İhraççı Şirket Fondaki Bonoyu Ödeyemezse Ne Olur? 2026 — Tasfiyedeki Fonların Elindeki Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları: Tasfiye Bankasının Konumu (SPK 2026/61 A/5), Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu ve Yapılandırma (SPKn m.31/A; II-31/A.1), İcra (SPKn m.31/4; İİK m.68), Kira Sertifikasında Öncelik (SPKn m.61), Geri Alım (VII-128.8 m.14) ve Konkordato
30 Eylül 2026

İhraççı Şirket Fondaki Bonoyu Ödeyemezse Ne Olur? 2026 — Tasfiyedeki Fonların Elindeki Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları: Tasfiye Bankasının Konumu (SPK 2026/61 A/5), Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu ve Yapılandırma (SPKn m.31/A; II-31/A.1), İcra (SPKn m.31/4; İİK m.68), Kira Sertifikasında Öncelik (SPKn m.61), Geri Alım (VII-128.8 m.14) ve Konkordato

Tasfiyesine karar verilen fonların portföyünde yalnızca hisse senetleri yok. Özellikle para piyasası fonları; şirketlerin ihraç ettiği finansman bonoları, tahviller ve kira sertifikaları gibi borçlanma araçlarını da tutuyor. Bu araçların ihraççıları, borçlarını artık tasfiyeyi yürüten bankaya, yani fon adına Türkiye İş Bankasına veya T.C. Ziraat Bankasına ödeyecek. İhraççı vadede öderse tutar fonun tasfiye bakiyesine girer ve yatırımcılara pay oranında dağıtılır. Ödeyemezse süreç, borçlanma aracı sahipleri kurulunun kurallarına göre işler. İhraççı üçte iki çoğunlukla yapılandırma kararı alabilir ve bu karar icra takiplerini durdurur (SPKn m.31/A; II-31/A.1 m.4, m.9). Yapılandırma olmazsa tasfiye bankası icra yoluna gidebilir. MKK’nın verdiği belge İcra ve İflas Kanununun 68. maddesi anlamında belge sayılır (SPKn m.31/4). Bu yazı olayı ihraççı şirket ve tasfiye bankası açısından ele alır. Tasfiye bankasının seçeneklerini, ödemenin nasıl yapılacağını ve temerrüdün ne zaman oluştuğunu anlatır. Yapılandırma sürecini, icra yolunu, kira sertifikalarındaki farklı rejimi, ihraççının kendi bonosunu geri almasını, konkordato ve iflası ve ilişkili taraf riskini açıklar. Son bölümde üç örnek metin vardır.

Bu yazının konusu: tasfiyedeki fonların portföyündeki tahvil, finansman bonosu ve kira sertifikalarının ihraççısı vadede ödeyemezse işleyecek süreç (SPKn m.31/A, II-31/A.1, İİK m.68). Tasfiye edilen 131 fonun tam listesi, fon kodu sorgulama, her fonun kurucusu, tasfiyeyi yürüten banka ve ara ödeme kapsamı ise tasfiye edilen fonlar listesi ve fon kodları sayfamızda yer alır.

Bononuz veya tahviliniz tasfiye edilen bir fonun portföyünde mi?

Ödeme takvimini, yapılandırma seçeneklerini, borçlanma aracı sahipleri kurulu sürecini ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerini birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Dört soru, dört cevap

İhraççı kime öder? Borçlanma aracının hak sahibine, yani fona öder. Ödeme MKK kayıtlarına göre fonun saklayıcısındaki hesaba gider ve tasfiyeyi yürüten bankaca dağıtılır. İhraççı, fonun kurucusundan olan alacağını bu borca karşı takas edemez; fon malvarlığı kurucudan ayrıdır (SPKn m.53).

Temerrüt ne zaman oluşur? İhraç belgesinde veya izahnamede temerrüt sayılan durumlar gerçekleştiğinde. Tebliğ bu durumların belgede somut olarak yazılmasını zorunlu tutar (II-31/A.1 m.9/1).

Yapılandırma mümkün mü? Evet. Borçlanma aracı sahipleri kurulu, tertibin tedavüldeki nominal bedelinin üçte ikisiyle faiz, vade veya anaparayı değiştirebilir. Kararı ihraççının yönetim kurulu üç iş günü içinde onaylar. Temerrütten sonra alınan karar takipleri durdurur (II-31/A.1 m.4/2, m.9/2).

Yapılandırma olmazsa? Tasfiye bankası icra takibi yapabilir. İtiraz edilirse MKK belgesine dayanarak itirazın kaldırılmasını isteyebilir (SPKn m.31/4; İİK m.68). İhraççı konkordato isterse mühlet içinde takip yapılamaz (İİK m.294).

Kapsam notu. Bu yazı, borçlanma araçları tasfiye edilen fonların portföyünde bulunan ihraççı şirketler ile tasfiye sürecindeki tarafları ilgilendirir. Bireysel yatırımcı olarak elinizdeki tahvil veya bono ödenmediyse aldığım tahvil veya finansman bonosu ödenmedi yazımıza, ihraç sürecinin genel kuralları için şirket olarak tahvil veya finansman bonosu ihracı rehberimize bakabilirsiniz. Yazıda fon portföylerine ilişkin rakamlar üçüncü taraf veri kaynaklarından alınmıştır ve resmî portföy raporu yerine geçmez. Hiçbir ihraççı hakkında ödeme güçlüğü veya isnat anlamı taşımaz. Bilgilendirme amaçlıdır; somut ihraç belgeniz hakkında hukuki görüş yerine geçmez.

Kısa Cevap: Fonun Elindeki Bono veya Tahvil Ne Olur?

Kısa cevap: Fon tasfiye edilse de fonun elindeki borçlanma araçları geçerliliğini korur. İhraççının borcu devam eder ve vadesinde ödenmesi gerekir. Tasfiyeyi yürüten banka bu araçları satabilir veya vadesini bekleyip tahsil edebilir. Elde edilen tutarı katılma payı sahiplerine pay oranında dağıtır (SPK 2026/61 A/5). İhraççının karşısındaki alacaklı artık fiilen tasfiye bankasıdır. Bankanın ölçütü fon yatırımcılarının menfaatidir.

Fonun tasfiyesi, fonun borçlularını borçlarından kurtarmaz. Bir şirketin ihraç ettiği finansman bonosu, tahvil veya kira sertifikası fonun portföyündeyse, şirket bu borcu ihraç belgesindeki şartlarla ödemek zorundadır. Değişen tek şey karşısındaki muhataptır. Tasfiye kararından önce fonu kurucu portföy yönetim şirketi yönetiyordu. Tasfiye kararıyla birlikte fon varlıklarının satışı ve dağıtımı görevi, Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankasına, diğer kurucuların fonlarında T.C. Ziraat Bankasına verildi (SPK 2026/61). İhraççı artık ödeme, yapılandırma ve bilgi taleplerinde bu bankalarla muhatap olur.

Fon portföyündeki başlıca özel sektör borç araçları

AraçBorçluÖdemenin kaynağıÖdeme güçlüğündeDayanak
Finansman bonosuİhraççı şirketŞirketin genel malvarlığıKurul yapılandırması, icra, konkordatoSPKn m.31, m.31/A
Tahvilİhraççı şirketŞirketin genel malvarlığıKurul yapılandırması, icra, konkordatoSPKn m.31, m.31/A
Teminatlı tahvilİhraççı şirketGenel malvarlık ve teminatTeminat yöneticisinin satış yetkisiSPKn m.31/B
Kira sertifikasıVarlık kiralama şirketiKaynak kuruluşun ödemeleri ve dayanak varlıklarVarlık gelirlerinde öncelik; sözleşmedeki temerrüt tedbirleriSPKn m.61; III-61.1 m.4/6
Varlığa dayalı menkul kıymetİhraççı yapıVarlık havuzunun nakit akışıİhraç belgesindeki yapıya göreİhraç belgesi ve ilgili Tebliğ

Tablodaki araç türleri, ödeme güçlüğünde farklı hukuki rejimlere tabidir. Tahvil ve finansman bonosu, ihraççının doğrudan borcudur. Kira sertifikasında ise ihraççı bir varlık kiralama şirketidir ve ödemenin kaynağı, finansman kullanan şirketin ödediği kira veya diğer gelirlerdir. Varlığa dayalı menkul kıymetlerde ödeme, bir varlık havuzundan gelen nakit akışına dayanır. Bu nedenle ihraççının ya da finansman kullanan şirketin ilk işi, elindeki aracın türünü ve ihraç belgesini ortaya koymaktır.

Fonlar Bu Araçları Neden Tutuyor? Portföy Verileri

Kısa cevap: Para piyasası fonları kısa vadeli ve likit araçlara yatırım yapar. Bu araçlar arasında ters repo ve mevduatın yanında şirketlerin kısa vadeli finansman bonoları ve kira sertifikaları da bulunabilir. Tasfiye edilen fonlar arasında on beş para piyasası fonu vardır. TEFAS verilerini derleyen bir veri sitesine göre bu fonlardan bazılarının portföyünde özel sektör borçlanma araçlarının payı yüksektir. Nakit benzeri varlıklar ödendikçe bu araçların kalan portföydeki ağırlığı artar.

Tasfiyesine karar verilen fonların listesinde dokuz para piyasası fonu, üç serbest para piyasası fonu ve üç katılım para piyasası fonu yer alıyor. Tam liste tasfiye edilen fonlar tam listesi yazımızda. Para piyasası fonlarının kısa vadeli ve likit araçlara yatırım yapması beklenir. Ancak bu araçlar yalnızca devlet borçlanma araçları ve mevduattan ibaret değildir. Şirketlerin kısa vadeli finansman bonoları ve kira sertifikaları da portföyde yer alabilir.

TEFAS verilerini derleyen fonoloji.com sitesinde yayımlanan dağılımlara göre fonların durumu şöyle:

  • Pusula Portföy Para Piyasası (TL) Fonu: 30 Eylül 2026 itibarıyla portföyün yaklaşık yüzde 59,5’i finansman bonosu, yüzde 32,4’ü özel sektör kira sertifikası, yüzde 4’ü özel sektör tahvili olarak görünüyor.
  • Hedef Portföy Para Piyasası (TL) Fonu: Aynı tarihte yaklaşık yüzde 18’i finansman bonosu olarak görünüyor.
  • Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu: 16 Eylül 2026 itibarıyla özel sektör kira sertifikası, varlığa dayalı menkul kıymet ve finansman bonosu paylarının toplamı yüzde 10’un altında görünüyor.

Bu rakamlar resmî portföy raporu değildir ve dağılım günden güne değişir. Güncel ve kesin bilgi, fonların KAP’taki portföy dağılım raporlarından ve tasfiye bankasının açıklamalarından izlenmelidir.

Tasfiye sürecinde bu tablonun önemli bir sonucu vardır. Tasfiye bankası önce mevduat ve ters repo gibi hemen nakde dönen varlıkları nakde çevirir ve dağıtır. Geriye kalan portföyde şirket borçlanma araçlarının ağırlığı artar. Bu araçların ödenip ödenmeyeceği, fon yatırımcısının eline geçecek son tutarı doğrudan belirler. İhraççı şirketlerin ödeme davranışı bu nedenle yatırımcıların da yakından izlediği bir konudur.

Tasfiye Bankası Bonoyu Ne Yapar? Satış, Vadeye Kadar Tutma, Tahsil

Kısa cevap: Tasfiye bankası fon varlıklarını yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşullarını gözeterek, belirleyeceği sıklıkta satar ve elde edilen tutarı pay oranında dağıtır (SPK 2026/61 A/5). Kısa vadeli bir borçlanma aracında vadeyi bekleyip tahsil etmek, iskontolu satıştan daha yüksek tutar sağlayabilir. Tasfiye, KAP duyurusundan itibaren en fazla altı ayda tamamlanır; bu süre Kurul kararıyla uzatılabilir (A/8; 59/1710).

Tasfiye bankasının borçlanma araçları karşısında birkaç seçeneği vardır. Aracı borsada veya borsa dışında satabilir. Vadesi yakın bir aracı vadesine kadar tutup ihraççıdan tahsil edebilir. İhraççı ödeme güçlüğündeyse, borçlanma aracı sahipleri kurulunda yapılandırmaya oy verebilir veya icra yoluna gidebilir. Bu seçenekler arasındaki tercih, 2026/61 sayılı kararda yer alan “yatırımcı menfaati” ölçütüne göre yapılmalıdır. Ayrıca fonlar arasında eşit muamele ilkesi de gözetilmelidir.

Tasfiye bankasının borçlanma araçları karşısındaki seçenekleri

SeçenekNe zaman uygun?Dikkat
Vadeye kadar tutup tahsilVade tasfiye süresi içindeyse ve ihraççı ödeme gücüne sahipseTahsil tutarı pay oranında dağıtılır (A/5)
Borsada veya borsa dışında satışVade uzunsa veya ödeme riski yüksekseİskontolu satış yatırımcı zararı doğurabilir; satışın gerekçesi belgelenmeli
Kurul yapılandırmasına oyİhraççı makul bir öneriyle geldiyseYatırımcı menfaati, tasfiye süresi, eşit işlem
İcra takibiYapılandırma yoksa veya başarısızsaMKK belgesi İİK m.68/1 belgesi (SPKn m.31/4)
Konkordatoda alacak kaydı ve oyİhraççı konkordato talep ederseMühlette takip yok (İİK m.294); kabul nisapları (m.302)
Kuruldan süre uzatımı istemekTahsil altı ayı aşacaksaKarar Kurula aittir (A/8)

Altı aylık tasfiye süresi, vadesi bu sürenin ötesine uzanan araçlar için bir sorun yaratır. Para piyasası fonlarının araçları genellikle kısa vadelidir. Diğer fonlardaki uzun vadeli tahviller veya yapılandırma sonucu vadesi uzayan araçlar ise süre içinde tahsil edilemeyebilir. Bu durumda banka ya aracı piyasada iskontolu satacak ya da Kuruldan süre uzatımı isteyecektir. Aracın düşük fiyattan satılması fon yatırımcılarını zarara uğratabilir. Tasfiye bankasının satışlarına ilişkin itiraz yolları tasfiye bankası fon varlıklarını ucuza satarsa yazımızda anlatıldı.

İhraççı açısından bu tablo bir fırsat da yaratabilir. Tasfiye bankası, özellikle vadesi uzun veya likiditesi düşük araçları elden çıkarmak isteyebilir. İhraççının kendi borçlanma aracını bankadan geri alması, borcunu iskontolu kapatması anlamına gelebilir. Ancak bu işlem ihraççı için ciddi hukuki kurallara tabidir. Bu kurallar aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır.

İhraççı Vadede Ödeyebilirse: Ödeme Kime, Nasıl Yapılır?

Kısa cevap: Ödeme, ihraç belgesindeki usulle ve MKK kayıtlarındaki hak sahibine yapılır. Fonun payına düşen tutar fonun saklayıcısındaki hesaba geçer. İhraççı, fonun kurucusundan olan bir alacağını bu borca karşı takas edemez. Takas için alacakların karşılıklı olması gerekir (TBK m.139). Fon malvarlığı ise kurucunun malvarlığından ayrıdır ve kurucunun borçları için kullanılamaz (SPKn m.53).

Kaydi borçlanma araçlarında faiz ve anapara ödemeleri, ihraççının ödeme acentesi aracılığıyla MKK sistemi üzerinden hak sahiplerine aktarılır. Hangi yatırımcının ne kadar alacağı, ödeme tarihindeki MKK kayıtlarına göre belirlenir. Fon tasfiye hâlinde olsa da bu mekanizma değişmez. Fonun hak sahibi olduğu tutar, fonun portföy saklayıcısındaki hesabına geçer. Tasfiye bankası bu tutarı diğer tasfiye gelirleriyle birlikte dağıtıma katar. İhraççının tasfiye bankasına ayrıca ödeme yapması veya farklı bir hesaba para göndermesi, ödemenin ispatında ve eşit işlem bakımından sorun yaratır.

Uygulamada sık sorulan bir soru, ihraççının fonun kurucusundan olan alacağını bu borçla takas edip edemeyeceğidir. Örneğin ihraççı, kurucu portföy yönetim şirketine hizmet vermiş veya ona borç vermiş olabilir. Takas için iki kişinin karşılıklı olarak birbirine borçlu olması gerekir (TBK m.139). Fon ise tüzel kişiliği olmayan ama kurucunun malvarlığından ayrı bir malvarlığıdır. Fonun varlıkları kurucunun borçları için haczedilemez ve iflas masasına girmez (SPKn m.53). Bu nedenle ihraççının kurucudan olan alacağı ile fona olan borcu karşılıklı değildir ve takas edilemez. İhraççı kurucudan olan alacağını ayrıca kurucudan istemelidir.

Ödeme güçlüğü beklenmiyorsa bile ihraççının tasfiye bankasıyla iletişim kurması yararlıdır. Banka, tasfiye planını yaparken hangi tutarın hangi tarihte tahsil edileceğini bilmek ister. İhraççının ödeme takvimini teyit eden bir yazısı bu planlamayı kolaylaştırır. Aynı zamanda aracın erken satışı ihtimalini de azaltır. Tasfiye edilen fonlarda ödemelerin genel takibi tasfiye edilen fonlarda ödeme takibi yazımızda anlatıldı.

İhraççı Ödeyemezse: Temerrüt Ne Zaman Oluşur?

Kısa cevap: Temerrüdün ne olduğunu Tebliğ değil, ihraç belgesi veya izahname belirler. Tebliğ, geri ödemelerde temerrüt anlamına gelecek durumların bu belgelerde somut olarak yazılmasını zorunlu tutar (II-31/A.1 m.9/1). Temerrüt faizi ihraç belgesinde düzenlenmemişse, ticari işlerde kanuni temerrüt faizi hükümleri uygulanır (3095 m.2). Temerrüt, kamuyu aydınlatma yükümlülüğünü de doğurur.

İhraççının ilk işi, kendi ihraç belgesini okumaktır. Belge, ödeme gününde ödeme yapılmamasının hemen temerrüt sayılıp sayılmayacağını belirler. Bazı belgelerde birkaç iş günlük bir tolerans süresi öngörülür. Bazı belgelerde ise başka bir borçlanma aracında veya kredide yaşanan temerrüt, bu araç bakımından da temerrüt sayılır. İhraç belgesinde finansal veya operasyonel taahhütler de yer alabilir. Bunların ihlali de temerrüt sonucunu doğurabilir. Taahhütlerdeki değişiklikler için borçlanma aracı sahipleri kurulu kararının gerekip gerekmediği ve nisabı da ihraç belgesinde belirlenir (II-31/A.1 m.4/6).

Temerrüdün sonuçları yalnızca faizle sınırlı değildir. Temerrüt, ihraççının diğer borçlanma araçlarında ve kredilerinde çapraz temerrüt hükümlerini tetikleyebilir. Bankalar kredileri muaccel kılabilir, derecelendirme notu düşebilir ve yeni ihraç imkânı daralır. Temerrüt ayrıca kamuyu aydınlatma yükümlülüğünü doğurur. Bu nedenle ödeme güçlüğü öngören ihraççının, ödeme gününü beklemeden hareket etmesi gerekir. Borçlanma aracı sahipleri kurulunu önceden toplamak ve yapılandırma teklifini ödeme gününden önce sunmak, temerrüdün sonuçlarını sınırlayabilir.

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu ve Yapılandırma

Kısa cevap: Faiz, vade, anapara ve diğer asli şartlarda değişiklik, ilgili tertibin borçlanma aracı sahipleri kurulunda alınır. Karar, tertibin tedavüldeki toplam nominal bedelinin üçte ikisini temsil edenlerin olumlu oyuyla alınır. İhraççının yönetim kurulu kararı üç iş günü içinde onaylamalıdır. Diğer tertiplerin yüzde yirmisine sahip olanlar beş iş günü içinde genel kurul talep edebilir. Kesinleşen karar olumsuz oy verenleri ve toplantıya katılmayanları da bağlar (II-31/A.1 m.4).

Borçlanma aracı sahipleri kurulu, pay sahiplerinin genel kuruluna benzer. Farkı, üyelerinin ortaklar değil alacaklılar olmasıdır. Kanun bu kurulu SPKn m.31/A’da düzenler, ayrıntılar II-31/A.1 sayılı Tebliğdedir. Aynı ISIN koduyla ihraç edilen araçlar bir tertip oluşturur ve yapılandırma kararları tertip bazında alınır. Bir şirketin farklı tarihlerde çıkardığı bonolar farklı tertiplerdir ve her biri için ayrı karar gerekir.

Borçlanma aracı sahipleri kurulunda yapılandırma

AşamaKuralDayanak
KonuFaiz, vade, anapara ve diğer asli şartlarda değişiklikII-31/A.1 m.4/1
NisapTertibin tedavüldeki toplam nominal bedelinin üçte ikisi; belge daha ağır nisap öngörebilirm.4/2
Oy hakkı olmayanlarİhraççı ve ilişkili tarafların araçlarım.6/4
Yönetim kurulu onayıToplantıdan itibaren en geç üç iş günüm.4/2
Genel kurul talebiDiğer tertiplerin yüzde yirmisi, onaydan itibaren beş iş günüm.4/3
BağlayıcılıkKesinleşen karar olumsuz oy verenleri ve katılmayanları da bağlarm.4/2
Takiplere etkisiTemerrüt sonrası değişiklikle takipler durur; borç ödenince düşerm.9/2
Kamuya açıklamaİhraççı kurul hakkında özel durum açıklaması yaparm.6/7

Üçte iki nisabı, toplantıya katılanlar üzerinden değil, tertibin tedavüldeki toplam nominal bedeli üzerinden hesaplanır. Bu nedenle toplantıya katılmayan her alacaklı fiilen “hayır” oyu vermiş gibi sayılır. Bir tertibin önemli bir kısmı tasfiye edilen bir fonun elindeyse, yapılandırma kararının kaderini büyük ölçüde tasfiye bankası belirler. İhraççının ve ilişkili taraflarının sahip olduğu araçlar oy hakkı vermez ve nisapta dikkate alınmaz (II-31/A.1 m.6/4). İhraççı kendi grubundaki araçlarla kararı tek başına geçiremez.

Yapılandırma kararının en önemli sonucu takiplerin durmasıdır. Temerrütten sonra borçlanma aracının şartları değiştirilirse, temerrüt nedeniyle başlatılmış bütün takipler şartların değiştirildiği kabul edilen tarih itibarıyla durur. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz. Bir takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Duran takipler, borçlanma aracından doğan bütün borçlar ifa edildikten sonra düşer (II-31/A.1 m.9/2). Bu hüküm ihraççıya, çoğunluğun kabul ettiği bir yapılandırmayla tek tek icra takiplerinden korunma imkânı verir. Bireysel yatırımcı açısından sürecin ayrıntısı tahvil veya bono ödenmedi yazımızda anlatıldı.

Tasfiye Bankası Kurulda Nasıl Oy Kullanır?

Kısa cevap: Tasfiye bankası fon adına oy kullanır ve kararını fon yatırımcılarının menfaatine göre verir (SPK 2026/61 A/5). Bankanın değerlendirmesinde üç soru öne çıkar. Yapılandırma, fonun alacağını tasfiye süresi içinde veya makul bir uzatmayla tahsil etmeyi mümkün kılıyor mu? Satış veya icra yolu daha yüksek bir tutar sağlar mı? Aynı tertipteki diğer alacaklılarla eşit işlem sağlanıyor mu? İhraççı teklifini bu sorulara cevap verecek şekilde hazırlamalıdır.

Tasfiye bankasının konumu sıradan bir yatırımcıdan farklıdır. Banka, kendi hesabına değil, tasfiye edilen fonun ve onun katılma payı sahiplerinin hesabına hareket eder. Kararının dayanağı SPK’nın 2026/61 sayılı kararındaki tasfiye usul ve esaslarıdır. Banka, varlıkları yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşullarını gözeterek nakde çevirmekle görevlidir. Bu nedenle bir yapılandırma teklifini değerlendirirken, tahsil edilecek tutarın bugünkü değerini satış veya icra yoluyla elde edilebilecek tutarla karşılaştıracaktır.

Yapılandırma teklifinin vade uzatması içermesi, tasfiye bankası için özel bir sorun yaratır. Tasfiye en fazla altı ay içinde tamamlanmalıdır (A/8; 59/1710). Vadesi bu sürenin çok ötesine uzanan bir yapılandırma, bankayı ya aracı iskontolu satmaya ya da süre uzatımı istemeye zorlar. İhraççının teklifinde ödemelerin mümkün olduğunca tasfiye süresi içine yerleştirilmesi, teklifin kabul şansını artırır. Teklifin teminatla desteklenmesi de aynı etkiyi yapar.

Eşit işlem ilkesi de gözetilmelidir. İhraççı, aynı tertipteki borçlanma aracı sahiplerini eşit şartlarda eşit işleme tabi tutmak zorundadır (II-31/A.1 m.3/1-d). Tasfiye bankasına diğer yatırımcılardan daha iyi şartlar sunulması bu ilkeyle çelişir. Örneğin fonun payının öncelikle ödenmesi veya fona ek teminat verilmesi böyle bir sonuç doğurur. Bu tür bir farklı işlem, diğer yatırımcıların itirazına ve Kurulun müdahalesine yol açabilir. Kurul gerekli gördüğü hâllerde toplantılara gözlemci de gönderebilir (m.6/6).

İcra Takibi ve Dava

Kısa cevap: Yapılandırma olmazsa tasfiye bankası fon adına ilamsız icra takibi yapabilir. İhraççılar borçlanma araçlarına ilişkin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmezse MKK hak sahiplerine bir belge verir. Bu belge İİK m.68/1’de sayılan belgelerden sayılır (SPKn m.31/4). İhraççı ödeme emrine itiraz ederse, bu belgeyle icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir. Genel mahkemede itirazın iptali davası da açılabilir (İİK m.67).

İcra takibi, yapılandırmanın başarısız olduğu veya hiç denenmediği durumlarda tasfiye bankasının başlıca aracıdır. Takip genel haciz yoluyla ilamsız takip olarak başlar. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. İtiraz edilirse alacaklının iki yolu vardır. Birincisi, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemektir (İİK m.68). MKK belgesinin bu amaçla belge sayılması, bu yolu hızlı ve etkili kılar (SPKn m.31/4). İkincisi, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açmaktır (İİK m.67).

Tasfiye bankasının icra yolu

AşamaKuralDayanak
TakipGenel haciz yoluyla ilamsız takipİİK m.58
İtirazÖdeme emrinin tebliğinden itibaren yedi günİİK m.62
İtirazın kaldırılmasıMKK belgesiyle icra mahkemesinden; itirazın tebliğinden itibaren altı aySPKn m.31/4; İİK m.68
İtirazın iptaliGenel mahkemede; itirazın tebliğinden itibaren bir yılİİK m.67
Yapılandırma kararıTakipler durur; ihtiyati tedbir ve haciz uygulanmazII-31/A.1 m.9/2
Konkordato mühletiTakip yapılamaz; başlamış takipler dururİİK m.294

İhraççı açısından icra takibinin en önemli sonucu, varlıklarının haczedilmesi ve ticari itibarının zarar görmesidir. Bu nedenle icra takibi başlamadan önce yapılandırma veya ödeme planı üzerinde uzlaşmak genellikle iki taraf için de daha uygundur. İcra takibi başlamışsa bile, sonradan alınan bir yapılandırma kararı takibi durdurur (II-31/A.1 m.9/2). Ancak bunun için kurul kararının usulüne uygun alınması ve kesinleşmesi gerekir. İhraççı konkordato talep ederse, mühlet kararıyla birlikte takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m.294).

Kira Sertifikasında Durum Farklı

Kısa cevap: Kira sertifikasının ihraççısı, münhasıran bu amaçla kurulan varlık kiralama şirketidir. Finansmanı kullanan şirket ise kaynak kuruluştur. Kira sertifikaları itfa edilinceye kadar varlık kiralama şirketinin portföyündeki varlıklar, teminat amacı dışında tasarruf edilemez, rehnedilemez ve haczedilemez (SPKn m.61/3). Ödeme güçlüğünde bu varlıklardan elde edilen gelir öncelikle sertifika sahiplerine ödenir (m.61/4). Temerrüt hâlinde alınacak tedbirler, varlık satışı dahil, sözleşmelerde önceden düzenlenmelidir (III-61.1 m.4/6).

Pusula Portföy Para Piyasası Fonunda kira sertifikalarının payının yüksek görünmesi, bu rejimi fon tasfiyesi bakımından önemli kılar. Kira sertifikası klasik bir borç ilişkisine değil, bir varlığın veya hakkın gelirine dayanır. Sertifika sahipleri, ihraca dayanak varlık veya haklardan elde edilen gelirden payları oranında hak sahibidir (SPKn m.61/1). Kaynak kuruluş kira veya diğer ödemelerini yapamazsa, varlık kiralama şirketi de sertifika sahiplerine ödeme yapamaz. Bu durumda başvurulacak yollar sertifikanın yapısına göre değişir.

Sahipliğe dayalı kira sertifikalarında varlığın mülkiyeti kaynak kuruluştan varlık kiralama şirketine devredilir. Varlık kiralama şirketinin temerrüt hâlinde varlık üzerinde doğrudan tasarruf yetkisi bulunmalıdır (III-61.1 m.5/2). Bu yapıda sertifika sahipleri, kaynak kuruluşun genel alacaklılarından önce varlığın satış bedeline ulaşabilir. Yönetim sözleşmesine veya alacağa dayalı yapılarda ise güvence, varlık kiralama şirketinin sahip olduğu haklara ve sözleşme hükümlerine bağlıdır. Kira sertifikası yatırımcısının hakları kira sertifikası yatırımcısının hakları yazımızda anlatıldı.

Kaynak kuruluş açısından sonuç açıktır. Kira sertifikası yoluyla finansman sağlayan şirket, ödemeleri aksatırsa varlığını kaybetme riskiyle karşılaşır. Bu nedenle ödeme güçlüğü öngören kaynak kuruluşun, varlık kiralama şirketiyle ve sertifika sahipleriyle erken görüşmesi gerekir. Kira sertifikalarında da borçlanma aracı sahipleri kurulu kuralları uygulanabilir. Hangi kuralların uygulanacağı ihraç belgesine göre ayrıca kontrol edilmelidir.

İhraççının Seçenekleri

Kısa cevap: Ödeme güçlüğü öngören ihraççının beş temel seçeneği vardır. Vadede ödeme için yeni kaynak bulabilir. Borçlanma aracı sahipleri kuruluyla yapılandırma yapabilir. Kendi borçlanma aracını geri alabilir. Teminat vererek vade uzatımı isteyebilir. Borç yapısı sürdürülemiyorsa konkordato talep edebilir. Her seçeneğin kamuyu aydınlatma, eşit işlem ve yönetici sorumluluğu bakımından sonuçları vardır.

Fon tasfiyesi, ihraççı şirketler için iki yönlü bir etki yaratır. Birincisi, fonlar artık yeni bono almaz. Vadesi gelen bonoların yenilenmesi, yani yeni ihraçla eski borcun ödenmesi zorlaşır. Kısa vadeli finansman bonolarıyla sürekli borç çeviren şirketler için bu, ciddi bir likidite sorunu demektir. İkincisi, tasfiye bankaları elindeki araçları satarsa bu araçların ikincil piyasa fiyatları düşebilir. Bu da şirketin yeni borçlanma maliyetini artırır. İhraççı bu iki etkiyi birlikte değerlendirerek bir yol haritası çizmelidir.

İhraççının seçenekleri

SeçenekHukuki çerçeveRisk
Vadede ödemeİhraç belgesi; MKK üzerinden hak sahibineYeni kaynak bulunamazsa diğer borçlar aksayabilir
Kurul yapılandırmasıSPKn m.31/A; II-31/A.1 m.4Üçte iki nisap; tasfiye süresiyle uyum
Teminat karşılığında vade uzatımıKurul kararı; teminatlı borçlanma aracı kurallarıDiğer tertiplerin itirazı (m.4/3); eşit işlem
Kendi borçlanma aracını geri almaVII-128.8 m.14/3-5Eşitsizlik ve içsel bilgi riski (SPKn m.106)
KonkordatoİİK m.285 vd.İtibar, maliyet, alacaklı çoğunluğu (m.302)
Hiçbir şey yapmamakTemerrüt ve icraHaciz, çapraz temerrüt, yönetici sorumluluğu

Seçenekler arasında sıralama yapılırken iki ilke gözetilmelidir. Birincisi erken hareket etmektir. Ödeme gününden önce sunulan bir yapılandırma teklifi, temerrüt sonrasındaki bir tekliften daha güvenilir görünür ve çapraz temerrüt risklerini sınırlar. İkincisi şeffaflıktır. İhraççının ödeme güçlüğü, kamuyu aydınlatma yükümlülüğünü doğurur. Bilgi paylaşılmadan yapılan müzakereler, içsel bilgi kurallarına aykırılık ve sonradan sorumluluk riski yaratır.

İhraççı Kendi Bonosunu Geri Alabilir mi?

Kısa cevap: Evet. İhraç edilmiş borçlanma araçları ihraççı tarafından geri alınabilir. Geri alınan araçlar vade boyunca satılabilir, elde tutulabilir veya vadeden önce MKK nezdinde iptal edilebilir (VII-128.8 m.14/3). Borsa dışında yapılan geri alım ve satım fiyatları ihraççının internet sitesinde açıklanır. İşlemlerin yatırımcılar arasında eşitsizlik yaratmayacak şekilde yapılmasından ihraççı sorumludur (m.14/4-5). İçsel bilgi varken geri alım, bilgi suistimali riski taşır (SPKn m.106).

Tasfiye bankasının elindeki araçları nakde çevirmek istemesi, ihraççıya kendi borcunu iskontolu olarak geri alma imkânı verebilir. Örneğin nominal değeri yüz olan bir bonoyu doksandan geri almak, ihraççının borcunu azaltır. Tasfiye bankası da vadeyi beklemeden nakit elde eder. İlk bakışta bu işlem iki taraf için de yararlı görünür. Ancak hukuki sınırları vardır.

Birinci sınır eşit işlemdir. Borsa dışında yalnızca tasfiye bankasıyla yapılan bir geri alım, aynı tertipteki diğer yatırımcılara aynı imkânı tanımaz. İhraççı, işlemlerin yatırımcılar arasında eşitsizlik yaratmayacak şekilde yapılmasından sorumludur (VII-128.8 m.14/5). Bu nedenle geri alımın aynı şartlarla bütün yatırımcılara açık bir teklif şeklinde yapılması daha güvenlidir. Borsada yapılacak alımlar da bir çözüm olabilir.

İkinci sınır içsel bilgidir. İhraççı, kendi mali durumu hakkında piyasanın bilmediği bir bilgiye sahipken kendi borçlanma aracını düşük fiyattan geri alırsa, karşı tarafı bu bilgiden yararlanarak zarara uğratmış olabilir. Örneğin yakında bir yapılandırma teklifi sunacağı veya yeni bir finansman bulduğu bilgisi böyledir. Sermaye piyasası araçlarında içsel bilgiye dayanarak işlem yapmak bilgi suistimali suçunu oluşturabilir (SPKn m.106). Bu nedenle geri alımdan önce ihraççının mali durumuna ilişkin önemli bilgilerin kamuya açıklanmış olması gerekir.

Üçüncü sınır, ihraççının tasfiye bankasıyla ilişkisidir. İhraççı, fonun kurucusuyla aynı gruptaysa, iskontolu geri alım fon yatırımcılarının zararına ve grubun lehine bir işlem olarak değerlendirilebilir. Bu durumda işlemin piyasa koşullarında, bağımsız bir değerlemeyle ve tasfiye bankasının açık onayıyla yapılması gerekir. İlişkili ihraççının durumu aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Konkordato ve İflas: Bono Alacaklısının Sırası

Kısa cevap: İhraççı konkordato talep ederse, geçici mühletle birlikte aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m.294). Teminatsız borçlanma aracı sahipleri adi alacaklıdır ve konkordato projesinin kabulünde oy kullanır (İİK m.302). İflasta teminatsız bono ve tahvil alacakları dördüncü sıradadır (İİK m.206). Teminatlı borçlanma araçlarında teminat, teminat yöneticisi eliyle korunur (SPKn m.31/B). Kira sertifikasında varlık kiralama şirketindeki varlıklar kaynak kuruluşun iflas masasına girmez.

Ödeme güçlüğü yalnızca borçlanma araçlarında değil, şirketin genel borç yapısında da varsa, konkordato gündeme gelebilir. Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçluya, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırma imkânı verir. Geçici mühlet kararıyla birlikte borçlu aleyhine takip yapılamaz, daha önce başlamış takipler durur (İİK m.294). Borçlanma aracı sahipleri de bu korumadan etkilenir.

Konkordato ve iflasta borçlanma aracı sahipleri

DurumSonuçDayanak
Geçici mühletTakip yapılamaz; başlamış takipler dururİİK m.294
Konkordato projesinin kabulüAlacaklıların ve alacakların yarısını aşan veya alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukİİK m.302
İflasta teminatsız bono ve tahvilDördüncü sıraİİK m.206
Teminatlı borçlanma aracıTeminat yöneticisi eliyle korunurSPKn m.31/B
Kira sertifikasıVarlık kiralama şirketindeki varlıklar haczedilemez; gelirler öncelikle sertifika sahiplerineSPKn m.61/3-4

Konkordato ile borçlanma aracı sahipleri kurulu arasındaki ilişki dikkatle kurulmalıdır. Kurul yapılandırması belirli bir tertibin şartlarını değiştirir. Konkordato ise bütün teminatsız alacakları kapsar. Konkordato projesi kaydedilen alacaklıların ve alacakların yarısını aşan bir çoğunlukla ya da alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunlukla kabul edilmiş sayılır (İİK m.302). Borçlanma araçları şirketin teminatsız borcunun büyük kısmını oluşturuyorsa, tasfiye bankasının oyu konkordatonun kaderini de belirleyebilir. Konkordatonun şartları ve alacaklıların hakları şirketim konkordato ilan edebilir mi yazımızda anlatıldı.

İflas, borçlanma aracı sahipleri için en kötü senaryodur. İflasta alacaklar sıraya göre ödenir. Teminatsız bono ve tahvil alacakları, işçi alacakları gibi imtiyazlı alacaklardan sonra dördüncü sırada yer alır (İİK m.206). Teminatlı borçlanma araçlarında ise teminat konusu varlıklar teminat yöneticisinin mülkiyetinde veya lehine kurulmuş bir ayni hakla korunur. Teminat yöneticisinin temerrüt hâlindeki yetkileri teminatlı tahvil ve teminat yöneticisi yazımızda anlatıldı.

İhraççı İlişkili Tarafsa: Örtülü Kazanç ve Ceza Riski

Kısa cevap: Fonun kurucusunun grup şirketlerinin borçlanma araçlarının fona alınması kendiliğinden suç değildir. Ancak araçlar emsal dışı fiyat veya şartlarla alındıysa ve fonun malvarlığı azaldıysa, güveni kötüye kullanma ve örtülü kazanç aktarımı iddiaları gündeme gelir (SPKn m.110/1-c, m.21). Böyle bir ihraççının ödeme güçlüğü, ceza soruşturmasında el koyma ve iade taleplerine de konu olabilir. İhraççı, fonla yaptığı işlemlerin emsale uygunluğunu belgelemelidir.

Fon krizinde incelenen iddialardan biri, bazı fonların kurucularının grup şirketlerine ait pay veya borçlanma araçlarını fona almasıdır. Bir grup şirketinin bonosunun fona alınması tek başına hukuka aykırı değildir. Suç veya idari aykırılık için bir ilişki bulunmalıdır. Ayrıca emsale aykırı bir fiyat veya şart ve fonun kârında ya da malvarlığında bir azalma gösterilmelidir. Suç bakımından kast da aranır. Emsale aykırılık, örneğin getirinin benzer vade ve risk grubundaki araçlara göre düşük, riskin ise yüksek olması şeklinde ortaya çıkabilir.

İlişkili bir ihraççı ödeme güçlüğüne düştüğünde, bu durum iki ayrı sonuç doğurur. Birincisi, tasfiye bankası fon adına alacağı tahsil etmeye çalışır. İkincisi, ceza soruşturmasında ihraççının varlıklarına el konulması ve fon yatırımcılarına iade talepleri gündeme gelebilir. İhraççının yöneticileri, fonla yapılan işlemlerin koşullarını, fiyatlama yöntemini ve karar süreçlerini belgeleyen bir dosya hazırlamalıdır. İlişkili taraf iddialarının unsurları fon varlığının ilişkili şirketlere aktarıldığı iddiası yazımızda anlatıldı.

İhraççının Kamuyu Aydınlatma Yükümlülükleri

Kısa cevap: Pay dışındaki sermaye piyasası araçlarını halka arz eden ihraççılar, anapara, faiz veya kupon ödemelerinde temerrüdü, yatırımcı haklarını etkileyen koşul değişikliklerini, derecelendirme notlarını ve teminat değişikliklerini açıklar (II-15.1 m.19/1). İhraççı, borçlanma aracı sahipleri kurulu hakkında da özel durum açıklaması yapar (II-31/A.1 m.6/7). Payları borsada işlem gören ihraççılar için ödeme güçlüğü ayrıca içsel bilgi niteliği taşıyabilir.

Ödeme güçlüğü, piyasanın bilmesi gereken bir bilgidir. İhraççının borçlanma araçları halka arz edilmişse, temerrüt ve koşul değişiklikleri KAP’ta açıklanır. Payları borsada işlem gören bir ihraççıda ödeme güçlüğü, pay fiyatını da etkileyebileceği için içsel bilgi niteliği taşıyabilir. İçsel bilgi kural olarak ortaya çıktığında açıklanır. Açıklama, yalnızca meşru çıkarların korunması, yatırımcıların yanıltılmaması ve gizliliğin sağlanması şartlarıyla ertelenebilir.

İhraççının kamuyu aydınlatma yükümlülükleri

OlayAçıklamaDayanak
Anapara, faiz veya kupon ödemesinde temerrütPay dışı aracı halka arz eden ihraççı açıklarII-15.1 m.19/1
Yatırımcı haklarını etkileyen koşul değişikliğiAçıklanırII-15.1 m.19/1
Borçlanma aracı sahipleri kuruluÖzel durum açıklamasıII-31/A.1 m.6/7
Ödeme güçlüğünün içsel bilgi niteliği kazanmasıAçıklama veya şartları varsa ertelemeII-15.1 m.5, m.6
SöylentiErteleme sebepleri ortadan kalkar; açıklama gerekirII-15.1 m.9
Borsa dışı geri alım ve satımFiyatlar ihraççının internet sitesinde açıklanırVII-128.8 m.14/4

Tasfiye bankasıyla yapılan yapılandırma görüşmeleri de açıklama yükümlülüğü bakımından değerlendirilmelidir. Görüşmelerin sonucu belirsizken açıklamanın ertelenmesi mümkün olabilir. Ancak bilgi sızarsa veya piyasada söylenti çıkarsa erteleme sebepleri ortadan kalkmış sayılır. Borçlanma aracı sahipleri kurulunun toplantıya çağrılması ise zaten özel durum açıklaması gerektirir. İçsel bilginin açıklanması ve ertelenmesi içsel bilgi KAP’ta nasıl açıklanır yazımızda anlatıldı.

Yöneticilerin Sorumluluğu

Kısa cevap: İzahname veya ihraç belgesindeki yanlış, yanıltıcı ya da eksik bilgilerden doğan zararlardan ihraççı sorumludur. Halka arzda zararın ihraççıdan tahsil edilememesi veya tahsilinin açıkça imkânsız hâle gelmesi hâlinde, ihraca aracılık eden lider yetkili kuruluş, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumlu olur (SPKn m.10). Yönetim kurulu üyeleri, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı da sorumludur (TTK m.553).

Ödeme güçlüğüne düşen bir ihraççının yöneticileri, iki ayrı sorumluluk riskiyle karşılaşır. Birincisi ihraç belgesinden doğan sorumluluktur. İhraç belgesinde şirketin mali durumu veya riskleri gerçeği yansıtmayacak şekilde anlatılmışsa, yatırımcılar bu nedenle uğradıkları zararı ihraççıdan isteyebilir. Halka arz edilmiş araçlarda, zarar ihraççıdan tahsil edilemezse yönetim kurulu üyeleri de kusurlarına göre sorumlu olabilir (SPKn m.10). Tasfiye bankası da fon adına bu talebi ileri sürebilir.

İkincisi, ödeme güçlüğü sürecinde alınan kararlardan doğan sorumluluktur. Borca batıklık durumunda yönetim kurulunun iflas bildirimi yükümlülüğü vardır. Bazı alacaklılara öncelik tanınması ve varlıkların değerinin altında elden çıkarılması da alacaklılara karşı sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle ödeme güçlüğü sürecindeki bütün önemli kararlar gerekçeli olarak alınmalı ve belgelenmelidir. Borca batıklık durumunda yönetim kurulunun yükümlülükleri şirketim borca batık yazımızda anlatıldı.

Fon Yatırımcısı İçin Anlamı

Kısa cevap: Fonun elindeki borçlanma araçlarının ödenip ödenmemesi, fon yatırımcısının eline geçecek son tutarı doğrudan etkiler. Tasfiye bankası tahsil ettiği her tutarı pay oranında dağıtır (SPK 2026/61 A/5). İhraççı ödemezse bu kayıp bütün katılma payı sahiplerine pay oranında yansır. Uzun süren bir yapılandırma veya icra süreci, tasfiyenin altı aylık sürede tamamlanamamasına yol açabilir.

Fon yatırımcısı, tasfiye sürecinde ihraççılarla doğrudan muhatap olmaz. İhraççıya karşı hakları tasfiye bankası tarafından fon adına kullanılır. Yatırımcının yapabileceği, tasfiye bankasından fonun portföyündeki borçlanma araçlarına ilişkin bilgi istemek ve bankanın bu araçlarla ilgili kararlarını izlemektir. Banka bir yapılandırmaya oy verirse veya bir aracı düşük fiyattan satarsa, bu kararın yatırımcı menfaatine uygun olup olmadığı sorgulanabilir.

Yatırımcının dikkat etmesi gereken bir diğer nokta, dağıtımların dönemsel olacağıdır. Nakit benzeri varlıklardan gelen ilk dağıtım, fonun son değerini göstermez. Borçlanma araçlarından gelecek tahsilatlar sonraki dağıtımlarda yer alır. İlk ödemeyi kabul ederken ileride doğabilecek hakları saklı tutmak için ihtirazi kayıt konulmalıdır. İhtirazi kayıt beyanı tasfiye ödemesi ihtirazi kayıt beyanı yazımızda anlatıldı.

Süreler

Kısa cevap: Tasfiye en fazla altı ayda tamamlanır. Borçlanma aracı sahipleri kurulu kararı üç iş günü içinde yönetim kurulunca onaylanmalıdır. Diğer tertipler beş iş günü içinde itiraz edebilir. İcra takibinde ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür. İtirazın kaldırılması altı ay, itirazın iptali bir yıl içinde istenir.

Bu yazıda anlatılan süreçler birbirine bağlı sürelerle işler. İhraççının ödeme güçlüğü, tasfiye bankasının altı aylık süresi ve borçlanma aracı sahipleri kurulunun kısa süreleri aynı anda işler. Bu sürelerin birlikte planlanması, hem ihraççının hem de tasfiye bankasının hak kaybına uğramaması için gereklidir. Aşağıdaki tablo başlıca süreleri gösterir.

Başlıca süreler

SüreNe içinDayanak
En fazla altı ayTasfiyenin tamamlanması (Kurul uzatabilir)SPK 2026/61 A/8; 59/1710
İhraç belgesindeki süreTemerrüdün oluşması ve toleransII-31/A.1 m.9/1
Üç iş günüKurul kararının yönetim kurulunca onayıII-31/A.1 m.4/2
Beş iş günüDiğer tertiplerin genel kurul talebiII-31/A.1 m.4/3
On beş iş günüGenel kurulun toplanmasıII-31/A.1 m.4/4
Yedi günÖdeme emrine itirazİİK m.62
Altı ayİtirazın kaldırılması talebiİİK m.68
Bir yılİtirazın iptali davasıİİK m.67

Takvimdeki en belirsiz kalem, tasfiye süresinin uzatılıp uzatılmayacağıdır. Kurul, 21 Eylül 2026 tarihli duyurusuyla 59/1710 sayılı kararın yalnızca üç aylık süreyi altı aya çıkardığını açıkladı. Borçlanma araçlarının tahsilinin bu süreyi aşması hâlinde yeni bir uzatma kararı gerekebilir. İhraççı ve tasfiye bankası, yapılandırma takvimini bu belirsizliği dikkate alarak kurmalıdır.

Örnek 1: İhraççının Tasfiye Bankasına Ödeme Güçlüğü Bildirimi ve Yapılandırma Önerisi

Bu yazı, borçlanma aracı tasfiye edilen bir fonun portföyünde bulunan ihraççının, ödeme gününden önce tasfiye bankasına göndereceği bildirime örnektir. Yapılandırma kararı borçlanma aracı sahipleri kurulunda alınacağından, yazı bir öneri ve bilgilendirme niteliğindedir. Aynı tertipteki diğer yatırımcılara eşit bilgi verilmelidir.

[TASFİYE BANKASI UNVANI] GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE (Tasfiye Edilen [Fon Unvanı] Adına)
Gönderen: [İhraççı unvanı], MERSİS No: [..], Adres: [..], KEP: [..] Konu: [ISIN kodu] tertip borçlanma araçlarına ilişkin ödeme takvimi, yapılandırma önerisi ve borçlanma aracı sahipleri kurulu çağrısı hakkında bilgilendirme
1- Şirketimizin ihraç ettiği [ISIN] kodlu, [vade] vadeli, [nominal] TL nominal değerli borçlanma araçlarının [nominal] TL’lik kısmı, MKK kayıtlarına göre tasfiyesi Kurulun 2026/61 sayılı kararıyla başlayan fonun portföyünde bulunmaktadır. 2- [Tarih] tarihli [faiz/anapara] ödemesinin [tamamının / bir kısmının] vadesinde yapılamayacağı öngörülmektedir. Bu durum [tarih] tarihinde KAP’ta açıklanmıştır. 3- Şirketimiz, 6362 sayılı SPKn m.31/A ve II-31/A.1 sayılı Tebliğ uyarınca [tarih] tarihinde borçlanma aracı sahipleri kurulunu toplantıya çağırmaya karar vermiştir. Çağrı ilanı ve yapılandırma önerisi ektedir. 4- Öneriye göre [ödeme planı: tarihler, tutarlar, faiz]; [teminat varsa niteliği]. Ödemelerin mümkün olan en büyük kısmı, fonun tasfiye süresi içinde yapılacak şekilde planlanmıştır. 5- Aynı tertipteki bütün borçlanma aracı sahiplerine eşit şartlar sunulmaktadır (II-31/A.1 m.3/1-d). Şirketimiz ve ilişkili tarafları elindeki araçlarla oy kullanmayacaktır (m.6/4). 6- Önerinin değerlendirilmesi için ihtiyaç duyacağınız mali tablolar, nakit akış projeksiyonu ve bağımsız değerleme raporu, gizlilik taahhüdü karşılığında paylaşılmaya hazırdır.
Tarih ve imza: [Yetkili imzalar] Ekler: Çağrı ilanı, yapılandırma önerisi, KAP açıklaması

Örnek 2: Özel Durum Açıklaması Taslağı (Ödeme Güçlüğü ve Kurul Çağrısı)

Bu taslak, borçlanma araçlarının ödemesinde güçlük öngören ihraççının KAP’ta yapacağı açıklamaya örnektir. Metin olgulara dayanmalı, yatırımcıları yanıltacak iyimser veya kötümser değerlendirmeler içermemelidir.

ÖZEL DURUM AÇIKLAMASI Konu: [ISIN] tertip borçlanma araçlarının ödemesi ve borçlanma aracı sahipleri kurulu toplantısı
Şirketimizin ihraç ettiği [ISIN] kodlu borçlanma araçlarının [tarih] tarihli [faiz/anapara] ödemesinin [tamamının / [tutar] TL’lik kısmının] vadesinde yapılamayacağı öngörülmektedir.
Şirketimiz yönetim kurulu, [tarih] tarihli kararıyla, anılan tertip borçlanma aracı sahipleri kurulunu [tarih] tarihinde [yer / elektronik ortam] toplantıya çağırmaya karar vermiştir. Toplantıda [ödeme planı, faiz, vade, teminat] konularında yapılandırma önerisi görüşülecektir. Önerinin özeti ve toplantıya katılım usulü ekte yer almaktadır.
Karar, tertibin tedavüldeki nominal bedelinin üçte ikisini temsil eden sahiplerin olumlu oyu ile alınabilecek; ihraççı ve ilişkili taraflarının sahip olduğu araçlar oy hakkı vermeyecektir.
Konuya ilişkin gelişmeler kamuoyuyla paylaşılacaktır.
Tarih: [..]

Örnek 3: Tasfiye Bankasının İhraççıya İhtarı ve Bilgi Talebi

Bu metin, tasfiye bankasının fon adına, ödeme güçlüğü sinyali veren veya ödemeyi aksatan bir ihraççıya göndereceği ihtara örnektir. Tacirler arasında noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile gönderilmelidir (TTK m.18/3).

İHTARNAME
İhtar eden: [Tasfiye bankası], tasfiye edilen [fon unvanı] adına Muhatap: [İhraççı unvanı], [adres], [KEP] Konu: [ISIN] tertip borçlanma araçlarına ilişkin ödeme ve bilgi talebi
1- Tasfiyesi Kurulun 2026/61 sayılı kararıyla başlayan fon, MKK kayıtlarına göre şirketinizin [ISIN] kodlu borçlanma araçlarından [nominal] TL nominal tutarın hak sahibidir. Tasfiye usul ve esasları uyarınca fon adına işlem yapma yetkisi bankamıza aittir. 2- [Tarih] tarihinde ödenmesi gereken [tutar] TL [faiz/anapara] ödenmemiştir / ödenmeyeceği bildirilmiştir. 3- İhraç belgesinin [madde] maddesi uyarınca temerrüt hâlinde uygulanacak faizle birlikte borcun [süre] içinde ödenmesini; ödenmemesi hâlinde 6362 sayılı SPKn m.31/4 ve 2004 sayılı İİK m.68 çerçevesinde icra takibine başvurulacağını ihtar ederiz. 4- Yapılandırma önerisinde bulunulacaksa; güncel mali tabloların, nakit akış projeksiyonunun, diğer borçlanma araçları ve kredilerin durumunun ve teminat önerisinin bankamıza iletilmesini talep ederiz. 5- Fona karşı herhangi bir takas veya mahsup beyanı kabul edilmeyecektir. Fon malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır (SPKn m.53). 6- Fonun ve katılma payı sahiplerinin tüm hakları saklıdır.
Tarih ve imza: [..]

Adım Adım: İhraççı İçin Yol Haritası

  1. Hak sahiplerini belirleyin. MKK kayıtlarından her tertipte fonların payını çıkarın.
  2. İhraç belgesini okuyun. Temerrüt tanımı, tolerans süresi, taahhütler, kurul usulü, temsilci.
  3. Nakit akışını hesaplayın. Vadesi gelen bütün borçlar, yenileme imkânı, çapraz temerrüt riskleri.
  4. Tasfiye bankasıyla erken temas kurun. Ödeme takvimini teyit edin veya güçlüğü bildirin.
  5. Kamuyu aydınlatmayı planlayın. İçsel bilgi, erteleme şartları, kurul çağrısı açıklaması.
  6. Yapılandırma önerisini hazırlayın. Tasfiye süresine uygun ödeme planı, teminat, eşit işlem.
  7. Kurulu usulüne uygun toplayın. Katılım listesi, ilişkili tarafların oy kullanmaması, tutanak.
  8. Kararı üç iş günü içinde onaylayın. Genel kurul talebi için beş iş günlük süreyi izleyin.
  9. Geri alımı kurallara uygun yapın. Eşit işlem ve içsel bilgi açıklaması tamamlanmadan işlem yapmayın.
  10. Kararları belgeleyin. Yönetim kurulu kararları gerekçeli; alternatifler ve değerlendirmeler kayıt altında.
📌 Kupon ve anapara ödemesini vadesinde yapamadığını açıklayan bir halka açık şirket örneğinde tahvil ve bono sahiplerinin yolları: Borlease — finansal yeniden yapılandırma, ödenmeyen borçlanma araçları ve borçlanma aracı sahipleri kurulu

Sık Yapılan Hatalar

  1. Fonun tasfiyesiyle borcun askıya alındığını sanmak. Borç aynen devam eder.
  2. Kurucudan olan alacakla takas yapmaya çalışmak. Fon malvarlığı ayrıdır; karşılıklılık yoktur.
  3. Ödeme gününü beklemek. Temerrüt sonrasında seçenekler daralır ve çapraz temerrüt tetiklenir.
  4. Tasfiye bankasına ayrıcalıklı şartlar sunmak. Eşit işlem ilkesine aykırıdır.
  5. İlişkili tarafların araçlarıyla oy kullanmak. Bu araçlar oy hakkı vermez.
  6. Kurul kararını üç iş günü içinde onaylamamak. Karar geçerlilik kazanmaz.
  7. İçsel bilgi varken kendi bonosunu geri almak. Bilgi suistimali riski doğar.
  8. Yalnızca tasfiye bankasından iskontolu geri alım yapmak. Diğer yatırımcılar arasında eşitsizlik yaratır.
  9. Tasfiye süresini hesaba katmayan uzun vadeli yapılandırma önermek. Kabul şansı düşer.
  10. Ödeme güçlüğünü KAP’ta geç açıklamak. İdari yaptırım ve yatırımcı zararı sorumluluğu doğar.

Önemli Kavramlar

Borçlanma aracı
İhraççının borçlu sıfatıyla çıkardığı tahvil, finansman bonosu gibi sermaye piyasası araçları.
Tertip
Aynı ISIN koduyla ihraç edilen borçlanma araçları (II-31/A.1 m.3/1-j).
Borçlanma aracı sahipleri kurulu
Borçlanma aracı sahiplerinin, ihraç belgesinde ve Tebliğde belirtilen konularda karar almak için toplandığı kurul (SPKn m.31/A).
Eşit işlem ilkesi
İhraççının aynı tertip borçlanma aracı sahiplerini eşit şartlarda eşit işleme tabi tutması (II-31/A.1 m.3/1-d).
Kira sertifikası
Varlık kiralama şirketince ihraç edilen ve sahiplerine dayanak varlık veya haklardan elde edilen gelirde pay veren sermaye piyasası aracı (SPKn m.61/1).
Kaynak kuruluş
Kira sertifikası yoluyla finansman kullanan şirket.
Tasfiye bankası
SPK kararıyla tasfiye edilen fonların varlıklarını satmak ve dağıtmakla görevlendirilen banka (SPK 2026/61).
Fon malvarlığı ayrılığı
Fonun varlıklarının kurucunun malvarlığından ayrı olması ve kurucunun borçları için kullanılamaması (SPKn m.53).

Sıkça Sorulan Sorular

Fon tasfiye edilince benim bonoma olan borcum ortadan kalkar mı?

Hayır. Borç ihraç belgesindeki şartlarla devam eder. Muhatabınız artık fon adına hareket eden tasfiye bankasıdır.

Bono ödemesini kime yapacağım?

İhraç belgesindeki usulle ve MKK kayıtlarındaki hak sahibine. Fonun payı, fonun saklayıcısındaki hesaba geçer ve tasfiye bankasınca dağıtılır.

Fonun kurucusundan alacağım var, takas edebilir miyim?

Hayır. Takas için alacakların karşılıklı olması gerekir (TBK m.139). Fon malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır (SPKn m.53).

Temerrüt ne zaman oluşur?

İhraç belgesinde veya izahnamede temerrüt sayılan durumlar gerçekleşince. Tebliğ bu durumların belgede somut olarak yazılmasını zorunlu tutar (II-31/A.1 m.9/1).

Bonoyu yapılandırabilir miyim?

Evet. Borçlanma aracı sahipleri kurulu, tertibin tedavüldeki nominal bedelinin üçte ikisiyle faiz, vade ve anaparada değişiklik yapabilir. Yönetim kurulu kararı üç iş günü içinde onaylar (II-31/A.1 m.4).

Yapılandırma kararı icra takiplerini durdurur mu?

Evet. Temerrütten sonra şartlar değiştirilirse takipler durur, ihtiyati tedbir ve haciz uygulanmaz. Bütün borçlar ödenince takipler düşer (II-31/A.1 m.9/2).

Kendi grubumdaki bonolarla oy kullanabilir miyim?

Hayır. İhraççının ve ilişkili taraflarının sahip olduğu araçlar oy hakkı vermez ve nisapta dikkate alınmaz (II-31/A.1 m.6/4).

Tasfiye bankası yapılandırmayı neye göre değerlendirir?

Fon yatırımcılarının menfaatine göre (SPK 2026/61 A/5). Tahsil edilecek tutar, ödemelerin tasfiye süresine uyumu ve teminat belirleyicidir.

Tasfiye bankası icra takibi yapabilir mi?

Evet. MKK’nın verdiği belge İİK m.68/1’deki belgelerden sayılır. İtiraz hâlinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir (SPKn m.31/4).

Kendi bonomu tasfiye bankasından iskontolu geri alabilir miyim?

Geri alım mümkündür (VII-128.8 m.14/3). Ancak yatırımcılar arasında eşitsizlik yaratmamalı ve içsel bilgi varken yapılmamalıdır (m.14/5; SPKn m.106).

Konkordato talep edersem ne olur?

Geçici mühletle birlikte aleyhinize takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m.294). Teminatsız bono sahipleri adi alacaklı olarak projeye oy verir (İİK m.302).

Kira sertifikasında durum nedir?

Varlık kiralama şirketindeki varlıklar haczedilemez. Bu varlıkların gelirleri öncelikle sertifika sahiplerine ödenir (SPKn m.61/3-4). Temerrüt tedbirleri sözleşmelerde önceden düzenlenir (III-61.1 m.4/6).

Ödeme güçlüğünü KAP’ta açıklamam gerekir mi?

Borçlanma araçları halka arz edilmişse temerrüt ve koşul değişiklikleri açıklanır (II-15.1 m.19/1). Kurul çağrısı için de açıklama yapılır (II-31/A.1 m.6/7). Payları borsada işlem gören ihraççıda içsel bilgi kuralları da uygulanır.

Fon yatırımcısı ihraççıya doğrudan başvurabilir mi?

Tasfiye sürecinde fonun hakları tasfiye bankası tarafından kullanılır. Yatırımcı bankadan bilgi isteyebilir ve bankanın kararlarını izleyebilir.

Borçlanma araçlarınız için yol haritasını birlikte çizelim

Tasfiye bankasıyla görüşme, yapılandırma önerisi, borçlanma aracı sahipleri kurulu, KAP açıklamaları ve geri alım işlemlerini birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

İlgili Rehberler

Post by Av. Fatma Öztürk