Ödeme Kuruluşu Faaliyet İzni İptali 2026: TCMB Kararına Karşı İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması — İptal Hâlleri ve Geçici Durdurma (6493 m.16, 21/8), Bahis ve Aklama Soruşturmasının İzne Etkisi (5411 m.8), TMSF Kayyımlığı (7145 Geçici m.2), TCMB ve MASAK İdari Para Cezaları (6493 m.27, 5549 m.13), Müşteri Fonları (m.22), İptalden Sonra İzinsiz Faaliyet Suçu ve Dilekçe Örneği

Ödeme kuruluşu faaliyet izni iptali, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının, kanunda sayılan hâllerden biri gerçekleştiğinde ödeme veya elektronik para kuruluşuna verdiği izni kaldırmasıdır; iptal gerekçeleriyle birlikte kuruluşa bildirilir, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayım ilgililere tebligat hükmündedir (6493 s.K. m.16, 19). Yasa dışı bahis ve aklama soruşturmalarında kuruluş üzerinden suç geliri aktarıldığı iddiası; ortakların nitelik kaybı, ödemelerin güvenliğinin tehdit edildiği değerlendirmesi, MASAK yaptırımları, şirkete Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyım olarak atanması ve ceza mahkemesinin izin iptali gibi farklı yollarla kuruluşun varlığını doğrudan etkiler. Bu rehber, iptal hâllerini, bahis ve aklama dosyasının izne nasıl bağlandığını, TMSF kayyımlığını, iptal kararına karşı idare mahkemesinde dava ve yürütmenin durdurulmasını, TCMB ve MASAK idari para cezalarını, müşteri fonlarının durumunu ve iptalden sonraki suç risklerini kanun metinleri üzerinden anlatır; sonunda iptal kararına karşı yürütmenin durdurulması talepli dava dilekçesi örneği yer alır.

Faaliyet İzni ve İptal Hâlleri: 6493 Sayılı Kanun m.13-17

Ödeme hizmeti yalnızca kanunda sayılan kuruluşlar tarafından sunulabilir: 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ödeme hizmeti sağlayıcısıdır ve bunlar dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamaz (6493 s.K. m.13). Ödeme kuruluşu, Merkez Bankasından izin almak kaydıyla faaliyette bulunabilir; anonim şirket olması, sermayesinde yüzde on ve üzerinde paya sahip olanlarla kontrolü elinde bulunduranların 5411 sayılı Kanun’da banka kurucuları için aranan nitelikleri taşıması, şeffaf ortaklık yapısı ve yeterli yönetim, personel ve teknik donanım gibi şartlar aranır (6493 s.K. m.14/1-2). Elektronik para kuruluşu için de benzer şartlar öngörülmüş ve izin, iptal ve sona erme hükümleri bu kuruluşlara da uygulanır (6493 s.K. m.18, 19).

Banka, faaliyet izninin iptalini gerekçeleriyle birlikte ilgili kuruluşa bildirir ve Resmî Gazete’de yayımlar; iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ilgililere yapılacak tebligat hükmündedir (6493 s.K. m.16/2-3). Bu hâllerden ayrı olarak tüzel kişiliğin sona ermesiyle sonuçlanan birleşme veya bölünme, şirketin TTK 529-531 uyarınca sona ermesi ve faaliyete başladıktan sonra bir yıl içinde altı aydan uzun süre faaliyette bulunulmaması hâllerinde izin kendiliğinden sona erer ve Banka bunu Resmî Gazete’de yayımlar (6493 s.K. m.17). Faaliyet izni süreci ve sürekli yükümlülükler Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları: TCMB Faaliyet İzni sayfasında ayrıca anlatılmıştır.

İptalden önceki ara aşama geçici durdurmadır. Banka, ödeme ve elektronik para kuruluşu ile ilgili olarak tespit ettiği hususlarda gerekli tedbirlerin alınmasını istemeye, tedbirlerin alınması için altı ayı geçmemek üzere makul süre tanımaya, bu süre içinde gerekli tedbirler alınıncaya kadar faaliyet iznini geçici olarak durdurmaya ve tedbirlerin belirlenen süre içinde alınmaması hâlinde faaliyet iznini iptal etmeye yetkilidir (6493 s.K. m.21/8). Geçici durdurma kararı da faaliyet iznini geçici olarak durduran ve kuruluşun hukuki durumunu doğrudan etkileyen bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir (İYUK m.2/1-a). Bu aşamada istenen tedbirlerin süresi içinde ve belgeli olarak yerine getirildiği, sonraki iptal kararına karşı açılacak davada delil olarak ileri sürülebilir.

Bahis ve Aklama Soruşturması Faaliyet İznini Nasıl Etkiler?

Kanun “soruşturma açılması” veya “şüpheli olunması” durumunu ayrı bir iptal sebebi olarak saymaz. Soruşturma, izne ancak kanunda sayılan hâllerden birine bağlandığında etki eder. Bahis ve aklama dosyalarında bu bağlantı beş yoldan kurulabilir: ortakların ve kontrol sahiplerinin nitelikleri, ödemelerin güvenliği değerlendirmesi, MASAK yaptırımları, ceza mahkemesinin tüzel kişiye uygulayacağı güvenlik tedbiri ve TMSF kayyımlığı.

Ortakların nitelikleri bakımından 6493 sayılı Kanun, yüzde on ve üzeri pay sahipleri ile kontrolü elinde bulunduranların 5411 sayılı Kanun’da banka kurucuları için aranan nitelikleri taşımasını şart koşar (6493 s.K. m.14/2-b). 5411 sayılı Kanun’un 8. maddesi, kasıtlı suçlardan üç yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılmamış olmayı ve karapara aklama gibi sayılan suçlardan hükümlü bulunmamayı; ayrıca işin gerektirdiği dürüstlük ve yeterliliğe sahip olmayı arar (5411 s.K. m.8/1-d, f). Bu hükümlerin ilki hükümlülüğe bağlanmıştır; soruşturma aşamasında kişi hakkında masumiyet karinesi geçerlidir (Anayasa m.38/4). Dürüstlük ve yeterlilik şartı ise somut olgularla değerlendirilmesi gereken bir şarttır.

MASAK yükümlülükleri bakımından kanun, uyum programına ilişkin eksikliklerin ihtar ve verilen sürelere rağmen tamamlanmaması hâlinde ikinci idari para cezasından sonra yükümlünün faaliyetlerinin belli bir süre durdurulması, kısıtlanması veya faaliyet izin belgesinin iptaline yönelik tedbirlerin alınması için durumun ilgili kuruma bildirileceğini öngörür (5549 s.K. m.13/2). Ödeme ve elektronik para kuruluşları MASAK mevzuatı bakımından yükümlü olup şüpheli işlem bildirimi yapmak zorundadır (5549 s.K. m.2/1-d, 4). Kuruluşun uyum yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösteren kayıtlar, izin iptaline karşı savunmada kullanılabilecek belgelerdendir. Ancak şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğu, yükümlülük denetimiyle görevlendirilen denetim elemanları ile yargılama sırasında mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dâhil hiç kimseye açıklanamaz ve bu yükümlülüğün ihlali bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir (5549 s.K. m.4/2, 14/1). Bu kayıtlar dava dilekçesinin gövdesinde ayrıntılandırılmamalı, yalnızca mahkemenin incelemesine sunulmak üzere ayrıca ibraz edilmelidir. Kuruluşun ceza yargılaması yönü Bahis Soruşturmasında Ödeme Kuruluşu ve Şirket, kurumsal yol haritası Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu, Faktoring veya Döviz Bürosu MASAK, Savcılık ya da TCMB Sürecinde rehberlerinde yer alır.

TMSF’nin Kayyım Olarak Atanması: 7145 Sayılı Kanun Geçici Madde 2

31/1/2025 tarihli ve 7539 sayılı Kanun’la 7145 sayılı Kanun’a eklenen ve 4/2/2025’te yürürlüğe giren geçici 2. madde, aklama isnadı bulunan dosyalarda şirketler bakımından özel bir rejim getirmiştir. TCK 282, 314 ve 315 ile 6415 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı hâlinde CMK 133 gereğince şirketlere veya CMK 128/10 gereğince malvarlığı değerlerine kayyım atanmasına karar verildiği takdirde, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle TMSF kayyım olarak atanabilir (7145 s.K. geçici m.2/1). Yasa dışı bahis suçu tek başına bu katalogda yer almaz; rejim, bahis gelirinin aklandığı iddiasıyla TCK 282 isnadı bulunduğunda gündeme gelir.

Bu düzenleme iki ayrı itiraz yolu doğurur. Kayyım atanmasına ilişkin karar ceza muhakemesi kararıdır ve kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1). TMSF’nin kayyım sıfatıyla aldığı satış, tasfiye ve yönetim kararları ise idari yargının konusudur ve TMSF’nin merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde dava edilir (7145 s.K. geçici m.2/3). Ödeme kuruluşu bakımından TMSF kayyımlığına ilişkin güncel bir örnek ve üye işyeri ile cüzdan müşterilerinin konumu PARAM’a TMSF Kayyım Atandı: ParamPOS ve ParamCüzdan Müşterisi Ne Yapmalı? rehberinde, CMK 133’ün genel çerçevesi Şirkete Kayyım Atanması (CMK 133) rehberinde anlatılmıştır.

İptal Kararına Karşı Dava: Süre, Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması

Faaliyet izninin iptali, Merkez Bankasının tesis ettiği bireysel bir idari işlemdir. İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabilir (İYUK m.2/1-a). Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gündür; süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar (İYUK m.7/1, 8/1). 6493 sayılı Kanun iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını ilgililere yapılacak tebligat hükmünde saydığından (m.16/3), kuruluşa gerekçeli bildirim daha sonra ulaşsa bile sürenin yayımı izleyen günden itibaren hesaplanması esas alınmalıdır.

Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32). Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı işler kanunda sayılmıştır; bireysel bir izin iptali bu işler arasında ayrıca sayılmamıştır, ancak birden çok idare mahkemesinin yetki alanına giren işlerde Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görevlidir (2575 s.K. m.24/1-e). TMSF’nin kayyım sıfatıyla aldığı kararlar için ise ayrı yetki kuralı vardır: bu davalar TMSF’nin merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür (7145 s.K. geçici m.2/3).

Dava açılması, kural olarak dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir; uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerin yürütülmesi savunma alınmaksızın da durdurulabilir (İYUK m.27/1-2). İzin iptalinde telafisi güç zarar; faaliyetin sona ermesi, müşteri fonlarının iadesi, üye işyerleriyle sözleşmelerin sona ermesi ve çalışanların işini kaybetmesi gibi somut olgularla gösterilmelidir. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir, ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir; aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez (İYUK m.27/6, 27/10). Bu nedenle talep, ilk dilekçede bütün sebepleriyle ve belgeleriyle birlikte ileri sürülmelidir.

İptal davasında mahkeme kararın sebep unsurunu denetler. “Ödemelerin güvenliğini tehdit” ifadesi (6493 s.K. m.16/1-e) Bankaya bir değerlendirme alanı tanısa da bu değerlendirmenin hangi somut tespitlere dayandığı kararda gösterilmelidir; kanun iptalin gerekçeleriyle birlikte bildirilmesini açıkça şart koşar (m.16/2). Kanunun “iptal edebilir” ifadesi, iptalin zorunlu değil takdire bağlı bir yaptırım olduğunu gösterir; takdir yetkisi ise temel hak ve hürriyetlere getirilen sınırlamaların ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı kuralı (Anayasa m.13) ve çalışma ve sözleşme hürriyeti (Anayasa m.48) çerçevesinde kullanılır. Kanunda idari para cezası gibi daha hafif bir yaptırımın bulunması (6493 s.K. m.27), ölçülülük denetiminde dikkate alınacak bir husustur. Benzer bir lisans iptali için Portföy Yönetim Şirketinin Faaliyet İzni İptal Edildi rehberine bakılabilir.

İdari Para Cezaları: TCMB (6493 m.27) ve MASAK (5549 m.13)

İzin iptalinden önce veya onunla birlikte kuruluş hakkında idari para cezası da gündeme gelebilir. 6493 sayılı Kanun’da ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan düzenlemelerde ve alınan kararlarda yer alan ve Kanunun yaptırımlar bölümünde ayrı bir cezai yaptırım öngörülmeyen hususlara aykırı davranan ödeme hizmeti sağlayıcısı tüzel kişiler hakkında Banka Yönetim Komitesince kırk bin Türk lirasından dokuz yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir; menfaat temin edilmiş veya zarara sebebiyet verilmişse ceza bu menfaatin veya zararın iki katından az olamaz. Kabahatin idari yaptırım kararı verilinceye kadar birden çok işlenmesi hâlinde tek ceza verilir ve iki kat artırılır; bu durumda menfaat veya zarar varsa ceza bunların üç katından az olamaz (6493 s.K. m.27/1). Karar gerekçeleriyle birlikte kuruluşa bildirilir (m.27/2). Ceza ilgilinin savunması alındıktan sonra verilir, savunma bir ay içinde verilmezse savunma hakkından feragat edilmiş sayılır ve ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.27/3-4).

MASAK yönünden kimlik tespiti ve sürekli bilgi verme yükümlülüklerinin ihlalinde otuz bin, şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünün ihlalinde elli bin Türk lirası idari para cezası öngörülmüştür; yükümlü ödeme ve elektronik para kuruluşu ise ceza işlem tutarının yüzde beşinden az olmamak üzere iki kat uygulanır (5549 s.K. m.13/1). Bu tutarlar kanundaki temel tutarlardır. Bu cezalarda her bir yükümlülük için ihlal yılı itibarıyla üst sınır, iki kat uygulanan yükümlüler bakımından kırk milyon Türk lirasıdır ve ihlalden itibaren sekiz yıl geçtikten sonra ceza verilemez (m.13/5-6). Kanunlardaki maktu idari para cezaları her takvim yılı yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; bu kural nispi cezalara uygulanmaz (5326 s.K. m.17/7).

MASAK yükümlülüklerinin ayrıntısı MASAK Yükümlülükleri ve İdari Para Cezası, yönetici ve uyum görevlisinin şüpheli konumu MASAK Dosyasında Yönetici, CFO ve Uyum Görevlisi, işlem askıya alındığında ilk adımlar MASAK İşleminizi Askıya Aldı rehberlerinde yer alır.

Müşteri Fonları, El Koyma ve Kayyım: 6493 m.22

Ödeme kuruluşunun ödeme hizmetinin gerçekleştirilmesi amacıyla aldığı fonlar ile elektronik para kuruluşunun elektronik para ihracı karşılığında topladığı fonlar, Bankaca çıkarılan yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde korunur (6493 s.K. m.22/1). Bu fonlar ve tutuldukları hesaplar; kuruluşun iradi veya zorunlu tasfiyesi, faaliyet izninin iptali gibi hâllerde, başka kanunlarda belirtilen önceliklere bakılmaksızın fon sahiplerinin haklarının tazmin edilmesi ve kanundan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kullanılır ve kuruluşlar fon sahiplerinin haklarının tazmininden sorumludur (m.22/3). Kanun ayrıca ödeme ve elektronik para kuruluşlarının aldığı fonların mevduat, katılım fonu veya elektronik para sayılmayacağını belirtir (m.14/3).

Bu hüküm el koyma kararlarının kapsamı bakımından önemlidir. El koyma, şüpheli veya sanığa ait malvarlığı değerleri hakkında ve suçun işlendiğine ve bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunduğunda mümkündür (CMK m.128/1). Kuruluşun kendi varlıkları ile müşterilere ait ve kanunla korunan fonların ayrıştırılması, el koymanın kapsamının denetlenmesinde ileri sürülebilecek bir husustur. TMSF kayyım olarak atanırsa, şirket ve varlıkları hakkındaki CMK 128 el koyma ve tedbir kararları kayyım yetkisinin TMSF’ye devriyle birlikte kendiliğinden kalkar (7145 s.K. geçici m.2/1). El koymaya itiraz dilekçesi Yasa Dışı Bahis Dosyasında El Koymaya İtiraz Dilekçesi, kullanıcı tarafındaki bloke Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşunda Hesap Blokesi rehberlerindedir.

İptalden Sonra: İzinsiz Faaliyet Suçu ve Kuruluşa Özgü Diğer Suçlar

6493 sayılı Kanun, izin iptalinden sonra yöneticileri doğrudan ilgilendiren suç tipleri öngörür. İzinleri almaksızın ödeme veya elektronik para kuruluşu gibi faaliyet gösteren gerçek kişiler ile tüzel kişilerin görevlileri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; faaliyet izni iptal edilen kuruluşun faaliyetine devam etmesi durumunda da bu hüküm uygulanır ve suç bir işyeri bünyesinde işlenirse işyerinin iki aydan altı aya kadar, tekerrürde sürekli kapatılmasına karar verilebilir (6493 s.K. m.28/1, 3, 4). İzinsiz faaliyet, denetimin engellenmesi ve belge saklama yükümlülüğüne aykırılık suçlarında soruşturma ve kovuşturma yapılması Bankanın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru muhakeme şartıdır (m.37/1).

Belgelerin ve kayıtların en az on yıl süreyle güvenli ve erişilebilir biçimde yurt içinde saklanması yükümlülüğü (6493 s.K. m.23/1) soruşturma sürecinde de devam eder; bu kayıtlar hem kuruluşun savunmasının hem de suç gelirinin kimlere ait hesaplardan geçtiğinin tespitinin temelidir. Pay devirlerinin belirli oranlarda Bankanın iznine tabi olması ve izinsiz devirlerin pay defterine kaydedilememesi (m.25), soruşturma sürecinde ortaklık yapısında yapılmak istenen değişikliklerde göz önünde tutulmalıdır.

Ceza Mahkemesinin İzin İptali: TCK 60 ile İdari İptalin Farkı

İzin, idari yoldan TCMB tarafından iptal edilebileceği gibi ceza mahkemesi kararıyla da sona erebilir. Bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı olarak faaliyette bulunan özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde iznin iptaline karar verilir; bu hükmün uygulanmasının işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar doğurabileceği durumlarda hâkim tedbire hükmetmeyebilir ve madde kanunun ayrıca belirttiği hâllerde uygulanır (TCK m.60/1, 3, 4). 7258 sayılı Kanun bahis suçlarından dolayı, TCK 282 ise aklama suçundan dolayı tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunacağını belirtir (7258 s.K. m.5/3; TCK m.282/5).

İzin İptali veya Geçici Durdurma Kararından Sonraki İlk Günler

Karar tarihinden itibaren işleyen süreler kısa ve birbirinden bağımsızdır. Aşağıdaki tablo, kuruluş yönetiminin ve ortakların ilk günlerde atması gereken adımları dayanaklarıyla birlikte gösterir.

Faaliyet İzni İptaline Karşı İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, ortaklarından veya yöneticilerinden bazıları hakkında yasa dışı bahis ve aklama isnadıyla soruşturma yürütülen bir ödeme kuruluşunun faaliyet izninin, Merkez Bankasınca kanuni şartların kaybedildiği ve faaliyete devamın ödemelerin güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle iptal edilmesi üzerine, kuruluş vekili tarafından idare mahkemesine açılacak yürütmenin durdurulması talepli iptal davası dilekçesi olarak hazırlanmıştır. Dilekçe, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımını izleyen günden itibaren altmış gün içinde verilmelidir (6493 s.K. m.16/3; İYUK m.7/1, 8/1). Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada bulunmayan hususlar çıkarılmalıdır.

⬇ Word olarak indir⬇ PDF olarak indir

Dilekçe her hususu dayandığı hükümle gösterir. Asıl talep, önce yürütmenin durdurulması, ardından iptal kararının tümüyle iptalidir; daha hafif tedbirlerle yetinilebileceğine ilişkin değerlendirme, teminat ve bilirkişi talepleri yalnızca kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve aksi kanaat hâlinde ileri sürülmüştür. Şüpheli işlem bildirimine ilişkin kayıtlar gizlilik kuralı nedeniyle dilekçe gövdesinde ayrıntılandırılmamış, yalnızca mahkemenin incelemesine sunulmak üzere ayrıca ibraz edileceği belirtilmiştir (5549 s.K. m.4/2). Yürütmenin durdurulması talebi aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yapılamadığından bütün sebepler ve telafisi güç zararı gösteren belgeler ilk dilekçede sunulmalıdır (İYUK m.27/10). Ortaklar ve yöneticiler hakkındaki ceza soruşturmasında yapılacak savunma ile bu dilekçedeki açıklamaların birbiriyle uyumlu olması gerekir; ceza yönü Bahis Soruşturmasında Ödeme Kuruluşu ve Şirket, SPK lisans iptaline karşı benzer bir dilekçe SPK Kararına Karşı İptal Davası Dilekçesi Örneği rehberindedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme kuruluşunun faaliyet izni hangi hâllerde iptal edilir?

Merkez Bankası izni; iznin alınmasından itibaren bir yıl içinde faaliyete başlanmaması, kuruluşun yetkiden feragat ettiğini veya faaliyetlerini durdurduğunu bildirmesi, iznin gerçeğe aykırı beyan ve belgeyle alındığının tespiti, m.14’teki şartların kaybedildiğinin tespiti, değişikliklerin derhâl bildirilmemesi ve faaliyete devamın ödemelerin güvenliğini tehdit ettiği sonucuna varılması hâllerinde iptal edebilir (6493 s.K. m.16/1). Ayrıca istenen tedbirlerin verilen süre içinde alınmaması hâlinde de izin iptal edilebilir (6493 s.K. m.21/8).

Ortaklar hakkında bahis soruşturması açılması tek başına izin iptali sebebi midir?

Kanun soruşturma açılmasını ayrı bir iptal sebebi olarak saymaz. Yüzde on ve üzeri pay sahiplerinde aranan nitelikler, üç yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılmamış olmayı ve karapara aklama gibi suçlardan hükümlü bulunmamayı içerir (6493 s.K. m.14/2-b; 5411 s.K. m.8/1-d). Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4). Soruşturmanın izne etkisi, ancak dürüstlük ve yeterlilik veya ödemelerin güvenliği gibi kanuni ölçütlere somut olgularla bağlanması hâlinde tartışılabilir (5411 s.K. m.8/1-f; 6493 s.K. m.16/1-e).

İzin iptaline karşı dava açma süresi ne kadar?

İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yayım tarihini izleyen günden işlemeye başlar (İYUK m.7/1, 8/1). İptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ilgililere yapılacak tebligat hükmünde olduğundan süre yayım tarihi esas alınarak hesaplanmalıdır (6493 s.K. m.16/3).

Dava hangi mahkemede açılır?

Kanunda ayrıca gösterilmemişse yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32). Bireysel bir izin iptali, Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı işler arasında ayrıca sayılmamıştır; işin birden çok idare mahkemesinin yetki alanına girmesi hâlinde ise Danıştay görevlidir (2575 s.K. m.24/1-e).

Yürütmenin durdurulması kararı nasıl alınır?

İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m.27/2). Karar teminat karşılığında verilir, ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir; karara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (İYUK m.27/6-7).

Merkez Bankası izni geçici olarak durdurursa ne yapılır?

Banka, gerekli tedbirlerin alınması için altı ayı geçmemek üzere süre tanıyabilir ve bu süre içinde izni geçici olarak durdurabilir; tedbirler süresinde alınmazsa izin iptal edilebilir (6493 s.K. m.21/8). İstenen tedbirlerin süresi içinde ve belgeli olarak yerine getirilmesi gerekir; geçici durdurma kararı da iptal davasına konu edilebilir (İYUK m.2/1-a).

İzin iptal edildikten sonra faaliyete devam edersek ne olur?

İzinsiz faaliyet suçu oluşur. Faaliyet izni iptal edilen kuruluşun faaliyetine devam etmesi hâlinde gerçek kişiler ve tüzel kişinin görevlileri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; işyerinin kapatılmasına da karar verilebilir (6493 s.K. m.28/1, 3, 4). Bu suçta soruşturma Bankanın yazılı başvurusuna bağlıdır (m.37/1).

İzin iptal edilirse müşterilerin parası ne olur?

Kuruluşun kabul ettiği fonlar ve bu fonların tutulduğu hesaplar, faaliyet izninin iptali hâlinde başka kanunlardaki önceliklere bakılmaksızın fon sahiplerinin haklarının tazmini için kullanılır ve kuruluş bu tazminden sorumludur (6493 s.K. m.22/3). Bu fonlar mevduat veya katılım fonu sayılmaz (6493 s.K. m.14/3). Kullanıcı tarafındaki adımlar Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşunda Hesap Blokesi rehberindedir.

TMSF kayyım olarak atanırsa şirketi kim temsil eder?

Şirket, TMSF’nin gözetiminde ve TMSF’nin atadığı yöneticiler tarafından yönetilir; genel kurul yetkileri de TMSF tarafından kullanılır (7145 s.K. geçici m.2/1). Kayyım atanmasına ilişkin ceza muhakemesi kararına kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1); TMSF’nin kayyımlık kapsamındaki işlemlerine karşı davalar TMSF’nin merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür (7145 s.K. geçici m.2/3).

TCMB idari para cezasına karşı ne yapılabilir?

Ceza, savunma alındıktan sonra verilir ve savunma için bir aylık süre vardır (6493 s.K. m.27/3). Ceza kararı tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir ve karara karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir (6493 s.K. m.27/4-5).

MASAK cezası ödeme kuruluşu için ne kadar?

Kimlik tespiti ve sürekli bilgi verme yükümlülüklerinin ihlalinde otuz bin, şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünün ihlalinde elli bin Türk lirasıdır; bunlar kanundaki temel tutarlar olup her takvim yılı yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (5326 s.K. m.17/7). Ödeme ve elektronik para kuruluşlarında ceza işlem tutarının yüzde beşinden az olmamak üzere iki kat uygulanır (5549 s.K. m.13/1). Bu kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulabilir (5549 s.K. m.13/7).

Ceza mahkemesi de ödeme kuruluşunun iznini iptal edebilir mi?

Evet. Organ veya temsilcilerin iştirakiyle ve iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılmasıyla tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçtan mahkûmiyet hâlinde iznin iptaline karar verilir; daha ağır sonuçlar doğabilecekse hâkim bu tedbire hükmetmeyebilir (TCK m.60/1, 3). Bahis ve aklama suçlarında tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri öngörülmüştür (7258 s.K. m.5/3; TCK m.282/5).

Yöneticiler kişisel olarak sorumlu olur mu?

Olabilir. İzinsiz faaliyet, denetimi engelleme, gerçeğe aykırı beyan, belge saklama yükümlülüğüne aykırılık, kayıt dışılık ve zimmet suçları gerçek kişiler bakımından düzenlenmiştir (6493 s.K. m.28-31, 35, 36). MASAK uyum programı yükümlülüklerine uymayan sorumlu yönetim kurulu üyesine de kuruluşa verilen cezanın dörtte biri uygulanır (5549 s.K. m.13/3).

Soruşturma sürerken pay devri yaparak izni kurtarabilir miyiz?

Sermayenin yüzde on, yirmi, otuz üç veya elli eşiklerini aşan veya bunların altına düşüren pay edinim ve devirleri Bankanın iznine tabidir (6493 s.K. m.25/1). El koyma veya kayyım kararı bulunan paylarda ayrıca ceza muhakemesi tedbirlerinin kapsamı değerlendirilmelidir (CMK m.128; 7145 s.K. geçici m.2/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara, yasa dışı bahis ve aklama soruşturmasıyla bağlantılı olarak faaliyet izni iptal edilen veya geçici olarak durdurulan ödeme ve elektronik para kuruluşları, bunların ortakları ve yöneticileri için Merkez Bankası nezdindeki savunma ve tedbir süreçlerinin yürütülmesi, izin iptaline ve geçici durdurmaya karşı yürütmenin durdurulması talepli iptal davası, TCMB ve MASAK idari para cezalarına karşı dava, TMSF kayyımlığı ve el koyma kararlarına itiraz ile yöneticiler hakkındaki ceza soruşturmasında savunma konularında hizmet verir. İdari dava ile ceza dosyası aynı ekip tarafından birlikte yürütülerek iki dosyadaki açıklamaların uyumu sağlanır. Bahis dosyalarına ilişkin bütün rehberler Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi sayfasındadır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.