Teminatlı Tahvil ve Teminat Yöneticisi 2026: SPKn m.31/B ve II-31/B.1 Tebliği — Teminata Konu Varlıklar, Teminat Yönetim Sözleşmesi, Temerrütte İhtarsız Satış, Haciz ve İflastan Korunma, Teminat Raporu, Bağımsızlık ve Yatırımcının Hakları

Tahvil veya finansman bonosu alan yatırımcının en büyük korkusu, ihraççının vadede ödeme yapmaması ve alacağını diğer alacaklılarla birlikte uzun bir icra ya da konkordato sürecinde kovalamak zorunda kalmasıdır. Sermaye Piyasası Kanunu’na 2020’de eklenen m.31/B ve buna dayanarak 26 Ocak 2022’de yürürlüğe giren Sermaye Piyasası Araçlarının Teminatlı İhracına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (II-31/B.1), bu riske karşı güçlü bir yapı kurar. Teminatlı ihraçta ihraççı, belirli varlıkların mülkiyetini genel saklama yetkisine sahip bağımsız bir teminat yöneticisine devreder veya bu varlıklar üzerinde onun lehine rehin ve ipotek gibi sınırlı ayni haklar kurar. İhraççı temerrüde düşerse teminat yöneticisi ihtar, süre verme, mahkeme izni veya açık artırma şartı olmaksızın teminatı satıp bedelini yatırımcılara paylaştırır. Teminata konu varlıklar teminat yöneticisinin iflasından ve alacaklılarının haczinden korunur. Bu rehber, teminatlı ihracın hukuki yapısını, teminat olabilecek varlıkları, teminat yönetim sözleşmesini, temerrüt sürecini, teminat raporlarını ve yatırımcının haklarını madde madde anlatır.

Kısa Cevap

Borçlanma aracı ihracının genel kuralları bu rehberimizde, ödenmeyen tahvil ve borçlanma aracı sahipleri kurulu ise bu rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı, II-31/B.1 kapsamındaki teminatlı ihraç yapısına odaklanır.

Hukuki Dayanak ve Yapının Mantığı

SPKn m.31/B, Kurulca belirlenecek sermaye piyasası araçlarının, bu araçlardan doğan yükümlülüklerin vadesinde yerine getirilmesi için Kurulun uygun göreceği varlıklarla teminat altına alınabileceğini düzenler. Teminata konu varlıkların mülkiyeti teminaten genel saklama yetkisine sahip yatırım kuruluşu niteliğindeki teminat yöneticisine devredilir veya bu varlıklar üzerinde onun lehine sınırlı ayni hak tesis edilir; teminaten devir ilgili sicilin beyanlar hanesine kaydedilir (SPKn m.31/B-1). Tebliğ, bu yapının usul ve esaslarını düzenler ve sermaye piyasası aracını Borçlanma Araçları Tebliğinde tanımlanan borçlanma araçları, niteliği itibarıyla borçlanma aracı olduğu Kurulca kabul edilen araçlar ve Kurulca uygun görülecek diğer araçlar olarak tanımlar (II-31/B.1 m.1, m.3/1-j).

Yapının özü, teminatın ihraççının elinden çıkarılıp yatırımcılar hesabına hareket eden bağımsız bir profesyonele verilmesidir. Klasik rehin veya ipotekte alacaklı sayısı fazla olduğunda teminatın yönetimi ve paraya çevrilmesi güçleşir; binlerce tahvil sahibinin her birinin ayrı ayrı haciz ve satış istemesi pratik değildir. Teminat yöneticisi, teminatı kendi adına ve yatırımcılar hesabına tutar, gerektiğinde satar ve bedeli yatırımcılara paylaştırır. İhraççı ihraç ettiği araçları Tebliğ kapsamında gönüllü olarak teminat altına alabilir; Kurul da ihraççının türüne, finansal durumuna, ihraç tutarına veya aracın türüne göre teminatlı ihracı zorunlu tutabilir (m.4/2).

Teminatlı menkul kıymetlerin yapısı bu rehberimizde, varlığa ve ipoteğe dayalı menkul kıymetler ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Teminat Olabilecek Varlıklar

Tebliğ teminata konu olabilecek varlıkları sayar: Türk lirası veya konvertibl döviz nakit; VDMK ve İDMK Tebliğinde nitelikleri belirlenen alacaklar; Hazine ve Maliye Bakanlığı döviz cinsinden tahvilleri, devlet iç borçlanma senetleri ve Hazine Varlık Kiralama A.Ş. kira sertifikaları; Borsa İstanbul Yıldız Pazar’da işlem gören paylar; bankaların özkaynağa dahil edilecek nitelikte olmayan borçlanma araçları; kısıtlama içermeyen ve ilk talepte ödeme taahhüdü veren banka teminat mektupları; yatırım fonu katılma payları; borsada işlem gören standart kıymetli madenler; ipoteğe ve varlığa dayalı menkul kıymetler; sigortalanması şartıyla Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununda sayılan bazı taşınırlar ve TMK m.704’teki taşınmazlar; bu varlıklar üzerindeki sınırlı ayni haklar ve Kurulca uygun görülen diğer varlıklar (II-31/B.1 m.5/1).

Teminata konu varlıkların devir veya ayni hak tesisi tarihinde, devlet tahvilleri dışında, Türkiye sınırları içinde bulunması, alacak ise borçlusunun Türkiye’de yerleşik olması ve üzerlerinde devri veya ayni hak tesisini kısıtlayan yükümlülük bulunmaması zorunludur (m.5/4). Üzerinde sınırlı ayni hak bulunan taşınmazlar ancak mevcut yükümlülükten arta kalan değer kadar dikkate alınır (m.5/2). Taşınır ve taşınmazların piyasa değeri devirden önce Kurulun değerleme düzenlemelerine göre belirlenir; taşınmazlarda iki farklı değerleme şirketinden rapor alınması ve düşük olan değerin esas alınması gerekir (m.5/5). Kurul teminatın çeşitlendirilmesini, değiştirilmesini veya düzenli olarak yeniden değerlenmesini isteyebilir ve teminat değerinin yükümlülük tutarına eşit veya daha yüksek olmasını şart koşabilir (m.4/4, m.5/3). Teminata konu varlığın, teminat yöneticisinin borçları dışındaki bir nedenle haczedilmesi, mahkeme kararıyla elden çıkması veya yok olması hâlinde ihraççı üç iş günü içinde aynı değerde yeni varlık vermek zorundadır (m.5/6). Taşınmaz değerlemesinde değerleme kuruluşunun sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Ayrılık İlkesi: Haciz ve İflastan Korunma

Teminatlı ihracın yatırımcıya sağladığı en önemli güvence, teminatın hem ihraççının hem de teminat yöneticisinin kendi alacaklılarından korunmasıdır. Teminata konu varlıklar teminat yöneticisinin malvarlığından ayrıdır ve ayrı izlenir; teminat yöneticisinin borçları nedeniyle kamu alacakları için dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dahil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz (SPKn m.31/B-6; II-31/B.1 m.6/1). Bankalar, MKK veya diğer finansal kuruluşlar nezdindeki teminat varlıkları teminat yöneticisinin kendi varlıklarından ayrı hesaplarda izlenir; bu hesaplar amacı dışında kullanılamaz, teminat gösterilemez ve üzerlerine blokaj veya rehin konulamaz (m.6/2). Banka hesabı açılırken bankadan hesabın teminat yönetim sözleşmesi gereği açıldığına ilişkin onay alınır; banka on beş iş günü içinde onay vermezse tutar başka bir bankaya aktarılır (m.6/3). Teminatın korunması, muhafazası ve satışı için yapılan giderler teminattan karşılanamaz; özel düzenlemeler nedeniyle kesinti yapılmak zorunda kalınırsa ihraççı bu tutarı üç iş günü içinde tamamlar (m.6/4). Yatırım kuruluşlarında müşteri varlıklarının ayrılığı ilkesi bu rehberimizde anlatılmıştır.

Teminat Yönetim Sözleşmesi

Teminat yöneticisi, ihraçtan önce ihraççıyla yazılı olarak yapılacak teminat yönetim sözleşmesiyle yetkilendirilir; sözleşmenin usul, esas ve asgari unsurlarını belirleme yetkisi Kurula aittir (SPKn m.31/B-2). Sözleşme ihraç tavanı başvurusuna ilişkin belgelerle birlikte Kurula iletilir ve ihraç tavanının tamamı için tek seferde veya her tertip ihraç için ayrı ayrı yapılabilir (II-31/B.1 m.8/1). Tek sözleşme yapılırsa teminata konu varlıkların hangi tertibe hangi oranda ve tutarda özgülendiği açıkça ayrıştırılmalıdır (m.8/2). Her tertip için ayrı sözleşme yapılacaksa taslak sözleşme tavan başvurusunda sunulur ve her tertip öncesinde imzalı sözleşme Kurula iletilir (m.8/3). Teminatlı ihraç için Kuruldan ayrı bir ihraç tavanı alınır ve bu tavan kapsamındaki bütün ihraçlar teminatlı olmak zorundadır; yetkili organ kararlarında aracın teminatlı ihraç edileceği açıkça belirtilir (m.4/5-6).

Teminat yöneticisinin ticaret unvanı, hangi ihraçla ilgili atandığı ve yetkileri, ilk satıştan önce ihraççının merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil edilir ve TTSG’de ilan olunur; teminat yöneticisi sonradan değişirse bu işlem sözleşmenin imza tarihinden itibaren üç iş günü içinde yapılır (SPKn m.31/B-4; II-31/B.1 m.10/3). Teminat işlemleri tamamlanmadan teminatlı aracın satışına başlanamaz; işlemler satıştan en geç bir iş günü önce tamamlanır ve bu husus satıştan önce KAP’ta ilan edilir (m.4/3). İhraççı, ödediği veya itfa ettiği kısma ya da satılamayan kısma denk gelen oranda teminatın iadesini, izahnameye uygun olmak ve kalan yükümlülük için yeterli teminat bırakmak kaydıyla isteyebilir (m.10/2).

Teminat Yöneticisinin Görev ve Sorumlulukları

Teminat yöneticisi; teminatın sevk ve idaresi, korunması ve muhafazası, hukuki yollara başvurulması, temerrütte teminatın paraya çevrilmesi ve bedelin yatırımcılara paylaştırılması, arta kalan değerin teminat verene iadesi, itfada teminatın iadesi ve yatırımcıların menfaatlerinin korunması dahil her türlü iş ve işlemle yetkili ve görevlidir (II-31/B.1 m.11/1). Tapu, araç sicili ve taşınır rehin sicili dahil sicillerde teminatın tesisi, terkini ve sona erdirilmesine ilişkin işlemleri kendi adına ve yatırımcılar hesabına yapar (SPKn m.31/B-3; m.11/2). Devir tarihinde varlıkların Tebliğ ve izahnamedeki nitelikleri taşıyıp taşımadığını kontrol eder; nitelikleri taşımayan varlıkların en geç beş iş günü içinde değiştirilmesi zorunludur (m.11/3). Görevlerini yatırımcıların menfaatlerini gözeterek, iyi niyet ve dürüstlük kuralları çerçevesinde, sadakat ve özenle yerine getirir (m.11/4).

Teminat yöneticisinin sorumluluğunu hafifleten ya da kaldıran anlaşma, hüküm veya ifadeler geçersizdir (SPKn m.31/B-8). Sermaye piyasası kurumu olan teminat yöneticisi görevlerini gereği gibi yerine getirmezse SPKn m.96/1’deki tedbirler, ayrılık hükmüne aykırılıkta ise m.92’nin birinci ve üçüncü fıkraları uygulanır (m.31/B-9). Teminaten mülkiyeti devredilen varlıkları tasarruf amacı dışında kullanan teminat yöneticisi hakkında TCK m.155/2’ye göre verilecek ceza beş yıldan az olamaz (m.31/B-10). SPK’nın tedbir yetkileri bu rehberimizde anlatılmıştır.

Bağımsızlık Kuralları

Teminat yöneticisi ile ihraççı ilişkili taraf olamaz (II-31/B.1 m.13/1). Sözleşmenin başından sonuna kadar, teminat yöneticisi veya onun yönetim kontrolüne sahip pay sahibi ile ihraççı veya ihraççının yönetim kontrolüne sahip pay sahibi arasında, tedavüldeki aracın nominal değerinin yüzde otuzu veya fazlasına denk tutarda halka arza aracılık hizmeti verilemez, borç ilişkisi kurulamaz ve karşılıklı rehin, ipotek, kefalet, garanti gibi teminatlar verilemez (m.13/2). Teminat yöneticisi ve yöneticileri bu işlemleri yapan üçüncü kişilerin yüzde yirmi ve üzeri oy hakkına sahip ortağı veya imza yetkilisi olamaz (m.13/3). Teminat yöneticisi görevi sırasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür ve bu bilgileri yatırım danışmanlığı veya portföy yönetimi gibi hizmetlerde kullanamaz (m.13/4). Bağımsızlığı zedeleyen hâllerin ortaya çıkması ve nasıl giderileceği özel durum açıklamasına konu olur (m.17/1-b).

Temerrüt ve Teminatın Paraya Çevrilmesi

Aracın anapara, faiz ve benzeri ödemelerinin izahname veya ihraç belgesinde öngörülen sürede yapılmaması temerrüt sayılır; teminat yönetim sözleşmesinde temerrütle aynı sonucu doğuran başka hâller de belirlenebilir (II-31/B.1 m.9/1). Temerrüt veya bu hâllerden birinin gerçekleşmesinde teminat yöneticisi; ihbar veya ihtar, süre verme, adli veya idari merciden izin veya onay alma, açık artırma gibi hiçbir ön şartı yerine getirmek zorunda olmaksızın teminatı satıp bedelini yatırımcılar arasında paylaştırabilir (SPKn m.31/B-5; m.9/2). Bu, İcra ve İflas Kanunu’ndaki rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip sürecine göre yatırımcıya ciddi bir zaman kazancı sağlar. Teminatın yalnızca ihraççının ödeme yükümlülüklerini karşılayacak kadarlık kısmı paraya çevrilir (m.9/5); satış tutarı yetmezse oransal ödeme yapılır ve oransal ödeme tutarı, teminat satış tutarının ihraççının ödeme yükümlülüğüne bölünmesiyle bulunan oranın birim aracın sağladığı alacakla çarpılmasıyla hesaplanır (m.9/6). Ödemeler MKK aracılığıyla yapılabilir (m.9/7). Yatırımcıların alacağı karşılandıktan sonra arta kalan değer teminat verene iade edilir (m.11/1).

Teminatın yetmediği durumda kalan alacak için yatırımcının ihraççıya karşı hakları devam eder; bu aşamada borçlanma aracı sahipleri kurulu, icra takibi ve ihraççının konkordato süreci gündeme gelir. Ödenmeyen borçlanma araçlarında izlenecek yol bu rehberimizde, konkordatoda alacaklının hakları ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Teminat Raporu ve Özel Durum Açıklamaları

Teminat yöneticisi; ihracı izleyen altı aylık dönemler itibarıyla, temerrüt veya temerrütle aynı sonucu doğuran hâllerde, paraya çevirme sonuçlandığında ve Kurulun istediği hâllerde Ek-1’deki örneğe uygun teminat raporunu on iş günü içinde hazırlar (II-31/B.1 m.15/1). Altı aylık raporda teminatın niteliklerini koruyup korumadığı, muhafaza ve idareye ilişkin bilgiler, katlanılan giderler ve tahsil edilen gelirler yer alır (m.15/2). Paraya çevirme sonrası raporda satış süreci, tahsilat, ödeme yükümlülüğünün ne kadarının karşılandığı, alıcının nasıl belirlendiği ve değerleme bilgileri sunulur (m.15/3). Raporun doğruluğundan teminat yöneticisi sorumludur (m.15/4). Rapor, imzalandığı tarihi izleyen iş günü teminat yöneticisi tarafından KAP’ta açıklanır; tahsisli veya borsada işlem görmeyecek şekilde nitelikli yatırımcılara yapılan satışlarda MKK aracılığıyla yatırımcılara iletilir ve ihraççının internet sitesinde yayımlanır (m.16).

Teminat yöneticisi ayrıca teminat yönetim sözleşmesinin değişmesi, bağımsızlığı zedeleyen hâllerin ortaya çıkması, taşınır ve taşınmaz dışındaki teminatların değerinin ilk değere göre yüzde yirmi beşi aşan oranda ve sonrasında her ilave yüzde yirmilik oranda azalması, ihraççının ödeme dışındaki sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve teminattan ödeme sürecindeki gelişmeler hâlinde özel durum açıklaması yapar (m.17/1). Bu açıklamalar, yatırımcının teminatın durumunu vadeden önce izleyebilmesini sağlar. Teminat raporunda veya özel durum açıklamalarında yer alan yanlış ya da eksik bilgiler, teminat yöneticisinin raporun doğruluğundan doğan sorumluluğunu (m.15/4) ve kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan genel sorumluluk hükümlerini gündeme getirir.

Sözleşmenin Sona Ermesi ve Teminat Yöneticisinin Değişmesi

Teminat yönetim sözleşmesi, aracın itfası veya teminatın paraya çevrilerek yatırımcılara ödemelerin tamamlanmasıyla sona erer (II-31/B.1 m.12/1). Teminatın sözleşmeye uygun saklanmaması, korunmaması veya amacı dışında kullanılması hâlinde ihraççı durumu öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde bildirimde bulunur; teminat yöneticisi beş iş günü içinde uygunluğu sağlamazsa sözleşme bu sürenin sonundan itibaren üç iş günü içinde ihraççı tarafından feshedilir ve Kurul teminatın değerlemesinin yaptırılmasını isteyebilir (m.12/2). Kurul, teminatın amacı dışında kullanıldığını tespit ederse sözleşmenin sona erdirilmesini isteyebilir (m.12/3). Teminat yöneticisinin faaliyet izninin veya genel saklama yetkisinin iptali ya da faaliyetlerinin durdurulması hâlleri de sözleşmenin akıbetini etkiler (m.12/4).

İhraççı Açısından Değerlendirme

Teminatlı ihraç, ihraççı için yalnızca bir yükümlülük değil, finansman maliyetini düşürebilecek bir araçtır. Yatırımcıya somut bir teminat sunan ihraççı, aynı vade için daha düşük faiz oranıyla borçlanabilir veya kredi notu sınırlı olsa da yatırımcı bulabilir. Buna karşılık yapı, teminat varlıklarının ihraç süresince ihraççının serbest tasarrufundan çıkması, değerleme ve teminat yöneticisi ücretleri ve sürekli bir teminat yönetimi disiplini gerektirir. İhraççı, teminat yönetim sözleşmesi kapsamındaki varlıkları devretmek veya üzerlerinde ayni hak kurmakla yükümlüdür (II-31/B.1 m.10/1). Teminatın teminat yöneticisinin borçları dışındaki bir nedenle haczedilmesi veya elden çıkması hâlinde üç iş günü içinde yerine koyma yükümlülüğü (m.5/6), nitelikleri taşımayan varlıkları beş iş günü içinde değiştirme yükümlülüğü (m.11/3) ve teminattan kesilen giderleri üç iş günü içinde tamamlama yükümlülüğü (m.6/4) ihraççının likidite planlamasında dikkate alınmalıdır.

Yatırımcı Açısından Kontrol Listesi

Teminatlı olarak sunulan bir tahvil veya finansman bonosunu almadan önce yatırımcının izahname veya ihraç belgesinde ve KAP açıklamalarında bazı noktaları kontrol etmesi gerekir. Teminatın mülkiyet devri mi, rehin veya ipotek gibi sınırlı ayni hak mı olduğu; teminat değerinin ihraç tutarına oranı; teminatın türü ve likiditesi; taşınmaz ise iki değerleme raporundan düşük olanın esas alınıp alınmadığı; teminat yöneticisinin kim olduğu ve ihraççıyla ilişkisi; teminat işlemlerinin tamamlandığına ilişkin KAP ilanı ve altı aylık teminat raporları bu kontrolün temel unsurlarıdır. Kredi derecelendirme notunun anlamı bu rehberimizde, nitelikli yatırımcılara satış ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Uygulamadan Senaryolar

Senaryo 1: Fabrika ipoteğiyle teminatlı bono. Bir sanayi şirketi, fabrika taşınmazı üzerinde teminat yöneticisi lehine ipotek kurarak finansman bonosu ihraç eder. Taşınmaz için iki farklı değerleme şirketinden rapor alınır ve düşük değer esas alınır (II-31/B.1 m.5/5). Şirket temerrüde düşerse teminat yöneticisi en geç otuz beş gün içinde değerleme dahil paraya çevirme işlemlerine başlar (m.9/3-ç) ve ihtar, süre verme veya mahkeme izni gerekmeden satış yapabilir (SPKn m.31/B-5).

Senaryo 2: Payla teminatlandırılmış tahvilde değer kaybı. Teminat Yıldız Pazar paylarından oluşur ve pay fiyatları sert düşer. Teminat değeri ilk değere göre yüzde yirmi beşi aşan oranda azaldığında teminat yöneticisi özel durum açıklaması yapar ve sonraki her yüzde yirmilik ilave düşüşte açıklamayı tekrarlar (m.17/1-c). Kurul teminatın çeşitlendirilmesini veya değiştirilmesini isteyebilir (m.5/3). Yatırımcı bu açıklamalar üzerine teminat yöneticisine ve Kurula başvurarak teminatın tamamlanmasını talep edebilir.

Senaryo 3: Teminat yöneticisinin mali sıkıntısı. Teminat yöneticisi olan aracı kurum hakkında faaliyet durdurma kararı verilir. Teminat varlıkları kurumun malvarlığından ayrı olduğundan kurumun alacaklıları tarafından haczedilemez ve iflas masasına girmez (SPKn m.31/B-6). Sözleşmenin akıbeti ve yeni teminat yöneticisinin atanması Tebliğin sona erme hükümlerine göre belirlenir (m.12/4) ve yeni yöneticinin unvanı üç iş günü içinde tescil ve ilan edilir (m.10/3).

Sık Yapılan Hatalar

Teminat Yöneticisine Temerrüt Bildirimi Örneği

Aşağıdaki örnek, faiz ödemesi yapılmayan teminatlı bir finansman bonosunun sahibi yatırımcının teminat yöneticisine göndereceği bildirimdir.

Hukukçular Evi Ankara Bu Süreçte Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak borçlanma aracı ihraç edecek şirketler için teminat yapısının kurulması, teminat yönetim sözleşmesi, sicil işlemleri ve Kurul başvurusu süreçlerinde; teminatlı araçlara yatırım yapan kişi ve kurumlar için ise temerrüt bildirimi, teminat yöneticisinin sorumluluğu, Kurula başvuru, icra takibi ve konkordato süreçlerinde hukuki destek veriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Teminatlı tahvil nedir?

İhraççının borçlanma aracından doğan yükümlülüklerinin vadesinde yerine getirilmesini sağlamak için belirli varlıkların mülkiyetinin teminat yöneticisine devredildiği veya bu varlıklar üzerinde onun lehine sınırlı ayni hak kurulduğu borçlanma aracıdır (SPKn m.31/B-1; II-31/B.1 m.4/1).

Teminat yöneticisi kimdir?

Genel saklama yetkisine sahip ve Kurulca onaylanarak ilan edilen yatırım kuruluşudur (II-31/B.1 m.3/1-m). İhraççıyla ilişkili taraf olamaz (m.13/1).

Hangi varlıklar teminat olabilir?

Nakit, devlet borçlanma senetleri, Yıldız Pazar payları, banka borçlanma araçları, banka teminat mektupları, fon katılma payları, standart kıymetli madenler, VDMK ve İDMK, sigortalı taşınır ve taşınmazlar ile Kurulca uygun görülen diğer varlıklar (m.5/1).

İhraççı temerrüde düşerse teminat nasıl paraya çevrilir?

Teminat yöneticisi ihbar, ihtar, süre verme, mahkeme izni veya açık artırma gibi ön şartlara bağlı olmaksızın teminatı satıp bedelini yatırımcılar arasında paylaştırabilir (SPKn m.31/B-5; II-31/B.1 m.9/2).

Teminatın paraya çevrilmesi ne kadar sürer?

Döviz ertesi iş günü, menkul kıymetler ve benzeri varlıklar beş iş günü içinde paraya çevrilir; taşınmaz ve taşınırlarda değerleme dahil paraya çevirme işlemlerine en geç otuz beş gün içinde başlanır (II-31/B.1 m.9/3).

Teminat yetmezse ne olur?

Satış tutarı tüm yatırımcıların alacağını karşılamazsa teminat yöneticisi oransal ödeme yapar (m.9/6). Kalan alacak için ihraççıya karşı genel hükümlere göre takip yapılabilir.

Teminat yöneticisi iflas ederse teminat ne olur?

Teminata konu varlıklar teminat yöneticisinin malvarlığından ayrıdır; onun borçları için kamu alacakları dahil haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına girmez ve üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz (SPKn m.31/B-6; II-31/B.1 m.6/1).

Teminat raporu ne zaman yayımlanır?

Altı aylık dönemler itibarıyla, temerrüt hâlinde, paraya çevirme tamamlandığında ve Kurulun istediği hâllerde on iş günü içinde hazırlanır ve imzalandığı tarihi izleyen iş günü KAP’ta açıklanır (m.15/1, m.16).

Teminatın değeri düşerse yatırımcı nasıl öğrenir?

Taşınır ve taşınmaz dışındaki teminatların değeri ilk değere göre yüzde yirmi beşi aşan oranda ve sonrasında her yüzde yirmilik ilave oranda azalırsa teminat yöneticisi özel durum açıklaması yapar (m.17/1-c).

Teminat yöneticisinin sorumluluğu sözleşmeyle kaldırılabilir mi?

Hayır. Teminat yöneticisinin sorumluluğunu hafifleten veya kaldıran anlaşma, hüküm veya ifadeler geçersizdir (SPKn m.31/B-8).

Teminat yöneticisi teminatı başka amaçla kullanırsa ne olur?

Teminaten mülkiyeti devredilen varlıkların tasarruf amacı dışında kullanılması hâlinde TCK m.155/2’ye göre verilecek ceza beş yıldan az olamaz (SPKn m.31/B-10).

Teminat yöneticisi ihraççıyla ilişkili olabilir mi?

Hayır. Teminat yöneticisi ile ihraççı ilişkili taraf olamaz; ayrıca aralarında tedavüldeki nominal değerin yüzde otuzu ve üzerinde aracılık, borç ilişkisi veya karşılıklı teminat verilmesi yasaktır (II-31/B.1 m.13/1-2).

Teminatlı ihraç zorunlu mu?

Kural olarak ihraççının tercihine bağlıdır; ancak Kurul ihraççının türüne veya finansal durumuna, ihraç tutarına ya da aracın türüne göre teminatlı ihracı zorunlu tutabilir (II-31/B.1 m.4/2).

Teminatlı tahvil ile teminatlı menkul kıymet aynı şey mi?

Hayır. Teminatlı menkul kıymetler SPKn m.59 ve III-59.1 kapsamında ihraççı nezdindeki teminat havuzuna dayanır; II-31/B.1 kapsamındaki teminatlı ihraçta ise varlıklar bağımsız bir teminat yöneticisine devredilir veya onun lehine sınırlı ayni hak kurulur.

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• Şirket olarak tahvil ve finansman bonosu ihracı
• Tahvil veya finansman bonosu ödenmedi
• Teminatlı menkul kıymet (VTMK ve İTMK)
• VDMK ve İDMK
• Hisse rehni ile kredi
• Kira sertifikası ihracı
• Yeşil ve sürdürülebilir tahvil
• Konkordatoda alacaklının hakları
• Müşteri varlıklarının korunması