izin başvurusunda sayılmıyordu (işletme izni için m.11/1-e’de aranıyordu) | Dolgu ve kıyı yapılarının uygulama projelerine uygun tamamlandığına veya mevcut yapıların vaziyet planlarının onaylandığına dair Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü yazısı |
| m.11/1-h | OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi | TS EN ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi |
| m.12/3 | En fazla beş yıl; süre içinde İTDK en az bir kez denetler ve belge liman başkanlığınca vize edilir; gerekirse kurumlar bilgilendirilir | En fazla beş yıl; süre içinde İTDK tesisi en az bir kez denetler. Vize şartı yok |
| m.14/8 | Yüzer havuzun boy ve kapasitesini aşmayacak şekilde havuzlama | Yüzer havuzun kaldırma kapasitesini aşmayacak şekilde havuzlama |
| m.15/5 | Devir alan, belgeyi yenilemek için dilekçe, kira/tahsis/sahiplik belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yüzer havuz belgesi ve taahhütnameyle başvurur | Devir alan veya kiralayan, tesis yetkilisi olarak işletme izni ya da kısmi işletme izni (varsa yüzer havuz izni) için başvurur; İTDK denetiminde şartlar karşılanırsa bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni; kişiye ait taşınmazın devri ve kiralanmasında da talep edilebilir |
| m.15/6 | Yeni yatırım veya yatırımın devamı için taahhütname ve gerekirse ek termin planı | Taşınmaz değişiklikleri tesis organizasyonu ve yerleşim planına, varsa bağlama planına işlenir; değişiklikler bir sonraki ara denetimde veya belge denetiminde dikkate alınır |
| m.15/7 | Belge mevcut izin süresi sonuna kadar yeniden düzenlenir; bir yıl içinde İTDK denetimi | Mülga |
| m.15/8 | Belge, tahsis veya kira süresi bitiminde bildirime gerek kalmaksızın sona erer | Mülga (ancak m.20/6’daki “tahsis veya kira süresi biten tesisin belgesi geçerliliğini yitirir” kuralı yürürlükte) |
| m.18/1 | Tüm tesisler GSVP’ye kaydolur ve bilgilerini günceller | Ek: inşa, bakım-onarım, tadilat ve çekek faaliyetleri GSVP’ye kaydedilir; kaydı askıya alınan tesis için bilgi girişi yapılamaz |
| m.21/7 | Süre sonunda eksiklik giderilmezse tesisin faaliyeti İdarece askıya alınır | Süre sonunda eksiklik giderilmezse GSVP kaydı askıya alınır; sebep ortadan kalkınca kayıt faal duruma getirilir |
Hukuki Çerçeve ve Yaptırımlar
Değişiklik, Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasındaki idari para cezalarına dokunmadı. Bu fıkradaki tutarlar (ör. izinsiz faaliyette tersane için 50.000 TL, tekne imal yeri için 40.000 TL, çekek yeri için 30.000 TL; her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak) 655 sayılı KHK’nın 28. maddesinin ilk fıkrasının (b) bendine dayanıyordu. Anayasa Mahkemesi bu bendi 22/7/2025 tarihli ve E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararıyla iptal etti; iptal hükmü 9/9/2026’da yürürlüğe girdi. Bu arada 7590 sayılı Kanunla KHK’ya eklenen 28/A maddesi, tersaneler için kanun düzeyinde ceza aralıkları getirdi (yürürlük 31/7/2026). Aynı Kanun değişikliğinin karayolu taşımacılığına yansımasını tehlikeli madde cezaları haberimizde anlatmıştık.
Tersane, tekne imal ve çekek yerleri bakımından uygulanabilecek hükümler
| Hüküm | Konu | Not |
|---|---|---|
| 655 KHK m.28/1-a | Uyarma, geçici faaliyet durdurma, yetki iptali | Bakanlık düzenlemelerinde öngörülmek ve hangi hâllerde uygulanacağı belirtilmek şartıyla; yürürlükte |
| 655 KHK m.28/A-3-a | İşletme izni esasları, teknik ve personel yeterlikleri, yükümlülük ve bildirimlere aykırılık; izinsiz veya izin kapsamı dışında faaliyet | 60.000 TL – 600.000 TL idari para cezası |
| 655 KHK m.28/A-3-b | Tesislerde izin belgesi olmaksızın faaliyet | Tesis işleticisine 165.000 TL – 950.000 TL idari para cezası |
| 655 KHK m.28/A-4 | Denetimde bilgi ve belge ibraz etmeme, denetime engel olma | 50.000 TL – 500.000 TL |
| Yönetmelik m.21/1 | Tesis türüne göre maktu cezalar | Dayanağı 28/1-b idi; bend 9/9/2026’dan itibaren iptal edilmiş durumda |
| 5326 s. Kabahatler K. m.4/2, 17/6, 27 | Yaptırımın kanunla belirlenmesi; bir ay içinde ödemede %25 indirim; 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvuru | Genel hükümler |
Değerlendirmemize göre, 9/9/2026’dan sonra işlenen fiillerde idari para cezasının türü ve miktarı Kabahatler Kanunu’nun 4/2. maddesi uyarınca kanundaki 28/A aralıklarından belirlenmelidir; Yönetmelik m.21/1’deki maktu tutarların bu tarihten sonra tek başına dayanak olarak kullanılması tartışmaya açıktır. Yeni GSVP askısı ise bir para cezası değil, idari bir tedbirdir ve kaydı askıya alınan tesis için GSVP’ye bilgi girilememesi, liman başkanlığındaki işlemleri fiilen durdurabilir (Yönetmelik m.18/9-10). İdari para cezalarına itirazda süreler ve yollar için idari para cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Kimleri Etkiliyor?
Değişiklikten etkilenenler
| Kim | Etkisi |
|---|---|
| İşletme izni olan tersane ve tekne imal yerleri | Beş yıllık belge süresinde liman başkanlığı vizesi aranmayacak; İTDK denetimi en az bir kez yapılacak; ISO 45001 belgesi aranacak |
| Tesisi devralan veya kiralayan şirketler | Önceden izinli tesis için iki yıl geçerli, bir defaya mahsus kısmi işletme izni alabilecek; bu süre içinde işletme iznine geçiş planlanmalı |
| Hazine taşınmazında irtifak hakkı veya kullanma izni sahipleri | Hisse devirlerinde Hazine izni ve İdarenin görüşü (m.15/1) aynen gerekli; taşınmaz değişiklikleri plana işlenecek |
| Yeni tersane yatırımcıları | Tesis planı için yetkilendirilmiş kuruluş vizesi kalktı; 1/1/2027’den itibaren İdarenin rehberi uygulanacak; kısmi izin için AYGM yazısı gerekecek |
| 2009 sonrası izin almış tesisler | “Mevcut tesis” tanımı dışında kalıyor; mevcut tesislere tanınan geçiş hükümlerinden yararlanamazlar |
| Denetimde eksiklik bildirilen tesisler | Altı aya kadar verilen süre sonunda faaliyet yerine GSVP kaydı askıya alınacak; askı süresince GSVP’ye bilgi girilemeyecek |
Tesis taşınmazının Hazineye ait olması hâlinde irtifak hakkı ve kullanma izni ilişkisi için Hazine taşınmazında irtifak hakkı ve kullanma izni, kıyının kamu malı niteliği için kıyı ve kamu malları yazımız ve yabancı ortaklı denizcilik şirketleri için gemi işletmeciliği ve kabotaj yazımız yol gösterir.
Yürürlük ve Geçiş
Değişikliklerin tamamı 27 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Tek geçiş hükmü geçici 6. maddedir: tesis organizasyonu ve yerleşim planı ile bağlama planının İdarece hazırlanacak rehbere göre hazırlanmasını öngören 7/4 hükmü, 1 Ocak 2027’den önce yapılacak başvurularda uygulanmaz. Devir ve kiralama hükümleri bakımından ayrı bir geçiş hükmü yoktur; 27 Ekim 2026’dan sonra sonuçlandırılacak başvurularda yeni 15/5 uygulanacaktır. 21/7’deki değişiklik nedeniyle, bu tarihten önce eksiklik bildirilmiş ve altı aylık süresi işleyen tesislerde süre sonunda hangi yaptırımın uygulanacağı metinde ayrıca düzenlenmemiştir.
Ne Yapmalı ve Süreler
1. Belge sürelerinizi kontrol edin. İşletme izni belgesinin bitiş tarihini ve beş yılın dolmasına en az altmış gün kala yenileme başvurusu yükümlülüğünü (m.12/5) takvime alın; vize randevusu artık gerekmiyor, ancak İTDK denetimi yapılacak.
2. ISO 45001 belgesini hazırlayın. İşletme izni başvurusu ve yenilemesinde OHSAS 18001 yerine TS EN ISO 45001 belgesi aranacaktır.
3. GSVP kayıtlarını güncel tutun. İnşa, bakım-onarım, tadilat ve çekek faaliyetlerinin GSVP’ye kaydı artık açık bir yükümlülüktür. Kayıt askıya alınırsa bilgi girişi yapılamaz; denetimde verilen süre içinde eksikliği gidermek bu nedenle daha kritik hâle geldi.
4. Devir ve kiralamayı planlayın. Tesisi devralacak veya kiralayacaksanız iki yıllık kısmi işletme izninin bir defaya mahsus olduğunu ve bu sürede işletme izni şartlarının tamamlanması gerektiğini sözleşmeye yansıtın.
5. Dava süreleri. Size yönelik GSVP askısı, izin reddi veya belge işlemine karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Değişiklik yönetmeliğinin kendisine karşı Danıştay’da dava süresi, ilanı izleyen günden başlar; 60. gün 26/12/2026 Cumartesiye denk geldiğinden süre 28/12/2026 Pazartesi günü biter (İYUK m.7/4, m.8). İdari para cezalarında ise Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Kısa özet
• İşletme izni belgesinde liman başkanlığı vizesi kaldırıldı; beş yıllık süre ve İTDK denetimi devam ediyor.
• Devralınan veya kiralanan tesise bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni verilebilecek.
• Denetimde süre içinde giderilmeyen eksiklik artık GSVP kaydının askıya alınmasına yol açacak.
• Kısmi işletme izninde AYGM yazısı, işletme izninde ISO 45001 aranacak.
Tersane, tekne imal veya çekek yeriniz için izin, devir ya da GSVP sorunu mu yaşıyorsunuz?
Devir ve kiralamada iki yıllık kısmi izin bir defaya mahsus; GSVP askısı ise tesisin işlemlerini durdurabilir. Belge sürelerinizi, denetim tutanaklarını ve 60 günlük dava süresini birlikte değerlendirelim.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsAppSıkça Sorulan Sorular
Tersane işletme izni belgesi kaç yıl geçerli?
İşletme izni belgesi en fazla beş yıla kadar verilir ve bu süre içinde İTDK tesisi en az bir kez denetler (Yönetmelik m.12/3). Belge her beş yılda bir yenilenir; yenileme başvurusu beş yılın dolmasına en az altmış gün kala yapılır (m.12/4-5).
İşletme izni belgesinin vize edilmesi gerekiyor mu?
Hayır. 25/12/2020 tarihli metinde belgenin süre içinde liman başkanlığınca vize edilmesi öngörülüyordu; 27/10/2026 değişikliğiyle vize cümlesi metinden çıkarıldı.
Tesisi devralırsam hemen faaliyete devam edebilir miyim?
Devir veya kiralamadan sonra devralan ya da kiralayan, tesis yetkilisi olarak işletme izni veya kısmi işletme izni için başvurur. Daha önce izin almış tesislerde İTDK denetiminde şartlar karşılanırsa bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni verilir (m.15/5).
Kira süresi biterse izin belgesi ne olur?
15/8 hükmü yürürlükten kaldırıldı; ancak 20/6. madde, faaliyeti sonlanan, tahsis veya kira süresi biten tesislerin kısmi işletme izni, işletme izni ve yüzer havuz izni belgelerinin geçerliliğini yitireceğini hâlâ düzenliyor.
Denetimde eksiklik çıkarsa tesis kapatılır mı?
İTDK denetiminde eksiklik için altı aya kadar süre verilir. Süre sonunda giderilmezse artık tesisin faaliyeti değil GSVP kaydı askıya alınır; sebep ortadan kalkınca İdare kaydı yeniden faal duruma getirir (m.21/7). Askı süresince GSVP’ye bilgi girilemez (m.18/1).
Rehber şartı ne zaman uygulanacak?
Tesis organizasyonu ve yerleşim planı ile bağlama planının İdarece hazırlanacak rehbere uygun hazırlanması kuralı (m.7/4), 1/1/2027’den önce yapılacak başvurularda uygulanmaz (geçici m.6).
Değişikliğe karşı dava açılabilir mi?
Yönetmelik değişikliğine karşı Danıştay’da iptal davası açılabilir; süre 28/12/2026 Pazartesi günü biter. Bu süre geçse bile yönetmelik, size uygulanan işlemle birlikte dava konusu edilebilir (İYUK m.7/4).
Kaynaklar: 27/10/2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik m.1–12; Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik (RG 28/6/2015-29400) ve 2016–2025 değişiklikleri m.4, 7, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 20, 21, geçici 6; 655 sayılı KHK m.28, 28/A (7590 s. Kanun); AYM 22/7/2025 tarihli E.2024/54, K.2025/163 sayılı karar; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.4, 17, 27; 2577 sayılı İYUK m.7, 8. Diğer gelişmeler: Hukuk Gündemi Son Durum; aynı Resmî Gazete’deki turizm amaçlı kiralama değişikliği.