2022’de FTX’in çöküşü dünyanın her yerinde aynı soruyu sordurdu: “Kullandığım kripto borsası batarsa param ne olur?” Türkiye’de bu sorunun cevabı 2024’ten beri kanunda yazılıdır. 7518 sayılı Kanunla Sermaye Piyasası Kanunu’na (SPKn) eklenen m.35/C’ye göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, kripto varlık hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrıdır; platformun borçları için haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Buna karşılık kripto varlıklar Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin ve mevduat sigortasının kapsamında değildir. Yani koruma bir devlet ödemesinden değil, varlıkların ayrı tutulmasından ve sorumluluk kurallarından doğar. Bu rehberde varlıkların nerede ve nasıl tutulduğunu, platform zarar ettirirse kimin sorumlu olduğunu, SPK’nın hangi tedbirleri alabileceğini, iflasta varlığın nasıl geri isteneceğini ve kriz anında adım adım neler yapılması gerektiğini ilgili kanun ve tebliğ maddeleriyle açıklıyoruz.
Kripto platformunuz para çekimini durdurdu, hesabınıza erişemiyor musunuz?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar platformun malvarlığından ayrıdır; platformun borçları için kamu alacağı dahi olsa haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz (SPKn m.35/C/7). Buna karşılık kripto varlıklar YTM tazmin hükümlerine (m.35/C/4) ve mevduat sigortasına (m.35/C/6) tabi değildir. Hukuka aykırı faaliyetten ve nakit ya da kripto varlık teslim edilememesinden doğan zarardan platform sorumludur; zarar platformdan alınamazsa kusurlu mensuplar da sorumlu olur (m.99/B/3). Siber saldırı ve personel davranışından doğan kayıplarda platform, TBK m.71’deki tehlike sorumluluğu kapsamında sorumludur (m.99/B/4). Platform iflas ederse varlığınızı iflas ilanından itibaren bir ay içinde istihkak iddiasıyla istemeniz gerekir (İİK m.219, m.228). İlk iş, erişiminiz kesilmeden bakiye ve işlem kayıtlarınızı indirmek ve transfer talebinizi yazılı olarak iletmektir.
Kanun Ne Diyor? Müşteri Varlıklarının Ayrılığı
Korumanın merkezinde SPKn m.35/C/7 vardır. Hükme göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, kripto varlık hizmet sağlayıcıların malvarlığından ayrıdır ve kayıtlar da bu hükme uygun olarak tutulur. Müşterilerin her ne suretle olursa olsun hizmet sağlayıcı nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıkları, hizmet sağlayıcının borçları nedeniyle; hizmet sağlayıcının malvarlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. Aynı fıkra, müşteri nakitlerinin bankalarda tutulmasına ilişkin SPKn m.46/7 ve 46/8’i kripto varlık hizmet sağlayıcılarına da uygular: müşteri nakitleri münferit hesaplarda, platformun kendi nakdinden ayrı izlenir; bu hesaplar kredi teminatı gösterilemez ve üzerlerinde platform lehine blokaj, rehin ve benzeri takyidat tesis edilemez.
| Yasak | Dayanak | Yatırımcı için anlamı |
|---|---|---|
| Haczedilemez | SPKn m.35/C/7 | Platformun alacaklıları, vergi dairesi dâhil, müşteri varlıklarına haciz koyduramaz |
| Rehnedilemez | SPKn m.35/C/7 | Platform müşteri varlıkları üzerinde kendi borcu için rehin kuramaz |
| İflas masasına dâhil edilemez | SPKn m.35/C/7; İİK m.184 | Platform iflas etse dahi müşteri varlıkları alacaklılara dağıtılacak masaya girmez |
| İhtiyati tedbir konulamaz | SPKn m.35/C/7 | Platformun borcu için müşteri varlıklarına geçici koruma tedbiri uygulanamaz |
| Kredi teminatı gösterilemez | SPKn m.35/C/7 atfıyla m.46/7; III-35/B.2 m.51/5 | Müşteri hesapları üzerinde platform lehine blokaj, rehin veya benzeri takyidat tesis edilemez |
Koruma çift yönlüdür. Platformun borcu müşterinin varlığına sirayet etmediği gibi, müşterinin borcu da platformun malvarlığına sirayet etmez. “Kamu alacakları için olsa dahi” ibaresi, kamu alacaklarının tahsilinde tanınan geniş imkânların bu varlıklar bakımından da sınırlandırıldığını gösterir. Mantık basittir: platform müşterinin varlığını saklayan ve yöneten konumdadır, onun maliki değildir. İcra ve İflas Kanunu da iflas masasını, iflasın açıldığı anda “müflisin haczi kabil bütün malları”ndan oluşturur (İİK m.184/1); müşteri varlığı müflise ait olmadığı için masaya girmez. Sermaye piyasasındaki benzer koruma için müşteri varlıklarının korunması ve kaydileştirme ve merkezî saklama yazılarımıza bakabilirsiniz.
Önemli: Ayrılık kuralı bir hak yaratır, fakat o hakkın kullanılabilmesi kayıtlara bağlıdır. Kanun “kayıtlar da bu hükme uygun olarak tutulur” der. Kriz anında hangi varlığın size ait olduğunu platformun kayıtları ve sizin elinizdeki belgeler gösterecektir.
Varlıklarınız Nerede Durur? Saklama ve Nakit Kuralları
Batma riskini anlamanın yolu, varlığın fiilen nerede tutulduğunu bilmekten geçer. SPKn m.35/C/6’ya göre müşterilere ait kripto varlıkların müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurulması esastır. Müşterinin kendi cüzdanında tutmayı tercih etmediği kripto varlıkların saklama hizmetini, SPK’nın yetkilendirdiği ve BDDK’nın uygun gördüğü bankalar veya SPK’nın kripto varlık saklama hizmeti sunmaya yetkilendirdiği diğer kuruluşlar sunar; müşterilere ait nakitlerin bankalarda tutulması zorunludur.
13.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ bu kuralı sayılara döker. Müşterilerin kendi cüzdanlarında tutmadığı kripto varlıkların asgari yüzde 95’inin saklama kuruluşunda saklanması esastır; saklama kuruluşunda tutulmayan azami yüzde 5’lik kısım platform nezdindeki cüzdanlarda kalabilir (m.41/1). Platform cüzdanlarındaki oran gün içinde hiçbir hâlde yüzde 10’u geçemez; aşılırsa aşan kısım mutabakat saati beklenmeden derhal saklama kuruluşuna aktarılır (m.41/2). Platform, nezdindeki müşteri varlıklarının yüzde 3’ü kadar likit rezerv bulundurmak zorundadır (m.41/3). Oranlar kripto varlık bazında değil, cari değerlerin toplamı üzerinden hesaplanır; her bir kripto varlığın platformdaki değeri 100.000 ABD Dolarına ulaşıncaya kadar saklama limitlerinde dikkate alınmaz, ancak bu varlıkların toplamı müşteri varlıklarının yüzde 10’unu aşarsa aşan kısım hesaba katılır (m.41/2, 41/5).
Saklama kuruluşunda müşteri varlıkları, saklama kuruluşunun kendi hesaplarından ayrı olarak platform adına toplu şekilde saklanır (III-35/B.2 m.26/1). Saklama kuruluşunun sıcak cüzdanı toplam müşteri varlığının kural olarak yüzde 5’ini, transferleri de yürüttüğü modelde azami yüzde 10’unu geçemez (m.26/6-7). Müşteri varlıklarını kontrol eden anahtarların TÜBİTAK kriterlerine uygun güvenli donanım modüllerinde tutulması zorunludur (m.26/4).
Nakit tarafında kurallar daha da sıkıdır. Platform müşteri nakdini elden alamaz, elden teslim edemez ve kendi nezdinde saklayamaz (III-35/B.2 m.51/1). Nakit, bankada açık biçimde “platform müşterilerine ait” olarak tanımlanan hesapta tutulur; hesap açılırken bankaya bu paranın müşterilere ait olduğu ve platformun kendi hesabıyla birleştirilemeyeceği yazılı olarak bildirilir ve bankanın onayı alınır, onay on beş iş günü içinde verilmezse tutar başka bir bankaya aktarılır (m.51/2). Para transferleri yalnızca müşterinin kendi banka hesabı üzerinden yapılır (m.51/3). Platform, çerçeve sözleşmede müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak ve muhasebe sisteminde hesap bazında izlemek kaydıyla bankadaki müşteri nakitlerini değerlendirebilir; toplu değerlendirmede gelir müşteri hesaplarına oransal dağıtılır (m.51/6-7). Sözleşmenizdeki değerlendirme yetkisi maddesini bu yüzden okumanız gerekir.
| Varlık | Nerede tutulur | Dayanak | Platform batarsa |
|---|---|---|---|
| Kendi cüzdanınızdaki kripto varlık | Anahtarı sizde olan cüzdan | SPKn m.35/C/6 | Platformun durumundan etkilenmez; tek risk anahtarın kaybıdır |
| Platformda duran kripto varlığın büyük kısmı | Yetkili saklama kuruluşu (asgari yüzde 95) | III-35/B.2 m.41/1, m.26/1 | Saklama kuruluşunda platform adına toplu ve ayrı tutulur; iade süreci kayıtlarla yürür |
| Platform cüzdanındaki kısım | Platformun sıcak ve soğuk cüzdanları (azami yüzde 5, gün içi en çok yüzde 10) | III-35/B.2 m.41/1-2 | Masaya girmez; ancak fiilen eksikse istihkak ve alacak yolları gündeme gelir |
| TL nakit bakiyesi | Bankada müşterilere ait olarak tanımlanmış hesap | SPKn m.35/C/6-7, m.46/7; III-35/B.2 m.51 | Haczedilemez ve masaya girmez; mevduat sigortası kapsamında değildir |
Devlet Güvencesi Yoktur: YTM, Mevduat Sigortası ve Özel Sigorta
Korumanın sınırı doğru çizilmezse yanlış bir güven duygusu doğar. SPKn m.35/C/4, kripto varlıkların Kanun’un 82. maddesinde düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi olmadığını açıkça söyler; yani hisse senedi yatırımcısını koruyan Yatırımcı Tazmin Merkezi mekanizması kripto varlıklar için işlemez. Aynı fıkra, platforma SPK tarafından faaliyet izni verilmiş olmasının işlemlerin kamunun güvencesi altında olduğu anlamına gelmediğini de belirtir. Bankalarda saklanan kripto varlıklar ve bu kapsamdaki müşteri nakitleri, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.63’teki mevduat ve katılım fonu sigortasına da tabi değildir (m.35/C/6). Bir kripto varlığın platformda listelenmiş olması da onun kamuca tekeffülü anlamına gelmez (m.35/C/2). Sermaye piyasasındaki YTM kapsamı için Yatırımcı Tazmin Merkezi rehberimize bakabilirsiniz.
Özel sigorta ise zorunlu değildir. III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ m.16’ya göre hizmet sağlayıcılar müşterilere ait kripto varlıklar için sigorta ve siber güvenlik sigortası “yaptırabilir”; sigorta yaptırılmışsa poliçenin konusu, süresi, bedeli ve özel şartları müşterilere tam ve doğru olarak açıklanır. Kurul ise gerekli gördüğünde sektör geneli veya kuruluş bazında mesleki sorumluluk sigortası isteyebilir (m.9/9). Platformunuzun “sigortalı” olduğunu söylemesi hâlinde poliçenin neyi kapsadığını yazılı olarak isteyin. Fiyat düşüşünden doğan kayıp ise hiçbir mekanizmanın konusu değildir: ayrılık kuralı, varlığın size ait kalmasını sağlar; değer kaybının tazmin edileceği anlamına gelmez.
Zarardan Kim Sorumlu? Sorumluluk Zinciri
Varlık eksik çıktığında ya da hiç iade edilemediğinde soru, zararın kimden isteneceğidir. SPKn m.99/B/3, kripto varlık hizmet sağlayıcıların hukuka aykırı faaliyetleri ile nakit ödeme ve kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememesinden kaynaklanan zararlardan hizmet sağlayıcının sorumlu olduğunu düzenler. Zarar hizmet sağlayıcıdan tazmin edilemez veya edilemeyeceği açıkça belli olursa, mensuplar kusurlarına ve durumun gereklerine göre zarar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumludur ve şahsi sorumluluk için m.110/B uygulanır.
Siber saldırı, bilgi güvenliği ihlali, bilişim sistemlerinin işletilmesi ve personelin her türlü davranışından doğan kripto varlık kayıplarında ise kanun daha ağır bir sorumluluk öngörür: hizmet sağlayıcı bu kayıplardan TBK m.71 kapsamında sorumludur (SPKn m.99/B/4). TBK m.71 önemli ölçüde tehlike arz eden işletmelerin tehlike sorumluluğudur; işletme sahibi ve işleten zarardan müteselsilen sorumludur ve faaliyetin hukuk düzenince izinli olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Başka bir deyişle “hacklendik, kusurumuz yok” savunması platformu kurtarmaz. Kanunun istisnası dardır: hizmet sağlayıcının kusuru olmaksızın yaşanan kesintiler nedeniyle geçici bir süre emir iletilememesi veya işlem ya da transfer yapılamaması gibi hâllerdeki zararlar bu fıkranın dışındadır.
Sözleşmeyle bu sorumluluğu daraltmak da mümkün değildir. SPKn m.35/C/1’e göre hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran her türlü sözleşme şartı geçersizdir. Kullanıcı sözleşmesindeki “platform hiçbir kayıptan sorumlu değildir” kaydı bu nedenle yatırımcıyı bağlamaz.
| Katman | Dayanak | Kapsam | Not |
|---|---|---|---|
| Platformun sözleşme ve kanun sorumluluğu | SPKn m.99/B/3; m.35/C/1 | Hukuka aykırı faaliyet, nakit veya kripto varlık teslim edilememesi | Sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan şartlar geçersiz |
| Tehlike sorumluluğu | SPKn m.99/B/4; TBK m.71 | Siber saldırı, güvenlik ihlali, personel davranışından doğan kayıplar | Kusursuz hizmet kesintilerinden doğan zararlar hariç |
| Mensupların ikincil sorumluluğu | SPKn m.99/B/3-4 | Zarar platformdan alınamazsa, kusur ve durumun gereklerine göre | Şahsi sorumluluk için m.110/B |
| Şahsi iflas | SPKn m.110/B | Zimmet sayılan işlemlerde yöneticiler ve kontrol eden ortaklar | Kurul’un talebiyle; aktiflerden öncelikle müşteri zararları ödenir |
| Cezai sorumluluk | SPKn m.110/A, m.115/A | Müşteri varlıklarının zimmete geçirilmesi | Soruşturma Kurul bildirimi veya gecikmede sakınca hâlinde resen |
Cezai tarafta 7518 sayılı Kanun özel bir zimmet suçu getirmiştir. Görevi nedeniyle kendisine tevdi edilen veya korumakla yükümlü olduğu parayı ya da kripto varlıkları kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren hizmet sağlayıcı yöneticileri ve mensupları sekiz yıldan on dört yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır ve hizmet sağlayıcının zararını tazmine mahkûm edilir; suç açığa çıkmamasını sağlayan hileli davranışlarla işlenirse ceza on dört yıldan yirmi yıla kadardır (SPKn m.110/A/1-2). Faaliyet izni kaldırılan bir hizmet sağlayıcının yönetim veya kontrolünü elinde bulundurmuş gerçek kişi ortaklarının platformun ya da müşterilerin kaynaklarını kullandırarak zarara uğratması da zimmet sayılır; ceza on iki yıldan yirmi iki yıla kadar hapistir ve zararın müteselsilen ödettirilmesine karar verilir (m.110/A/3). Bu kişiler hakkında Kurul’un talebiyle doğrudan şahsi iflas kararı verilebilir; aktiflerinden öncelikle müşteri zararları ödenir, tamamı karşılanamazsa garameten ödeme yapılır (m.110/B). Zimmet suçunda soruşturma Kurul’un yazılı bildirimi üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde resen yürütülür; kovuşturmaya yer olmadığı kararı Kurul’a ve soruşturmanın tarafı ilgililere tebliğ edilir ve ilgililer bu karara itiraz edebilir (m.115/A/1-2). Elkoyma ve şirket yönetimine kayyım atanması tedbirleri de uygulanabilir (m.115/A/6). Zimmet suçundan mahkûm olanlar Hazine’ye olan borçlarını ve tazminatları ödemedikçe koşullu salıverilmeden yararlanamaz (m.115/A/5). Aldatma şüphesi taşıyan dosyalar için kripto dolandırıcılığı mağdur rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
SPK Ne Yapabilir? Tedbirler, Faaliyetin Durdurulması ve Kapanış Süreci
SPK, bir hizmet sağlayıcının nakit ödeme ve kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğini, kısa sürede getiremeyeceğini veya mali yapısının ciddi surette zayıfladığını tespit ederse üç ayı geçmemek üzere mali yapının güçlendirilmesini isteyebilir ya da hiç süre vermeden faaliyetleri geçici olarak durdurabilir, faaliyet yetkilerini kaldırabilir ve sorumluluğu tespit edilen yönetici ve çalışanların imza yetkilerini sınırlayabilir veya kaldırabilir (SPKn m.99/A/2).
Faaliyetleri geçici olarak durdurulan hizmet sağlayıcılar için SPKn m.97/3 uygulanır. Buna göre durdurma kararından yeniden faaliyet izni verilinceye kadar platformun malvarlığı, Kurul’un yapacağı işlemler hariç devredilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, tedbir konulamaz ve haczedilemez; platform hakkındaki tüm hacizler, ihtiyati tedbirler ve icra ve iflas takipleri kendiliğinden durur. Bu dönemde bir takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler de işlemez. Yatırımcı açısından bunun anlamı şudur: durdurma döneminde platformun kendi malvarlığına haciz koyduramazsınız, ama bu arada süre kaybı da yaşamazsınız.
Platform kendi isteğiyle faaliyetten çekilirse izlenecek yol III-35/B.1 m.51’de gösterilmiştir. Faaliyet izinlerinden tamamen feragat başvurusunun değerlendirilebilmesi için platformun KAP’ta ve internet sitesinde açılır pencereyle faaliyetlerine son vereceğini, müşterilerin varlıklarını istedikleri cüzdanlara transfer edebileceklerini ve transfer taleplerinin karşılanacağı son tarihi duyurması, alacaklıları beyana davet eden ilanı yapması, tüm müşterilerle mutabakat sağlaması, süre sonunda tüm müşteri kripto varlıklarını saklama kuruluşuna aktarması ve müşteri nakitlerini müşterilerin banka hesaplarına iade etmesi gerekir. Ulaşılamayan veya mutabakat sağlanamayan müşterilerin varlıkları ile dava ve takibe konu ihtilaflı varlıklar saklama kuruluşu nezdinde bloke edilir; yüzde on ve üzeri paya sahip ortaklardan borçlardan payları oranında sorumlu olduklarına dair taahhüt alınır (m.51/2). Bu nedenle bir platformun kapanış duyurusunu gördüğünüzde transfer son tarihini kaçırmamak ve mutabakat metnini dikkatle okumak gerekir.
Hizmet sağlayıcılar ayrıca kripto varlık kaybına yol açabilecek riskler için bir kurtarma planı hazırlamak zorundadır; plan en az sıcak cüzdandaki varlıkların ivedilikle soğuk cüzdana çekilmesi ve tehdit altındaki sistem ve cüzdanların izole edilmesi süreçlerini içerir (III-35/B.1 m.47). SPK kararlarının nasıl izleneceği için SPK bülten analizi yazımıza bakabilirsiniz.
Platform İflas Ederse: Varlığınızı Nasıl Geri İstersiniz?
Hizmet sağlayıcılar anonim ortaklık şeklinde kurulur (III-35/B.1 m.5/1-a) ve iflasları İcra ve İflas Kanunu’nun genel hükümlerine tabidir. Müşteri varlığı masaya girmediği için yatırımcı, bu varlık bakımından alacaklı değil, hak sahibi konumundadır ve talebini istihkak iddiası olarak ileri sürer. İflasın açıldığı ilanda alacaklılara ve istihkak iddiasında bulunanlara alacaklarını ve istihkaklarını ilandan itibaren bir ay içinde kaydettirmeleri ve delillerini vermeleri bildirilir (İİK m.219/2). İflas idaresi istihkak iddiasını kabul etmezse, üçüncü kişiye icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük süre verir; bu süreyi geçiren kişi masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır (İİK m.228). Süreler kısadır ve kaçırılması telafi edilemez.
İstihkak davasında sonucu belirleyen, varlığın size ait olduğunun ve ayrı tutulduğunun gösterilmesidir. Burada platformun kayıt yükümlülükleri yatırımcının elindeki en güçlü araçtır. Hizmet sağlayıcılar tüm kayıtları güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir tutmak (SPKn m.35/C/5; III-35/B.1 m.40/1), gerçekleşmeyen ve iptal edilen emirler dâhil elektronik emirlerin IP ve log kayıtlarını tutmak (m.40/2), hesap hareketlerini ve müşterilere yansıtılan fiyatları silinemez ve değiştirilemez biçimde zaman damgasıyla saklamak (m.40/3) ve tüm belgeleri TTK m.82 uyarınca on yıl saklamak zorundadır; ihtilaflı kayıtlar ihtilaf sonuçlanıncaya kadar muhafaza edilir (m.40/4). Varlık fiilen eksik çıkarsa eksik kısım için istihkak değil alacak kaydı gündeme gelir; bu alacak için m.99/B’deki mensup sorumluluğu ve m.110/B’deki şahsi iflas yolu ayrıca izlenir.
Dikkat: İflas, İİK m.166’daki usulle resmî ilan yoluyla duyurulur; platformun kendi duyurusunu beklemeyin. Hesabınızdaki bakiyeyi, cüzdan adreslerini ve işlem geçmişini gösteren belgeleri önceden hazırlarsanız bir aylık kayıt süresini rahat kullanırsınız.
İzinsiz ve Yurt Dışı Platformlarda Durum
Yukarıdaki korumaların tamamı Türkiye’deki izin rejimi içinde anlam taşır. İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüten gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır (SPKn m.109/A). Yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyeti de izinsiz faaliyet sayılır; Türkiye’de iş yeri açılması, Türkçe internet sitesi oluşturulması veya Türkiye’de doğrudan ya da aracılar vasıtasıyla tanıtım ve pazarlama yapılması hâllerinden birinin varlığında faaliyet Türkiye’ye yönelik kabul edilir (m.99/A/1). 7518 sayılı Kanun, yurt dışı platformların bu faaliyetlerini üç ay içinde sonlandırmasını öngörmüştür (geçici m.11/4). Buna karşılık Türkiye’de yerleşik kişilerin tamamen kendi inisiyatifleriyle, kendilerine yönelik tanıtım yapılmayan yurt dışı platformlardan aldıkları hizmetler III-35/B.2 kapsamı dışındadır (m.9/1). Böyle bir platform batarsa ayrılık, saklama oranları ve kayıt yükümlülükleri gibi Türk mevzuatındaki güvencelere dayanmak fiilen mümkün olmaz; muhatap bulmak, tebligat yapmak ve uygulanacak hukuku belirlemek başlı başına sorun hâline gelir.
Geçiş döneminin bir sonucu da önemlidir. Kanunun yürürlüğünde faaliyette olup tasfiyeyi tercih eden ya da süresinde SPK’ya başvurmayan kuruluşlarda hesabı bulunan müşterilerin transfer taleplerinin yerine getirilmemesi izinsiz faaliyet suçunu oluşturur; bu transfer talepleriyle ilgili uyuşmazlıklarda genel hükümler uygulanır (geçici m.11/2). Platformun izinli olup olmadığını anlamak için SPK listesindeki kripto borsası lisanslı mı, izin rejiminin bütünü için kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve SPK lisansı, yurt dışı platform riskleri için izinsiz kripto hizmeti ve yurt dışı platformlar, cezai boyut için izinsiz kripto platformu işletmenin cezası ve erişim engelleri için SPK erişim engeli yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kendi Borcunuz İçin Haciz Gelirse
Ayrılık kuralı platformun borçlarına karşı korur; sizin kendi borcunuza karşı korumaz. Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklara ilişkin tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli talep münhasıran hizmet sağlayıcı tarafından yerine getirilir; nakit ve kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanması ve elektronik ortamda haczi için İİK m.78, kamu alacakları için de 6183 sayılı Kanun kapsamında elektronik sorgulama ve haciz uygulanır (SPKn m.99/B/7). Adli makamlarca el konulan varlıklar, SPK’nın yetkilendirdiği saklama kuruluşları nezdinde oluşturulan cüzdanlarda muhafaza edilir. Ayrıntılar için kripto para ve dijital varlık haczi, hesap blokesi için kripto hesabım bloke edildi ve platformun kendi banka hesabı durdurulduğunda yaşananlar için kripto platformunun banka hesabı veya transferi durdu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Platform Ödeme Güçlüğüne Düşerse: Adım Adım
Kriz anında yapılacaklar zamana karşı yarıştır. Erişim kesildiğinde bakiye ekranı, işlem geçmişi ve yazışmalar ulaşılamaz hâle gelir; oysa varlığınızın size ait olduğunu bu belgelerle ispat edersiniz.
| Sıra | Yapılacak | Neden ve dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Bakiye ekranını, işlem geçmişini, cüzdan adreslerini ve yatırma-çekme dekontlarını indirin | Erişim kesilirse sonradan temin etmek zorlaşır; istihkak ve alacak kaydında delil olur |
| 2 | Transfer veya çekim talebinizi yazılı iletin ve cevabı saklayın | Platform itiraz ve şikâyetleri çözecek dâhili mekanizma kurmak ve şikâyet kayıtlarını tutmak zorundadır (SPKn m.35/C/1; III-35/B.1 m.41) |
| 3 | Kripto varlıklarınızı mümkünse kendi cüzdanınıza çekin | Kanunda esas olan müşterinin kendi cüzdanıdır (SPKn m.35/C/6) |
| 4 | SPK ve KAP duyurularını, platformun kapanış ilanlarını takip edin | Transfer son tarihi ve mutabakat süreci ilanla yürür (III-35/B.1 m.51/2) |
| 5 | SPK’ya bildirimde bulunun; aldatma veya zimmet şüphesi varsa ihbarı SPK’ya yapın | Sermaye piyasası suçlarında soruşturma Kurul başvurusuna bağlıdır (m.99/B/6, m.115); zimmette ayrıca resen soruşturma mümkündür (m.115/A) |
| 6 | Platformun kendi malvarlığına karşı ihtiyati haciz imkânını değerlendirin | İİK m.257; ancak Kurul faaliyetleri geçici durdurmuşsa bu dönemde haciz ve tedbir konulamaz (SPKn m.97/3) |
| 7 | İflas ilanını izleyin, bir ay içinde istihkak ve alacak kaydı yaptırın | İİK m.219/2; ret hâlinde yedi gün içinde istihkak davası (m.228) |
Örnek: Platforma transfer talebi ve itiraz yazısı
…………… A.Ş. (Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı) Genel Müdürlüğüne
Platformunuzdaki ……… numaralı müşteri hesabımda …/…/2026 tarihi itibarıyla ……… TL nakit ve ekli listede gösterilen kripto varlıklar bulunmaktadır. …/…/2026 tarihinde ilettiğim transfer talebim bugüne kadar yerine getirilmemiştir.
SPKn m.35/C/7 uyarınca hesabımdaki nakit ve kripto varlıklar şirketinizin malvarlığından ayrıdır. Nakit bakiyemin ……… bankasındaki ……… IBAN numaralı hesabıma, kripto varlıklarımın ekli cüzdan adreslerine yedi gün içinde transfer edilmesini; aksi hâlde III-35/B.1 m.40 uyarınca hesabıma ait işlem kayıtlarının, log kayıtlarının ve hesap hareketlerinin bir örneğinin tarafıma verilmesini ve bu kayıtların uyuşmazlık sonuçlanıncaya kadar korunmasını talep ederim. SPK’ya başvuru, istihkak, tazminat ve suç duyurusu dâhil tüm yasal haklarım saklıdır.
Ad Soyad / T.C. Kimlik No / Adres / Tarih / İmza
Çekim talebi karşılanmıyorsa ayrıntılı yol haritası kripto borsası param iade etmiyor yazımızdadır. Dolandırıcılık ile gerçek bir hizmet ilişkisinden doğan uyuşmazlık arasındaki ayrım için hukukî uyuşmazlık mı, dolandırıcılık mı yazımıza bakabilirsiniz.
Zamanaşımı ve Kritik Süreler
| Talep veya işlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İflasta istihkak ve alacak kaydı | İflas ilanından itibaren bir ay | İİK m.219/2 |
| İstihkak iddiası reddedilirse dava | Yedi gün (icra mahkemesinde) | İİK m.228 |
| Platformun kapanışında transfer | Platformun ilan ettiği son tarih | III-35/B.1 m.51/2-a |
| Sözleşmeye aykırılıktan tazminat | Kural olarak on yıl; ilişki komisyon veya vekâlet niteliğinde görülürse beş yıl | TBK m.146, m.147/5 |
| Haksız fiilden tazminat | Öğrenmeden iki yıl, her hâlde on yıl; suç ise ceza zamanaşımı | TBK m.72/1 |
| Faaliyetin geçici durdurulması | Durdurma süresince takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı işlemez | SPKn m.97/3 (m.99/A/2 atfıyla) |
Platformla aranızdaki uyuşmazlıklar genel hükümlere tabidir (SPKn m.35/C/4). Zamanaşımını dava açılması, icra takibi veya iflas masasına başvuru keser (TBK m.154/2). Sürelerin hangisinin uygulanacağı ilişkinin niteliğine göre değiştiğinden, güvenli yaklaşım en kısa süreyi esas almaktır.
Yatırımcı İçin Kontrol Listesi
| Kontrol | Neden | Dayanak |
|---|---|---|
| Platform SPK’nın ilan ettiği listelerde mi? | Ayrılık ve saklama kuralları izin rejimi içinde işler | SPKn m.35/B/1, geçici m.11 |
| Kripto varlıklar yetkili saklama kuruluşunda mı? | Varlıkların en az yüzde 95’i saklama kuruluşunda tutulmalıdır | III-35/B.2 m.41/1 |
| Nakit bankada müşterilere ait hesapta mı? | Platform nakdi kendi nezdinde tutamaz, elden alamaz | III-35/B.2 m.51/1-2 |
| Sözleşmede nakit değerlendirme yetkisi var mı? | Değerlendirme ancak verdiğiniz yetkiyle yapılabilir | III-35/B.2 m.51/6 |
| Sözleşmede sorumsuzluk kaydı var mı? | Sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan şartlar geçersizdir | SPKn m.35/C/1 |
| Sigorta iddiası belgeli mi? | Sigorta zorunlu değildir; poliçe bilgisi yazılı açıklanmalıdır | III-35/B.1 m.16 |
| Kendi cüzdanınızda ne kadar tutuyorsunuz? | Platformda tutulan her varlık karşı taraf riski taşır | SPKn m.35/C/6 |
| Kayıtlarınız güncel mi? | Kriz anında varlığın size ait olduğunu belgelerle gösterirsiniz | III-35/B.1 m.40; İİK m.219 |
Düzenleme Neden Geldi?
Türkiye’de kripto varlık borsaları 2013’ten itibaren kurulmaya başladı ve uzun süre bu alanda özel bir kanun düzenlemesi bulunmadı. 2021’de büyük ölçekli bir platformun müşterilere ait yüksek tutarlı varlıklarla birlikte faaliyetine son vermesi derin bir güven kaybı yarattı. 26.06.2024 tarihli 7518 sayılı Kanun bu boşluğu kapatmak için SPKn’ye m.35/B, 35/C, 99/A, 99/B, 109/A, 110/A, 110/B ve 115/A gibi hükümleri ekledi; SPK’nın III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı tebliğleri de 13.03.2025’te yürürlüğe girdi. Hükümler doğrudan o dönemin sorunlarını hedefler: müşteri varlıklarının platform malvarlığına karışması, teminat olarak kullanılması, kriz anında ayrıştırılamaması ve kayıtların güvenilmez olması. Rejimin bütünü için kripto varlık hukuku 2024 rejimi yazımıza, kripto varlıkların mirasçılara geçişi için kripto varlıkların mirası yazımıza bakabilirsiniz.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Kripto platformu dosyalarında ilk iş, elinizdeki kayıtları ve platformun hukuki durumunu birlikte değerlendirmektir: platform izinli mi, faaliyetleri geçici olarak mı durduruldu, kapanış süreci mi işliyor, iflas mı açıldı. Bu tespit, yazılı transfer talebinden istihkak kaydına, ihtiyati hacizden SPK başvurusuna kadar hangi adımın hangi sırayla atılacağını belirler. Hukukçular Evi Ankara olarak transfer taleplerinin ve itirazların hazırlanması, iflas masasına istihkak ve alacak kaydı, istihkak ve tazminat davaları ile SPK ve savcılık süreçlerinde yatırımcıların yanında yer alıyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
✓ Bu yazıdaki SPKn m.35/B, 35/C, 97, 99/A, 99/B, 109/A, 110/A, 110/B, 115/A ve geçici m.11 hükümleri mevzuat.gov.tr metninden; III-35/B.1 ve III-35/B.2 hükümleri 13.03.2025 tarihli Resmî Gazete metninden; İİK ve TBK hükümleri mevzuat.gov.tr metinlerinden kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto borsası batarsa param ne olur?
Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar platformun malvarlığından ayrıdır; platformun borçları için haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez (SPKn m.35/C/7). Varlıklar size ait kalır; iflas hâlinde bunları ilandan itibaren bir ay içinde istihkak iddiasıyla istersiniz (İİK m.219, m.228).
Kripto varlıklarım devlet güvencesinde mi?
Hayır. Kripto varlıklar Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin tazmin hükümlerine tabi değildir (SPKn m.35/C/4) ve bankalarda tutulan kripto varlıklar ile ilgili nakitler mevduat sigortası kapsamında değildir (m.35/C/6). SPK izni de işlemlerin kamu güvencesinde olduğu anlamına gelmez.
Platformdaki kripto varlıklarım nerede saklanıyor?
Kendi cüzdanınızda tutmadığınız varlıkların asgari yüzde 95’i SPK’nın yetkilendirdiği saklama kuruluşunda, platform adına ve saklama kuruluşunun kendi hesaplarından ayrı olarak saklanır; platform cüzdanlarında en fazla yüzde 5 kalabilir ve bu oran gün içinde yüzde 10’u geçemez (III-35/B.2 m.26, m.41).
TL bakiyem nerede duruyor?
Platform müşteri nakdini kendi nezdinde tutamaz ve elden alamaz. Nakit, bankada platform müşterilerine ait olduğu açıkça belirtilen hesapta tutulur ve transferler yalnızca sizin kendi banka hesabınız üzerinden yapılır (III-35/B.2 m.51).
Platform hacklenirse zararımı kim öder?
Siber saldırı, bilgi güvenliği ihlali ve personel davranışından doğan kripto varlık kayıplarından platform TBK m.71’deki tehlike sorumluluğu kapsamında sorumludur (SPKn m.99/B/4). Kusursuz hizmet kesintilerinden doğan geçici işlem yapamama zararları bu kapsamda değildir.
Kullanıcı sözleşmesindeki “sorumluluk kabul edilmez” kaydı geçerli mi?
Hayır. Hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran her türlü sözleşme şartı geçersizdir (SPKn m.35/C/1).
Platform ödeyemezse yöneticilere başvurabilir miyim?
Zarar platformdan tazmin edilemezse veya edilemeyeceği açıkça belliyse, mensuplar kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumlu olur (SPKn m.99/B/3). Zimmet hâllerinde yöneticiler ve kontrol eden ortaklar hakkında Kurul’un talebiyle şahsi iflas kararı verilebilir ve aktiflerinden öncelikle müşteri zararları ödenir (m.110/B).
SPK platformun faaliyetini durdurursa ne olur?
Durdurma süresince platformun malvarlığı haczedilemez ve tedbir konulamaz, hakkındaki icra ve iflas takipleri durur; bu dönemde takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler de işlemez (SPKn m.99/A/2 atfıyla m.97/3).
Platform kendi isteğiyle kapanırsa varlıklarım ne olur?
Platform KAP’ta ve internet sitesinde transfer son tarihini duyurmak, müşterilerle mutabakat yapmak, süre sonunda tüm müşteri kripto varlıklarını saklama kuruluşuna aktarmak ve nakitleri müşterilerin banka hesaplarına iade etmek zorundadır; mutabakat sağlanamayan ve ihtilaflı varlıklar saklama kuruluşunda bloke edilir (III-35/B.1 m.51).
Yurt dışı bir borsa batarsa aynı koruma var mı?
Türk mevzuatındaki ayrılık, saklama ve kayıt kuralları izin rejimi içinde işler. Kendi inisiyatifinizle kullandığınız yurt dışı platformlar III-35/B.2 kapsamı dışındadır (m.9/1); Türkiye’ye yönelik faaliyet gösteren yurt dışı platformlar ise izinsiz faaliyet sayılır (SPKn m.99/A/1, m.109/A).
Platform sigortalı dediyse güvende miyim?
Kripto varlık sigortası zorunlu değildir; platformlar yaptırabilir. Sigorta yaptırılmışsa poliçenin konusu, süresi, bedeli ve özel şartları müşterilere yazılı veya elektronik ortamda tam olarak açıklanmalıdır (III-35/B.1 m.16). Poliçe bilgisini yazılı isteyin.
Kendi borcum için kripto varlıklarıma haciz gelebilir mi?
Evet. Koruma platformun borçlarına karşıdır. Müşteri varlıklarına ilişkin haciz ve tedbir talepleri hizmet sağlayıcı tarafından yerine getirilir, elektronik haciz için İİK m.78 uygulanır ve el konulan varlıklar yetkili saklama kuruluşlarındaki cüzdanlarda muhafaza edilir (SPKn m.99/B/7).
Fiyat düşüşünden doğan zararım karşılanır mı?
Hayır. Piyasa riski hiçbir koruma mekanizmasının konusu değildir. Ayrılık kuralı varlığın size ait kalmasını sağlar; değer kaybının tazminini sağlamaz.
Platform para çekimini durdurduysa ilk ne yapmalıyım?
Bakiye ekranını, işlem geçmişini, cüzdan adreslerini ve dekontları hemen indirin; transfer talebinizi yazılı olarak iletip cevabı saklayın. Platform tüm kayıtları on yıl, ihtilaflı olanları ihtilaf bitene kadar saklamak zorundadır (III-35/B.1 m.40/4); bu kayıtların korunmasını da yazılı olarak isteyin.
📚 İlgili Rehberler
- Kripto Borsası Param İade Etmiyor / Hesabımı Kilitledi
- Kripto Hesabım Bloke Edildi: Para Çekemiyorum
- Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları ve SPK Lisansı
- SPK Listesindeki Kripto Borsası Lisanslı mı?
- İzinsiz Kripto Hizmeti ve Yurt Dışı Platform Riski
- Müşteri Varlıklarının Korunması ve Saklama
- Kripto Para ve Dijital Varlık Haczi
- SPK Hukuk Rehberi
Kripto platformu uyuşmazlığınızda süreleri kaçırmadan doğru adımı birlikte belirleyelim.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.


