Soruşturma Altındaki Portföy Yönetim Şirketini veya Aracı Kurumu Satın Almak 2026: Devralanın Sorumluluğu ve Hukuki İnceleme (Due Diligence) — SPK Pay Devri İzni (III-55.1 m.24, III-39.1 m.34), Fon Kuruculuğunun Devri (III-52.1 m.30), İzin İptali ve Müsadere (TCK m.60), TMSF Satışı (7145 Geçici m.2) ve Sözleşme Güvenceleri

Fon krizi, bazı portföy yönetim şirketleri ve aracı kurumlar için satış veya el değiştirme ihtimalini gündeme getirdi. Ortaklar çıkmak isteyebilir, bir banka veya başka bir portföy şirketi fonları ya da şirketin kendisini devralmak isteyebilir. Şirket TMSF kayyımlığına girmişse satış kararını Fon da verebilir. Soruşturma altındaki bir sermaye piyasası kurumunu satın almak hukuken mümkündür, ama sıradan bir şirket alımından çok daha fazla izin ve risk içerir. Birincisi, portföy yönetim şirketi ve aracı kurum paylarının devri belirli eşiklerde SPK iznine tabidir. İzin alınmadan yapılan devir pay defterine kaydedilemez, kaydedilse bile hükümsüzdür. İkincisi, pay devrinde şirketin geçmişteki bütün yükümlülükleri şirkette kalır. Buna fon yatırımcılarının talepleri, SPK yaptırımları ve vergi borçları dahildir; ekonomik yükü alıcı taşır. Üçüncüsü, ceza yargılaması şirket hakkında faaliyet izninin iptali ve müsadere ile sonuçlanabilir (TCK m.60). Bu yazı hangi yapının seçileceğini, SPK iznini ve alıcıda aranan şartları anlatır. Devralanın sorumluluğunu, ceza ve idari risklerin nasıl ölçüleceğini ve hukuki incelemenin nasıl yapılacağını açıklar. Sözleşmede hangi güvencelerin yer alması gerektiğini de ele alır. Son bölümde üç örnek metin vardır.

Kısa Cevap: Soruşturma Altındaki Kurumu Almak Mümkün mü?

Kısa cevap: Mümkündür. Soruşturma, şirketin paylarının devrini kendiliğinden yasaklamaz. Ancak üç engel vardır. Payların devri eşiklerde SPK iznine bağlıdır. Paylar veya şirket üzerinde el koyma ya da kayyım kararı varsa devir fiilen veya hukuken engellenir. Soruşturmanın sonucunda şirketin faaliyet izni iptal edilebilir. Bu nedenle alıcı yalnızca bir şirket değil, sonucu belirsiz bir hukuki süreç de satın alır. Fiyat ve sözleşme güvenceleri bu belirsizliği karşılayacak şekilde kurulmalıdır.

Portföy yönetim şirketleri ve aracı kurumlar, faaliyetlerini SPK’dan aldıkları izinle yürütür. Portföy yönetim şirketleri SPKn m.55 ve III-55.1 sayılı Tebliğe, aracı kurumlar SPKn m.39-40 ve III-39.1 sayılı Tebliğe tabidir. Bu kurumların değeri, büyük ölçüde sahip oldukları izinlere, yönettikleri fonlara, müşteri ilişkilerine ve lisanslı personele bağlıdır. Fon krizinde bu unsurların her biri risk altındadır. Kurul yedi portföy yönetim şirketinin fonlarının tasfiyesine karar vermiş, bazı kurumlar hakkında soruşturmalar başlamıştır. Böyle bir kurumu devralan kişi, iznin sürüp sürmeyeceğini, fonların kalıp kalmayacağını ve müşterilerin güvenini koruyup koruyamayacağını fiyatlamak zorundadır.

Satışın gündeme gelmesinin birkaç sebebi olabilir. Mevcut ortaklar, soruşturmanın itibar ve maliyet yükünden kurtulmak için çıkmak isteyebilir. Şirketin sermaye yeterliliği bozulmuşsa yeni sermaye gerekebilir. Şirket CMK m.133 uyarınca kayyım yönetimine girmiş ve TMSF kayyım olarak atanmışsa, satış kararını Fon verebilir. Kurul da bir kurumun izni iptal edildiğinde, fonları uygun göreceği başka bir şirkete devredebilir (III-55.1 m.18/6). Her senaryonun hukuki yolu ve riski farklıdır.

Hangi Yapı: Pay Devri, Fon Devri, Birleşme veya TMSF’den Alım

Kısa cevap: Dört temel yol vardır. Pay devrinde şirketin bütün geçmişi alıcıya dolaylı olarak geçer. Fon kuruculuğunun devrinde fonların yönetimi el değiştirir; şirketin genel borçları geride kalır, ama kurucu değişikliğinden önceki mevzuat yükümlülüklerinden iki kurucu birlikte sorumludur (III-52.1 m.30/9). Birleşmede devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi devralana geçer (TTK m.136 vd.). TMSF kayyımlığındaki şirketin satışında karar Fona aittir (7145 geçici m.2). Seçim, alıcının neyi istediğine ve hangi riski taşıyabileceğine göre yapılmalıdır.

Alıcının asıl ilgilendiği şey çoğu zaman şirketin tüzel kişiliği değildir. Bir portföy yönetim şirketinde değer, yönetilen fonlarda, bireysel portföy müşterilerinde ve yönetim ekibindedir. Bir aracı kurumda ise faaliyet izinleri, borsa üyelikleri, müşteri tabanı ve teknik altyapı öne çıkar. Soruşturma altındaki bir kurumda şirketin kendisini satın almak, bu değerlerle birlikte bütün hukuki riskleri de almak demektir. Bu nedenle yapı seçimi, risk yönetiminin ilk ve en önemli kararıdır.

Fon kuruculuğunun devri, soruşturma altındaki bir portföy yönetim şirketinden değer almak isteyen alıcı için şirketin tamamını almaktan daha sınırlı bir risk taşır. Fonun malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır. Kurucunun borçları için haczedilemez ve iflas masasına girmez (SPKn m.53). Eski kurucunun vergi, kira veya işçilik gibi şirket düzeyindeki borçları devralana geçmez. Kurucu değişikliği Kurulun uygun görüşüne bağlıdır. Değişiklik, izin yazısını izleyen altı iş günü içinde KAP’ta ilan edilir ve en erken otuz gün sonra yürürlüğe girer (III-52.1 m.30/1, m.30/3).

Ancak bu yol da temiz değildir. Kurucu değişikliğinin gerçekleştiği tarihten önceki, mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerden eski ve yeni kurucu müteselsilen sorumludur (III-52.1 m.30/9). Kurucunun iflası veya tasfiyesi nedeniyle Kurul fonu başka bir şirkete devrettiğinde de aynı kural uygulanır (m.29/5). Bu nedenle yeni kurucu, fonun geçmiş dönemindeki gider aşımları, yatırımcı bilgi formundaki yanlışlıklar veya iç tüzüğe aykırı işlemler gibi mevzuat yükümlülüklerinden dolayı yatırımcılara karşı sorumlu tutulabilir. Kurucunun yatırımcılara karşı sorumluluğunun kapsamı portföy yönetim şirketi nedir yazımızda anlatıldı. Devralan kurucu, fonların geçmiş dönemini inceletmeli ve eski kurucudan rücu için teminat almalıdır.

Bireysel portföy yönetim sözleşmeleri ve aracı kurum müşteri sözleşmeleri ise kendiliğinden devredilemez. Sözleşmenin devri, devreden, devralan ve kalan tarafın, yani müşterinin anlaşmasıyla yapılır (TBK m.205). Müşterilerin tek tek yazılı onayı alınmalıdır. Onay vermeyen müşteri, sözleşmesini feshedip varlıklarını başka bir kuruma aktarabilir. Aracı kurumda müşteri varlıklarının kurumun malvarlığından ayrı olduğu ve kurumun borçları için haczedilemeyeceği de ayrıca hatırlanmalıdır (SPKn m.46).

SPK İzni: Pay Devri Eşikleri ve İzinsiz Devrin Sonucu

Kısa cevap: Bir kişinin sermayenin veya oy haklarının yüzde 10’u ya da daha fazlasını edinerek ortak olması, bir ortağın payının yüzde 10, 20, 33 veya 50’yi aşması SPK iznine tabidir. Aracı kurumlarda bu oranların altına düşülmesi de izne bağlıdır. Yönetime katılmada imtiyaz veren payların devri orana bakılmaksızın izne bağlıdır. Tüzel kişi ortakların ortaklık yapısındaki dolaylı değişiklikler de kapsamdadır. Bu kurallara aykırı devirler pay defterine kaydolunmaz; yapılan kayıtlar hükümsüzdür (III-39.1 m.34; III-55.1 m.24).

Aracı kurumlar için pay devri kuralları III-39.1 m.34’te, portföy yönetim şirketleri için III-55.1 m.24’te düzenlenmiştir. İki düzenleme aynı eşikleri kullanır: yüzde 10, 20, 33 ve 50. Eşiklere ulaşmayan devirler, aracı kurumlarda devri izleyen on iş günü içinde Kurula bildirilir (III-39.1 m.34/4). İzin başvurusunu devralan değil, payları devredilecek kurum yapar. Başvuruya devralanın ve önemli etkiye sahip ortaklarının uygunluğunu gösteren belgeler eklenir.

İzinsiz devrin yaptırımı ağırdır: Devir pay defterine kaydolunmaz, kaydedilse bile hükümsüzdür. Alıcı bedeli ödemiş olsa bile hukuken pay sahibi sayılmaz, genel kurulda oy kullanamaz ve kâr payı alamaz. Bu nedenle pay devri sözleşmesinde SPK izni geciktirici koşul olarak düzenlenmelidir (TBK m.170). Bedel izin alınana kadar emanette tutulmalı, izin belirli bir tarihe kadar alınamazsa sözleşmenin sona ereceği yazılmalıdır. İzin başvurusunun örneği aracı kurum satın almak rehberimizde yer alıyor.

Soruşturma altındaki bir kurumda SPK’nın izin incelemesi daha sıkı olabilir. Kurul, devrin kurumun mali yapısını güçlendirip güçlendirmeyeceğini, yatırımcıların korunmasına katkı sağlayıp sağlamayacağını ve alıcının soruşturma konusu olaylarla bir bağlantısı bulunup bulunmadığını değerlendirir. Kurul ayrıca özel bağımsız denetim veya derecelendirme isteyebilir. Alıcının, başvurudan önce kurumun sermaye yeterliliğini ve faaliyet şartlarını nasıl sağlayacağını gösteren bir plan hazırlaması, sürecin hızı bakımından önemlidir.

Alıcıda Aranan Şartlar: Ortak Uygunluğu

Kısa cevap: Yeni ortaklar, kurucu ortaklarda aranan şartları taşımak zorundadır. İflas veya konkordato kararı bulunmaması, izni iptal edilen bir kurumda sorumluluğun bulunmaması ve sayılan suçlardan mahkûmiyet olmaması bu şartlar arasındadır. Mali güç, dürüstlük ve itibar da aranır. Pay oranını artıran ortaklarda ayrıca işlem yasağı bulunmamalıdır (III-39.1 m.6; III-55.1 m.5). Tüzel kişi alıcının önemli etkiye sahip ortakları da aynı şartları taşımalıdır.

SPK, sermaye piyasası kurumlarının ortaklarını sıkı bir uygunluk testine tabi tutar. Bu test yalnızca doğrudan alıcıya değil, alıcının önemli etkiye sahip ortaklarına da uygulanır. Portföy yönetim şirketlerinde önemli etkiye sahip ortak, sermayenin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 5 ya da daha fazlasına sahip olan veya yönetim kuruluna üye atayabilen kişidir (III-55.1 m.3). Bu nedenle bir holding veya yatırım şirketi alıcı olacaksa, ortaklık zincirinin bütün halkaları baştan incelenmelidir.

Soruşturma altındaki bir kurumun satışında uygunluk incelemesinin özel bir boyutu vardır. Alıcının veya ortaklarının, soruşturma konusu olaylarda satıcı ortaklarla veya kurum yöneticileriyle bir ilişkisi bulunmamalıdır. Aksi hâlde satış, soruşturma konusu yapının el değiştirmesi gibi görünebilir. SPK’nın izin vermemesi ya da savcılığın işlemi el koyma veya aklama şüphesiyle incelemesi riski doğar. Alıcının satıcı ortaklarla aile, iş veya finansman bağlantıları açıkça ortaya konmalı ve belgelenmelidir.

İşlem yasağı ayrı bir engeldir. SPK, piyasa dolandırıcılığı veya bilgi suistimali şüphesiyle belirli kişilere geçici işlem yasağı getirebilir. Pay oranını artıran bir ortağın işlem yasaklı olmaması şarttır (III-39.1 m.6/5). Fon krizinde bazı kişiler hakkında işlem yasakları getirildiği için bu kontrol, alıcı zincirindeki herkes için yapılmalıdır. Aracı kurum, ortaklarının durumunda bir değişiklik olursa bunu üç iş günü içinde Kurula bildirir (III-39.1 m.6/6).

Devralanın Sorumluluğu: Pay Alımında Borçlar Şirkette Kalır

Kısa cevap: Pay alımında şirketin tüzel kişiliği devam eder. Bütün borçlar, davalar ve yaptırımlar şirkette kalır ve ekonomik yükü yeni ortak taşır. Anonim şirket pay sahibi, yalnızca pay sahibi olduğu için şirketin borçlarından kişisel olarak sorumlu olmaz. İşletme aktif ve pasifleriyle devralınırsa, devralan ilandan itibaren işletme borçlarından sorumlu olur ve önceki borçlu iki yıl müteselsilen sorumlu kalır (TBK m.202). İşyeri devrinde işçilik alacaklarında da benzer bir kural vardır (İş K m.6).

Pay devri ile işletme devri arasındaki fark, alıcının risk profilini belirler. Pay devrinde alıcı, şirketin sahibi olur. Şirket, geçmişte yaptığı bütün işlemlerin sonuçlarıyla birlikte faaliyetine devam eder. Fon yatırımcılarının açtığı tazminat davaları, SPK’nın idari para cezaları, vergi incelemeleri ve işçilik alacakları şirketin borcu olarak kalır. Alıcı bunlardan kişisel olarak sorumlu olmaz, ama şirketin değeri bu borçlar ölçüsünde azalır. Alıcı bu riski ancak fiyat indirimi, satıcının tazmin yükümlülüğü ve bedelin bir kısmının emanette tutulmasıyla sınırlayabilir.

İşletme devrinde ise durum farklıdır. Bir malvarlığını veya işletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan kişi, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmelerde Ticaret Sicili Gazetesinde ilan ettiği tarihten itibaren bu borçlardan alacaklılara karşı sorumlu olur. Önceki borçlu da iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (TBK m.202). Sermaye piyasası kurumlarında işletme devri pratikte sınırlıdır. Faaliyet izinleri şirkete özgüdür ve devredilemez. Bu nedenle işletme devri çoğu zaman fonların kuruculuğunun, müşteri sözleşmelerinin veya teknik altyapının ayrı ayrı devri şeklinde gerçekleşir.

İşçiler bakımından da ayrı bir kural uygulanır. İşyeri veya işyerinin bir bölümü devredilirse, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur; devredenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır (İş K m.6). Birleşme yoluyla devralmada ise devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi devralan şirkete geçer (TTK m.136 vd.). Sermaye piyasası kurumlarının birleşmesi de SPK iznine tabidir. Birleşme, soruşturma altındaki bir kurumun bütün risklerini alıcı şirketin kendi bilançosuna taşır.

Fon Yatırımcılarının Talepleri: Alıcının En Büyük Belirsizliği

Kısa cevap: Kurucu, fonun katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsilinden, yönetiminden ve faaliyetlerinin içtüzük ile izahnameye uygun yürütülmesinden sorumludur. Dışarıdan hizmet alınması bu sorumluluğu kaldırmaz. Kurucu ile yatırımcı arasında hüküm bulunmayan hâllerde vekâlet hükümleri kıyasen uygulanır (III-52.1 m.9). Tasfiye edilen fonların yatırımcıları kurucuya karşı tazminat davası açabilir. Bu davaların sayısı ve tutarı, alıcının fiyatlaması gereken en büyük belirsizliktir.

Tasfiyesine karar verilen fonların yatırımcıları, zararlarının bir kısmını tasfiye ödemeleriyle geri alacak. Kalan zarar için fonların kurucusuna, fonu satan bankalara ve aracı kurumlara karşı tazminat talebinde bulunabilirler. Bu talepler, kurucunun sorumluluğuna ilişkin Tebliğ hükmüne ve genel borca aykırılık kurallarına dayanır (III-52.1 m.9; TBK m.112). Soruşturma altındaki bir portföy yönetim şirketini satın alan kişi, bu davaların sonucunu bilmeden fiyat vermek zorundadır.

Bu belirsizliğin ölçülmesi için hukuki incelemede üç soru sorulmalıdır. Kaç yatırımcı ihtar gönderdi, kaç arabuluculuk başvurusu yapıldı ve kaç dava açıldı? Taleplerin toplam tutarı nedir ve hangi hukuki dayanaklara dayanıyor? Şirketin yönetici sorumluluk sigortası veya mesleki sorumluluk sigortası bu talepleri karşılıyor mu? Sigortanın kapsamı ve talep esaslı olup olmadığı yönetici sorumluluk sigortası yazımızda anlatıldı.

Taleplerin henüz dava aşamasına gelmemiş olması, riskin küçük olduğu anlamına gelmez. Zamanaşımı süreleri uzundur ve yatırımcılar tasfiye ödemelerinin tamamlanmasını beklemeyi tercih edebilir. Bu nedenle satıcının tazmin yükümlülüğü, bilinen davalarla sınırlı tutulmamalıdır. Kapanış tarihinden önceki olaylara dayanan ve kapanıştan sonra açılan davaları da kapsamalıdır. Bedelin bir kısmının emanette tutulması, bu yükümlülüğün pratik güvencesidir.

Ceza Soruşturmasının Şirkete Etkileri: İzin İptali, Müsadere, Kayyım

Kısa cevap: Kamu izniyle faaliyet gösteren özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılmasıyla tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde iznin iptaline karar verilir (TCK m.60/1). Müsadere de uygulanır (m.60/2). Bu tedbirler, kanunun ayrıca belirttiği suçlarda uygulanır (m.60/4). Dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma (TCK m.169) ile aklama (TCK m.282/5) bunlar arasındadır. Soruşturma sürerken el koyma (CMK m.128) ve kayyım (CMK m.133) da gündeme gelebilir.

Ceza soruşturması, şirketin yöneticileri ve eski ortakları hakkında yürütülse bile şirketin kendisini de etkiler. Türk hukukunda tüzel kişilere ceza verilmez, ama güvenlik tedbirleri uygulanır. Bir portföy yönetim şirketi veya aracı kurum, SPK’nın verdiği izne dayanarak faaliyet gösterir. Şirket yararına işlenen kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet hâlinde ceza mahkemesi bu iznin iptaline karar verebilir (TCK m.60/1). Suçtan elde edilen kazançlar ve suçta kullanılan eşya için müsadere de uygulanır (TCK m.60/2). Hâkim, tedbirin işlenen fiile göre daha ağır sonuçlar doğuracağı durumlarda bu tedbirlere hükmetmeyebilir (m.60/3).

Soruşturma aşamasında ise iki koruma tedbiri öne çıkar. Birincisi el koymadır. Şirketin payları, hesapları veya diğer malvarlığı değerleri üzerine el konulabilir (CMK m.128). Paylara el konulmuşsa devir yapılamaz. İkincisi kayyımdır. Kayyım ancak CMK m.133/4’te sayılan suçlarda ve suçun şirket faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğuna dair kuvvetli şüphe varsa atanabilir. Aklama bu suçlar arasındadır; nitelikli dolandırıcılık ve suç örgütü isnatları tek başına yeterli değildir. Kayyımın şartları ve itiraz yolları şirkete kayyım atanması yazımızda anlatıldı.

Alıcı açısından bu riskin ölçülmesi zordur, çünkü sonuç yıllar sonra kesinleşecek bir ceza yargılamasına bağlıdır. Ancak bazı göstergeler değerlendirilebilir. Soruşturma dosyasında şirket şüpheli sıfatıyla mı, yoksa yalnızca yöneticileri mi yer alıyor? İsnat edilen suçlar TCK m.60’ın uygulanmasına imkân veren suçlar arasında mı? Şirket hakkında el koyma veya kayyım kararı var mı? Soruşturma dosyasına erişim sınırlı olabilir. Bu nedenle satıcıdan, bildiği bütün bilgileri açıklayacağına dair güçlü bir beyan alınmalıdır. Fon yöneticilerinin aklama isnadı karşısındaki durumu fon yöneticisine aklama isnadı yazımızda ele alındı.

SPK Tedbirleri ve İdari Yaptırımlar

Kısa cevap: SPK, mevzuata aykırılık tespit ettiğinde aykırılığın giderilmesini isteyebilir, faaliyetleri sınırlandırabilir veya geçici olarak durdurabilir, izinleri iptal edebilir ve diğer her türlü tedbiri alabilir (SPKn m.96). Mali yapının bozulması hâlinde de benzer tedbirler uygulanır (SPKn m.97). İzin iptal edilirse fonlar Kurulun uygun göreceği başka bir şirkete devredilir (III-55.1 m.18/6). Aykırılıklar için idari para cezası da verilebilir (SPKn m.103). Bu yaptırımlar şirketin kendisine yöneliktir ve pay devrinden etkilenmez.

Soruşturma altındaki bir kurumun en değerli varlığı olan faaliyet izni, SPK’nın idari yetkileri bakımından da risk altındadır. Kurul, olayın mahiyet ve önemini dikkate alarak şirketin faaliyet iznini iptal edebilir, faaliyetini sınırlandırabilir veya geçici olarak durdurabilir (III-55.1 m.18/1). Kuruluş ve faaliyet şartlarının kaybedilmesi hâlinde, uyum için süre verilir ve bu sürede şartlar yeniden sağlanamazsa izin iptal edilebilir. Yeni bir ortağın sermaye koyması ve yönetimi yenilemesi, bu süreçte kurumun lehine bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Tedbirlere karşı başvuru yolları faaliyet izni iptali ve iptal davası yazımızda anlatıldı.

İdari para cezaları da alıcının incelemesi gereken bir kalemdir. SPK’nın verdiği cezalar ve devam eden incelemeler şirketin borcu olarak kalır (SPKn m.103). Ceza kararına karşı dava açılmışsa, davanın durumu ve sonucu ayrıca değerlendirilmelidir. Kurul ayrıca yöneticilerin imza yetkilerini kaldırabilir veya sınırlandırabilir (SPKn m.96/2). Bu durum, alıcının mevcut yönetimi koruma planlarını da etkiler.

TMSF Kayyımlığındaki Şirketi Satın Almak

Kısa cevap: Aklama suçunda kuvvetli şüphe sebebiyle şirkete CMK m.133 uyarınca kayyım atanırsa, TMSF kayyım olarak görevlendirilebilir. Bu durumda genel kurul yetkileri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın Fon tarafından kullanılır. Fon, şirketin veya varlıklarının satışına ya da tasfiyesine karar verebilir ve azınlık pay sahiplerinin rızası aranmaz. Satış bedelinden borçlar ödendikten sonra kalan tutar, yargılama kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar açılan bir hesapta nemalandırılır (7145 geçici m.2).

TMSF kayyımlığı, soruşturma altındaki şirketlerin satışı için ayrı bir yol açar. 7539 sayılı Kanunla 7145 sayılı Kanuna eklenen ve 4 Şubat 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan geçici 2. madde, TCK m.282, 314 ve 315 ile 6415 sayılı Kanunun 4. maddesindeki suçlarda kayyım olarak TMSF’nin atanmasına imkân verir. Fonun bu kapsamda Bankacılık Kanunundaki yetkileri kıyasen kullanılır. Fon, şirketin mali durumu, ortaklık yapısı veya piyasa koşulları nedeniyle şirketin satışına karar verebilir. TMSF kayyımlığının etkileri borsa şirketine TMSF kayyım atandı yazımızda anlatıldı.

TMSF’den satın almanın alıcı için bazı avantajları vardır. Satış kararını veren kamu kurumudur ve eski ortakların rızası aranmaz. Kayyım yetkisinin Fona devriyle birlikte CMK m.128 kapsamındaki el koyma ve tedbir kararları kendiliğinden kalkar. Buna karşılık dezavantajları da vardır. Fon, özel bir satıcının vereceği ölçüde beyan ve tazmin taahhüdü vermeyebilir. Eski ortaklar Fonun kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açabilir. Sermaye piyasası kurumlarında SPK’nın pay devri izni yine gereklidir. Alıcı bu nedenle, Fonun satış şartnamesini ve eski ortakların dava açma ihtimalini birlikte değerlendirmelidir.

Satış Bedeli ve Satıcı Ortaklar: El Koyma ve Aklama Riski

Kısa cevap: Satıcı ortaklar soruşturmada şüpheliyse, ödenecek satış bedeline el konulması riski vardır (CMK m.128). Payların kendisi suçtan elde edilmiş değerler arasındaysa, bunları bilerek satın alan kişi aklama suçunun ikinci fıkrası kapsamında sorumluluk riskiyle karşılaşabilir (TCK m.282/2). Alıcı, satıcıların hukuki durumunu ve payların kaynağını incelemeli, ödemeyi izlenebilir banka kanalıyla ve gerekirse savcılığın bilgisi dahilinde yapmalıdır.

Soruşturma altındaki bir kurumun satışında satıcı taraf çoğu zaman hassas bir durumdadır. Satıcı ortaklar hakkında malvarlığı tedbirleri uygulanıyor olabilir. Satış bedelinin şüpheliye ödenmesi, bu bedele el konulması veya bedelin suç gelirlerinin aklanması için kullanıldığı iddiasıyla karşılaşılması riskini taşır. Alıcının iyi niyetli olması, bu riskleri tamamen ortadan kaldırmaz; ama ispat edilmesi gereken en önemli husustur.

Aklama suçunun ikinci fıkrası, aklamaya iştirak etmeksizin suçtan kaynaklanan bir değeri bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullananları cezalandırır (TCK m.282/2). Burada bilme unsuru belirleyicidir. Alıcı, payların satıcılar tarafından nasıl edinildiğini, bunlar üzerinde bir tedbir veya soruşturma kaydı bulunup bulunmadığını ve bedelin kime ödeneceğini belgelemelidir. Satış bedelinin satıcıların kişisel hesapları yerine, tedbir kararlarıyla uyumlu bir emanet hesabına yatırılması düşünülebilir. Payların önceki devirleriyle ilgili belge zinciri anonim ve limited şirkette pay devri yazımızda anlatıldı.

Hukuki İnceleme (Due Diligence): Ne İncelenir?

Kısa cevap: Soruşturma altındaki bir sermaye piyasası kurumunda hukuki inceleme, genel şirket incelemesine ek olarak yedi alanı kapsamalıdır: izinler ve SPK yazışmaları, soruşturma ve tedbir kararları, fon ve müşteri varlıklarının ayrılığı, yatırımcı talepleri ve davalar, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi uyumu, sermaye yeterliliği ve lisanslı personel. İncelemenin sonucu, fiyatın, beyanların, tazmin yükümlülüğünün ve kapanış koşullarının dayanağıdır.

Hukuki durum tespiti, alıcının neyi satın aldığını anlamasının tek yoludur. Soruşturma altındaki bir kurumda bu inceleme daha zordur. Bazı belgeler soruşturma dosyasında veya SPK’dadır. Bazı bilgiler gizlilik yükümlülükleri nedeniyle paylaşılamaz. Yöneticiler değişmiş veya görevden alınmış olabilir. Bu nedenle inceleme planı, belgelerin kimde olduğunu ve hangi bilgilerin paylaşılabileceğini baştan belirlemelidir.

İnceleme sırasında en sık karşılaşılan sorun, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi alanındaki bilgilerdir. Portföy yönetim şirketleri ve aracı kurumlar bu alanda yükümlüdür. Yükümlüler, şüpheli işlem bildiriminde bulunduklarına dair, denetim elemanları ve davaya bakan mahkemeler dışında, işlem tarafları dahil hiç kimseye bilgi veremez (5549 sayılı Kanun m.4/2). Bu nedenle alıcı, şüpheli işlem bildirimlerinin içeriğini isteyemez. Bunun yerine uyum programının yapısını, denetim raporlarını ve MASAK tarafından verilmiş idari para cezalarını inceleyebilir.

Fon ve müşteri varlıklarının ayrılığı ayrı bir inceleme konusudur. Fon varlıklarının kurucunun malvarlığından ayrı tutulması (SPKn m.53) ve aracı kurumda müşteri varlıklarının kurumun malvarlığından ayrı olması (SPKn m.46), kurumun sağlığı bakımından temel göstergelerdir. İnceleme, saklayıcı kayıtlarıyla kurum kayıtları arasında mutabakat yapılıp yapılmadığını, fonlar arasında veya fonla ilişkili taraflar arasında olağandışı işlemler bulunup bulunmadığını ortaya koymalıdır. Fon varlıklarının ilişkili şirketlere aktarıldığı iddiaları fon varlığının ilişkili şirketlere aktarıldığı iddiası yazımızda ele alındı.

İncelemede Veri ve Sır: KVKK ve Gizlilik

Kısa cevap: Hukuki inceleme sırasında paylaşılan belgeler müşterilerin, çalışanların ve yatırımcıların kişisel verilerini içerir. Kişisel verilerin alıcıya aktarılması, Kanunda sayılan işleme şartlarından birine dayanmalıdır (KVKK m.5, m.8). Veri sorumlusu gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür (KVKK m.12). Uygulamada veriler anonim hâle getirilerek veya maskelenerek paylaşılır; tam veri ancak kapanışa yakın ve sınırlı sayıda kişiyle paylaşılır.

Sermaye piyasası kurumlarının müşteri bilgileri, hem kişisel veri hem de ticari sır niteliği taşır. Bir alıcının incelemesi için bu bilgilerin sınırsız şekilde paylaşılması, satıcı kurum için KVKK ve sır saklama yükümlülükleri bakımından risk doğurur. Kişisel verilerin üçüncü kişilere aktarılması, ilgili kişinin açık rızası veya Kanunda sayılan diğer işleme şartlarından birinin varlığıyla mümkündür (KVKK m.5, m.8). Satın alma incelemesinde çoğu zaman meşru menfaat şartına dayanılır. Ancak bu şart, ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla uygulanır.

Bu nedenle inceleme için bir veri odası kurulmalı ve erişim kuralları yazılı olarak belirlenmelidir. Müşteri listeleri ve portföy bilgileri toplu veya maskelenmiş olarak paylaşılmalıdır. İsim ve kimlik bilgileri gizlenmeli, yalnızca büyük müşteriler veya uyuşmazlık konusu hesaplar için sınırlı erişim tanınmalıdır. Alıcının danışmanları gizlilik taahhüdü imzalamalıdır. İşlem gerçekleşmezse veriler iade edilmeli veya imha edilmelidir. Örnek gizlilik ve veri işleme taahhüdü yazının sonundadır.

Soruşturma dosyasına ilişkin belgeler ayrıca hassastır. Soruşturmanın gizliliği ve şüphelilerin hakları nedeniyle, satıcı soruşturma belgelerini paylaşırken dikkatli olmalıdır. Alıcı da, bu belgeleri yalnızca işlemin değerlendirilmesi amacıyla kullanacağını taahhüt etmelidir. Soruşturma belgelerinin başka amaçlarla kullanılması veya yayılması, hem hukuki hem de itibar riski doğurur.

Sözleşme Güvenceleri: Koşullar, Beyanlar, Tazmin, Emanet

Kısa cevap: SPK izni, gerekirse Rekabet Kurulu izni ve paylar üzerinde tedbir bulunmaması geciktirici koşul olarak düzenlenmelidir (TBK m.170). Satıcı, soruşturma, davalar, yaptırımlar ve fon yatırımcılarının talepleri hakkında ayrıntılı beyanda bulunmalı ve bu beyanların yanlış çıkması hâlinde tazmin yükümlülüğü üstlenmelidir. Bedelin bir kısmı emanette tutulmalıdır. Sözleşmede bu hükümler yoksa alıcının başvurabileceği genel yollar sınırlıdır. Örneğin aldatma hâlinde sözleşmeyle bağlı olmadığını öğrenmeden itibaren bir yıl içinde bildirmesi gerekir (TBK m.36, m.39).

Soruşturma altındaki bir kurumun satışında sözleşme, riskin taraflar arasında nasıl paylaşılacağını belirleyen asıl belgedir. Hukuki inceleme ne kadar kapsamlı olursa olsun, bazı riskler ancak kapanıştan sonra ortaya çıkar. Yeni bir dava, yeni bir SPK kararı veya soruşturmada yeni bir gelişme olabilir. Sözleşme, bu risklerin kimin üzerinde kalacağını açıkça belirlemelidir.

Beyan ve tazmin hükümleri, soruşturma riskine göre özel olarak yazılmalıdır. Genel bir “şirket mevzuata uygun faaliyet göstermiştir” beyanı yeterli değildir. Satıcı; soruşturma dosyaları, şirket hakkındaki tedbirler, SPK yazışmaları, yatırımcı ihtarları ve davaları, MASAK denetimleri ve vergi incelemeleri hakkında ayrıntılı ve belgeli beyanlarda bulunmalıdır. Kapanıştan önceki olaylara dayanan ve kapanıştan sonra ortaya çıkan her türlü talep ve yaptırım için tazmin yükümlülüğü öngörülmelidir. Tazmin yükümlülüğünün süresi, zamanaşımı süreleri ve ceza yargılamasının olası süresi dikkate alınarak belirlenmelidir.

Emanet, tazmin yükümlülüğünün pratik güvencesidir. Satıcı ortaklar hakkında malvarlığı tedbirleri uygulanıyorsa veya satıcıların ödeme gücü belirsizse, tazmin taahhüdü tek başına yetersiz kalabilir. Bedelin bir kısmının bağımsız bir emanetçide tutulması ve belirli olayların gerçekleşmesi hâlinde alıcıya ödenmesi, bu riski karşılar. Kapanış koşullarının gerçekleşmemesi hâlinde sözleşmenin belirli bir tarihte kendiliğinden sona ereceği de yazılmalıdır. Aksi hâlde taraflar belirsiz süre bağlı kalır.

Rekabet Kurulu İzni

Kısa cevap: Kontrol değişikliğine yol açan devralmalar, ciro eşiklerini aşarsa Rekabet Kurulu iznine tabidir (4054 m.7). 11 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/2 sayılı Tebliğle eşikler yükseltildi. İşlem taraflarının Türkiye cirolarının toplamı 3 milyar TL’yi aşıyor ve en az ikisinin Türkiye cirosu ayrı ayrı 1 milyar TL’yi geçiyorsa, izin gerekir. Ayrıca işlem taraflarından birinin, devralmada devralınan tarafın, Türkiye cirosu 1 milyar TL’yi aşıyor ve diğer taraflardan birinin dünya cirosu 9 milyar TL’yi geçiyorsa da izin gerekir. İzne tabi işlem, izin alınmadan hukuken geçerli olarak kapatılamaz.

Sermaye piyasası kurumlarının devralınmasında Rekabet Kurulu izni, SPK izninden ayrı ve ona ek bir şarttır. Küçük bir portföy yönetim şirketinin devralınmasında eşikler çoğu zaman aşılmaz. Ancak alıcı büyük bir banka veya finans grubuysa, devralınan tarafın cirosu da eşikleri aşıyorsa izin gerekebilir. Eşiklerin hesabında alıcının bütün ekonomik bütünlüğünün ciroları dikkate alınır. Bu nedenle hesap, grubun tamamı için yapılmalıdır.

İzne tabi bir işlemin bildirilmemesi, bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerin binde biri oranında idari para cezası riski doğurur (4054 m.16/1). İşlem rekabeti önemli ölçüde azaltıyorsa ceza daha da ağırlaşır. Kurul bildirimden itibaren otuz gün içinde cevap vermezse işlem hukuki geçerlilik kazanır. Rekabet Kurulu izni sürecinin ayrıntısı birleşme ve devralmalarda Rekabet Kurulu izni yazımızda anlatıldı.

Çalışanlar, Lisanslı Personel ve Yönetim

Kısa cevap: Sermaye piyasası kurumlarının belirli görevlerdeki personeli lisanslı olmak zorundadır. Soruşturma kapsamında bazı yöneticilerin görevden alınması, imza yetkilerinin kaldırılması veya lisanslarının iptali, kurumun faaliyet şartlarını etkileyebilir. Pay devrinde iş sözleşmeleri şirkette devam eder. Alıcı, kilit personelin durumunu ve kurumun asgari personel şartlarını sağlayıp sağlayamayacağını incelemelidir.

Bir portföy yönetim şirketinin veya aracı kurumun faaliyeti, lisanslı ve deneyimli personele bağlıdır. Soruşturma sürecinde bu personelin bir kısmı şüpheli veya tanık olarak ifade vermiş olabilir. SPK, sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin imza yetkilerini kaldırabilir veya lisanslarını iptal edebilir (SPKn m.96/2). Bu durumda kurum, asgari personel şartlarını sağlamakta zorlanabilir. Alıcı, personelin durumunu tek tek incelemeli ve kilit görevlerin kapanıştan sonra nasıl doldurulacağını planlamalıdır.

Mevcut yöneticilerin kapanıştan sonra görevde kalması da ayrı bir karardır. Soruşturma konusu dönemde görev yapmış yöneticilerin görevde kalması, SPK’nın izin incelemesinde ve kurumun itibarında olumsuz etki yaratabilir. Yöneticilerin görevden ayrılması ise bilgi kaybına yol açar. Bu dengenin nasıl kurulacağı, soruşturmadaki rollerine göre belirlenmelidir. Soruşturma altındaki kurumlarda çalışanların hakları soruşturma altındaki şirkette çalışıyorum yazımızda anlatıldı.

Satıcı Ortaklar İçin: Çıkışın Hukuki Çerçevesi

Kısa cevap: Satıcı ortaklar da aynı kurallara tabidir. Eşiklerin altına düşen devirler de SPK iznine bağlıdır. Paylar üzerinde el koyma varsa satış yapılamaz. Satıcı, verdiği beyanlar yanlış çıkarsa tazmin sorumluluğuyla karşılaşır. Satış, soruşturmadaki kişisel sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Yönetim kurulu üyeleri için şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumluluk da devam eder (TTK m.553).

Soruşturma altındaki bir kurumun ortakları için satış, itibar ve maliyet yükünden kurtulmanın bir yolu gibi görünebilir. Ancak satış, satıcının hukuki durumunu değiştirmez. Satıcı ortak şüpheli ise ceza sorumluluğu devam eder. Yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmışsa, şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı sorumluluğu da sürer (TTK m.553). Satıştan sonra şirketin yeni yönetimi, eski yöneticilere karşı sorumluluk davası açabilir. Bu risk, satıcının verdiği beyanlar ve tazmin taahhütleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Satıcı açısından en önemli hukuki güvence, beyanların doğru ve eksiksiz olmasıdır. Bilinen bir riskin açıklanmaması, sonradan hem tazmin hem de aldatma iddiasına yol açar. Satıcı, soruşturma dosyası hakkında bildiği her şeyi, ceza savunmasını zayıflatmayacak şekilde açıklamalıdır. Bu denge, ceza müdafii ile işlem avukatının birlikte çalışmasını gerektirir. Şüpheli yöneticinin savunma hakları fon soruşturması şüpheli yönetici rehberi yazımızda ele alındı.

İşlem Takvimi

Kısa cevap: İşlem, hukuki inceleme, sözleşmenin imzalanması, SPK ve gerekirse Rekabet Kurulu izinleri ve kapanış aşamalarından oluşur. İzinler alınmadan kapanış yapılmamalıdır. Fon kuruculuğunun devrinde KAP duyurusu ve otuz günlük bekleme süresi de hesaba katılmalıdır.

Soruşturma altındaki bir kurumun satışı, izin süreçleri nedeniyle aylar sürebilir. Bu süre boyunca kurumun durumu değişebilir: yeni bir SPK kararı, soruşturmada yeni bir gelişme veya yatırımcı taleplerinde artış olabilir. Sözleşme, imza ile kapanış arasındaki dönemde kurumun nasıl yönetileceğini ve hangi önemli olumsuz değişikliklerin alıcıya çekilme hakkı vereceğini düzenlemelidir. Aşağıdaki tablo, temel aşamaları ve dayanaklarını gösterir.

Takvimdeki en belirsiz kalem SPK iznidir. Kurulun izin incelemesi için kanunda kesin bir süre öngörülmemiştir. Soruşturma altındaki bir kurumda inceleme daha uzun sürebilir. Taraflar, izin için makul bir son tarih belirlemeli ve bu tarihe kadar izin alınamazsa sözleşmenin sona ereceğini kararlaştırmalıdır. Bu tarih yaklaşırken uzatma için karşılıklı mutabakat öngörülebilir.

Örnek 1: Hukuki İnceleme Belge Talep Listesi (Soruşturma Odaklı)

Bu liste, soruşturma altındaki bir portföy yönetim şirketinin veya aracı kurumun satın alınmasında, alıcının hukuk danışmanı tarafından satıcıya gönderilecek belge talebine örnektir. Genel şirket incelemesine ek olarak kullanılır.

Örnek 2: Soruşturma Riskine Özel Beyan, Tazmin ve Kapanış Koşulu Maddeleri

Bu maddeler, pay devri sözleşmesine eklenecek özel hükümlere örnektir. Sözleşmenin diğer hükümleriyle birlikte ve somut işleme göre uyarlanarak kullanılmalıdır.

Örnek 3: Veri Odası Gizlilik ve Kişisel Veri Taahhüdü

Bu taahhüt, hukuki inceleme için veri odasına erişim verilen alıcı ve danışmanlarından alınabilir. Kişisel verilerin korunması ve soruşturma belgelerinin gizliliği için temel çerçeveyi kurar.

Adım Adım: Soruşturma Altındaki Kurumu Devralmak

1. Neyi almak istediğinizi belirleyin. Şirketin kendisi mi, fonların kuruculuğu mu, müşteri sözleşmeleri mi?
2. Yapıyı seçin. Pay devri, fon kuruculuğunun devri, birleşme veya TMSF satışı.
3. Uygunluğunuzu kontrol edin. Alıcı ve önemli etkiye sahip ortaklar için kurucu şartları ve işlem yasağı.
4. Veri odası kurallarını belirleyin. Gizlilik taahhüdü, maskelenmiş veri, sınırlı erişim.
5. Hukuki incelemeyi yapın. İzinler, soruşturma, fonlar, talepler, aklama uyumu, sermaye, personel.
6. Riskleri fiyatlayın. Yatırımcı talepleri, izin iptali, müsadere ve idari cezalar.
7. Sözleşmeyi soruşturma riskine göre yazın. Koşullar, özel beyanlar, tazmin, emanet, son tarih.
8. Satış bedelinin akışını planlayın. Tedbir kararlarıyla uyumlu, izlenebilir ödeme.
9. İzinleri alın. SPK ve gerekirse Rekabet Kurulu; izin gelmeden kapanış yapmayın.
10. Kapanıştan sonra yönetimi yenileyin. Uyum, iç kontrol ve SPK ile iletişim planı.

Sık Yapılan Hatalar

1. SPK izni gelmeden pay defterine kayıt yapmak. Kayıt hükümsüzdür; alıcı pay sahibi sayılmaz.
2. Fon kuruculuğunu devralmanın risksiz olduğunu sanmak. Geçmiş mevzuat yükümlülüklerinden iki kurucu müteselsilen sorumludur.
3. Alıcı zincirindeki ortakları incelememek. Önemli etkiye sahip ortaklardaki bir engel izni engeller.
4. Genel bir “mevzuata uygunluk” beyanıyla yetinmek. Soruşturma riskine özel beyan gerekir.
5. Tazmin yükümlülüğünü bilinen davalarla sınırlamak. Kapanıştan sonra açılacak davalar da kapsanmalıdır.
6. Emanet öngörmemek. Satıcının malvarlığı tedbirli ise tazmin taahhüdü karşılıksız kalabilir.
7. Bedeli şüpheli satıcıya doğrudan ödemek. El koyma ve aklama şüphesi riski doğar.
8. Müşteri verilerini maskelemeden paylaşmak. KVKK ve sır saklama ihlali riski doğar.
9. Şüpheli işlem bildirimlerinin içeriğini istemek. Yükümlü bu bilgiyi veremez.
10. Rekabet Kurulu eşiklerini eski rakamlarla hesaplamak. Şubat 2026’da eşikler yükseltildi.

Önemli Kavramlar

Pay devri izni

Sermaye piyasası kurumunda belirli eşikleri aşan veya altına düşen pay devirleri için gerekli SPK izni (III-39.1 m.34; III-55.1 m.24).

Önemli etkiye sahip ortak

Portföy yönetim şirketinin sermayesinin doğrudan veya dolaylı yüzde 5 ya da fazlasına sahip olan veya yönetim kuruluna üye atayabilen ortak (III-55.1 m.3).

Kurucu değişikliği

Fonun kuruculuğunun Kurul onayıyla başka bir portföy yönetim şirketine geçmesi (III-52.1 m.30).

Fon malvarlığı ayrılığı

Fonun varlıklarının kurucunun malvarlığından ayrı olması; kurucunun borçları için haczedilememesi (SPKn m.53).

Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri

Mahkûmiyet hâlinde tüzel kişinin izninin iptali ve müsadere (TCK m.60).

TMSF kayyımlığı

Belirli suçlarda şirkete kayyım olarak TMSF’nin atanması; Fon şirketin satışına karar verebilir (7145 geçici m.2).

Beyan ve tazmin

Satıcının şirketin durumu hakkında verdiği güvenceler ve bunların yanlış çıkması hâlindeki tazmin yükümlülüğü.

Emanet

Satış bedelinin bir kısmının tazmin talepleri için bağımsız bir emanetçide tutulması.

Sıkça Sorulan Sorular

Soruşturma altındaki bir portföy yönetim şirketini satın alabilir miyim?

Evet. Soruşturma devri kendiliğinden yasaklamaz. Ancak eşikleri aşan pay devri SPK iznine tabidir ve paylar üzerinde el koyma varsa devir yapılamaz (III-55.1 m.24; CMK m.128).

SPK izni olmadan pay devri yaparsam ne olur?

Devir pay defterine kaydolunmaz, kaydedilse bile hükümsüzdür (III-39.1 m.34/6; III-55.1 m.24). Bedeli ödemiş olsanız da pay sahibi sayılmazsınız.

Hangi eşiklerde SPK izni gerekir?

Sermayenin yüzde 10’unu edinerek ortak olmak ve yüzde 10, 20, 33 veya 50 eşiklerini aşmak. Aracı kurumlarda bu eşiklerin altına düşmek de izne tabidir. Yönetime katılmada imtiyaz veren paylar orana bakılmaksızın izne tabidir.

Şirketin eski borçlarından kişisel olarak sorumlu olur muyum?

Anonim şirket pay sahibi olarak kural olarak hayır. Borçlar şirkette kalır, ama şirketin değeri azalır. İşletmeyi aktif ve pasifleriyle devralırsanız ilandan itibaren işletme borçlarından sorumlu olursunuz (TBK m.202).

Fon yatırımcılarının açtığı davalar ne olur?

Şirkete karşı devam eder. Kurucunun sorumluluğu III-52.1 m.9’a dayanır. Alıcı bu riski fiyatlamalı ve satıcıdan tazmin ile emanet almalıdır.

Sadece fonları devralsam daha mı güvenli olur?

Şirketin genel borçları geçmediği için daha sınırlıdır. Ancak kurucu değişikliğinden önceki mevzuat yükümlülüklerinden eski ve yeni kurucu müteselsilen sorumludur (III-52.1 m.30/9).

Şirketin faaliyet izni iptal edilebilir mi?

Evet. SPK idari yetkileriyle (SPKn m.96-97; III-55.1 m.18), ceza mahkemesi de tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde izni iptal edebilir (TCK m.60/1).

TMSF kayyım olarak atanmış bir şirketi nasıl satın alırım?

Satış kararı Fona aittir ve azınlık pay sahiplerinin rızası aranmaz (7145 geçici m.2). Fonun satış şartlarına göre başvurulur; sermaye piyasası kurumlarında SPK izni yine gerekir.

Satıcı ortaklar şüpheli ise ne yapmalıyım?

Satış bedeline el konulması ve aklama şüphesi riskine karşı ödemeyi izlenebilir ve tedbir kararlarıyla uyumlu bir yolla yapın. Bilerek suç gelirini satın almak aklama suçunun konusudur (TCK m.282/2).

Hukuki incelemede şüpheli işlem bildirimlerini görebilir miyim?

Hayır. Yükümlüler bildirimde bulunduklarını denetim elemanları ve mahkemeler dışında kimseye açıklayamaz (5549 m.4/2). Uyum programı ve denetim raporları incelenebilir.

Müşteri verilerini inceleyebilir miyim?

Sınırlı ve maskelenmiş olarak. Kişisel verilerin aktarımı işleme şartlarına bağlıdır (KVKK m.5, m.8). Gizlilik taahhüdü ve veri odası kuralları gerekir.

Rekabet Kurulu izni gerekir mi?

Kontrol değişikliği varsa ve ciro eşikleri aşılıyorsa gerekir (4054 m.7). 2026/2 sayılı Tebliğle eşikler 3 milyar TL toplam ve 1 milyar TL taraf cirosu ile 1 milyar TL ve 9 milyar TL dünya cirosu olarak belirlendi.

Mevcut yöneticiler görevde kalabilir mi?

Hukuken mümkündür, ama SPK’nın izin incelemesi ve kurumun itibarı bakımından değerlendirilmelidir. Sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin imza yetkisi SPK tarafından kaldırılabilir (SPKn m.96/2).

Sözleşmede aldatma iddiası için süre var mı?

Aldatılan taraf, aldatmayı öğrendiği andan itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmelidir (TBK m.39). Bu nedenle ayrıntılı beyan ve tazmin hükümleri daha güçlü bir güvencedir.

İlgili Rehberler

• Portföy yönetim şirketi kapanırsa fonum ne olur
• Aracı kurum kurmak veya satın almak
• Portföy yönetim şirketinin faaliyet izni iptali
• Portföy yönetim şirketi nedir, sorumluluğu nedir
• Şirkete kayyım atanması
• Borsa şirketine TMSF kayyım atandı
• Fon yöneticisine aklama isnadı
• Şirket satın almada hukuki durum tespiti ve gizli borçlar
• Birleşme ve devralmalarda Rekabet Kurulu izni
• Soruşturma altındaki şirkette çalışıyorum
• Yönetici sorumluluk sigortası (D&O)
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi