Sabah e-ticaret sitenize girmek istediğinizde “bu siteye erişim engellenmiştir” uyarısıyla karşılaşıyor ya da Instagram hesabınızın Türkiye’den görüntülenemediğini öğreniyorsanız, ilk yapmanız gereken şey paniğe kapılıp içerikleri silmek değil, kararın hangi kanuna dayandığını bulmaktır. Sağlık ürünlerinde erişim engeli tek bir hükümden doğmaz: tıbbi cihaz, kozmetik ve biyosidal ürünlerde 7223 sayılı Kanunun 17. maddesi, ilaçların internetten tanıtımı ve satışında 1262 sayılı Kanunun 18. maddesi, genel sağlığın korunması gerekçesiyle ise 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi uygulanabilir. Her birinin karar mercii, önceden savunma hakkı, kanun yolu ve süresi farklıdır. Sağlık Bakanlığının açıkladığı verilere göre yalnızca 2025 yılında ilaç satışı veya tanıtımı nedeniyle 1.418 siteye erişim engeli getirilmiş, aldatıcı sağlık beyanı nedeniyle 3.407 site kapatılmıştır. Bu rehber, TİTCK alanındaki erişim engeli kararlarının dayanaklarını ve bu kararlara karşı izlenecek yolları kanun ve mevzuat odaklı olarak açıklar.
Siteniz veya hesabınız engellendi mi? Dava süresi işlemeye başlamış olabilir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Üç ayrı dayanak, üç ayrı yol
- Tıbbi cihaz, kozmetik ve biyosidalde: 7223 m. 17/2
- İlaçta: 1262 m. 18 ve “derhâl” erişim engeli
- Genel sağlık gerekçesiyle: 5651 m. 8/A
- Karar nasıl uygulanır? BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği ve URL
- Ürün grubuna göre dört senaryo
- Erişim engeliyle birlikte gelebilecek diğer sonuçlar
- Engel fark edildiğinde ilk 72 saat
- İtiraz yolları ve süreler
- Dilekçede ileri sürülecek hususlar
- İçeriği kaldırdım, engel kalkar mı?
- Sosyal medya hesabı ve pazaryeri mağazası
- Yapılmaması gerekenler
- Son aşama: Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru
- Sıkça sorulan sorular
Üç Ayrı Dayanak, Üç Ayrı Yol
TİTCK alanındaki erişim engeli kararları, ürünün niteliğine ve kararın gerekçesine göre farklı kanunlara dayanır. Hangi hükmün uygulandığı; kararı kimin verdiğini, karardan önce savunma alınıp alınmadığını, hangi mahkemeye ve kaç gün içinde gidileceğini belirler.
| Soru | 7223 s.K. m. 17/2 | 1262 s.K. m. 18 | 5651 s.K. m. 8/A |
|---|---|---|---|
| Hangi ürün / gerekçe? | Uygun olmayan ürünün internetten satışı (tıbbi cihaz, kozmetik, biyosidal vb.) | İlacın internet üzerinden tanıtımı veya satışı | Genel sağlığın korunması (Kanunda sayılan diğer sebeplerle birlikte) |
| Kim karar verir? | Yetkili kuruluş (TİTCK) | Bakanlık (uygulamada Kurum) | Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlığın talebi üzerine Başkan; ayrıca hâkim |
| Önce ne olur? | İçeriğin çıkarılması aracı hizmet sağlayıcıya bildirilir; 24 saat içinde çıkarılmazsa engel | Bekletici aşama yok; “derhâl” engel | Başkan kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim 48 saatte karar verir |
| Karar nereye bildirilir? | Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu | Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu | Kanundaki uygulama mekanizması |
| Kanun yolu | İdari yargı (7223 m. 22/2; İYUK m. 7) | İdari yargı (İYUK m. 2, m. 7) | Hâkim kararına CMK hükümlerine göre itiraz |
| Süre | 60 gün | 60 gün | İki hafta (CMK m. 268, 7499 s.K. sonrası) |
Bu üç yolun yanında, içerik bir ticari reklam niteliği taşıyorsa Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu da 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında karar verebilir; internet içeriklerinde içeriğin çıkarılması bildirilir ve yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa erişim engellenebilir (6502 m. 77/12). Reklam Kurulu kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açma süresi altmış değil otuz gündür (6502 m. 78/2). Ayrıntılar için yanıltıcı reklam ve Reklam Kurulu rehberimize bakabilirsiniz.
Tıbbi Cihaz, Kozmetik ve Biyosidalde: 7223 s.K. m. 17/2
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrasına göre, uygun olmayan bir ürünün internet üzerinden satışında yetkili kuruluş, içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirir. İçerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa yetkili kuruluş erişimin engellenmesine karar verir ve kararı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirir. İnternet sitesi doğrudan iktisadi işletmeciye aitse aynı uygulama yapılır. Fıkranın kurduğu sistem iki basamaklıdır: önce içerik çıkarma, ancak bu gerçekleşmezse erişim engeli.
| Unsur | Kural | Savunmadaki önemi |
|---|---|---|
| Konu | Uygun olmayan ürünün internet üzerinden satışı | Ürünün uygun olduğu ispatlanırsa işlemin sebebi kalmaz |
| Muhatap | Aracı hizmet sağlayıcı; site işletmeciye aitse işletmeci | Bildirimin kime ve ne zaman yapıldığı sorgulanır |
| Süre | Bildirimden itibaren 24 saat | İçeriğin süresinde kaldırıldığını gösteren kayıt belirleyicidir |
| Sonuç | Erişimin engellenmesi ve kararın BTK’ya bildirimi | Önce daha hafif tedbirin (içerik çıkarma) işletilip işletilmediği ölçülülük yönünden önemlidir |
| Ceza | 17/2 yükümlülüğüne aykırılık: 2026’da 173.801 – 1.738.022 TL (m. 20/5) | Platform ve site işletmecisi için ayrı ceza riski |
Erişim engeli, 7223 sayılı Kanun sisteminde ürün güvenliği önlemlerinden biridir. Kanunun 16. maddesinin beşinci fıkrası, ürünün ciddi risk taşıdığı hâller dışında önlemlere ilişkin nihai karardan önce iktisadi işletmeciye on iş gününden az olmamak üzere savunma süresi verilmesini öngörür. Satıcıya hiç başvurulmadan doğrudan tüm siteye erişim engeli getirilmişse, ciddi risk nitelemesinin bir risk değerlendirmesine dayanıp dayanmadığı ve savunma hakkının tanınıp tanınmadığı iptal davasında ilk sorgulanacak konulardır. Savunma aşaması için TİTCK savunma istem yazısı rehberimize bakabilirsiniz.
Kozmetikte bu yol özellikle bildirimsiz veya etiketi uygun olmayan ürünlerin pazaryeri ve sosyal medya satışlarında işletilir. Satıcı tipine göre yükümlülükler için internette kozmetik satmak rehberimize, tıbbi cihazlarda satış kanalı sınırları için tıbbi cihaz satış merkezleri rehberimize bakabilirsiniz.
İlaçta: 1262 s.K. m. 18 ve “Derhâl” Erişim Engeli
İlaçlarda rejim çok daha serttir. 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 18. maddesi, ilaçların internet üzerinden tanıtımı veya satışı hâlinde Bakanlık tarafından derhâl erişimin engellenmesine karar verileceğini ve kararın uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirileceğini düzenler. Hüküm; önce uyarı yapılmasını, süre verilmesini veya içeriğin kaldırılmasının beklenmesini öngörmez. Satış kadar tanıtım da yeterlidir; yani ürünün sipariş alınmadan yalnızca tanıtılması da engelin sebebi olabilir.
Uygulamada internet üzerinden ilaç satışı ve tanıtımına ilişkin başvuruların incelenmesi ve erişim engeli kararının alınması Kurumun sorumluluğundadır. Bu yolda savunmanın odak noktası, ürünün gerçekten ilaç olup olmadığıdır. Kozmetik, takviye edici gıda veya tıbbi cihaz olan bir ürün “ilaç” sayılarak engellenmişse, işlemin sebep unsuru sakattır. Ürünün ilaç benzeri iddialarla tanıtılması ise ayrı bir sorundur ve sağlık beyanı mevzuatı yönünden değerlendirilir; ayrıntılar sağlık beyanı denetimi rehberimizde yer almaktadır.
Genel Sağlık Gerekçesiyle: 5651 s.K. m. 8/A
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 8/A maddesi, hayatın korunması, can ve mal güvenliğinin sağlanması, millî güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden birine dayanarak, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığının veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından erişimin engellenmesine karar verilebilmesini öngörür. Başkanın kararı yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir.
Bu yol, TİTCK’nin kendi ürün kanunlarından değil, genel internet mevzuatından doğar ve Sağlık Bakanlığının talebiyle işletilebilir. Karar sulh ceza hâkiminin onayından geçtiği için kanun yolu da farklıdır: hâkim kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilir. 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra itiraz süresi iki haftadır. Ayrıca 5651 sayılı Kanunda 7590 sayılı Kanunla yapılan ve 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle, Kanundaki “Başkan” ve “Başkanlık” ifadelerinin karşılığı Siber Güvenlik Başkanlığı olarak değiştirilmiştir; başvuru ve yazışma muhatabı güncel duyurulardan teyit edilmelidir.
Bunlardan ayrı olarak, bir yayının 5651 sayılı Kanunun 8. maddesinde sayılan katalog suçları (örneğin uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma veya sağlık için tehlikeli madde temini) oluşturduğu hususunda yeterli şüphe varsa, ceza soruşturması kapsamında hâkim, kovuşturmada mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı erişim engeline karar verebilir. Bu kararlar da Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraza tabidir. 5651 sayılı Kanundaki yolların güncel durumu için internette içerik kaldırma ve erişim engelleme rehberimize bakabilirsiniz.
Karar Nasıl Uygulanır? BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği ve URL
7223 ve 1262 sayılı Kanunlar, erişim engeli kararının uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirileceğini düzenler. Uygulamada kararlar, 5651 sayılı Kanun kapsamında kurulan Erişim Sağlayıcıları Birliği aracılığıyla Türkiye’deki erişim sağlayıcılarca uygulanır; Sağlık Bakanlığı da 2025 açıklamasında aldatıcı sağlık beyanı içeren siteleri Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirerek kapattırdığını belirtmiştir. Engel Türkiye’den erişimi etkiler; sitenin barındırıldığı ülkedeki yayını kendiliğinden sona erdirmez.
| Konu | Kural | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Kapsam | 5651 m. 8 kararlarında kural olarak URL bazında; teknik olarak mümkün değilse veya ihlal önlenemiyorsa sitenin tümüne (m. 8/17) | Tek bir ürün sayfası için tüm siteye engel ölçülülük yönünden tartışılır |
| Alt alan adları | Kararda ayrıca sayılabilir | Kararın hangi adresleri kapsadığı tek tek kontrol edilmelidir |
| Sosyal medya hesabı | Hesap veya gönderi adresine (URL) yönelik engel | Hesabın tamamı mı, belirli gönderiler mi? |
| Pazaryeri mağazası | Mağaza veya ilan adresine yönelik engel; platforma bildirim | Satıcı ilanı nedeniyle tüm platformun engellenmesi ölçülülük sorunudur |
| Uygulama süresi | 5651 m. 8 kararlarında derhâl, en geç dört saat | Engelin başladığı anın kaydı tutulmalıdır |
Ürün Grubuna Göre Dört Senaryo
Aşağıdaki varsayımsal örnekler, aynı “site kapatıldı” şikâyetinin ürün türüne göre nasıl farklı hukuki rejimlere bağlandığını gösterir.
1. E-ticaret sitesinde “ilaç gibi” tanıtılan zayıflama ürünü
Takviye edici gıda olarak satılan bir ürün, sayfada hastalık tedavi ettiği iddiasıyla tanıtılıyor ve site erişime kapatılıyor. Kararın 1262 sayılı Kanunun 18. maddesine dayandırılması hâlinde ürünün ilaç olup olmadığı ilk tartışma konusudur; ürün ilaç değilse işlemin sebebi tartışmalı hâle gelir. Ancak tanıtımdaki tedavi iddiası sağlık beyanı mevzuatı yönünden ayrı bir sorun olarak kalır. Bu dosyada savunmanın iki ayağı birlikte kurulmalıdır: ürünün statüsü ve tanıtım dilinin düzeltilmesi.
2. Pazaryerinde bildirimsiz kozmetik
Pazaryerinde satılan bir kozmetik ürünün bildiriminin bulunmadığı tespit ediliyor; Kurum içeriğin çıkarılmasını platforma bildiriyor. Platform ilanı 24 saat içinde kaldırırsa erişim engeline gerek kalmaz; kaldırmazsa 7223 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca engel gündeme gelir. Satıcı için asıl risk, bildirim eksikliği nedeniyle 5324 sayılı Kanuna dayanan idari para cezasıdır.
3. Sosyal medyada tıbbi cihaz satışı
Bir sosyal medya hesabı üzerinden kontakt lens, test kiti veya benzeri tıbbi cihazlar satılıyor. Satışın yetki belgeli bir satış merkezi üzerinden yapılıp yapılmadığı, 7223 sayılı Kanun kapsamındaki önlemler ve 2025’te 3359 sayılı Kanuna eklenen ek 20. maddedeki izinsiz satış ve reklam cezası birlikte değerlendirilir. Hesaba yönelik erişim engeli ile para cezası farklı mercilere tabi olabilir.
4. Yurt dışındaki bir siteden Türkiye’ye ilaç satışı
Yurt dışında barındırılan ve Türkiye’deki kullanıcılara ilaç satan bir site için 1262 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca erişim engeli verilir. Engel Türkiye’den erişimi keser; sitenin yurt dışındaki yayınını kendiliğinden sona erdirmez. Bu sitelere Türkiye’den ödeme alan veya ürün dağıtan kişiler bakımından ayrıca ceza soruşturması riski doğar.
Erişim Engeliyle Birlikte Gelebilecek Diğer Sonuçlar
Erişim engeli çoğu zaman dosyanın yalnızca bir parçasıdır. Sağlık Bakanlığının 2025 açıklamasına göre aynı yıl ilaç satışı veya tanıtımı yapan 1.418 siteye erişim engeli getirilmiş, 1.599 site hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmuş ve 818 site hakkında Ticaret Bakanlığına bilgi verilmiştir. Bu rakamlar, erişim engelinin çoğu zaman başka süreçlerle birlikte yürüdüğünü gösterir.
| Olası sonuç | Dayanak | Merci / süre |
|---|---|---|
| İdari para cezası (tıbbi cihaz, biyosidal, kozmetiğin 7223 tarafı) | 7223 m. 20 | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Kozmetik bildirim veya içerik cezası | 5324 m. 5 | Sulh ceza hâkimliği / 15 gün (tedbirle birlikteyse idare mahkemesi) |
| Tıbbi cihazın izinsiz satışı, reklamı veya sahtesi | 3359 m. ek 20 | Özel hüküm yok: sulh ceza hâkimliği / 15 gün |
| Ürünlerin toplatılması, imhası veya satışın durdurulması | 7223 m. 16-17; 5324 m. 6 | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Suç duyurusu (ilaç, sahte ürün) | TCK m. 187; 1262 m. 19; SMK m. 30 | Ceza soruşturması |
| Reklam Kurulu süreci (durdurma, düzeltme, para cezası, internet içeriğinde erişim engeli) | 6502 s.K. m. 61-63, m. 77/12 | İdare mahkemesi / 30 gün (6502 m. 78/2) |
Para cezalarının 2026 tutarları ve hesaplama kuralları için TİTCK idari para cezaları 2026 rehberimize bakabilirsiniz.
Engel Fark Edildiğinde İlk 72 Saat
- Engeli belgeleyin. Engel uyarı sayfasının ekran görüntüsünü, tarih ve saatini, farklı internet servis sağlayıcılarından yapılan denemeleri kaydedin.
- Kararın dayanağını bulun. Engel sayfasındaki bilgiyi, platformdan veya barındırma firmasından gelen bildirimleri ve Kurumdan gelmiş olabilecek yazıları inceleyin. Karar size tebliğ edilmemişse karar veren kurumdan kararın bir örneğini yazılı olarak isteyin.
- Süreyi hesaplayın. İdari yargı yolunda süre tebliğden veya öğrenmeden itibaren altmış gündür; hâkim kararına itirazda iki haftadır. Tereddütte kısa süreye göre hareket edin.
- İçeriği silmeden önce kopyalayın. Engellenen sayfanın içeriğini, ürün bilgilerini ve görsellerini arşivleyin; içeriği kaldıracaksanız kaldırma tarihini ve saatini belgeleyin.
- Ürünün statüsünü belgeleyin. Ürünün kozmetik, tıbbi cihaz, takviye edici gıda veya ilaç olduğunu gösteren bildirim, kayıt, ruhsat veya izin belgelerini toplayın.
- Zararı belgelemeye başlayın. Günlük satış kaybı, sipariş iptalleri, reklam harcamaları, arama motoru sıralama kaybı ve sözleşmesel yükümlülükler yürütmenin durdurulması talebinin dayanağıdır.
- Ceza boyutunu değerlendirin. Ürün ilaç niteliğindeyse veya sağlığı tehlikeye sokacağı ileri sürülüyorsa, itiraz dilekçesindeki beyanlar ceza soruşturması gözetilerek hazırlanmalıdır.
İtiraz Yolları ve Süreler
| Karar / işlem | Merci | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 7223 m. 17/2 erişim engeli | İdare mahkemesi (iptal davası) | 60 gün | 7223 m. 22/2; İYUK m. 7 |
| 1262 m. 18 erişim engeli | İdare mahkemesi (iptal davası) | 60 gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| 5651 m. 8/A kapsamında hâkim onay kararı | CMK’ya göre itiraz | İki hafta | CMK m. 268 (7499 s.K. sonrası) |
| 5651 m. 8 kapsamında koruma tedbiri kararı | CMK’ya göre itiraz | İki hafta | 5651 m. 8/2; CMK m. 268 |
| Engelin kaldırılması için idareye başvuru | Karar veren kurum | Dava açma süresi içinde | İYUK m. 11/1 |
| Başvuruya cevap verilmemesi | — | 30 gün içinde cevap yoksa zımni ret | İYUK m. 11/2 (7331 s.K. ile değişik) |
| Uygulamanın durdurulması | İdare mahkemesi | Dava dilekçesiyle veya sonradan | İYUK m. 27 |
| Erişim engeliyle birlikte verilen idari para cezası | Dayanağa göre idare mahkemesi veya sulh ceza hâkimliği | 60 gün / 15 gün | 7223 m. 22/2; Kabahatler K. m. 27 |
İdari yargı yolunda yetkili mahkeme, İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesi uyarınca işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir; TİTCK merkez teşkilatının işlemlerinde bu kural olarak Ankara’dır. Erişim engeli dosyalarında zarar her gün büyüdüğü için dava, yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte ve zararı gösteren belgelerle açılmalıdır. Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte aranır (İYUK m. 27). Ayrıntılar için yürütmenin durdurulması rehberimize ve TİTCK kararlarına karşı iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.
Yürütmenin durdurulması için zararın belgelenmesi
Mahkemeler, “telafisi güç zarar” şartını soyut beyanla değil belgeyle değerlendirir. Erişim engeli dosyalarında aşağıdaki belgeler, zararın hem büyüklüğünü hem de geri döndürülemezliğini göstermek için kullanılabilir.
| Zarar kalemi | Gösteren belge |
|---|---|
| Satışın durması | Engelden önceki ve sonraki günlük sipariş ve ciro kayıtları |
| Sözleşmesel yükümlülükler | Tedarikçi, kargo, reklam ve kira sözleşmeleri; ödeme takvimleri |
| Stokun değer kaybı | Stok listesi, son kullanma tarihleri, depolama giderleri |
| Dijital görünürlük kaybı | Arama motoru ve reklam paneli raporları, ziyaretçi istatistikleri |
| İstihdam | Çalışan sayısı ve bordro yükü |
| İtibar | Müşteri şikâyetleri, iptal talepleri, basın veya sosyal medya yansımaları |
Erişim engeline karşı iptal davası ve yürütmeyi durdurma için hemen değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Dilekçede İleri Sürülecek Hususlar
- Nitelendirme: Ürünün ilaç değil kozmetik, tıbbi cihaz veya takviye edici gıda olduğu; 1262 m. 18’in uygulanma şartının bulunmadığı.
- Fiilin yokluğu: İçerikte satış veya tanıtım unsuru bulunmadığı, yalnızca bilgilendirme niteliği taşıdığı ya da ürünün mevzuata uygun olduğu.
- Usul: 7223 m. 17/2’deki içerik çıkarma bildiriminin yapılmadığı veya içeriğin 24 saat içinde kaldırıldığı; 7223 m. 16/5’teki savunma hakkının tanınmadığı.
- Ölçülülük: Tek bir ilan veya sayfa nedeniyle tüm siteye ya da mağazaya engel getirildiği; daha hafif bir tedbirin (içerik çıkarma, URL bazında engel) mümkün olduğu.
- Muhatap: İçeriği yayımlayan satıcı yerine platformun veya ilgisiz bir site sahibinin muhatap alındığı.
- Delil: Tespitin yalnızca tarih ve erişim koşulları belgelenmemiş ekran görüntülerine dayandığı.
- Yetki: Kararın kanunda gösterilen makam tarafından verilip verilmediği.
- Zarar: Ticari faaliyetin durması, müşteri ve sıralama kaybı, sözleşmesel yükümlülüklerin ifa edilememesi; yürütmenin durdurulması için somut belgeler.
Kararın bir örneğini almak
Erişim engeli kararları çoğu zaman site sahibine ayrıca tebliğ edilmez; işletme durumu engel sayfasından öğrenir. Bu durumda kararı veren kuruma yazılı başvuru yapılarak kararın tarih ve sayısı, dayanağı ve kapsamına giren adreslerin bildirilmesi istenmelidir. Başvuru, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde de yapılabilir; Kanunun 11. maddesi kurumların bilgi edinme başvurularına kural olarak on beş iş günü içinde cevap vermesini öngörür. Anayasanın 40. maddesinin ikinci fıkrası da idarenin işlemlerinde ilgililerin başvuracağı kanun yollarını, mercilerini ve sürelerini belirtmesini zorunlu kılar. Ancak karar örneğini beklerken dava süresinin işleyebileceği unutulmamalı; gerekiyorsa dava, kararın tam metni beklenmeden mevcut bilgilerle açılıp sonradan tamamlanmalıdır.
İptal davası dilekçesinin iskeleti
- Taraflar ve dava konusu işlem: Karar veren kurum, kararın tarih ve sayısı (bilinmiyorsa engelin öğrenildiği tarih ve adres), engellenen alan adı veya hesap.
- Süre: Tebliğ veya öğrenme tarihi ve davanın süresinde açıldığının gösterilmesi.
- Olaylar: İşletmenin faaliyeti, ürünlerin statüsü, engelin fark edildiği an ve yapılan başvurular.
- Hukuka aykırılık nedenleri: Yukarıdaki sekiz başlık; her biri dayandığı hükümle.
- Yürütmenin durdurulması talebi: Açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar; zarar belgeleri ekli.
- Deliller: Ekran kayıtları, ürün kayıtları (bildirim, ruhsat, izin), kaldırma kayıtları, satış ve zarar belgeleri.
- Sonuç ve istem: Önce yürütmenin durdurulması, sonra işlemin iptali; yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.
İçeriği Kaldırdım, Engel Kalkar mı?
Hayır, kendiliğinden kalkmaz. Erişim engeli uygulandıktan sonra içeriğin kaldırılması, kararı ortadan kaldırmaz; karar, karar veren kurum tarafından kaldırılana veya mahkemece iptal edilene ya da yürütmesi durdurulana kadar uygulanmaya devam eder. Bu nedenle içeriği kaldıran işletmenin, kaldırmayı tarih ve saatiyle belgeleyerek karar veren kuruma engelin kaldırılması için yazılı başvuru yapması gerekir. Bu başvuru aynı zamanda İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında bir idari başvurudur: dava açma süresini durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Sosyal Medya Hesabı ve Pazaryeri Mağazası
Sosyal medya hesapları ve pazaryeri mağazaları, erişim engelinin en hızlı uygulandığı alanlardır. Burada iki ayrı süreç birbirine karışır: Kurumun veya ilgili makamın kanuna dayanan erişim engeli kararı ile platformun kendi kullanım koşulları ve satıcı sözleşmesi kapsamında yaptığı kaldırma veya kısıtlama. İlki idari veya yargısal bir karardır ve yukarıdaki yollara tabidir; ikincisi sözleşmeseldir ve önce platformun itiraz süreci, gerekirse ticari uyuşmazlık yolları işletilir. Engelin hangisinden kaynaklandığını yazılı olarak teyit etmeden itiraz yolu seçilmemelidir.
Sosyal medya hesabında yalnızca belirli gönderiler mi, yoksa hesabın tamamı mı engellendiği de önemlidir. Tek bir paylaşım nedeniyle hesabın tamamına Türkiye’den erişimin engellenmesi, URL bazında engelleme ilkesi ve ölçülülük bakımından tartışılır. Sermaye piyasası alanındaki benzer kararların uygulaması için SPK erişim engeli rehberimize bakılabilir; mantık ve yargı yolu büyük ölçüde benzerdir.
Yapılmaması Gerekenler
- Aynı içerikle yeni alan adı açmak. Bu, engeli çözmez; aynı gerekçeyle yeni bir karar ve ayrı bir hukuki sorun doğurur.
- Müşterilere erişim engelini aşma yöntemleri önermek. Bu, kararın hukuka aykırılığını tartışmaya değil, işletmenin kendi durumunu ağırlaştırmaya yarar.
- İçeriği kaydını almadan silmek. Silinen içerik, sonradan “satış unsuru yoktu” veya “ürün uygundu” savunmasının delilini yok eder.
- Erişim Sağlayıcıları Birliğiyle uğraşmak. Birlik uygulayıcıdır; muhatap kararı veren kurum ve mahkemedir.
- Süreyi beklemek. Engel devam ettikçe zarar büyür; yürütmenin durdurulması talebi geciktirilmemelidir.
- Ürün niteliğini belgelemeden itiraz etmek. Ürünün kozmetik, tıbbi cihaz veya gıda olduğunu gösteren kayıtlar dilekçenin ekinde bulunmalıdır.
Son Aşama: Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru
Olağan kanun yolları tüketildikten sonra, erişim engelinin ifade özgürlüğünü veya mülkiyet hakkını ölçüsüz biçimde sınırladığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Başvuru süresi, kanun yollarının tüketildiği tarihten veya başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gündür (6216 sayılı Kanun m. 47/5). Bireysel başvuru olağan yolların yerine geçmez; önce idari yargı veya ceza muhakemesi yolunun süresi içinde işletilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sitem TİTCK talebiyle kapatıldı; nereye itiraz ederim?
Kararın dayanağına bakılır. 7223 sayılı Kanunun 17. maddesine veya 1262 sayılı Kanunun 18. maddesine dayanan erişim engeli idari işlemdir ve 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesine dayanan ve hâkim onayından geçen kararda hâkim kararına CMK hükümlerine göre iki hafta içinde itiraz edilir.
Erişim Sağlayıcıları Birliğine başvurursam engel kalkar mı?
Hayır. Birlik kararın uygulayıcısıdır ve kararın içeriği hakkında takdir yetkisi yoktur. Engelin kaldırılması için kararı veren kuruma başvurulmalı veya mahkemeye gidilmelidir.
7223 sayılı Kanuna göre erişim engeli ne zaman verilir?
Uygun olmayan ürünün internet üzerinden satışında yetkili kuruluş önce içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirir. İçerik 24 saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verilir ve karar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir (m. 17/2).
İlaç satan siteler neden uyarı yapılmadan kapatılıyor?
1262 sayılı Kanunun 18. maddesi, ilacın internet üzerinden tanıtımı veya satışı hâlinde Bakanlık tarafından derhâl erişimin engellenmesine karar verileceğini düzenler. Hüküm uyarı veya süre verilmesini öngörmez.
Ürünüm ilaç değil ama ilaç gibi engellendi; ne yapabilirim?
Ürünün kozmetik, tıbbi cihaz veya takviye edici gıda olduğunu gösteren bildirim, kayıt veya izin belgeleriyle iptal davası açılabilir. 1262 sayılı Kanunun 18. maddesinin uygulanma şartı ürünün ilaç olmasıdır; bu şart yoksa işlemin sebep unsuru sakattır.
5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi neyi düzenler?
Genel sağlığın korunması dahil Kanunda sayılan sebeplerle, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığının veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkanın erişim engeline karar vermesini düzenler. Başkan kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim 48 saat içinde karar verir.
İçeriği kaldırırsam engel kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Engel, karar veren kurum tarafından kaldırılana veya mahkemece iptal edilene ya da yürütmesi durdurulana kadar devam eder. İçeriği kaldırdıktan sonra kuruma yazılı başvuru yapılmalıdır.
Engelin kaldırılması için kuruma yaptığım başvuru dava süresini etkiler mi?
Evet. İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi uyarınca idareye yapılan başvuru dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler.
Tek bir ürün sayfası yüzünden tüm site engellenebilir mi?
Bu durum ölçülülük yönünden tartışılır. 5651 sayılı Kanunun 8. maddesi kapsamındaki kararlarda kural URL bazında engellemedir; tüm siteye engel ancak teknik olarak mümkün olmadığında veya ihlal önlenemediğinde gündeme gelir. 7223 sayılı Kanunda da önce içerik çıkarma yolu öngörülmüştür.
Karar bana tebliğ edilmedi; süre ne zaman başlar?
İdari yargı yolunda süre kural olarak yazılı bildirimden başlar. Tebliğ yoksa öğrenme tarihi tartışılır. Güvenli olan, engeli fark ettiğiniz tarihi esas alıp kuruma kararın bir örneği için başvurmak ve süreyi buna göre hesaplamaktır.
Erişim engeli kararına karşı yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Evet. İdari yargı yolunda işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte bulunması hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir (İYUK m. 27).
Hangi mahkemede dava açılır?
İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesi uyarınca işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir. TİTCK merkez teşkilatının işlemlerinde bu kural olarak Ankara idare mahkemeleridir.
Instagram hesabım Türkiye’den açılmıyor; bu TİTCK kararı mı?
Olabilir, ancak platformun kendi kurallarına dayanan bir kısıtlama da olabilir. Kanuna dayanan erişim engeli ile platformun sözleşmesel kısıtlaması farklı yollara tabidir; engelin kaynağını yazılı olarak teyit etmeden itiraz yolu seçilmemelidir.
Pazaryerinin içeriği kaldırmaması hâlinde kime ceza verilir?
7223 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrası içerik çıkarma bildirimini aracı hizmet sağlayıcıya yöneltir. Bu yükümlülüğe aykırılık için 20. maddenin beşinci fıkrası 2026 yılında 173.801 TL ile 1.738.022 TL arasında idari para cezası öngörür.
Yeni bir alan adıyla satışa devam edebilir miyim?
Aynı içerikle yeni bir alan adı açmak sorunu çözmez; aynı gerekçeyle yeni bir karar ve ayrı bir hukuki sorun doğurur. Doğru yol, mevcut karara karşı itiraz ve dava yollarını işletmek, gerekiyorsa içeriği mevzuata uygun hâle getirmektir.
Erişim engeli kararını nasıl öğrenebilirim?
Karar size tebliğ edilmemişse kararı veren kuruma yazılı başvuru yaparak kararın tarih ve sayısını, dayanağını ve kapsamını isteyebilirsiniz. Bilgi edinme başvurularına kural olarak on beş iş günü içinde cevap verilir (4982 sayılı Kanun m. 11); bu sürede dava süresinin işleyebileceği unutulmamalıdır.
Erişim engeli varken ceza da kesilebilir mi?
Evet. Erişim engeli bir önlemdir; aynı olay için 7223 sayılı Kanun, 5324 sayılı Kanun, 3359 sayılı Kanunun ek 20. maddesi veya 1262 sayılı Kanunun ek 8. maddesi kapsamında idari para cezası ve ürün tedbirleri de uygulanabilir. Her biri kendi dayanağına göre ayrı merci ve süreye tabidir.
Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?
Olağan kanun yolları tüketildikten sonra, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 sayılı Kanun m. 47/5).
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — Kurum kararlarına karşı tüm yollar tek sayfada
- Sağlık Ürünlerinin İnternetten Satışı — ürün bazında yasaklar
- İnternette Kozmetik Satmak — satıcı tipine göre yükümlülükler
- TİTCK İdari Para Cezaları 2026 — tutarlar ve itiraz mercileri
- İnternette İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme — 5651 sayılı Kanundaki yollar
- TİTCK Kararlarına İtiraz Yolları — merci, süre ve usul
- İdare Hukuku Rehberi — iptal davasının genel çerçevesi
- Influencer Reklamında Sorumluluk — kozmetik, takviye ve tıbbi cihaz tanıtımında ceza kime kesilir?
- Tıbbi Cihaz Reklamı ve Sosyal Medya — halka tanıtım sınırları ve yaptırımlar
- Kontakt Lens ve Renkli Lens İnternetten Satılabilir mi? — 3/7/2026 değişikliği, satıcı ve platformun sorumluluğu
- Sahte Kozmetik ve Parfüm Satışı — marka hakkına tecavüz suçu ve TİTCK yaptırımı
- İnternetten Haşere İlacı ve Dezenfektan Satmak — biyosidal ruhsat, erişim engeli ve satıcının cezası
- TİTCK İşleminden Doğan Zarar: Tam Yargı Davası — zarar kalemleri ve ispat
- Sağlık Ürünü Satan Pazaryerinin Sorumluluğu — aracı hizmet sağlayıcı ve TİTCK talepleri
