Müşteri Varlıklarının Korunması ve Saklama 2026: Aracı Kurum Batarsa Hisseleriniz ve Paranız Ne Olur?

Bir yatırımcının en temel endişesi şudur: “Paramı ve hisselerimi aracı kuruma emanet ediyorum; kurum batarsa ne olur?” Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) bu soruya üç katmanlı bir güvenceyle cevap verir. Birinci katmanda müşteri varlıkları aracı kurumun malvarlığından ayrı izlenir; kurumun borçları için haczedilemez ve iflas masasına girmez (SPKn m.46/5-6). İkinci katmanda paylar ve diğer araçlar Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile Takasbank nezdinde yatırımcının kendi adına açılmış alt hesaplarda izlenir (SPKn m.13; III-39.1 m.27). Üçüncü katmanda ise kurum ödeme ve teslim yükümlülüklerini yerine getiremezse Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) devreye girer; 2026’da kişi başı azami tazmin tutarı 2.065.145 TL’dir (SPKn m.82-85). Bu rehberde bu üç katmanın nasıl işlediğini, SPK’nın hangi tedbirleri alabileceğini, tedricî tasfiye ve iflasta alacağınızın nasıl ödeneceğini, unutulan hesaplara ne olduğunu ve korumanın hangi durumlarda zayıfladığını kanun ve tebliğ maddeleriyle anlatıyoruz.

Koruma Üç Katmanlıdır

“Aracı kurumum batarsa param ne olur?” sorusunun cevabı tek bir kuralda değil, birbirini tamamlayan üç mekanizmada saklıdır. Sıralama önemlidir: tazmin ilk başvurulacak yol değil, ilk iki katmanın çalışmadığı hâllerde devreye giren son güvencedir. Sağlıklı işleyen bir yapıda varlıklarınız zaten kurumun malvarlığından ayrıdır ve başka bir aracı kuruma aktarılarak size döner.

Birinci Katman: Ayrılık Kuralı (SPKn m.46)

Sistemin temel taşı SPKn m.46’dır. Yatırımcıların her ne surette olursa olsun yatırım kuruluşları nezdinde bulunan nakit ve sermaye piyasası araçları, yatırım kuruluşlarının malvarlıklarından ayrı izlenir ve yatırımcıların yazılı açık izni olmaksızın tevdi edilen kurumlarca tevdi amacı dışında kendilerine veya üçüncü kişilere menfaat sağlayacak şekilde kullanılamaz (m.46/5). Bu varlıklar yatırım kuruluşlarının borçları nedeniyle, yatırım kuruluşunun malvarlığı da yatırımcıların borçları nedeniyle, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, yatırımcıların ayrıca yazılı ön izni olmaksızın rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz (m.46/6).

7518 sayılı Kanunla 2024’te eklenen iki fıkra nakit tarafını güçlendirmiştir. Bankalarda tutulan müşteri nakitlerinin, müşteriler için açılan münferit hesaplarda yatırım kuruluşunun kendi nakdinden ayrı izlenmesi esastır; müşteri hesapları kredi teminatı gösterilemez ve üzerlerinde yatırım kuruluşu lehine blokaj, rehin ve benzeri takyidat tesis edilemez. Bu hesaplarda bakiyesi bulunan müşterilere ilişkin tedbir, haciz ve benzeri talepler münhasıran yatırım kuruluşuna bildirilir (m.46/7). Bankalar da bu hesapları muhasebelerinde ayrı hesapta izler ve Kurul’a düzenli bildirim yapar (m.46/8).

Kuralın bir de ters yönü vardır: sizin kişisel borcunuz için kurumun kendi malvarlığına da gidilemez. Sizin borcunuz için ise varlıklarınız haczedilebilir; kayden izlenen araçlara ilişkin tedbir ve haciz talepleri münhasıran MKK üyeleri tarafından yerine getirilir (SPKn m.13/7). Pay üzerindeki takip işlemleri için hisse senedi ve ortaklık payı haczi yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulamada sık karıştırılan bir nokta vardır. SPKn m.31/B/8’deki “sorumluluğu hafifleten ya da kaldıran anlaşmalar geçersizdir” hükmü, teminatlı borçlanma araçlarındaki teminat yöneticisine özgüdür. Aracı kurumun yatırımcıya karşı sorumsuzluk kayıtlarının sınırı ise Türk Borçlar Kanunu’ndan gelir: izinle yürütülen uzmanlık hizmetlerinde hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşması (TBK m.115/3) ve yardımcı kişilerin fiillerinden sorumsuzluk anlaşması (m.116/3) kesin olarak hükümsüzdür; çerçeve sözleşmeye müşterinin haklarını ciddi şekilde zedeleyen veya emirlerin ispatını müşteriye yükleyen hükümler de konulamaz (III-39.1 m.26/5). Ayrıntı için aracı kurum sorumluluğu ve aracılık çerçeve sözleşmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

İkinci Katman: MKK ve Takasbank’ta Merkezî Kayıt

Ayrılık ilkesini fiilen mümkün kılan yapı, merkezî kayıt sistemidir. Sermaye piyasası araçlarının senede bağlanmaksızın elektronik ortamda kayden ihracı esastır; kaydi araçlar nama veya hamiline yazılı olmalarına bakılmaksızın isme açılmış hesaplarda izlenir ve bunlara ilişkin haklar MKK tarafından izlenir (SPKn m.13/1-3). Aracı kurum, çerçeve sözleşme imzaladığı her müşteriye ayrı bir müşteri numarası verir ve müşteriden emir kabul etmeden önce Takasbank ve/veya MKK nezdinde bir müşteri saklama alt hesabı açtırıp sicil numarasını müşteri numarasıyla eşleştirmek zorundadır; sicil almamış hesaptan emir kabul edemez (III-39.1 m.27/1-4). Kayden izlenen araçlar üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır (SPKn m.13/5).

Bu yapının yatırımcıya sağladığı en önemli imkân, kurumun ekranına bağlı kalmadan kendi varlığını görebilmesidir. e-Devlet ve MKK’nın yatırımcı hizmetleri üzerinden adınıza kayıtlı bakiyeleri sorgulayabilirsiniz. Aracı kurumun gösterdiği bakiye ile merkezî kayıt arasındaki fark, en erken uyarı işaretidir. Kurum değiştirmek istediğinizde varlıklar da bu kayıtlar üzerinden yeni kuruma virman edilir. Uygulama için e-Devlet, MKK ve TEFAS ile yatırım takibi, sistemin hukuki çerçevesi için kaydileştirme, MKK ve takas kesinliği yazılarımıza bakabilirsiniz.

SPK Kurum Zor Durumdayken Ne Yapabilir?

Aracı kurum batmadan önce çoğu zaman SPK’nın tedbirleri gündeme gelir. Kurul, bir sermaye piyasası kurumunun sermaye yeterliliği yükümlülüklerini sağlayamadığını, nakit ödeme ve finansal araç teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğini veya kısa sürede getiremeyeceğini ya da mali yapısının ciddi surette zayıfladığını tespit ederse şu tedbirleri alabilir: üç ayı geçmemek üzere mali yapının güçlendirilmesini istemek, süre vermeden faaliyetleri geçici olarak durdurmak, yetkileri kaldırmak, yatırımcıları tazmin kararı vermek, sorumlu yönetici ve çalışanların lisanslarını iptal etmek ve imza yetkilerini kaldırmak, yönetim kurulu üyelerini görevden alıp yenilerini atamak, tedricî tasfiyeye karar vermek ve gerektiğinde iflas istemek (SPKn m.97/1; III-39.1 m.67/1).

Faaliyetleri geçici olarak durdurulan kurumun malvarlığı, durdurma tarihinden yeniden faaliyete geçme iznine kadar Kurul’un işlemleri hariç devredilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, tedbir konulamaz ve haczedilemez; kurum hakkındaki hacizler, ihtiyati tedbirler ve icra ve iflas takipleri kendiliğinden durur, takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (SPKn m.97/3). Geçici kapalılık süresi iki yılı geçemez (m.97/4). Yetkisi sürekli olarak kaldırılan kurumlarda ise aynı dondurma, tedricî tasfiyenin tamamlandığı ilan edilinceye veya iflas talebi esastan karara bağlanıncaya kadar sürer (m.97/2).

Bir ayrıntı yatırımcıyı doğrudan ilgilendirir. Aracı kurumların taahhütlerinin yüzde 10’undan veya alacaklılarının sayı itibarıyla yüzde 10’undan fazlasıyla ibralaşma yoluyla ya da benzeri biçimde borcu azaltarak kısmi ifa için ibraname alınması hâlinde faaliyetleri sürekli olarak durdurulur ve yetki belgeleri iptal edilir (III-39.1 m.67/3). Kriz döneminde size “uzlaşma” veya “ibra” metni imzalatılmak istenirse imzalamadan önce hukuki destek alın; konu için ibra veya uzlaşma metni imzalatılmak istendiğinde yazımıza bakabilirsiniz. Kurumunuz soruşturma veya tedbir altındaysa pratik adımlar aracı kurumum soruşturmada yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.

Üçüncü Katman: Yatırımcı Tazmin Merkezi

YTM, yatırımcıların tazmini amacıyla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini haiz bir yapıdır ve Kurul tarafından idare ve temsil edilir; yatırım kuruluşlarının YTM’ye katılması zorunludur (SPKn m.83/1-2; III-39.1 m.24/2). YTM’nin malvarlığı amacı dışında kullanılamaz, teminat gösterilemez, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez (m.83/5). Bu ayrık yapı, tazmin sürecinin yatırım kuruluşunun iflas masasından bağımsız yürümesini sağlar.

Tazmin tutarı, kurumca karşılanmayan nakit ödeme ve araç iade yükümlülükleri üzerinden hesaplanır; yatırımcılar adına saklanan araçlar hak sahiplerine öncelikle dağıtılır ve kurumun kanuni ve akdî mahsup talepleri de dikkate alınır (SPKn m.85/3). Bu nedenle tazmin, portföyünüzün değer kaybını değil, size teslim edilemeyen varlığı karşılar. 106. ve 107. maddelerdeki bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarından mahkûm olan yatırımcıların bu eylemlerle ilgili talepleri tazmin kapsamı dışındadır; bu suçlardan hakkında suç duyurusunda bulunulanlara ödeme, soruşturmanın başlamasından kararın kesinleşmesine kadar durur (m.84/3).

2026 tutarı SPK’nın yıllık parasal sınırlar ilanıyla belirlenmiştir. Fon yatırımcılarının YTM’den yararlanma koşulları için fon mağduru YTM’den para alabilir mi, başvuru adımları için Yatırımcı Tazmin Merkezi başvuru rehberlerimize bakabilirsiniz.

Tedricî Tasfiye ve İflas: Aşan Alacak Nasıl Ödenir?

Tazmin kararı verilen kurumlar hakkında Kurul, bankalar hariç olmak üzere, tazmin sürecinin kapanması kararıyla birlikte tedricî tasfiye kararı da verebilir ve tasfiyeyi YTM yürütür (SPKn m.86/1). Tedricî tasfiyenin amacı, kurumun malvarlığını aynen veya paraya çevirerek yatırımcıların tazmin edilmeyen bakiye alacaklarını ve YTM’nin halefiyetten doğan alacaklarını ödemektir; bu süreçte TTK’nın ve İİK’nın tasfiye hükümleri uygulanmaz (m.86/2).

Tedricî tasfiye kararıyla kurumun ödemeleri durur ve malvarlığı üzerinde yalnızca YTM tasarruf edebilir; tasfiye kapatılıncaya kadar iflas kararı verilemez, İİK ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ile hak düşürücü süreler işlemez (m.86/4). Ödeme sırası yatırımcı lehinedir: aktiflerden öncelikle müşteri alacakları ödenir; tamamı karşılanamazsa garameten ödeme yapılır. Müşteri alacakları tamamen karşılandıktan sonra artandan önce kamu alacakları, sonra YTM’nin ödemeleri ve tasfiye giderlerinden doğan alacağı, bakiye kalırsa diğer alacaklılar ödenir (m.86/5).

YTM ayrıca kurumun yönetim ve denetimini elinde bulunduran ortaklarından ve tüzel kişi ortakların yüzde beşten fazla paya sahip gerçek kişi pay sahiplerinden, kendilerine, eşlerine ve velayet altındaki çocuklarına ait malvarlığını ve son iki yılda yaptıkları devirleri gösteren mal beyannamesi ister; beyan yedi gün içinde verilir ve YTM teminatsız ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve yurt dışına çıkış yasağı dâhil muhafaza tedbirlerini isteyebilir (m.86/7). Aktifler yetmezse YTM, Kurul’un uygun görüşüyle kurumun iflasını da isteyebilir (m.86/8). Kurul da iflas veya tedricî tasfiye hâlinde sorumluluğu tespit edilen yüzde 10’dan fazla paya sahip ortakların, yönetim kurulu üyelerinin ve imzaya yetkili yöneticilerin şahsen iflasını istemeye yetkilidir (III-39.1 m.68). Ödeme sırası ve takip yasağının ayrıntısı tedricî tasfiye rehberimizde yer alır.

Kurum iflas ederse müşteri varlıkları masaya girmez (SPKn m.46/6; İİK m.184). Kurumun elinde bulunan ve size ait olduğunu ileri sürdüğünüz araçlar için iflas ilanından itibaren bir ay içinde istihkak kaydı yaptırmanız gerekir (İİK m.219/2); iflas idaresi reddederse yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açılır (İİK m.228). Varlık fiilen eksikse eksik kısım, YTM ödemesinden sonra kalan bakiye alacak olarak masaya yazdırılır.

Unutulan Hesaplar ve Mirasçılar

Uzun süre işlem yapılmayan hesaplar için özel bir düzen vardır. Yatırım hizmetlerinden kaynaklanan her türlü emanet ve alacak, hesap sahibinin en son talebi, işlemi veya yazılı talimatından başlayarak on yıl içinde talep ve tahsil edilmezse YTM’ye emaneten devredilir; devredilen paylardan doğan bedelsiz pay ve kâr payı hakları dışındaki pay sahipliği hakları iadeye kadar donar (SPKn m.83/4). Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği bu süreci ayrıntılandırır: bloke, haciz veya tedbir konulan hesaplarda zamanaşımı bunların konulduğu tarihte durur (m.24/2). Bir sonraki yıl zamanaşımına uğrayacak ve tutarı 5.000 TL ve üzerinde olan hesapların sahipleri, içinde bulunulan yılın mart ayı sonuna kadar iadeli taahhütlü mektupla uyarılır; tutarına bakılmaksızın tüm bu hesaplar da kurumun internet sitesinde liste hâlinde ilan edilir (m.25).

Kurum tasfiye olur veya iflas ederse durum yine kaybolmaz. Tedricî tasfiyesi kapatılan kurumlardaki müşteri emanet ve alacakları, on yıllık süreden bağımsız olarak kapatma kararını izleyen üç ay içinde; tasfiyesine veya iflasına karar verilen kurumlardaki emanet ve alacaklar ise iflasın kapandığı veya tasfiyenin sonuçlandığı tarihi izleyen altı ay içinde YTM’nin Takasbank ve MKK nezdinde müşteri adına açacağı hesaplara aktarılır; tespit için gerektiğinde tasfiye memurlarından, iflas dairesinden veya iflas idaresinden bilgi istenebilir (Yönetmelik m.26/8-9). YTM’ye devredilen emanet ve alacaklar, hak sahibinin başvurusu üzerine araçlar Takasbank ve MKK’daki bakiyeler üzerinden, nakitler ise dağıtılan nemasıyla birlikte iade edilir (Yönetmelik m.28/1, 16.07.2026 tarihli değişiklikle).

Mirasçılar için bu düzen önemlidir: vefat eden bir yakının unutulmuş yatırım hesabı, mirasçılık belgesiyle önce aracı kurumdan, kurum kapanmışsa YTM’den araştırılabilir. Mirasçılık belgesinin nasıl alınacağı için veraset ilamı ve mirasın intikali yazımıza bakabilirsiniz.

Koruma Ne Zaman Zayıflar?

Ayrılık güçlü bir korumadır; ancak bazı işlemlerde varlığın hukuki konumu değişir. Bu durumları bilmek, riskinizi doğru ölçmenin ön şartıdır.

Tablodaki dördüncü satır, korumanın en ince noktasıdır. Merkezî takas kuruluşunun teminat olarak aldığı varlıklar üzerindeki hakları, kurumun konkordato, iflas veya tedricî tasfiyesiyle dahi sınırlandırılamaz (SPKn m.79/3). Kurum müşteri varlığını yetkisiz biçimde teminata vermişse, bu, SPKn m.46/5’in ve güveni kötüye kullanmanın nitelikli hâlini düzenleyen m.110/1-a’nın ihlalidir; ancak yatırımcı çoğu zaman varlığı takas kuruluşundan değil, kurumdan ve sorumlulardan tazminat yoluyla ister. Teminat tamamlama çağrısı ve resen satış kuralları için kredili menkul kıymet işlemleri ve aracı kurum hisselerimi resen sattı yazılarımıza, yetkisiz işlem iddiası için yetkisiz işlem ve portföy eritme yazımıza bakabilirsiniz.

Kurum Kendi İsteğiyle Kapanırsa

Aracı kurumun faaliyet izninden tamamen feragat etmesi de düzenlenmiştir. Kurul’un başvuruyu değerlendirebilmesi için kurumun tüm müşterilerle yazılı mutabakat yapması, faaliyetine son vereceğini ve alacaklıları beyana davet eden ilanı en az iki ulusal gazetede, kendi internet sitesinde ve en az beş iş günü KAP’ta yayımlaması gerekir. İlan süresi sonunda ulaşılamayan veya mutabakat sağlanamayan müşterilerin varlıkları ile dava veya takibe konu ihtilaflı tutarlar, işlemiş faizleriyle birlikte müşteriler adına Takasbank nezdinde bloke edilir (III-39.1 m.59/2). Bloke varlıklar yalnızca müşterilere iade veya davanın kurum lehine sonuçlanması hâlinde kuruma iade için kullanılabilir; haczedilemez ve iflas masasına girmez (m.60/7). İhtilaf nedeniyle bloke edilen varlıklar, kesinleşmiş mahkeme kararı veya kesinleşmiş icra takibi belgesi Takasbank’a sunulunca lehine sonuç alan tarafa verilir (m.62/1).

Kripto Varlıklarda Rejim Farklıdır

Bu ayrımı yapmamak ciddi bir beklenti hatasına yol açar. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarında da müşteri varlıkları platformun malvarlığından ayrıdır ve iflas masasına girmez (SPKn m.35/C/7). Ancak kripto varlıklar YTM’nin tazmin hükümlerine tabi değildir (m.35/C/4) ve bankalarda tutulan kripto varlıklar ile ilgili nakitler mevduat sigortası kapsamında değildir (m.35/C/6). Yani kriptoda üçüncü katman yoktur. Ayrıntı için kripto borsası batarsa paralar ne olur yazımıza bakabilirsiniz.

Yatırımcı İçin Kontrol Listesi ve Yol Haritası

Sorun yaşarsanız izlenecek sıra şudur: önce kuruma yazılı başvurun ve kayıtları isteyin; e-Devlet/MKK dökümlerini, ekstreleri ve yazışmaları toplayın; SPK’ya şikâyet ve TSPB Hakem Heyeti gibi başvuru yollarını değerlendirin (yatırımcı şikâyeti ve başvuru yolları); tazmin kararı ilan edilmişse bir yıllık YTM süresini ve iflas hâlinde bir aylık istihkak kaydı süresini kaçırmayın. SPK kararlarının takibi için SPK bülten analizi yazımıza bakabilirsiniz.

Merkezî Karşı Taraf ve Takasbank: Koruma Nerede Biter?

Borsada gerçekleşen işlemlerde Takasbank merkezî karşı taraf olarak alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenir ve takasın tamamlanmasını taahhüt eder (SPKn m.78/1). Bu sayede karşı tarafın temerrüdü yatırımcıyı etkilemez ve takas işlemleri, aracı kurumun faaliyetinin durdurulması veya tasfiyesi hâlinde dahi geri alınamaz ve iptal edilemez (m.79/1). Ancak Kanun önemli bir sınır koyar: Takas kuruluşları üyelerinin müşterilerine olan yükümlülüklerinden sorumlu değildir (m.78/2). Yani aracı kurum batarsa yatırımcının kurumdan olan alacağını Takasbank ödemez; yatırımcının güvencesi, varlıkların ayrılığı ve Yatırımcı Tazmin Merkezi’dir. Buna karşılık kurum temerrüde düşerse Takasbank, müşterilerin pozisyon ve teminatlarını resen veya müşterinin talebiyle, temerrüt eden kurumun rızası aranmaksızın başka bir üyeye taşıyabilir (m.78/2); bu imkân özellikle vadeli işlem pozisyonları için önemlidir. Merkezî karşı tarafın işleyişi ve pozisyon taşıma talebi bu rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

İzinsiz teminat kullanımı ise ayrı bir risktir. Aracı kurum müşterisinin varlıklarını müşterinin izni olmadan kendi takas yükümlülükleri için teminat göstermişse, takas kuruluşunun iyi niyetle kazandığı hak korunur ve üçüncü kişilerin istihkak iddiaları takas kuruluşuna karşı ileri sürülemez (SPKn m.79/2-3). Bu durumda yatırımcının talebi izinsiz tasarrufta bulunan kuruma ve sorumlularına yöneliktir; müşteri varlıklarının yazılı açık izin olmadan kullanılması SPKn m.46/5’e aykırıdır ve koşulları varsa m.110 kapsamında güveni kötüye kullanma suçu oluşturur. Bu suç bu rehberimizde anlatılmıştır.

Hesabınızı Kendiniz Koruyun: MKK Araçları ve Kayıt Kontrolü

Kanuni koruma katmanları, yatırımcının kendi dikkatiyle birleştiğinde en etkili hâle gelir. Yatırımcı, MKK’nın e-Yatırımcı hizmeti üzerinden paylarının kendi adına kayıtlı olup olmadığını, hangi aracı kurumda bulunduğunu ve üzerinde rehin veya blokaj olup olmadığını izleyebilir. MKK’nın yatırımcı blokajı gibi araçlarla hesaptan izinsiz virman ve satışların önüne geçilebilir; bu imkânlar bu rehberimizde anlatılmıştır. Aracı kurumun gönderdiği hesap ekstreleri MKK kayıtlarıyla düzenli olarak karşılaştırılmalı, açıklanamayan virman, teminat veya satış hareketleri derhâl yazılı olarak sorgulanmalıdır. Kurumun sistemlerinde yaşanan kesintiler ve yetkisiz erişimler de varlıkların güvenliğini etkileyebilir; bu konudaki kurum yükümlülükleri bu rehberimizde anlatılmıştır.

Aracı Kuruma Varlık Transferi ve Hesap Dökümü Talebi İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki örnek, aracı kurumunun mali durumundan endişe eden ve varlıklarını başka bir kuruma taşımak isteyen, ancak virman talebi yerine getirilmeyen bir yatırımcının kuruma göndereceği ihtarname içindir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Aracı kurum zor durumdayken yatırımcının önünde aynı anda birden fazla süre işler: YTM başvurusu, istihkak kaydı, tasfiye veya feragat ilanına itiraz ve zamanaşımı. İlk iş, merkezî kayıtla kurum kayıtlarını karşılaştırarak varlığın gerçekten ayrı durup durmadığını ve eksik olup olmadığını tespit etmektir. Hukukçular Evi Ankara olarak YTM başvurularında, tedricî tasfiye ve iflasta alacak ve istihkak kaydında, ibra ve mutabakat metinlerinin incelenmesinde ve kurum ile sorumlu yöneticilere karşı tazminat süreçlerinde yatırımcıların yanında yer alıyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

✓ Bu yazıdaki SPKn m.13, 31/B, 46, 47, 79, 82-86 ve 97 hükümleri mevzuat.gov.tr metninden; III-39.1 m.24, 26, 27, 59, 60, 62, 67 ve 68 hükümleri tebliğ metninden; YTM Yönetmeliği m.24-28 yönetmelik metninden; 2026 tazmin tutarı SPK ilanından kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.

Sıkça Sorulan Sorular

Aracı kurumum batarsa param ve hisselerim ne olur?

Müşteri varlıkları kurumun malvarlığından ayrı izlenir; kurumun borçları için haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez (SPKn m.46/5-6). Varlıklar MKK ve Takasbank’ta sizin adınıza açılmış hesaplarda durduğundan başka bir kuruma aktarılarak size döner. Varlık eksik çıkarsa YTM devreye girer.

Aracı kurumun vergi borcu için hisselerime haciz konulabilir mi?

Hayır. Kanun, müşteri varlıklarının kurumun borçları nedeniyle “kamu alacakları için olsa dahi” haczedilemeyeceğini açıkça düzenler (SPKn m.46/6).

Bankadaki TL bakiyem de korunuyor mu?

Evet. Bankalardaki müşteri nakitleri münferit hesaplarda kurumun kendi nakdinden ayrı izlenir; bu hesaplar kredi teminatı gösterilemez ve üzerlerinde kurum lehine blokaj veya rehin kurulamaz (SPKn m.46/7).

Varlıklarımın gerçekten ayrı tutulduğunu nasıl kontrol ederim?

e-Devlet ve MKK üzerinden adınıza kayıtlı bakiyeleri sorgulayın. Aracı kurum sicil numarası olmayan veya MKK sicili ile eşleşmemiş hesaptan emir kabul edemez (III-39.1 m.27/4); kurum ekranı ile merkezî kayıt arasındaki fark erken uyarı işaretidir.

YTM 2026’da en fazla ne kadar öder?

Yatırımcı başına azami tazmin tutarı 2026 için 2.065.145 TL’dir (2025’te 1.645.649 TL). Sınır aynı kurumdaki tüm hesapları kapsar (SPKn m.84/5).

YTM hangi zararları karşılamaz?

Yatırım danışmanlığından ve piyasa fiyat hareketlerinden doğan zararlar tazmin kapsamında değildir (SPKn m.84/2). Kurum yöneticileri, yüzde beş ve üzeri paya sahip ortaklar ve yakınları da tazmin edilmez (m.84/4).

Tazmin kararı ne zaman alınır, başvuru süresi nedir?

SPK, kurumun yükümlülüklerini yerine getiremediğinin tespitinden itibaren üç ay içinde tazmin kararı alır (SPKn m.82/1). Yatırımcı talebini YTM’ye yazılı yapar; hak, kararın ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar (m.85/1).

Tazmin aldıktan sonra kalan alacağım ne olur?

YTM ödediği tutar kadar haklarınıza halef olur (SPKn m.85/4). Kalan alacağınız tedricî tasfiyede ödenir; tasfiyede aktiflerden öncelikle müşteri alacakları karşılanır, yetmezse garameten ödeme yapılır (m.86/5).

Tedricî tasfiye sırasında kuruma icra takibi yapabilir miyim?

Hayır. Tedricî tasfiye kararıyla kurumun ödemeleri durur, İİK ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip yapılamaz ve başlamış takipler durur; buna karşılık takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler de işlemez (SPKn m.86/4).

SPK kurumun faaliyetini geçici durdurursa ne olur?

Durdurma süresince kurumun malvarlığı haczedilemez ve tedbir konulamaz, hakkındaki takipler durur ve zamanaşımı işlemez. Geçici kapalılık iki yılı geçemez (SPKn m.97/3-4).

Unuttuğum yatırım hesabı kaybolur mu?

Hayır. Son talimattan itibaren on yıl talep edilmeyen emanet ve alacaklar YTM’ye emaneten devredilir (SPKn m.83/4) ve başvuru üzerine nemasıyla birlikte iade edilir (YTM Yönetmeliği m.28). 5.000 TL ve üzerindeki hesapların sahipleri önceden iadeli taahhütlü mektupla uyarılır (m.25).

Kurum iflas etti, hisselerimi nasıl geri alırım?

İflas ilanından itibaren bir ay içinde istihkak kaydı yaptırmalısınız (İİK m.219/2). İflas idaresi reddederse yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açılır (İİK m.228).

Kredili işlem için verdiğim teminat da korunuyor mu?

Teminatlar tevdi amacı dışında kullanılamaz, üçüncü kişilere devredilemez ve haczedilemez (SPKn m.46/4). Ancak teminat verilen amaç doğrultusunda kullanılabilir; mülkiyeti devredilen teminat sözleşmesinde aracın mülkiyeti teminat alana geçer ve iade eş değer üzerinden de yapılabilir (m.47/2).

Kurum “uzlaşma” veya “ibra” metni imzalatmak istiyor, imzalamalı mıyım?

İmzalamadan önce bakiyeyi merkezî kayıtla karşılaştırın ve hukuki destek alın. Kurumun taahhütlerinin veya alacaklılarının yüzde 10’undan fazlasıyla borcu azaltan ibralaşma yapması, faaliyetlerinin sürekli durdurulması sebebidir (III-39.1 m.67/3); imzaladığınız metin ise sonradan talebinizi daraltabilir.

Kripto borsasında da aynı koruma var mı?

Ayrılık kuralı kripto platformlarında da vardır (SPKn m.35/C/7); ancak kripto varlıklar YTM tazmininden (m.35/C/4) ve mevduat sigortasından (m.35/C/6) yararlanmaz.

Aracı kurum batarsa Takasbank bana öder mi?

Hayır. Takas kuruluşları üyelerinin müşterilerine olan yükümlülüklerinden sorumlu değildir (SPKn m.78/2). Güvenceniz varlıkların ayrılığı ve Yatırımcı Tazmin Merkezi’dir; vadeli işlem pozisyonlarınız ise başka bir üyeye taşınabilir.

Aracı kurum hisselerimi izinsiz teminat gösterirse ne olur?

Takas kuruluşunun iyi niyetle kazandığı hak korunur ve istihkak iddiası takas kuruluşuna karşı ileri sürülemez (SPKn m.79/2-3). Talebinizi izinsiz tasarrufta bulunan kuruma ve sorumlularına yöneltmeniz gerekir; bu fiil güveni kötüye kullanma suçu da oluşturabilir (m.110).

Haziran 2026 değişikliği: mevduat ve katılım bankalarının yurt dışı pay emirlerini doğrudan iletememesi, yetkili aracı kurum üzerinden işlem ve mevcut pozisyonların aktarımı Bankamdan Artık Yurt Dışı Hisse Alamıyor muyum? rehberimizde anlatılmıştır.