Tersaneyi Devralan veya Kiralayan Ne Yapmalı? 2026: İki Yıllık Kısmi İşletme İzni, Vizenin Kalkması ve GSVP Askısı (Yönetmelik m.12/3, 15/5, 21/7 — 655 KHK m.28/A)

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımladığı değişiklikle Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmeliğin on bir hükmünü değiştirdi ve bir geçiş hükmü ekledi. İşletme izni belgesinin beş yıllık süre içinde liman başkanlığınca vize edilmesi şartı kaldırıldı; tesisi devralan veya kiralayanlar için bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni getirildi; denetimde süre içinde giderilmeyen eksikliklerin yaptırımı “faaliyetin askıya alınması”ndan “GSVP kaydının askıya alınması”na çevrildi; “mevcut tesis” tanımı daraldı. Bu yazı, değişikliği yönetmeliğin 2015 ilk metni ve sonraki yedi değişikliğiyle karşılaştırarak tesis işleticisi, devralan ve kiralayan şirketler, yatırımcılar ve Hazine taşınmazında hak sahipleri bakımından hangi hak ve yükümlülüklerin değiştiğini, yaptırım rejiminin 655 sayılı KHK’daki yeni 28/A maddesi ve Anayasa Mahkemesi iptal kararıyla nasıl birlikte okunacağını, hangi sürelerin işlediğini ve şimdi ne yapılması gerektiğini anlatıyor. Değişikliğin özeti için son dakika haberimize bakabilirsiniz.

Değişikliğin Künyesi ve Yetki Dayanağı

Değişiklik yönetmeliği 12 maddeden oluşur: on madde Yönetmeliğin hükümlerini değiştirir, 11. madde yürürlüğü (yayımı tarihinde), 12. madde yürütmeyi (Ulaştırma ve Altyapı Bakanı) düzenler. Değiştirilen ana metin 28/6/2015 tarihli ve 29400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmeliktir. Bu Yönetmelik, 10/8/2008 tarihli Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yerleri Yönetmeliğinin yerini almıştı (m.23) ve şimdiye kadar 2016, 2017, 2018, iki kez 2020, 2022 ve 2025 yıllarında değiştirilmişti; 27/10/2026 değişikliği dokuzuncu metindir.

Yönetmeliğin dayanak maddesi (m.3) 31/12/2018 değişikliğiyle yeniden yazılmıştır: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 482. maddesi, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 618 sayılı Limanlar Kanunu ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında KHK. Yönetmelik, iç sularda, kıyı ve sahil şeridinde, dolgu ve kurutma yoluyla kazanılan alanlarda imar planı kararıyla belirlenen mevcut ve yeni tesislere uygulanır (m.2/1). Sanayi bölgelerindeki, serbest bölgelerdeki tesisler, balıkçı barınakları ve yat limanları içindeki çekek yerleri ile askerî, Sahil Güvenlik ve polis tesisleri, aksi belirtilmedikçe kapsam dışıdır (m.2/2).

Yönetmelik Kimlere Uygulanır? Tersane, Tekne İmal Yeri ve Çekek Yeri

Yönetmelik üç tür tesisi düzenler ve her biri için farklı izin ve ceza kademeleri öngörür. Bu ayrım, devir ve kiralamada hangi belgenin talep edileceğini ve bir ihlalde hangi kademenin uygulanacağını belirlediği için önemlidir.

Tesislerin büyük kısmı Hazine taşınmazı veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı alanları üzerinde irtifak hakkı ya da kullanma izniyle kuruludur. Bu hakların niteliği için devletin hüküm ve tasarrufu ile Hazinenin özel mülkiyeti farkı, Hazine taşınmazında irtifak hakkı ve kullanma izni ve Hazine taşınmazında üst hakkı yazılarımıza; kıyının kamulaştırma ve özel mülkiyet bakımından durumu için kıyı ve kamu malları yazımıza bakabilirsiniz.

Madde Madde: 27 Ekim 2026 Değişikliği Tesis İşleticisi İçin Ne Anlama Geliyor?

İşletme İzni Belgesi: Beş Yıl, İTDK Denetimi ve Vizenin Kalkması

Yönetmeliğe göre tesisler ancak İdarenin vereceği kısmi işletme izni veya işletme izni belgesiyle faaliyet gösterebilir (m.20/1). Yeni tesisler kısmi izinle, İdarenin uygun gördüğü termin planı süresi sonuna kadar çalışabilir; bu süre sonunda işletme izni almak zorundadır (m.12/2, 12/7). İşletme izni belgesi 2015 ilk metninde “beş yıllık bir süre için” verilirken, 25/12/2020 değişikliğiyle “en fazla beş yıla kadar” verilir hâle gelmiş ve aynı değişiklik belgenin süre içinde İTDK denetiminden sonra liman başkanlığınca vize edilmesini öngörmüştü. 27/10/2026 değişikliği beş yıllık üst sınırı ve en az bir kez yapılacak İTDK denetimini korudu; vize cümlesini ve “denetleme sonucunda gerekli görülmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlar bilgilendirilir” cümlesini kaldırdı.

Vizenin kalkması, işletmeci açısından ayrı bir idari işlem ve randevu yükünü ortadan kaldırır; ancak denetim yükümlülüğü değişmez. İTDK en az üç kişiden oluşur, üyelerin en az ikisi dört yıllık fakülte mezunu mühendistir (m.19/1); talebe bağlı incelemelerde İdarece belirlenen ücret döner sermaye hesabına yatırılır (m.19/2). Belge her beş yıl sonunda İTDK kontrolüyle yenilenir (m.12/4) ve işletici beş yılın dolmasına en az altmış gün kala yenileme başvurusu yapar (m.12/5). Belge tesis işletmecisi dışında kimse tarafından kullanılamaz ve devredilemez (m.12/6); bu kural, aşağıda ele alınan devir ve kiralama usulünün neden ayrı bir başvuru gerektirdiğini açıklar.

Devir ve Kiralama: Yeni 15/5 ve İki Yıllık Kısmi İşletme İzni

Tesis devri iki katmanlıdır. Taşınmaz üzerindeki hak (irtifak hakkı veya kullanma izni) bakımından, Hazine lehine kurulmuş ve yatırımı tamamlanmış tesislerde sahiplik veya hisselerin devri için başvuru Maliye Bakanlığına (bugün Hazine ve Maliye Bakanlığı) yapılır ve İdarenin uygun görüşüyle izin verilebilir (m.15/1). Tesisin tamamının kiraya verilmesi, yer tahsisini yapan kurumun taahhütname veya sözleşmesinde engel yoksa İdarenin uygun görüşü ve ilgili kurumların izniyle mümkündür; bu durumda kiracı “tesis işleticisi” sayılır (m.15/2). Devralacak veya kiralayacak kişi dilekçe, devir sözleşmesi, ticaret sicil belgeleri ve sicil tasdiknamesiyle İdareye başvurur; İdare görüşünü 15 gün içinde ilgili kurumlara bildirir (m.15/3-4). Bu kısımlar değişmedi.

Değişen, devir gerçekleştikten sonraki aşamadır. Eski 15/5’te devir alan, mevcut kısmi işletme izni veya işletme izni belgesini “yenilemek” için başvuruyor; 25/12/2020’den beri ayrıca mevcut izin süresinin sonuna kadar güvenlik ve İSG tedbirlerinden sorumlu olduğunu kabul eden taahhütname veriyordu. Eski 15/7’ye göre belge mevcut izin tarihinin sonuna kadar yeniden düzenleniyor, bir yıl içinde İTDK denetimi yapılıyordu. Yeni 15/5 ise şu kuralları getiriyor:

• Devir veya kiralamadan sonra devir alan ya da kiralayan kişi, tesis yetkilisi olarak işletme izni belgesine veya kısmi işletme izni belgesine, yüzer havuz varsa yüzer havuz işletme izni belgesine başvurur.
• Devir veya kiralamaya konu olan ve daha önce kısmi ya da işletme izni almış tesisler için kısmi işletme izni talep edilebilir.
• İTDK denetiminde Yönetmelik gereklerinin karşılandığı tespit edilirse tesis için bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni düzenlenir.
• Gerçek veya tüzel bir kişiye ait taşınmazın devri ve kiralanması hâlinde de kısmi işletme izni talep edilebilir.

Değerlendirmemize göre iki yıllık kısmi izin, devralanın tam işletme izni şartlarını (özellikle ISO belgeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yangın belgesi ve AYGM yazısı) kendi adına tamamlaması için tanınmış bir geçiş süresidir. “Bir defaya mahsus” ifadesi tesise bağlanmıştır (“tesis için … düzenlenir”); bu nedenle ikinci bir devirde aynı tesis için yeniden iki yıllık kısmi izin istenip istenemeyeceği metinden açıkça anlaşılmamakla birlikte, lafzi yorum bunun mümkün olmadığı yönündedir. Devir sözleşmelerinde bu ihtimal fiyatlamaya ve devredenin garantilerine yansıtılmalıdır. Şirket hisse devri ile tesis devri arasındaki ayrım ve şirket yapısı için şirketler hukuku rehberimize bakabilirsiniz.

Kira veya Tahsis Süresi Biterse: 15/8 Kalktı, 20/6 Duruyor

Eski 15/8, kısmi işletme izni veya işletme izni belgesinin geçerliliğinin “tahsis veya kira süresi bitiminde bildirime gerek kalmaksızın” sona ereceğini düzenliyordu. Bu fıkra yürürlükten kaldırıldı. Ancak bu, kira süresi biten işletmecinin belgesinin ayakta kalacağı anlamına gelmez: “Genel esaslar” başlıklı 20. maddenin altıncı fıkrası aynen yürürlüktedir ve “faaliyeti sonlanan, tahsis veya kira süresi biten tesislerin kısmi işletme izni belgesi, işletme izni belgesi veya yüzer havuz işletme izni belgesi geçerliliğini yitirir” der. Ayrıca kısmi izin veya işletme izni sona eren tesislerin GSVP kayıtları askıya alınır (m.18/2).

Değerlendirmemize göre 15/8’in kaldırılması, aynı kuralın iki yerde tekrarlanmasını gidermeye yöneliktir; kira veya tahsis bitiminde belgenin geçerliliğini yitirmesi sonucu 20/6 üzerinden devam etmektedir. Kira sözleşmesini uzatma görüşmesi yürüten işletmeci, süre bitmeden yenilemeyi tamamlamazsa izinsiz faaliyet konumuna düşebilir; bu durumda Yönetmelik m.22/1’deki istisna (askı öncesi başlamış ve sözleşmeye bağlanmış işlerin tamamlanması) belge askısı için öngörülmüş olup belge geçerliliğini yitirdiğinde doğrudan uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır.

“Mevcut Tesis” Tanımı Neden Önemli?

2015 metninde mevcut tesis, “13/2/2009 tarihinden önce inşa, tadilat, bakım-onarım ve çekek faaliyeti yapıldığı belgelenen veya İdareden kısmi işletme izni belgesi veya işletme izni belgesi almış tesis” olarak tanımlanıyordu. İkinci seçenekte tarih sınırı olmadığından, 2009’dan sonra izin almış her tesis de “mevcut tesis” sayılabiliyordu. Yeni metinde “veya” ibaresinden sonra “bu tarihten önce” ibaresi eklendi; böylece izin seçeneği de 13/2/2009’dan öncesine bağlandı. Aynı tarih, Yönetmelikte kapsam dışı tesislerin belge ibrazı (geçici m.3) için de esas alınır.

Mevcut tesis sıfatının pratik önemi, geçiş hükümlerinde ve 22/3’teki istisnada ortaya çıkar. 22/3’e göre kısmi işletme izni veya işletme izni almamış mevcut tesislerde deniz güvenliği, çevre, can ve mal emniyeti ile İSG tedbirleri işleticinin sorumluluğundadır ve bu tesislerde liman başkanlığı nezdinde yürütülecek sörvey, inşa izni ve ordino işlemleri için hizmet bedeli ödenir. Geçici 1. maddeye göre de kısmi izinli mevcut tesislerin belgesi 31/12/2021’e kadar geçerliydi ve bu tarihten sonra işletme izni almadan faaliyete devam eden tesislere 22/3 kapsamında işlem yapılır. Değerlendirmemize göre tanımın daraltılması, 2009 sonrasında izin almış ancak izni sona ermiş tesislerin bu “izinsiz ama bedel ödeyerek çalışan mevcut tesis” rejiminden yararlanmasının önüne geçmeyi amaçlar; bu tesisler artık yeni tesis sayılacağından izin olmadan faaliyet gösteremez (m.12/7).

GSVP: Kayıt Yükümlülüğü ve Yeni Askı Yaptırımı

Gemi Sanayi Veritabanı Programı (GSVP), tesis ile tüm gemi ve su araçlarının inşa, bakım-onarım ve tadilat bilgilerinin girildiği istatistikî veritabanıdır (m.4/1-ç). Askerî, Sahil Güvenlik ve polis tesisleri hariç kapsam içi ve kapsam dışı tüm tesisler GSVP’ye kaydolmak ve bilgilerini güncellemekle yükümlüdür (m.18/1). Kayıt için liman başkanlığına dilekçe, ticaret sicil belgesi, sicil tasdiknamesi, kira, tahsis veya sahiplik belgeleri ve ruhsat ya da izin belgeleriyle başvurulur (m.18/5).

27/10/2026 değişikliği 18/1’e iki cümle ekledi: tesis işleticisi, tesisinde gerçekleşecek gemi ve su araçlarının inşası, bakım-onarım ve tadilatı ile çekek faaliyetlerine ilişkin bilgileri GSVP’ye kaydeder; GSVP kaydı askıya alınan tesis için bilgi girişi yapamaz. Aynı değişiklik 21/7’yi de yeniden yazdı. Eski metinde İTDK denetiminde (birinci fıkradaki para cezası gerektiren hâller dışında) eksiklik tespit edilirse altı aya kadar süre verilir, süre sonunda giderilmezse tesisin faaliyeti İdarece askıya alınırdı. Yeni metinde aynı durumda GSVP kaydı askıya alınır; askıya alınma sebebi ortadan kalktıktan sonra yapılacak müracaat İdarece değerlendirilerek kayıt faal duruma getirilir.

Değerlendirmemize göre bu değişiklik, faaliyetin doğrudan askıya alınmasına göre daha hafif görünse de pratikte benzer sonuç doğurabilir: GSVP’ye bilgi girilemeyen tesis için liman başkanlığı işlemleri yapılmayacağından (m.18/9-10), tesise yeni gemi alınması ve işlerin yürütülmesi fiilen zorlaşır. Öte yandan faaliyet izni askısına bağlanmış istisna ve ceza hükümleri (m.20/10, 21/1-ç, 22/1) GSVP askısı için doğrudan öngörülmemiştir; bu nedenle GSVP kaydı askıdaki bir tesiste sürdürülen faaliyetin hangi hükme göre yaptırıma bağlanacağı belirsizdir.

Kısmi İşletme İzninde AYGM Yazısı ve Kıyı Yapıları

İşletme izni başvurusunda, dolgu ve kıyı yapılarının uygulama projelerine uygun tamamlandığına veya mevcut yapılar için vaziyet planlarının onaylandığına dair Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (AYGM) yazısı 4/1/2020’den beri aranıyordu (m.11/1-e). Yeni 10/1-g ile aynı yazı artık kısmi işletme izni başvurusunda da aranacak. Bu, yatırımını tamamlamadan kısmi izinle faaliyete geçmek isteyen yeni tesislerin dolgu ve kıyı yapıları onayını önceden almasını gerektirir.

Onaylı uygulama projesi bulunmayan mevcut kıyı yapılarının vaziyet planları, 14/3/2025 değişikliğiyle eklenen 20/11’e göre, özel çevre koruma bölgeleri ve doğal sit alanlarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) alınan izinlerden ve AYGM yönergesindeki işlemlerin tamamlanmasından sonra AYGM tarafından onaylanır. Kıyıdaki tesisin bu alanlarda kalıp kalmadığı için özel çevre koruma bölgeleri ve doğal sit alanları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yaptırım Rejimi: 655 KHK m.28/A, AYM İptal Kararı ve Yönetmelik m.21

Yönetmeliğin 21/1. maddesi, 655 sayılı KHK’nın 28. maddesinin ilk fıkrasının (b) bendine dayanarak tesis türüne göre maktu idari para cezaları öngörür: örneğin izin belgesiyle faaliyet gösterme kuralına aykırılıkta tersane için 50.000 TL, tekne imal yeri için 40.000 TL, çekek yeri için 30.000 TL; faaliyet konusu dışında iş yapılmasında 20.000/10.000/3.000 TL; yüzer havuz izinlerine aykırılıkta 15.000/10.000/5.000 TL. Bu tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır (m.21/3), bir ay içinde ödenir (m.21/4) ve bir takvim yılında iki kez tekrarda katlanır (m.21/1-ğ). 27/10/2026 değişikliği bu fıkraya dokunmadı.

Anayasa Mahkemesi, idari para cezalarının yönetmelikle belirlenmesine imkân veren 655 KHK m.28/1-b’yi 22/7/2025 tarihli ve E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararıyla iptal etti; iptal hükmü kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 9/9/2026’da yürürlüğe girdi. Bu boşluğu doldurmak üzere 7590 sayılı Kanunla KHK’ya 28/A maddesi eklendi (yürürlük 31/7/2026). 28/A’nın üçüncü fıkrası tersaneler ve kıyı yapıları için kanun düzeyinde alt ve üst sınırlı cezalar öngörür.

Kabahatler Kanunu’nun 4/2. maddesine göre kabahat karşılığı yaptırımın türü, süresi ve miktarı ancak kanunla belirlenebilir. Değerlendirmemize göre 9/9/2026’dan sonra işlenen fiillerde Yönetmelik m.21/1’deki maktu tutarların tek başına dayanak olarak kullanılması bu ilkeyle çatışır; idarenin cezayı 28/A’daki aralıklar içinde, Kabahatler Kanunu m.17/2’deki ölçütlere (haksızlık içeriği, kusur, ekonomik durum) göre belirlemesi gerekir. Fiilin işlendiği tarih, Kabahatler Kanunu m.5 uyarınca TCK’nın zaman bakımından uygulama kurallarıyla değerlendirilir. Aynı Kanun değişikliğinin taşımacılıktaki yansıması için tehlikeli madde cezaları haberimize, para cezalarında ölçülülük ve mülkiyet hakkı için AYM karar haberimize bakabilirsiniz.

Kimleri Etkiliyor? Gruplara Göre Değerlendirme

Yabancı ortaklı şirketlerin denizcilik yatırımları için yabancı yatırımcı hukuk rehberimize ve gemi işletmeciliği ve kabotaj yazımıza; gemi sicili ve ipotek konuları için gemi tescili rehberimize; kamu-özel işbirliğiyle yapılan liman ve kıyı yatırımları için KÖİ modelleri yazımıza bakabilirsiniz.

Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar

1. İki yıllık kısmi iznin süresi dolarsa ne olur? Yönetmelik iki yılın sonunda işletme izni alınamamışsa ne olacağını ayrıca düzenlemiyor. Değerlendirmemize göre bu durumda m.20/1 (tesis ancak izinle faaliyet gösterir) ve m.12/7 uyarınca izinsiz faaliyet riski doğar; “bir defaya mahsus” ifadesi uzatmaya da kapıyı kapatır.

2. Devirden sonraki başvuruda hangi belgeler istenecek? Yeni 15/5, eski metindeki belge listesini kaldırdı. Değerlendirmemize göre işletme izni başvurusunda m.11, kısmi izin başvurusunda m.10 listesi uygulanacaktır; ancak İdarenin uygulamasında farklı bir liste istenmesi ihtimaline karşı başvuru öncesi yazılı teyit alınması yerinde olur.

3. GSVP askısında faaliyet sürdürülürse? Faaliyet izni askısı için 20/10 ve 21/1-ç’de yaptırım vardır; GSVP askısı için yoktur. Askıdaki tesiste faaliyetin 28/A-3-a kapsamında “bildirim zorunluluklarına aykırılık” sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır.

4. Geçiş dönemindeki denetim dosyaları. 27/10/2026’dan önce eksiklik bildirilmiş ve altı aylık süresi işleyen tesislerde, süre sonunda faaliyet askısı mı GSVP askısı mı uygulanacağı düzenlenmemiştir. Değerlendirmemize göre süre sonunda verilecek işlemde yürürlükteki yeni 21/7 esas alınmalıdır; bu durumdaki işleticilerin süre sonunda tesis edilecek işlemi dava süresi bakımından dikkatle izlemesi gerekir.

5. Rehberin yayımlanmaması. 7/4’teki rehber 1/1/2027’den itibaren aranacak; ancak rehberin yayım tarihi belirtilmemiştir. Rehber yayımlanmadan yapılan başvurularda bu şartın aranamayacağı savunulabilir.

Süreler, İtiraz ve Dava Yolları

Tesis işleticisine yönelik ret, askı veya belge işlemleri idari işlemdir ve İYUK m.7 uyarınca yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Süreler bildirim tarihini izleyen günden başlar; son gün tatile rastlarsa izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar (İYUK m.8). Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık şartlarıyla yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27). İdari para cezalarında ise yol farklıdır: tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27/1); ceza bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır ve ödeme başvuru hakkını etkilemez (m.17/6).

Faaliyet izni iptali ve yürütmenin durdurulması stratejisine benzer bir örnek olarak ödeme kuruluşu izin iptali yazımıza; idari para cezasına itirazın adımları için idari para cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz. Dilekçe şablonları için dilekçe örnekleri sayfamız yol gösterir.

Varsayımsal Örnekler

Örnek 1 (varsayımsal): A Denizcilik, 2012’den beri işletme izniyle çalışan bir tekne imal yerini Kasım 2026’da kiralıyor. Kiralamadan sonra tesis yetkilisi olarak başvurur; İTDK denetiminde şartların karşılandığı tespit edilirse tesis için iki yıl geçerli kısmi işletme izni düzenlenir. A Denizcilik bu iki yıl içinde ISO 9001, ISO 14001 ve ISO 45001 belgelerini, işyeri açma ve çalışma ruhsatını ve yangın belgesini kendi adına tamamlayıp işletme izni almalıdır. Kira sözleşmesi iki yıl dolmadan sona ererse belge m.20/6 uyarınca geçerliliğini yitirir.

Örnek 2 (varsayımsal): B Tersanesi’ne Eylül 2026’daki İTDK denetiminde atık sahası düzenlemesi için dört ay süre veriliyor ve eksiklik Ocak 2027’de hâlâ giderilmemiş. Yeni 21/7’ye göre tesisin GSVP kaydı askıya alınır; tesis yeni işleri GSVP’ye giremez ve liman başkanlığı işlemleri yapılmayabilir. Eksikliği giderdiğini belgeleyen başvuru üzerine kayıt yeniden faal hâle getirilir; askı işlemine karşı 60 günlük dava süresi tebliğden itibaren işler.

Örnek 3 (varsayımsal): C Çekek Yeri 2011’de kısmi işletme izni almış, izni 2021 sonunda sona ermiş ve o tarihten beri bedel ödeyerek çalıştığını düşünüyor. Yeni tanıma göre 13/2/2009’dan sonra izin aldığı için “mevcut tesis” sayılmaz; 22/3’teki rejime dayanamaz ve izinsiz faaliyet riskiyle karşı karşıyadır. 28/A-3-b uyarınca izin belgesi olmaksızın faaliyet için 165.000 – 950.000 TL aralığında ceza gündeme gelebilir. Önce faaliyetinin 2009 öncesine uzandığını gösteren belge olup olmadığı araştırılmalıdır.

Ne Yapmalı? Adım Adım Kontrol Listesi

Sık Yapılan Hatalar

Vizenin kalkmasını belge süresinin kalkması sanmak. Beş yıllık üst sınır ve 60 gün önce yenileme başvurusu yükümlülüğü devam ediyor.

Devirde mevcut belgeyle çalışmaya devam etmek. Belge tesis işletmecisi dışında kullanılamaz ve devredilemez (m.12/6); devralan kendi adına başvurmalıdır.

15/8’in kaldırılmasını kira bitince belgenin devam edeceği şeklinde okumak. m.20/6 aynı sonucu doğurmaya devam ediyor.

GSVP askısını önemsiz bir kayıt işlemi sanmak. Askıdaki tesis için bilgi girilemez ve liman başkanlığı işlemleri durabilir (m.18/9-10).

İdari para cezası ile idari işlem sürelerini karıştırmak. Ceza için 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği, izin ve askı işlemleri için 60 gün içinde idare mahkemesi yolu işler.

2009 sonrası izin almış tesisi “mevcut tesis” saymak. Yeni tanım bu tesisleri yeni tesis grubuna aldı.

Sıkça Sorulan Sorular

Tersane devrinde kısmi işletme izni nasıl alınır?

Devir veya kiralamadan sonra devralan ya da kiralayan, tesis yetkilisi olarak İdareye başvurur. Daha önce izin almış tesislerde İTDK denetiminde Yönetmelik gereklerinin karşılandığı tespit edilirse bir defaya mahsus iki yıl geçerli kısmi işletme izni düzenlenir (m.15/5).

İki yıllık kısmi izin uzatılabilir mi?

Yönetmelik izni “bir defaya mahsus” verildiğini belirtir ve uzatma öngörmez. Bu süre içinde tam işletme izni şartlarının tamamlanması gerekir.

İşletme izni belgesinin vize edilmesi gerekiyor mu?

Hayır. 25/12/2020 metnindeki liman başkanlığı vizesi 27/10/2026 değişikliğiyle kaldırıldı. Belge en fazla beş yıl geçerlidir ve süre içinde İTDK en az bir kez denetim yapar (m.12/3).

İşletme izni yenileme başvurusu ne zaman yapılır?

Beş yılın tamamlanmasına en az altmış gün kala İdareye başvurulur (m.12/5). Yenileme İTDK’nın Yönetmeliğe uygunluk kontrolüyle yapılır (m.12/4).

GSVP kaydı askıya alınırsa ne olur?

Askıdaki tesis için GSVP’ye bilgi girilemez (m.18/1). Bilgisi güncel olmayan tesisin liman başkanlığı işlemleri yapılmaz (m.18/9-10). Eksiklik giderilip başvurulduğunda İdare kaydı yeniden faal duruma getirir (m.21/7).

Kira süresi bitince işletme izni ne olur?

15/8 yürürlükten kaldırılsa da m.20/6’ya göre tahsis veya kira süresi biten tesislerin izin belgeleri geçerliliğini yitirir; GSVP kaydı da askıya alınır (m.18/2).

2009’dan sonra izin almış tesisim “mevcut tesis” sayılır mı?

Hayır. 27/10/2026’dan itibaren mevcut tesis, 13/2/2009’dan önce faaliyeti belgelenen veya bu tarihten önce İdareden izin almış tesistir (m.4/1-h). Diğer tesisler yeni tesis sayılır (m.4/1-ş).

Kısmi işletme izni için hangi yeni belge isteniyor?

Dolgu ve kıyı yapılarının uygulama projelerine uygun tamamlandığına veya mevcut yapılar için vaziyet planlarının onaylandığına dair Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü yazısı (m.10/1-g).

İzinsiz faaliyetin cezası nedir?

655 sayılı KHK m.28/A-3-b uyarınca tersane, tekne imal ve çekek yerlerinde izin belgesi olmaksızın faaliyet gösteren tesis işleticisine 165.000 TL’den 950.000 TL’ye kadar idari para cezası öngörülür. Yönetmelik m.21/1’deki maktu tutarların dayanağı olan 28/1-b bendi 9/9/2026’dan itibaren iptal edilmiş durumdadır.

İdari para cezasına nasıl itiraz edilir?

Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27). Ceza bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır ve ödeme başvuru hakkını etkilemez (m.17/6).

Yönetmelik değişikliğine karşı dava açılabilir mi?

Danıştay’da iptal davası açılabilir; ilanı izleyen günden itibaren 60 günlük süre 28/12/2026 Pazartesi günü biter. Süre geçse de yönetmelik, size uygulanan işlemle birlikte dava konusu edilebilir (İYUK m.7/4).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara idare hukuku ekibi; tersane, tekne imal ve çekek yeri işleticilerinin kısmi işletme izni, işletme izni ve yüzer havuz izni başvurularının hazırlanması, devir ve kiralama sözleşmelerinde izin ve Hazine izni süreçlerinin planlanması, İTDK denetim tutanaklarına karşı açıklama ve süre talepleri, GSVP askısı, izin reddi ve idari para cezalarına karşı itiraz ve iptal davaları konusunda hukuki destek sağlar. Kıyı ve Hazine taşınmazlarına ilişkin rehberlerimiz Hukuk Rehberleri sayfasında ve İdare Hukuku kategorisinde yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 27/10/2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik m.1–12; Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik (RG 28/6/2015-29400) m.2, 3, 4, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 20, 21, 22, geçici 1, 3, 6 ve değişiklik yönetmelikleri (RG 31/12/2016-29935 3. mük., 29/12/2017-30285, 31/12/2018-30642 4. mük., 4/1/2020-30998, 25/12/2020-31345, 17/4/2022-31812, 14/3/2025-32841); 655 sayılı KHK m.28, 28/A (7590 sayılı Kanun m.29); Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli ve E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararı; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.4, 5, 17, 27; 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 27. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.