İnternet siteniz, alt alan adlarınız, mobil uygulamanız veya Telegram, X, Instagram gibi bir platformdaki hesabınız SPK bülteninde “erişimin engellenmesi için gerekli hukuki işlemlerin yapılmasına karar verilmiştir” cümlesiyle yer aldıysa, karşınızda iki ayrı süreç vardır. Birincisi idaridir: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 7518 sayılı Kanun’la değişik 99/3 maddesi (izinsiz sermaye piyasası faaliyeti), 99/4 maddesi (Türkiye’de yerleşik kişilere yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırılması), 99/A maddesi (izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı) veya 101/3 maddesi (piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı incelemeleri) uyarınca içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine artık doğrudan Kurul karar verir ve karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilir. Bu kararın muhatabı sulh ceza hâkimliği değil, idare mahkemesidir. İkincisi cezaidir: aynı olgular çoğu zaman m.109/2 (iki yıldan beş yıla kadar hapis) veya kripto alanında m.109/A (üç yıldan beş yıla kadar hapis) kapsamında suç duyurusuna da konu olur. Bu yazı; erişim engelinin dört dayanağını, kararın nasıl uygulandığını, genel piyasa yorumu ile izinsiz yatırım danışmanlığı arasındaki sınırı, karara karşı Kurul’a başvuru ve yürütmenin durdurulması talepli iptal davasını, suç boyutunu, yanlışlıkla engellenen siteler için izlenecek yolu ve yapılmaması gerekenleri madde madde anlatır.
Bu yazının kaynakları. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.1, 34, 37, 39, 99, 99/A, 101, 107, 109, 109/A, 115 ve 128 (2 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler dâhil); 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; 5651 sayılı Kanun; SPK’nın izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerine ilişkin açıklamaları ve 2024-2026 bültenlerindeki erişim engeli kararları. Bülten örneklerinde yalnızca kararda yer alan alan adlarına ve kararın dayanağına değinilmiştir.
Siteniz veya hesabınız SPK kararıyla mı engellendi?
Kararın hangi fıkraya dayandığı, iptal davası için işleyen altmış günlük süre, yürütmenin durdurulması ve olası suç duyurusu birlikte değerlendirilmelidir. Bülten sayfasını, alan adı ve barındırma kayıtlarınızı WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsAppSPK Erişim Engeli Nedir? Dört Kanuni Dayanak
Sermaye Piyasası Kurulu’nun internet içeriklerine müdahale yetkisi tek bir hükme dayanmaz. Bülten kararında hangi fıkranın gösterildiği, hem kararın konusunu hem de ona karşı kurulacak savunmayı belirler. Kurul kararlarında bu fıkralara ayrıca Kanun’un 1. maddesindeki yatırımcıların hak ve yararlarının korunması amacı ile 128/1-(a) maddesindeki genel görev ve yetki hükmü de eklenir.
SPK’nın erişim engeli ve içerik çıkarma yetkisinin dayanakları
| Dayanak | Konusu | Tipik muhatap | Paralel ceza hükmü |
|---|---|---|---|
| SPKn m.99/3 | İzinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin internet aracılığıyla yürütüldüğünün tespiti | Sahte veya izinsiz aracı kurum siteleri, ücretli yatırım danışmanlığı kanalları, izinsiz portföy yönetimi teklif eden siteler | m.109/2 |
| SPKn m.99/4 | Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırılması | Yurt dışı forex ve CFD platformları, bunların Türkçe siteleri ve tanıtım sayfaları | m.109/2 |
| SPKn m.99/A/3 | Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı | Lisanssız kripto borsaları ve platformları | m.109/A |
| SPKn m.101/3 | m.104, m.106 ve m.107 kapsamındaki inceleme ve denetimlerde internet aracılığıyla yapılan yayınlar | Hisse yönlendirme ve pompalama içerikleri, yanıltıcı bilgi yayan hesaplar | m.107/2; idari yönden m.104 |
7518 sayılı Kanun öncesinde m.99’da Kurul’un başvurusu üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun erişimi engelleyeceği düzenlenmişti. Değişiklikle m.99/3 şu hâle geldi: izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin internet aracılığıyla yürütüldüğü tespit edildiğinde, internet aracılığıyla yapılan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine Kurul tarafından karar verilir ve karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilir. Aynı ifade m.99/4’e de işlendi; m.101’e eklenen üçüncü fıkra ise m.104, m.106 ve m.107 incelemeleri için aynı yetkiyi tanıdı. Kripto alanında m.99/A/1, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyetinde uygulanacak tedbirler için m.99’a atıf yapar ve yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetine ilişkin ayrı bir hüküm içerir.
Bu değişikliğin pratik anlamı şudur: karar artık bir yargı kararı değil, Kurul’un idari işlemidir. Karara karşı başvurulacak merci de buna göre belirlenir; 5651 sayılı Kanun kapsamındaki sulh ceza hâkimliği yolları bu karar için uygun yol değildir.
Karar Nasıl Uygulanır? Kurul, Erişim Sağlayıcıları Birliği ve Kapsam
Kurul kararı, 5651 sayılı Kanun kapsamında kurulan Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilir ve Birlik aracılığıyla Türkiye’deki erişim sağlayıcılarca uygulanır. Engelleme Türkiye’den erişimi etkiler; sitenin barındırıldığı ülkedeki yayını kendiliğinden sona erdirmez. Bültendeki kararlar genellikle alan adıyla sınırlı kalmaz: sitenin kayıt, işlem ve müşteri giriş sayfaları gibi alt alan adları ile “söz konusu internet siteleriyle ilgili sosyal medya hesapları ve uygulamalar” da karar kapsamına alınabilir. Örneğin 2026/59 sayılı Bülten’de bir alan adının register, trader ve customer alt adresleri ayrı ayrı sayılmıştır.
Kararın kapsamına girebilecek unsurlar
| Unsur | Açıklama | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Ana alan adı | Kararda açıkça sayılan internet adresi | Aynı alan adındaki meşru içerikler de etkilenir |
| Alt alan adları | Kayıt, işlem, müşteri paneli gibi adresler | Kararda tek tek sayılması, kapsamın sınırını da gösterir |
| Sosyal medya hesapları ve uygulamalar | Siteyle ilişkilendirilen hesaplar, kanallar ve mobil uygulamalar | İlişkinin somut olarak kurulup kurulmadığı tartışılabilir |
| İçerik çıkarma | Kanun, erişim engelinin yanında “içeriğin çıkarılması” seçeneğini de öngörür | Daha hafif tedbirin varlığı, ölçülülük tartışmasının dayanağıdır |
Erişim Sağlayıcıları Birliği kararın uygulayıcısıdır; kararın içeriği hakkında takdir yetkisi yoktur. Bu nedenle engelin kaldırılması için Birliğe yapılan başvurular sonuç vermez; muhatap Kurul ve idare mahkemesidir.
Bülten Uygulamasından Örnekler
Erişim engeli kararları neredeyse her yaptırım bülteninde yer alır. Aşağıdaki örnekler, dayanağın karar türüne göre nasıl değiştiğini gösterir.
2024-2026 bültenlerinden erişim engeli örnekleri
| Bülten veya tarih | Karar | Dayanak |
|---|---|---|
| 2024/56 (12.12.2024) | İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı yapan ve yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptıran sitelere erişim engeli | m.99/A/3 ve m.99/4 |
| Mayıs 2025 | Türkiye’de yerleşik kişilere yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırdığı belirlenen 27 internet sitesine erişim engeli | m.99/4 |
| Ağustos 2026 | İzinsiz kripto faaliyeti yürüten 12 site ile izinsiz sermaye piyasası faaliyeti yürüten 11 siteye erişim engeli; 5 sitenin içerik sağlayıcıları ve 4 kişi hakkında suç duyurusu | m.99/A/3, m.99/3; m.115 |
| 2026/59 (16.09.2026) | İki alan adı ve alt adresleri dâhil 5 internet adresine erişim engeli | m.1, m.128/1-(a), m.99/3 |
Ağustos 2026 örneği, erişim engeli ile suç duyurusunun aynı bültende birlikte verilebildiğini gösterir. Bu nedenle erişim engeli kararını yalnızca teknik bir sorun olarak görmek hatalıdır; aynı olgular ceza dosyasına da taşınabilir. 2026/59 sayılı Bülten’deki kararların bütünü SPK 2026/59 Bülteni analizi yazımızda incelenmiştir.
İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti Nedir?
m.99/3 kararının ve m.109/2 suçunun ortak kavramı “izinsiz sermaye piyasası faaliyeti”dir. Kanun’un 34. maddesine göre sermaye piyasası faaliyetleri; sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan yan hizmetlerden oluşur. m.37, yatırım hizmetleri ve faaliyetlerini sayar; başlıcaları sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi, emirlerin müşteri adına ve hesabına veya kendi adına ve müşteri hesabına gerçekleştirilmesi, sermaye piyasası araçlarının kendi hesabından alım ve satımı, portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı ve halka arzda yüklenimde bulunularak satışa aracılıktır. m.39 uyarınca bu hizmetlerin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak yürütülmesi Kurul iznine bağlıdır.
SPK’nın açıklamasına göre Kurul’dan izin alınmaksızın sermaye piyasası faaliyetinde bulunulduğunun tespiti hâlinde Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmaktadır. Kurul ayrıca Türkiye’de yerleşik yatırımcıların kaldıraçlı işlemlerinin yalnızca Kurulca yetkilendirilen kuruluşlar aracılığıyla yapılabileceğini, yetkilendirilen kuruluşlar dışındaki kişiler tarafından Türkiye’de yerleşik yatırımcılara yönelik kaldıraçlı işlem yaptırılmasının izinsiz sermaye piyasası faaliyeti suçunu oluşturduğunu duyurmuştur. Yetkili kuruluşların listeleri SPK’nın internet sitesinde aracı kurumlar, bankalar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları başlıkları altında yayımlanır. SPK listesinde yer almanın ne anlama geldiği SPK listesindeki kripto borsası lisanslı mı yazımızda anlatılmıştır.
Kimin Sitesi veya Hesabı Neden Engellenir? Tipik Profiller
Erişim engeli kararlarının muhatapları birbirinden çok farklıdır ve her profilin hukuki riski de farklıdır. Hesabınızın hangi profile girdiğini doğru belirlemek, savunmanın ilk adımıdır.
Muhatap profilleri ve hukuki risk
| Profil | Tipik olgu | Dayanak | Risk düzeyi |
|---|---|---|---|
| Sahte veya izinsiz aracı kurum sitesi | Hesap açtırma, para toplama, işlem ekranı sunma | m.99/3; m.109/2; paranın alınması hâlinde dolandırıcılık hükümleri | Çok yüksek |
| Yurt dışı kaldıraçlı işlem platformu ve Türkiye’deki tanıtıcıları | Türkçe site, Türkiye’deki kişilere yönelik reklam, referans bağlantısı ve komisyon | m.99/4; m.109/2 | Yüksek |
| İzinsiz kripto platformu | Türkiye’de yerleşik kişilere lisanssız alım-satım, saklama hizmeti | m.99/A/3; m.109/A | Yüksek |
| Ücretli “VIP” sinyal ve tavsiye kanalları | Üyelik ücreti karşılığında belirli hisse, fon veya kripto için al-sat önerisi | m.99/3 (izinsiz yatırım danışmanlığı); m.109/2 | Yüksek |
| Hisse yönlendirme ve pompalama grupları | Belirli bir payda koordineli alım çağrısı, yanıltıcı bilgi | m.101/3; m.107/2; m.104 | Yüksek |
| Genel piyasa yorumu yapan içerik üreticisi | Herkese açık, ücretsiz, genel ekonomi ve piyasa değerlendirmesi | Kural olarak izinsiz faaliyet değildir | Düşük; sınır aşılırsa artar |
| Yanlışlıkla etkilenen meşru site | Benzer alan adı, eski alan adı sahipliği, paylaşımlı sunucu, kararda sayılan hesapla karıştırılma | Kararın sebep unsurunda hata | Ceza riski yok; hızlı düzeltme gerekir |
Hisse yönlendirme içeriklerinin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi sosyal medyada al/tut paylaşımı suç mu yazımızda, suç sayılmayan ancak idari yaptırıma bağlanan davranışlar piyasa bozucu eylemler yazımızda ele alınmıştır.
Genel Yorum mu, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı?
Finans içeriği üreten kişiler için en kritik soru budur. Yatırım danışmanlığı m.37’de yatırım hizmeti olarak sayılır ve m.39 uyarınca düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak yürütülmesi izne bağlıdır. Genel bir piyasa yorumu ile kişiye özel yatırım danışmanlığı arasındaki sınır her zaman kolay çizilmez; değerlendirmede birden fazla gösterge birlikte dikkate alınır.
Genel yorum ile yatırım danışmanlığı arasındaki göstergeler
| Gösterge | Genel yoruma yakın | Danışmanlığa yakın |
|---|---|---|
| Hedef kitle | Herkese açık, belirsiz kitle | Belirli kişiler, kapalı ve ücretli grup |
| Karşılık | Ücret veya menfaat yok | Üyelik ücreti, komisyon, prim, referans geliri |
| İçerik | Genel ekonomik ve piyasa değerlendirmesi | Belirli bir araç için “şimdi al”, “şu fiyattan sat” önerisi |
| Kişiselleştirme | Kişinin durumuna göre uyarlanmamış | Takipçinin portföyüne veya bütçesine göre öneri |
| Süreklilik | Ara sıra paylaşım | Düzenli, sistematik sinyal akışı |
| Emir ve hesapla bağlantı | Yok | Hesap yönetme, işlem yapma veya belirli platforma yönlendirme |
Yurt dışı platformlara ilişkin referans bağlantıları ve komisyon gelirleri ayrıca dikkat gerektirir: Türkiye’deki yatırımcılara yönelik tanıtım yapan, yönlendiren veya aracılık eden kişiler bakımından izinsiz faaliyet riski doğabilir; bu konu yurt dışı yatırım ve forex hesapları yazımızda ele alınmıştır. Sosyal medyadaki tavsiyelerin yatırımcı tarafı ise sosyal medya tavsiyesiyle yatırım yazımızda anlatılmıştır.
Yurt Dışındaki Platformlar: “Türkiye’ye Yönelik Faaliyet” Nasıl Değerlendirilir?
m.99/4 ve m.99/A bakımından belirleyici unsur, faaliyetin Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olmasıdır. Yabancı bir ülkede lisanslı olmak, Türkiye’ye yönelik faaliyet için Kurul izninin yerini tutmaz; SPK da Türkiye’de yerleşik yatırımcılara yönelik kaldıraçlı işlemlerin yalnızca Kurulca yetkilendirilen kuruluşlar aracılığıyla yapılabileceğini açıklamıştır. Buna karşılık bir platformun yalnızca Türkiye’den erişilebilir olması, tek başına Türkiye’ye yönelik faaliyet anlamına gelmeyebilir. Bu ayrım hem erişim engeli kararına karşı davada hem de olası ceza dosyasında savunmanın merkezindedir.
Türkiye’ye yönelik faaliyet değerlendirmesinde öne çıkan olgular
| Olgu | Türkiye’ye yönelik faaliyete işaret edebilir | Savunmada ortaya konabilecek |
|---|---|---|
| Dil ve içerik | Türkçe arayüz, Türkiye’ye özgü kampanyalar | Türkçenin yalnızca çok dilli bir sitenin dillerinden biri olması; Türkiye’ye özel içerik bulunmaması |
| Ödeme kanalları | TL ile yatırma, Türkiye’deki banka hesapları veya ödeme kuruluşları | Türkiye’deki ödeme kanallarının kullanılmaması |
| Tanıtım ve reklam | Türkiye’deki sosyal medya reklamları, Türk içerik üreticileriyle iş birlikleri, referans programları | Türkiye’yi hedefleyen reklam bulunmaması; referans programlarından Türkiye’nin çıkarılması |
| Müşteri kabulü | Türkiye’de yerleşik kişilerin hesap açabilmesi | Türkiye’de yerleşik kişilerin müşteri kabul sürecinde reddedilmesi |
| Yerel temsil | Türkiye’de ofis, çağrı merkezi, temsilci veya “tanıtıcı broker” | Türkiye’de herhangi bir temsil ve iş ilişkisi bulunmaması |
Türkiye’de bu platformlar adına tanıtım yapan, müşteri yönlendiren veya para transferine aracılık eden kişilerin durumu ayrıca değerlendirilmelidir; platform yurt dışında olsa bile Türkiye’deki aracılık faaliyeti m.109/2 kapsamında ele alınabilir.
Karar Öncesi: SPK’dan Bilgi ve Belge Talebi Geldiyse
Erişim engeli kararından önce Kurul, çoğu zaman site sahiplerine, alan adı kayıt kuruluşlarına, ödeme kuruluşlarına veya platformlara bilgi ve belge talebi yöneltir. Bu aşama, sonucun belirlendiği aşamadır ve iki yönlü bir risk taşır. SPKn m.111/1, Kurul’un istediği bilgi, belge ve kayıtları hiç veya istenen şekliyle vermeyenleri bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır; talebi cevapsız bırakmak ayrı bir suç riski doğurur. Öte yandan kişinin kendisini suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamayacağı (Anayasa m.38/5) da gözetilmelidir. Bu nedenle cevap; talep edilen belgelerle sınırlı, olgusal, belgeye dayalı ve faaliyetin niteliğine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermeyecek biçimde, müdafi ile birlikte hazırlanmalıdır. Faaliyetin genel yorum niteliğinde olduğu veya Türkiye’ye yönelik olmadığı yönündeki belgeler, bu aşamada sunulduğunda kararın hiç verilmemesini sağlayabilir.
Erişim Engeli Kararına Karşı Hukuki Yollar
Kurul’un erişim engeli veya içerik çıkarma kararı bir idari işlemdir ve Anayasa m.125/1 uyarınca buna karşı yargı yolu açıktır. İfade özgürlüğünü (Anayasa m.26) doğrudan etkileyen bu tür bir kararda, hem kararın dayanağı olan olguların varlığı hem de seçilen tedbirin ölçülülüğü denetime tabidir.
Kurul’a başvuru: İYUK m.11
2577 sayılı Kanun m.11/1’e göre ilgililer, idari dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış olan dava süresini durdurur ve altmış gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Erişim engelinde Kurul’a başvuru özellikle şu durumlarda anlamlıdır: kararda sayılan adres veya hesapla ilginizin bulunmaması, faaliyetin sona erdirilmiş ve içeriğin kaldırılmış olması, kararın kapsamının gereğinden geniş tutulması veya erişim engeli yerine içeriğin çıkarılmasının yeterli olması.
İptal davası: süre, yetki ve unsurlar
İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından biriyle hukuka aykırılığı nedeniyle açılır (İYUK m.2/1-a). Dava süresi idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1) ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Erişim engeli kararları çoğu zaman muhataba ayrıca tebliğ edilmeden bültende yayımlandığından, güvenli yol süreyi bülten tarihinden hesaplamaktır. Yetkili mahkeme, İYUK m.32/1’deki genel kural uyarınca kararı veren idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir; Kurul’un merkezi Ankara’dadır. İlk derece kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna gidilebilir (İYUK m.45/1).
Erişim engeli kararında tartışılabilecek hukuka aykırılıklar
| Unsur | Tartışılabilecek konu | Dayanak |
|---|---|---|
| Sebep | İçeriğin izinsiz sermaye piyasası faaliyeti niteliğinde olmaması; genel yorumun yatırım danışmanlığı sayılması; Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetin bulunmaması | SPKn m.37, m.39, m.99/3, m.99/4 |
| Kişi bakımından sebep | Kararda sayılan adres veya hesabın başvurucuyla ilgisinin bulunmaması; eski alan adı sahipliği; benzer isim | Alan adı ve barındırma kayıtları |
| Konu ve ölçülülük | Kanunun “içeriğin çıkarılması” seçeneğini öngörmesine rağmen sitenin veya hesabın tümüne erişimin engellenmesi; meşru içeriklerin de etkilenmesi | SPKn m.99/3 “içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine”; Anayasa m.13, m.26 |
| Şekil | Kararda hangi içeriğin hangi faaliyeti oluşturduğunun gösterilmemesi; gerekçenin denetime elverişli olmaması | Anayasa m.125; İYUK m.2 |
| Yetki | Dayanak gösterilen fıkranın olayla uyuşmaması (örneğin kripto dışı içerik için m.99/A) | Kararda gösterilen fıkra |
Yürütmenin durdurulması
Dava açılması kararın yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Telafisi güç veya imkânsız zarar ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması birlikte gösterilirse mahkeme yürütmeyi durdurabilir (İYUK m.27/2; Anayasa m.125/5). Erişim engelinde telafisi güç zarar genellikle somut olarak gösterilebilir: ticari faaliyetin durması, müşteri ilişkilerinin kopması, itibar kaybı ve ifade özgürlüğünün kullanılamaması. Yürütmenin durdurulması talebi hakkındaki karara tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (İYUK m.27/7); aynı sebeplere dayanarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez. Yürütmenin durdurulması kararı verilirse idare, kararın gereğini gecikmeksizin ve tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1). SPK kararlarına karşı iptal davasının genel çerçevesi SPK kararlarına karşı iptal davası ve yürütmeyi durdurma yazılarımızda anlatılmıştır.
Suç Boyutu: m.109/2, m.109/A ve m.107/2
Erişim engeli kararı ile suç duyurusu birbirinden bağımsızdır, ancak çoğu zaman aynı olgulara dayanır. Sermaye piyasası suçlarında soruşturma Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır (m.115/1); Kurul erişim engeli kararını verdiği bültende veya sonraki bir bültende bu başvuruyu da yapabilir.
İnternet üzerinden yürütülen faaliyetlerde gündeme gelen suçlar
| Fiil | Madde | Yaptırım |
|---|---|---|
| İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti (izinsiz aracılık, portföy yönetimi, yatırım danışmanlığı, Türkiye’de yerleşik kişilere kaldıraçlı işlem yaptırma) | SPKn m.109/2 | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası |
| Onaylı izahname veya ihraç belgesi olmadan halka arz veya satış | SPKn m.109/1 | Aynı ceza; m.109/2 suçunun icrası kapsamında birlikte işlenirse yalnız m.109/2’den ceza verilir ve ceza yarı oranında artırılır |
| İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı | SPKn m.109/A | Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası |
| Fiyatları veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi yayma ve menfaat sağlama | SPKn m.107/2 | Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası |
| Sahte aracı kurum görüntüsüyle para toplama | TCK m.158/1-f (bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması) | Nitelikli dolandırıcılık hükümleri |
Suç duyurusu kararı çıkarsa izlenecek yol, şüpheli hakları, ifade hazırlığı ve savunma SPK hakkımda suç duyurusunda bulundu rehberimizde; kripto alanındaki suç tipi izinsiz kripto platformu işletmenin cezası yazımızda anlatılmıştır.
Engellenen Siteyi Yeni Adreste Açmak: Yapılmaması Gereken
Erişim engelinden sonra en sık yapılan hata, aynı içeriği yeni bir alan adında veya yeni bir sosyal medya hesabında sürdürmektir. Bu davranış hukuken üç sonuç doğurur. Birincisi, izinsiz faaliyet devam ettiği için m.109/2 veya m.109/A kapsamındaki fiil de devam eder ve kast unsurunun ispatı kolaylaşır; engel kararından haberdar olan kişinin faaliyeti sürdürmesi, savunmada “izin gerektiğini bilmiyordum” argümanını ortadan kaldırır. İkincisi, Kurul yeni adresler hakkında da karar verir; bültenlerde alt alan adlarının ve ilişkili hesapların tek tek sayılması bu nedenledir. Üçüncüsü, iptal davasında ve yürütmenin durdurulması talebinde iyi niyet ve ölçülülük argümanları zayıflar. Faaliyetin hukuka uygun olduğu düşünülüyorsa doğru yol, yeni adres açmak değil, kararın iptalini ve yürütmesinin durdurulmasını istemektir.
Yatırımcılara Karşı Sorumluluk ve Paraların İadesi
Erişim engeli, site sahibinin yatırımcılara karşı sorumluluğunu sona erdirmez; aksine sorumluluğun tartışılacağı dönemi başlatır. SPKn m.99 uyarınca Kurul, izinsiz sermaye piyasası faaliyet ve işlemlerinin doğurduğu sonuçların iptali ile nakit veya sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için, tespit tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde dava açmaya yetkilidir; her türlü hukuki ve cezai sorumluluk saklıdır. Yatırımcılar ayrıca kendi adlarına haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak dava açabilir.
Faaliyeti sona erdiren bir site sahibi için doğru adım, müşteri kayıtlarını korumak, müşteri fonlarını belgeli biçimde iade etmek ve bu süreci yazılı olarak kayıt altına almaktır. Kayıtların silinmesi, hem ceza dosyasında delil karartma şüphesi doğurur hem de iade sürecini ispat edilemez kılar. Ücretli üyelik kanallarında tahsil edilen ücretler bakımından da iade talepleri gündeme gelebilir.
Engellenen siteye para yatırmış kişilerin izleyeceği yollar, CMK m.128/A kapsamında hesabın askıya alınması, SPK’ya ihbar ve iade talepleri para yatırdığım site SPK tarafından engellendi rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.
Yanlışlıkla Engellenen Siteler ve Hesaplar
Erişim engeli kararlarının bir kısmı, kararla ilgisi olmayan kişileri de etkileyebilir. Bu durumda ceza riski yoktur, ancak ticari zarar hızla büyür; bu yüzden hızlı ve belgeli bir başvuru gerekir.
Yanlışlıkla etkilenme türleri ve ispat araçları
| Durum | İspat aracı | İzlenecek yol |
|---|---|---|
| Benzer alan adı veya marka | Alan adı kayıt bilgileri, marka tescili, faaliyet belgesi | Kurul’a başvuru; gerekirse yürütmenin durdurulması talepli dava |
| Eski alan adı sahipliği (alan adının daha önce başkasınca kullanılması) | Alan adı devir ve kayıt geçmişi, içerik arşivi | Kurul’a başvuru; kararın tarihine göre kayıt geçmişinin sunulması |
| Paylaşımlı sunucu veya aynı IP adresi | Barındırma sağlayıcısından alınan yazı | Kurul’a ve barındırma sağlayıcısına başvuru; kararın kapsamının alan adıyla sınırlanması talebi |
| Kararda sayılan hesapla karıştırılma | Hesap geçmişi, kimlik doğrulama, platform yazışmaları | Kurul’a başvuru; platforma başvuru |
| Meşru bir alt sayfanın ana alan adıyla birlikte engellenmesi | İçeriklerin niteliğini gösteren arşiv | Ölçülülük gerekçesiyle kapsamın daraltılması talebi |
Bu başvurularda muhatap Kurul’dur; Erişim Sağlayıcıları Birliği ve erişim sağlayıcılar kararı değiştiremez. Başvurunun reddi veya cevapsız kalması hâlinde iptal davası yolu açıktır. Adınızın veya markanızın haberlerde bu karar nedeniyle yer alması durumunda izlenecek itibar yolları SPK bülteninde adım yayımlandı yazımızda anlatılmıştır.
İlk 30 Gün Planı
Erişim engeli kararından sonraki öncelikler
| Zaman | Yapılacak iş | Neden |
|---|---|---|
| 1. gün | Bülten sayfasının kaydedilmesi; kararda sayılan adres ve hesapların, dayanak fıkranın ve bülten tarihinin tespiti | Dava süresinin başlangıcı; kararın kapsamı |
| İlk 3 gün | İçeriklerin, kullanıcı ve müşteri kayıtlarının, ödeme hareketlerinin güvenli biçimde arşivlenmesi; hiçbir kaydın silinmemesi | İptal davası ve olası ceza dosyası için delil; delil karartma şüphesinden kaçınma |
| İlk hafta | Faaliyetin niteliğinin hukuki değerlendirmesi: izinsiz faaliyet mi, genel yorum mu, yanlış eşleştirme mi? | Strateji: Kurul’a başvuru mu, dava mı, faaliyetin durdurulup iade süreci mi? |
| İlk hafta | Yeni adres veya hesap açılmaması; ücretli üyelik ve ödeme kanallarının durdurulması | Fiilin devamı ve kastın ispatı riski |
| İlk 30 gün | Kurul’a gerekçeli başvuru veya doğrudan yürütmenin durdurulması talepli iptal davası hazırlığı | İYUK m.11, m.27 |
| 60 gün içinde | İptal davasının açılması | İYUK m.7/1 |
| Suç duyurusu varsa | Savcılık dosyasının takibi; ifade hazırlığı; idari dava ile ceza dosyası arasında tutarlı savunma | SPKn m.115; CMK m.147 vd. |
Sık Yapılan Hatalar
Erişim engeli sonrasında görülen hatalar ve doğru yaklaşım
| Hata | Neden sorun yaratır? | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Sulh ceza hâkimliğine veya Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne itiraz etmek | Karar Kurul’un idari işlemidir; bu merciler kararı kaldıramaz | Kurul’a başvuru ve idare mahkemesinde iptal davası |
| Aynı içeriği yeni alan adında sürdürmek | Fiilin devamı, kastın ispatı, yeni kararlar ve iyi niyet argümanının kaybı | Faaliyeti durdurup hukuki yolları kullanmak |
| Kullanıcıları VPN veya ayna adreslere yönlendirmek | Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetin sürdüğünü gösterir | Türkiye’ye yönelik faaliyeti tamamen sona erdirmek |
| Kayıtları ve içerikleri silmek | Delil karartma şüphesi; iade sürecinin ispat edilememesi; davada kendi delilinizi kaybetmek | Arşivleyip erişime kapatmak |
| Dava süresini bülten tarihinden hesaplamamak | Tebliğ yapılmadığı düşüncesiyle süre kaçırılabilir | Altmış günü bülten tarihinden hesaplamak |
| İptal davasında faaliyetin niteliğine ilişkin geniş kabuller yapmak | Beyanlar ceza dosyasında aleyhe kullanılabilir | Ceza riskini gözeten, olgusal ve belgeye dayalı dilekçe |
| Referans ve komisyon gelirlerini “reklam geliri” diye önemsiz saymak | Yönlendirme ve aracılık iddiasının temel delili olabilir | Gelir ilişkilerinin hukuki değerlendirmesini yaptırmak |
SPK bülteni kararlarının tamamı ve süre haritası için SPK Bülteni Kararları Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
SPK hangi durumlarda bir siteye erişim engeli getirir?
SPKn m.99/3 uyarınca izinsiz sermaye piyasası faaliyetinin internet aracılığıyla yürütüldüğü tespit edildiğinde; m.99/4 uyarınca Türkiye’de yerleşik kişilere yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırıldığında; m.99/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığında; m.101/3 uyarınca piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı incelemelerinde internet yayınları bakımından.
SPK erişim engeli kararını kim verir, kim uygular?
7518 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine doğrudan Kurul karar verir; karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilir ve Türkiye’deki erişim sağlayıcılarca uygulanır. Birlik kararın uygulayıcısıdır, kararı kaldırma yetkisi yoktur.
SPK erişim engeline sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilebilir mi?
Hayır. Karar Kurul’un idari işlemidir. Karşı yol, İYUK m.11 uyarınca Kurul’a başvuru ve idare mahkemesinde altmış gün içinde açılacak iptal davasıdır (İYUK m.7). Davada yürütmenin durdurulması da istenmelidir (İYUK m.27).
Erişim engeline karşı dava süresi ne zaman başlar?
İYUK m.7’ye göre süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Erişim engeli kararları çoğu zaman ayrıca tebliğ edilmeden bültende yayımlandığından, güvenli yol altmış günlük süreyi bülten tarihinden hesaplamaktır.
Sosyal medya hesabım da SPK kararıyla engellenebilir mi?
Evet. Bülten kararlarında internet sitelerinin yanında bu sitelerle ilgili sosyal medya hesapları ve uygulamalara erişimin engellenmesine de karar verilmektedir. m.101/3 ise piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı incelemelerinde internet yayınları için ayrıca içerik çıkarma ve erişim engeli yetkisi tanır.
Borsa yorumu yapmak izinsiz yatırım danışmanlığı sayılır mı?
Herkese açık, ücretsiz ve kişiye özel olmayan genel piyasa yorumu kural olarak yatırım danışmanlığı değildir. Ancak belirli kişilere, kapalı ve ücretli gruplarda, düzenli olarak belirli araçlar için al-sat önerisi verilmesi SPKn m.37 ve m.39 kapsamında izne tabi yatırım danışmanlığı olarak değerlendirilebilir; izinsiz faaliyet m.109/2 uyarınca suçtur.
SPK erişim engeli getirdiyse hakkımda suç duyurusu da yapılır mı?
Yapılabilir. Erişim engeli ile suç duyurusu bağımsız kararlardır, ancak çoğu zaman aynı olgulara dayanır ve aynı bültende birlikte verilebilir. İzinsiz faaliyet m.109/2 uyarınca iki yıldan beş yıla, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı m.109/A uyarınca üç yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir; soruşturma Kurul’un başvurusuna bağlıdır (m.115).
Engellenen sitemi başka bir alan adında açabilir miyim?
Açmamalısınız. Faaliyet izinsizse fiil devam eder, karar sonrası devam eden faaliyet kastın ispatını kolaylaştırır, Kurul yeni adresler hakkında da karar verir ve iptal davasındaki iyi niyet ile ölçülülük argümanları zayıflar. Faaliyetin hukuka uygun olduğu düşünülüyorsa doğru yol kararın iptalini ve yürütmesinin durdurulmasını istemektir.
Sitem yanlışlıkla engellendi, ne yapmalıyım?
Alan adı kayıt geçmişi, barındırma sağlayıcısı yazısı, marka tescili ve içerik arşivi gibi belgelerle derhâl Kurul’a başvurun; ret veya cevapsızlık hâlinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açın. Erişim Sağlayıcıları Birliği ve erişim sağlayıcılar kararı değiştiremez.
İptal davasında hangi hukuka aykırılıklar ileri sürülebilir?
İçeriğin izinsiz faaliyet niteliğinde olmaması (sebep), kararda sayılan adres veya hesabın başvurucuyla ilgisinin bulunmaması, Kanun içerik çıkarma seçeneğini öngörmesine rağmen sitenin tümüne erişimin engellenmesi (ölçülülük; Anayasa m.13, m.26), kararın gerekçesinin denetime elverişli olmaması ve dayanak fıkranın olayla uyuşmaması.
Yatırımcılara olan sorumluluğum erişim engeliyle sona erer mi?
Hayır. SPKn m.99 uyarınca Kurul, izinsiz faaliyetlerin sonuçlarının iptali ve paranın hak sahiplerine iadesi için tespit tarihinden itibaren bir yıl, her hâlde fiilden itibaren beş yıl içinde dava açabilir; hukuki ve cezai sorumluluk saklıdır. Yatırımcılar da kendi adlarına dava açabilir. Kayıtların korunması ve iadelerin belgelenmesi önemlidir.
Yurt dışında lisanslı bir platform da SPK kararıyla engellenebilir mi?
Evet. SPK, Türkiye’de yerleşik yatırımcıların kaldıraçlı işlemlerinin yalnızca Kurulca yetkilendirilen kuruluşlar aracılığıyla yapılabileceğini ve yetkisiz kişilerce Türkiye’de yerleşik yatırımcılara yönelik kaldıraçlı işlem yaptırılmasının izinsiz faaliyet suçu oluşturduğunu açıklamıştır. Yabancı lisans, Türkiye’ye yönelik faaliyet için Kurul izninin yerini tutmaz.
Erişim engeli kararına karşı yolu birlikte belirleyelim
Kararın dayanağı, faaliyetin niteliği, Kurul’a başvuru, yürütmenin durdurulması talepli iptal davası ve olası suç duyurusu için ilk değerlendirmeyi yapalım. Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Kararın kapsamını, işleyen süreleri ve ceza riskini birlikte belirleyelim.
İletişime GeçinBu içerik Sermaye Piyasası Hukuku alanındadır.
SPK Hukuk Rehberi · SPK Bülten Analizi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları