Portföy Yönetim Şirketinin Faaliyet İzni İptal Edildi veya Faaliyeti Durduruldu 2026: Yürütmeyi Durdurma ve İptal Davası — SPKn m.96-97, III-55.1 m.18, Fonların Başka Şirkete Devri, Kurula Başvuru (İYUK m.11), Yürütmenin Durdurulması (İYUK m.27) ve Tam Yargı (İYUK m.12)

Sermaye Piyasası Kurulu, sermaye piyasası kurumlarının mevzuata, Kurulca belirlenen standartlara, esas sözleşme ve fon iç tüzüğü hükümlerine aykırı faaliyetlerini tespit ettiğinde aykırılığın giderilmesini isteyebilir; doğrudan faaliyetlerin kapsamını sınırlandırabilir veya geçici olarak durdurabilir, tamamen veya belirli faaliyetler itibarıyla yetkilerini iptal edebilir ya da öngöreceği diğer her türlü tedbiri alabilir (SPKn m.96/1). Mali yapının bozulması hâlinde yönetim kurulu üyelerinin görevden alınması, yatırımcıları tazmin, tedricî tasfiye ve iflas talebi gibi ek tedbirler m.97’de düzenlenmiştir; geçici kapalılık süresi iki yılı geçemez. Portföy yönetim şirketleri için III-55.1 m.18, iznin iptali ve faaliyetin durdurulması hâllerini ve sürelerini ayrıca sayar ve Kurulun olayın mahiyet ve önemini göz önüne almasını ister; izin iptal edilirse şirketin kurucusu ve yöneticisi olduğu fonlar ile yönettiği portföyler Kurulun uygun göreceği başka bir şirkete devredilir. Kurul kararı idari işlemdir: kararın yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7); dava açılmadan önce Kurula başvurmak süreyi durdurur (m.11). Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zarar doğması birlikte gösterilmelidir (m.27/2). Zarar için iptal davasıyla birlikte veya sonrasında tam yargı davası açılabilir (m.12).

Kurulun Tedbir Yelpazesi: Uyarıdan Faaliyet İzninin İptaline

Kısa cevap: Kurulun portföy yönetim şirketine karşı kullanabileceği tedbirler kademelidir: aykırılığın giderilmesinin istenmesi, faaliyetlerin kapsamının sınırlandırılması, faaliyetlerin geçici olarak durdurulması, yetkilerin tamamen veya kısmen iptali ve öngörülecek diğer her türlü tedbir (SPKn m.96/1). Mali yapı bozulmuşsa m.97’deki ek tedbirler devreye girer. Hangi tedbirin seçildiği, davanın konusunu ve yürütmenin durdurulması talebinin kurgusunu belirler.

Görüşümüze göre fon krizinde verilen 57/1707 sayılı karar, m.96/1’deki “diğer her türlü tedbir” yetkisinin kullanımına bir örnektir: karar yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS’ta işlem gören fonlarını alım ve satım yönünde işleme kapatmış ve listelenen fonların tasfiyesini öngörmüştür; kararda faaliyet izinlerinin iptaline ilişkin bir hüküm yoktur. Kararın yatırımcılar bakımından sonuçları işleme kapatma kararının kaldırılması ve fon tasfiye kararına karşı iptal davası yazılarımızda, Kurulun denetim ve tedbir yetkilerinin tamamı SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri yazımızda anlatıldı.

Tedbir seçimi, davada ölçülülük tartışmasının merkezidir. SPKn m.96/1 Kurula geniş bir yelpaze sunar ve III-55.1 m.18/1, iptal, sınırlandırma veya geçici durdurma kararında olayın mahiyet ve önemini göz önüne almayı ister. Görüşümüze göre daha hafif bir tedbirle, örneğin aykırılığın giderilmesi için süre verilmesi veya faaliyetin belirli bir alanla sınırlandırılmasıyla aynı amaca ulaşılabilecekken doğrudan faaliyet izninin iptali, Anayasa m.13’teki ölçülülük ilkesi ve m.48’deki çalışma ve sözleşme hürriyeti bakımından denetime açıktır.

Sayı sınırlarına aykırılık: 28.08.2026 Rehber değişikliğiyle getirilen serbest fon sayısı ve yönetici başına fon sınırlarına geçiş süreleri sonunda uyulmaması da bu tedbirleri gündeme getirebilir; uyum yolları serbest fon sayısı ve portföy yöneticisi başına fon sınırı yazımızda ele alındı.

III-55.1 m.18: Faaliyet İzninin İptali ve Geçici Durdurmanın Özel Kuralları

Kısa cevap: Portföy Yönetim Şirketleri ve Bu Şirketlerin Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Tebliği (III-55.1) m.18, Kurulun olayın mahiyet ve önemini göz önüne alarak şirketin faaliyet iznini ve/veya yetki belgesini iptal edebileceği, faaliyetini sınırlandırabileceği veya geçici olarak durdurabileceği hâlleri sayar. Aynı madde geçici durdurmanın süresini, tekrarlanan durdurmanın sonucunu, iptalden sonra şirketin yükümlülüklerini ve fonların devrini düzenler.

Maddenin iki özelliği savunma bakımından önemlidir. Birincisi, görüşümüze göre “olayın mahiyet ve önemini göz önüne alarak” ifadesi, Kurula sınırsız değil, gerekçelendirilmesi gereken bir takdir yetkisi tanır. İkincisi, yalnız faaliyet şartlarının kaybı hâlinde Tebliğ önce bir uyum bildirimini ve bildirimin tebliğinden itibaren üç aylık bir süreyi öngörür. Görüşümüze göre bu hâlde uyum süresi tanınmadan doğrudan iptal yoluna gidilmesi, işlemin sebep ve şekil unsurları bakımından tartışılmalıdır. Diğer hâllerde SPKn m.96/1 Kurula süre vermeden doğrudan tedbir alma imkânı da tanıdığından itiraz ağırlıkla ölçülülük üzerinden kurulmalıdır. Portföy yönetim şirketinin kuruluş ve faaliyet şartları portföy yönetim şirketi kurma şartları, genel yükümlülükleri portföy yönetim şirketi nedir yazılarımızda ayrıntılı olarak anlatıldı.

Faaliyet İzni Dosyasında Avukat Ne Yapar? Hukukçular Evi Ankara’nın Üstlendiği İşler

Faaliyet izni iptali veya faaliyet durdurma kararı, bir portföy yönetim şirketinin varlığını doğrudan etkiler. Kararın dayanağının çözümlenmesi, Kurula başvuru ile dava arasındaki tercih, yürütmenin durdurulması talebi için zarar dosyasının hazırlanması ve yöneticilere yönelik tedbirlerin ayrıca ele alınması birlikte planlanmalıdır. Hukukçular Evi Ankara, bu süreçte portföy yönetim şirketlerine ve yöneticilerine aşağıdaki işlerde destek verir.

İptal Davası: Görev, Yetki, Süre ve Hukuka Aykırılık Sebepleri

Kısa cevap: Kurulun tedbir kararı idari işlemdir ve menfaati ihlal edilen şirket, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığı nedeniyle iptal davası açabilir (İYUK m.2/1-a). Dava, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde (m.32/1), yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (m.7).

İptal sebepleri, faaliyet izni kararında şu sorulara dönüşür. Yetki bakımından, kararın Kurul Karar Organınca alınıp alınmadığı. Şekil bakımından, kararın gerekçeli olup olmadığı, şirkete tebliğ edilip edilmediği ve karar faaliyet şartlarının kaybına dayanıyorsa Tebliğde öngörülen uyum bildirimi ile üç aylık sürenin tanınıp tanınmadığı. Sebep bakımından, tespitlerin hangi denetim raporuna ve hangi belgeye dayandığı; bu raporun dosyaya getirtilmesi istenmelidir. Konu bakımından, seçilen tedbirin aykırılığın ağırlığıyla orantılı olup olmadığı. Maksat bakımından ise işlemin kamu yararı ve yatırımcının korunması amacıyla alınıp alınmadığı. Kurul kararlarına karşı iptal davasının aşamaları SPK kararına karşı iptal davası aşamaları yazımızda, dilekçe iskeleti SPK kararına karşı iptal davası dilekçesi yazımızda anlatıldı.

Kurula başvuru mu, doğrudan dava mı?

İYUK m.11 kapsamındaki başvuru, dava açma süresini durdurur ve Kurula kararını yeniden değerlendirme imkânı verir. Başvuru, özellikle aykırılığın giderildiği veya giderilmek üzere olduğu ve kademeli bir tedbirin yeterli olacağı dosyalarda anlamlıdır. Buna karşılık fonların başka şirkete devri gibi geri dönülmesi güç sonuçlar yaklaşıyorsa, başvurunun cevabını beklemek zaman kaybettirebilir; bu durumda doğrudan dava açılması ve yürütmenin durdurulmasının istenmesi daha güvenli olabilir. İki yol birbirini dışlamaz; başvurunun reddi veya otuz günün dolması üzerine süre kaldığı yerden işler.

Yürütmenin Durdurulması: İki Şart, Zarar Dosyası ve Savunma Alınmaksızın Karar

Kısa cevap: Dava açılması idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m.27/2; Anayasa m.125). Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde bu karar, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere idarenin savunması alınmaksızın da verilebilir.

Görüşümüze göre faaliyet izninin iptali, fonların ve portföylerin başka şirkete devri sonucunu doğurduğundan uygulanmakla etkisi tükenecek işlemler arasında değerlendirilmeli ve yürütmenin durdurulması savunma alınmaksızın istenmelidir. Salt gelir kaybı, parayla telafi edilebilir sayılarak yeterli görülmeyebilir; bu nedenle devir, müşteri ilişkisi, personel ve itibar gibi geri döndürülmesi güç sonuçlar belgeyle öne çıkarılmalıdır. “Açıkça hukuka aykırılık” şartı için de dilekçede, işlemin ilk bakışta görülebilen en güçlü hukuka aykırılıkları, örneğin uyum süresinin tanınmaması veya daha hafif tedbirin hiç değerlendirilmemesi, kısa ve belgeli biçimde ortaya konulmalıdır. Yürütmenin durdurulması kurumunun genel işleyişi iptal davası ve yürütmeyi durdurma, SPK kararlarındaki uygulaması SPK kararında yürütmeyi durdurma yazılarımızda anlatıldı.

Fonlar, Portföyler ve Yatırımcılar: İptal Kararından Sonra Ne Olur?

Kısa cevap: Yatırım fonu, portföy yönetim şirketi tarafından fon iç tüzüğüyle kurulan, tasarruf sahipleri hesabına inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilen ve tüzel kişiliği bulunmayan bir malvarlığıdır (SPKn m.52/1). Fonun malvarlığı, portföy yönetim şirketinin ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayrıdır (m.53/1). Şirketin faaliyet izni veya yetki belgesi iptal edilirse, kurucusu ve yöneticisi olduğu fonlar ile yönettiği portföyler Kurulun uygun göreceği başka bir şirkete devredilir (III-55.1 m.18/6).

Şirket bakımından kritik nokta, devrin geri döndürülmesinin güç olmasıdır. Dava sürerken devrin tamamlanması, olası bir iptal kararının şirkete fiilen bir şey kazandırmaması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle yürütmenin durdurulması talebinde, kararın özellikle devir ve esas sözleşme değişikliğine ilişkin sonuçlarının durdurulması açıkça istenmelidir. Portföy saklayıcısının rolü portföy saklayıcısının sorumluluğu, yatırımcının Kurul kararına karşı açacağı dava fon tasfiye kararına karşı iptal davası, Kurulun 28 Eylül 2026 tarihli açıklaması SPK’nın 28 Eylül açıklaması yazılarımızda anlatıldı.

Yöneticiler ve Ortaklar: Lisans, İmza Yetkisi, Görevden Alma ve Şahsi İflas

Kısa cevap: Kurum hakkındaki tedbirle birlikte kişilere yönelik tedbirler de gündeme gelir. Kurul, hukuka aykırı faaliyet veya işlemlerde sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların lisanslarını geçici veya sürekli olarak iptal edebilir, haklarında suç duyurusunda bulunulması kararından itibaren yargılama sonuçlanıncaya kadar imza yetkilerini sınırlandırabilir veya kaldırabilir, sorumluluğu mahkeme kararıyla tespit edilen yönetim kurulu üyelerini görevden alabilir (SPKn m.96/2).

Kişilere yönelik her tedbir ayrı bir idari işlemdir ve ayrı bir dava konusu olabilir. Şirketin davası ile yöneticilerin davaları aynı olgulara dayanır; ancak menfaatler her zaman örtüşmez. Örneğin şirket, aykırılığın belirli bir yöneticinin kişisel tasarrufundan kaynaklandığını ileri sürerek kurumsal tedbirin ölçüsüz olduğunu savunabilir; bu savunma o yöneticinin davasıyla çelişebilir. Bu nedenle vekillerin ve savunma çizgilerinin baştan belirlenmesi gerekir. Portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu, çalışanların lisans ve iş hukuku sorunları soruşturma altındaki şirkette çalışanlar, ceza soruşturmasının genel çerçevesi şüpheli yönetici rehberinde ele alındı.

Mali Yapının Bozulması: SPKn m.97, Tedricî Tasfiye ve Takip Yasağı

Kısa cevap: Kurul, sermaye piyasası kurumlarının sermaye yeterliliği yükümlülüklerini sağlayamadığı, sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getiremediği veya kısa sürede yerine getiremeyeceği ya da mali yapılarının ciddi surette zayıflamakta olduğu veya taahhütlerini karşılayamayacak kadar zayıfladığı hâllerde m.97/1’deki tedbirleri alabilir. Geçici kapalılık süresi iki yılı geçemez (m.97/4).

SPKn m.97/1’de sayılan tedbirler (fıkra bentlere ayrılmamıştır):

• Üç ayı geçmemek üzere verilecek uygun süre içinde mali yapının güçlendirilmesini istemek ya da herhangi bir süre vermeksizin doğrudan faaliyetleri geçici olarak durdurmak
• Tamamen veya belirli sermaye piyasası faaliyetleri itibarıyla yetkileri kaldırmak
• Yatırımcıları tazmin kararı vermek
• Sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların lisanslarını geçici veya sürekli olarak iptal etmek, imza yetkilerini sınırlandırmak veya kaldırmak
• Gerektiğinde yönetim kurulu üyelerini görevden almak ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar yerlerine yenilerini atamak
• Tedricî tasfiyeye karar vermek; tasfiyenin bitmesini takiben gerektiğinde veya tedricî tasfiyeye gitmeksizin doğrudan iflas istemek
• Gerekli görülen diğer tedbirleri almak

Yetkileri sürekli olarak kaldırılan kurumların malvarlığı, Kurul kararının alındığı tarihten tedricî tasfiyenin tamamlandığının ilanına veya iflas talebinin esastan karara bağlanmasına kadar, Kurul ve tedricî tasfiye çerçevesinde Yatırımcı Tazmin Merkezince yapılacak işlemler dışında devredilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, tedbir konulamaz ve haczedilemez; mevcut hacizler ve ihtiyati tedbirler düşer, icra ve iflas takipleri kendiliğinden durur ve takip muamelesiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (SPKn m.97/2). m.97/1 uyarınca faaliyetleri geçici olarak durdurulan kurumlar bakımından m.97/3 benzer bir koruma öngörür ve faaliyete dönüşte işlemlere kaldıkları yerden devam edilir; hüküm birinci fıkra uyarınca durdurulan kurumlardan söz ettiğinden, m.96/1 veya III-55.1 m.18’e dayanan durdurmalarda bu koruma kendiliğinden uygulanmaz. Bu kurallar şirketin alacaklıları ve müşterileri bakımından önemli sonuçlar doğurur; ayrıntısı SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri ve aracı kurumum soruşturmada yazılarımızda anlatıldı.

Mali yapıya dayanan bir tedbirde savunmanın ağırlığı finansal verilerdedir. Tespitin hangi tarihli mali tablolara dayandığı, sermaye yeterliliği hesabının doğru yapılıp yapılmadığı ve ortakların sermaye artırımı gibi güçlendirme imkânlarının değerlendirilip değerlendirilmediği sorulmalıdır. Görüşümüze göre mali yapıyı güçlendirme imkânı somut olarak ortaya konulan bir şirkete bu imkân tanınmadan yetkilerin kaldırılması, ölçülülük bakımından tartışmaya açıktır.

Tam Yargı Davası: Hukuka Aykırı Tedbirin Zararı

Kısa cevap: İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem nedeniyle doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir; ya da önce iptal davası açıp kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür (Anayasa m.125).

İptal davası ile tam yargı davasının birlikte açılması, zararın tedbir süresince büyüdüğü dosyalarda tercih edilebilir; zarar henüz tam olarak belli değilse önce iptal davası açılıp bu davada verilen kararın, kanun yoluna başvurulmuşsa kanun yolu kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılması da mümkündür (İYUK m.12). Görüşümüze göre fon krizinde Kurulun denetim görevini yerine getirmemesinden doğan yatırımcı zararı, 17.09.2026 tarihli 57/1707 sayılı kararla somut bir idari işleme bağlandığından İYUK m.12 kapsamında işlemden doğan zarardır ve dava altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır; bu yaklaşım SPK fon krizini önceden biliyor muydu yazımızda anlatıldı. İdari para cezalarına karşı dava yolu ise SPK idari para cezası ve iptal davası yazımızdadır.

Kanun Yolları ve Kararın Uygulanması

Kısa cevap: İdare mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır (İYUK m.45). Düzenleyici ve denetleyici kurulların görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili kararlarına karşı açılan davalarda bölge idare mahkemesi kararları Danıştay’da temyiz edilebilir (m.46/1). İdare, esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların gereğini gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirir (m.28/1).

Dava Dilekçesi İçin Sekiz Soru

Kısa cevap: Faaliyet izni veya faaliyet durdurma kararına karşı açılacak davanın gücü, aşağıdaki sekiz sorunun cevaplarına bağlıdır. Her soru, işlemin bir unsurunu veya yürütmenin durdurulması şartlarından birini hedefler.

Belge Seti: Dava ve Yürütmenin Durdurulması İçin

Kısa cevap: Yürütmenin durdurulması istemi davanın erken aşamasında dosyadaki belgeler üzerinden karara bağlandığından belgeler davanın ilk gününde dosyada olmalıdır.

Örnek Metinler: Kurula Başvuru ve Yürütmenin Durdurulması Talepli İptal Davası

Aşağıdaki iki metin çerçeve niteliğindedir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyanın somut bilgileriyle doldurulmalıdır. Kurula başvuru dava süresi içinde yapılmalıdır; dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi, zarar belgeleriyle birlikte sunulmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, dava açmanın kararı kendiliğinden durduracağını sanmaktır; İYUK m.27/1 bunun tersini söyler. İkinci hata, yürütmenin durdurulması talebini soyut ifadelerle yazmaktır: “telafisi güç zarar doğacaktır” demek yetmez; fon listesi, müşteri sözleşmeleri, personel kayıtları ve devrin takvimi belgeyle gösterilmelidir. Üçüncü hata, Kurula başvuru ile dava arasındaki süre hesabını yanlış yapmaktır; başvuru süreyi durdurur, otuz gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler.

Dördüncü hata, kurumsal tedbir ile yöneticilere yönelik tedbirleri tek dava içinde ve tek savunma çizgisiyle ele almaktır. Beşinci hata, aykırılığı gidermeden yalnızca dava yoluna güvenmektir; uyumun sağlanması hem ölçülülük savunmasını güçlendirir hem de Kurulun kararını değiştirmesine imkân verir. Altıncı hata, fonların devri gerçekleşmeden önce harekete geçmemektir; devirden sonra alınacak bir iptal kararının fiilî değeri azalabilir. Yedinci hata, iptal davası sonuçlandıktan sonra tam yargı davası için süreyi kaçırmaktır. SPK kararlarına karşı dava sürecinin genel işleyişi SPK kararına karşı iptal davası yazımızdadır.

Önemli Kavramlar

Faaliyet izni ve yetki belgesi

Portföy yönetim şirketinin Kuruldan aldığı ve faaliyetlerini gösteren izin; iptali hâlinde fonlar ve portföyler başka şirkete devredilir (III-55.1 m.18/6).

Geçici durdurma

Faaliyetlerin belirli bir süre için durdurulması; Tebliğe göre azami bir yıl, bir yıl daha uzatılabilir, süre sonunda faaliyete geçilmezse izinler iptal edilir; geçici kapalılık iki yılı geçemez (III-55.1 m.18/4; SPKn m.97/4).

Tedricî tasfiye

Yatırımcıları tazmin kararı verilen kurum hakkında Kurulun verebildiği ve Yatırımcı Tazmin Merkezince yürütülen tasfiye (SPKn m.86/1, m.97/1).

Yürütmenin durdurulması

Dava sonuçlanıncaya kadar idari işlemin uygulanmasının durdurulması; açık hukuka aykırılık ve telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte aranır (İYUK m.27/2).

Uygulanmakla etkisi tükenecek işlem

Uygulandığında sonuçları geri döndürülemeyecek işlem; yürütmesi idarenin savunması alınmadan da durdurulabilir (İYUK m.27/2).

Tam yargı davası

İdari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılan dava (İYUK m.2/1-b, m.12).

Sıkça Sorulan Sorular

SPK bir portföy yönetim şirketine hangi tedbirleri uygulayabilir?

Aykırılığın giderilmesini isteyebilir; faaliyetlerin kapsamını sınırlandırabilir veya geçici olarak durdurabilir; tamamen veya belirli faaliyetler itibarıyla yetkilerini iptal edebilir ya da öngöreceği diğer her türlü tedbiri alabilir (SPKn m.96/1). Mali yapı bozulmuşsa m.97’deki tedricî tasfiye ve iflas talebi gibi tedbirler de gündeme gelir.

Faaliyet izni hangi hâllerde iptal edilebilir?

III-55.1 m.18/1’e göre mevzuata aykırılık, mali yapının zayıflaması, kuruluş ve faaliyet şartlarının kaybedilip uyum bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde yeniden sağlanamaması, teminatın süresinde tamamlanmaması, faaliyet yetkisinden açıkça feragat veya iki yıl süreyle faaliyette bulunulmaması ve iznin yanlış veya yanıltıcı beyanla alınması gibi hâllerde; Kurul olayın mahiyet ve önemini göz önüne alır.

Faaliyet şartlarını kaybeden şirket ne yapmalı?

Şartların kaybını üç iş günü içinde Kurula bildirmelidir (III-55.1 m.8/8). Uyum bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde şartlar yeniden sağlanmazsa Kurul tedbir uygulayabilir (m.18/1).

Faaliyetin geçici durdurulması ne kadar sürer?

Tebliğe göre karar tarihinden itibaren azami bir yıl; şirketin talebi üzerine veya resen bir yıl daha uzatılabilir; süre sonunda şirket yeniden faaliyete geçmezse tüm faaliyet izinleri ve yetki belgeleri iptal edilir (III-55.1 m.18/4). Kanuna göre geçici kapalılık süresi iki yılı geçemez (SPKn m.97/4).

İki kez geçici durdurma kararı alan şirkete ne olur?

İki yıl içinde aynı faaliyeti iki kez geçici olarak durdurulan şirkete üçüncü kez aynı tedbir uygulanmaz; ilgili yetki belgesi iptal edilir (III-55.1 m.18/3).

Faaliyet izni iptal edilen şirketin fonları ne olur?

Şirketin kurucusu ve yöneticisi olduğu fonlar ile yönettiği portföyler Kurulun uygun göreceği başka bir şirkete devredilir (III-55.1 m.18/6).

İzni iptal edilen şirket unvanını değiştirmek zorunda mı?

Tebliğe göre yetki belgesi iptal edilen şirket, keyfiyetin bildirildiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde esas sözleşmesindeki ticaret unvanı, amaç ve faaliyet konularına ilişkin hükümleri kolektif portföy yöneticiliği faaliyetini kapsamayacak şekilde değiştirmek ve değişikliklerin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ni ilanı izleyen altı iş günü içinde Kurula göndermek zorundadır (III-55.1 m.18/5).

Kurul kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?

Bireysel Kurul kararlarına karşı idare mahkemesinde; özel hüküm yoksa işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde (İYUK m.32/1). Ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerde Danıştay ilk derece mahkemesidir (2575 s.K. m.24/1-c).

Dava açma süresi ne kadar?

Yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7/1-2).

Önce Kurula başvurmak zorunlu mu?

Hayır, isteğe bağlıdır. Dava süresi içinde Kurula başvurulursa süre durur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak yeniden işler (İYUK m.11).

Dava açınca Kurul kararı durur mu?

Hayır. Dava açılması idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Yürütmenin durdurulması için ayrıca talepte bulunulmalı ve şartları gösterilmelidir.

Yürütmenin durdurulmasının şartları nelerdir?

İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir; karar gerekçeli olmalıdır (İYUK m.27/2; Anayasa m.125).

Yürütmenin durdurulması kararı savunma alınmadan verilebilir mi?

Kural olarak savunma alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da verilebilir (İYUK m.27/2).

Yürütmenin durdurulması için teminat gerekir mi?

Kararlar kural olarak teminat karşılığında verilir; ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir (İYUK m.27/6). Dilekçede teminatsız karar talep edilmeli ve gerekçesi gösterilmelidir.

Yürütmenin durdurulması talebi reddedilirse ne yapılır?

Karara, tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir (İYUK m.27/7).

Yürütmenin durdurulması kararı verilirse Kurul ne yapar?

İdare, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların gereğini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1).

Hangi hukuka aykırılık sebepleri ileri sürülebilir?

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı (İYUK m.2/1-a). Faaliyet izni dosyalarında özellikle tespitlerin dayanağı, uyum süresinin tanınıp tanınmadığı ve tedbirin ölçülülüğü tartışılır.

Yöneticilerin lisansı da iptal edilebilir mi?

Evet. Kurul, hukuka aykırı faaliyet veya işlemlerde sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların lisanslarını geçici veya sürekli olarak iptal edebilir (SPKn m.96/2). Bu karar ayrı bir idari işlemdir ve ayrı dava konusu olabilir.

Yöneticinin imza yetkisi ne zamana kadar kaldırılabilir?

Hakkında suç duyurusunda bulunulması kararından itibaren yargılama sonuçlanıncaya kadar imza yetkisi sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir (SPKn m.96/2).

Yönetim kurulu üyeleri görevden alınabilir mi?

SPKn m.96/2’ye göre hukuka aykırılıkta sorumluluğu mahkeme kararıyla tespit edilen yönetim kurulu üyeleri görevden alınabilir ve ilk genel kurula kadar yerlerine yenileri atanabilir. Mali yapının bozulması hâlinde SPKn m.97/1 de gerektiğinde bu yetkiyi tanır.

Mali yapı bozulursa şirkete ne olur?

Kurul üç ayı geçmemek üzere süre vererek mali yapının güçlendirilmesini isteyebilir, süre vermeksizin faaliyetleri geçici olarak durdurabilir, yetkileri kaldırabilir, yatırımcıları tazmin kararı verebilir, tedricî tasfiyeye karar verebilir veya iflas isteyebilir (SPKn m.97/1).

Yetkileri kaldırılan şirkete karşı icra takibi yapılabilir mi?

Yetkileri sürekli olarak kaldırılan kurumların malvarlığına, Kurul ve tedricî tasfiye çerçevesinde Yatırımcı Tazmin Merkezince yapılacak işlemler dışında tedbir konulamaz ve haczedilemez; mevcut hacizler düşer, takipler kendiliğinden durur ve takip muamelesiyle kesilebilen süreler işlemez (SPKn m.97/2).

Faaliyet izni iptal edilen şirketin ortakları başka şirket kurabilir mi?

III-55.1 m.5/1-e-(2), portföy yönetim şirketi kurucu ortaklarında, faaliyet izinlerinden biri Kurulca iptal edilmiş kuruluşlarda bu tedbiri gerektiren olayda sorumluluğu bulunan kişilerden olmama şartını arar. Sorumluluğun kime ait olduğu bu nedenle uzun vadeli sonuç doğurur.

Şirket zararını SPK’dan isteyebilir mi?

İşlem hukuka aykırıysa iptal ve tam yargı davaları birlikte açılabilir veya iptal kararından sonra dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir (İYUK m.12). İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür (Anayasa m.125).

İdare mahkemesi kararına karşı kanun yolu nedir?

Tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf (İYUK m.45). Düzenleyici ve denetleyici kurulların görevli oldukları piyasayla ilgili kararlarına karşı açılan davalarda bölge idare mahkemesi kararları otuz gün içinde Danıştay’da temyiz edilebilir (m.46/1).

İlgili Rehberler

• SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri (SPKn m.87-102)
• SPK kararına karşı iptal davası dilekçesi örneği
• SPK kararına karşı iptal davası aşamaları
• SPK kararında yürütmeyi durdurma
• İdari işlem iptal davası ve yürütmeyi durdurma (İYUK m.27)
• Portföy yönetim şirketi kurma şartları ve faaliyet izni
• Portföy yönetim şirketi nedir, yükümlülükleri nelerdir?
• SPK’nın fon tasfiye kararına karşı iptal davası
• İşleme kapatma kararının kaldırılması
• Soruşturma altındaki portföy yönetim şirketinde çalışanlar
• Portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu
• Fon Krizi Gündemi
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi