İnsan Sağlığını Tehlikeye Sokacak Biçimde İlaç Yapma ve Satma (TCK 187): İnternetten İlaç Satışı, Ruhsatsız Ürün ve Cezalar
24 Temmuz 2026

İnsan Sağlığını Tehlikeye Sokacak Biçimde İlaç Yapma ve Satma (TCK 187): İnternetten İlaç Satışı, Ruhsatsız Ürün ve Cezalar

Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç üreten veya satan kişi, Türk Ceza Kanunu m.187 uyarınca bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır; suç tabip veya eczacı tarafından ya da resmî izne dayalı bir meslek kapsamında işlenirse ceza üçte bir oranında artırılır. Bunun yanında ilaç mevzuatı ayrı yasaklar ve cezalar öngörür: 6197 sayılı Kanun ilaçların internet veya başka herhangi bir elektronik ortamda satışını açıkça yasaklar; 1262 sayılı Kanun ruhsatsız ilaç üretimini ve satışını bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır ve bir ürünü hastalıkları teşhis veya tedavi ettiği beyanıyla satmayı, pazarlamayı veya reklamını yapmayı da aynı cezaya bağlar. Reçeteye tabi ilaçlar ancak reçeteyle ve yalnızca eczanelerde satılabilir. Sosyal medya ve ilan siteleri üzerinden yapılan ilaç satışlarında, ilacın niteliğine göre TCK m.187, 1262 sayılı Kanun m.19, TCK m.193 ve uyuşturucu etkili ilaçlarda TCK m.188/6 birlikte değerlendirilir. Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Sahte ve Ruhsatsız İlaç Suçları (TCK 187). Bu sayfa TCK m.187’yi özellikle internetten ve sosyal medyadan ilaç satışı ekseninde ele alır: suçun unsurları ve somut tehlike, ilaç satışının hukuki çerçevesi (1262 ve 6197 sayılı Kanunlar), 186, 188/6 ve 193 ile ayrım, sağlık meslek mensupları, sahte reçete, idari yaptırımlar ve erişim engeli, usul ve ihbar dilekçesi. Uyuşturucu etkili reçeteli ilaçlar için yeşil ve kırmızı reçeteli ilaçlar rehberine bakabilirsiniz.

İnternetten ilaç satışı nedeniyle hakkınızda soruşturma mı var?
Hangi hükmün uygulanacağı cezayı belirler; dosyanızı birlikte değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak biçimde ilaç üretme veya satma: 1 – 5 yıl hapis ve adli para (TCK m.187/1); tabip, eczacı veya resmî izinli meslek kapsamında üçte bir artırım (m.187/2). İlaçların internette veya herhangi bir elektronik ortamda satışı yasaktır (6197 s.K. m.24). Reçeteli ilaçlar yalnızca reçeteyle ve eczanede satılır (1262 s.K. m.1). Ruhsatsız ilaç üretme veya bilerek satma 1 – 5 yıl hapis; tedavi vasfı yoksa üçte bir artırım (1262 s.K. m.19). Ürünü hastalığı teşhis veya tedavi ettiği beyanıyla satmak, pazarlamak veya reklamını yapmak da 1 – 5 yıl hapistir. İzinsiz ilaç satışı TCK m.193’e göre cezalandırılır (6197 s.K. m.43). İnternetteki satışlarda Bakanlık erişim engeli kararı verir. Suç resen soruşturulur; uzlaştırma yoktur; görevli mahkeme asliye cezadır.

Kanun Metni: TCK m.187 ve m.186

“Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma – Madde 187 – (1) Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç üreten veya satan kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir. (2) Bu suçun tabip veya eczacı tarafından ya da resmi izne dayalı olarak yürütülen bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.”

“Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti – Madde 186 – (1) Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satan, tedarik eden, bulunduran kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezası verilir. (2) Bu suçun, resmi izne dayalı olarak yürütülen bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.”

İki madde aynı ceza aralığını öngörür, ancak farklı fiilleri hedefler. TCK m.187, ilacın kendisinin hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak nitelikte üretilmesini veya satılmasını cezalandırır; TCK m.186 ise başlangıçta sağlam olsa bile bozulmuş veya değiştirilmiş ilaçların satılmasını, tedarik edilmesini veya bulundurulmasını düzenler. m.187’deki artırım tabip ve eczacıyı açıkça sayarken, m.186’daki artırım yalnızca resmî izne dayalı meslek ve sanatın icrasından söz eder. Her iki suç da Kanunun kamunun sağlığına karşı suçlar bölümünde yer alır; korunan değer, bireyden çok toplumun sağlığıdır.

Suçun Unsurları: Tehlike, Kast ve İlaç Kavramı

Maddenin en önemli unsuru “kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde” ifadesidir. Kanun, ilacı kullanan kişinin fiilen zarar görmesini aramaz; ancak ilacın hayat ve sağlık için tehlike oluşturacak nitelikte olduğunun somut olarak ortaya konması gerekir. Etken maddesi eksik veya fazla bir ürün, içeriği beyan edilenden farklı bir ürün, kirlenmiş veya saf olmayan maddelerden üretilmiş bir ürün bu niteliği taşıyabilir. Ürünün yalnızca ruhsatsız veya reçetesiz satılmış olması ise tek başına bu tehlikeyi göstermez; bu durumda 1262 ve 6197 sayılı Kanunlardaki hükümler ayrıca değerlendirilir.

Suç kasten işlenebilir. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır ve kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırıldığından (TCK m.22/1) ve m.187 taksirli bir hâl öngörmediğinden, üretim sürecinde failin bilgisi dışında ortaya çıkan kalite sapmaları bu suçu oluşturmaz; bu hâllerde idari yaptırımlar gündeme gelir. Buna karşılık zehir katarak veya başka suretlerle yenilecek, içilecek ya da kullanılacak şeyleri bozan kişi için m.185’te taksirli hâl de düzenlenmiştir (m.185/2). Zehirleme suçu için zehirli madde katma rehberine bakabilirsiniz.

İlaç Satışının Hukuki Çerçevesi

TCK m.187’nin uygulandığı dosyaların çoğunda, ilaç mevzuatına aykırılık da bulunur. Bu mevzuat, ilacın kim tarafından, nerede ve hangi koşullarla satılabileceğini belirler ve bazı aykırılıkları ayrıca suç olarak düzenler.

İlaç satışına ilişkin temel kurallar
KuralİçeriğiDayanak
Satış yeriTabip reçetesiyle verilmesi gereken ilaçlar ancak reçete karşılığında; diğerleri reçetesiz olarak ve münhasıran eczanelerde satılır1262 s.K. m.1
İnternet yasağıİlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz; eczaneler adına internet sitesi açılamaz6197 s.K. m.24
Toptan satış yasağıEczanelerden ilaçların toptan satışı yapılamaz6197 s.K. m.24
Reçeteye uygunlukReçeteler değiştirilmeden hazırlanır; hatadan eczanenin mesul müdürü sorumludur6197 s.K. m.25
Reçete yönlendirmeEczacı reçete toplayamaz, yönlendirme yapamaz, bu yollarla gelen reçeteleri kabul edemez; idari para cezası6197 s.K. m.24
İzinsiz satışİlaç ve tıbbi ürünlerin müsaadesiz satılması yasaktır; satan veya bulunduran TCK m.193’e göre cezalandırılır6197 s.K. m.43

Tablonun ikinci satırı, sosyal medya ve ilan siteleri üzerinden yürütülen satışların neden açıkça hukuka aykırı olduğunu gösterir: kanun, eczaneler dahil hiç kimsenin ilaçları internet veya başka bir elektronik ortamda satmasına izin vermemiştir. Altıncı satırda atıf yapılan TCK m.193 ise içeriğinde zehir bulunan ve üretilmesi, bulundurulması veya satılması izne bağlı olan maddeyi izinsiz olarak üreten, bulunduran, satan veya nakleden kişiyi iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Reçeteli ve reçetesiz ilaç ayrımının ölçütleri için reçeteye tabi ve reçetesiz ilaçlar rehberine bakabilirsiniz.

Ruhsatsız İlaç ve Tedavi İddiasıyla Ürün Satışı (1262 s.K. m.19)

1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, TCK m.187’den bağımsız olarak iki önemli suç tanımlar. Ruhsatsız olarak ilaç (müstahzar) imal edenler veya bu şekilde imal edilen ürünleri bilerek satan, satışa arz eden veya sattıranlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; bu ürünlerin kendilerine atfedilen tedavi vasıflarını taşımadığı veya bu vasıfları azaltacak ya da kaybedecek şekilde veya saf olmayan maddelerden imal edildiği anlaşılırsa ceza üçte bir oranında artırılır. İkinci suç, internet satışlarında sık rastlanan bir görünümü karşılar: ilaç olmadığı hâlde hastalıkları teşhis veya tedavi ettiği beyanıyla herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar da bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (1262 s.K. m.19).

İnternetten satışta gündeme gelen hükümler
OlayDeğerlendirilecek hükümCeza veya yaptırım
Sosyal medyadan ruhsatlı bir ilacı reçetesiz satmak6197 s.K. m.24 ve m.43 ile TCK m.193; ilaç tehlikeliyse TCK m.187m.193: 2 ay – 1 yıl; m.187: 1 – 5 yıl
Ruhsatsız, kaynağı belirsiz ilaç satmak1262 s.K. m.191 – 5 yıl; tedavi vasfı yoksa üçte bir artırım
“Zayıflatır”, “kanseri iyileştirir” gibi beyanla ürün satmak1262 s.K. m.19 (tedavi iddiası)1 – 5 yıl hapis
İçeriği sağlığı tehlikeye düşüren sahte ilaç satmakTCK m.187; olaya göre 1262 s.K. m.191 – 5 yıl; içtima TCK m.44
Yurt dışından ruhsatsız ilaç getirip satmak1262 s.K. m.19 uyarınca kaçakçılıkKaçakçılıkla Mücadele Kanunu
Uyuşturucu etkili reçeteli ilaç satmakTCK m.188/6Uyuşturucu ticareti hükümleri; ceza yarısına kadar indirilebilir

Tablonun birinci satırı sık yapılan bir hatayı düzeltir: bir ilacın ruhsatlı ve orijinal olması, internetten reçetesiz satışını hukuka uygun hâle getirmez. Buna karşılık yalnızca reçetesiz satış, ilacın kendisinin hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak nitelikte olduğu gösterilmedikçe TCK m.187’yi oluşturmaz. Aynı fiil birden fazla suçu oluşturuyorsa, bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşması hâlinde en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırmayı öngören içtima kuralı (TCK m.44) uygulanır. Kenevir kaynaklı ürünlerin ayrı ruhsat rejimi için kenevirden elde edilen ürünler rehberine bakabilirsiniz.

Sosyal medyada sahte veya ruhsatsız ilaç mı satılıyor?
İhbar ve erişim engeli süreçlerini birlikte yürütelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın
Anabolik steroid satışı: Steroidlerin uyuşturucu sayılıp sayılmadığı, doping ile suç ayrımı, yurt dışından kargoyla getirme ve sahte marka ürünlerde içtima için steroid ve sporcu ilacı satmak suç mu rehberimize bakabilirsiniz.
İnternetten satılan zayıflama ürünleri: Bitkisel diye satılan zayıflama kapsül ve çaylarında ilaç etken maddesi tespit edilmesi hâlinde nitelendirme, ürünün ilaç sayılıp sayılmamasına ve somut tehlikenin bilirkişi raporuyla gösterilip gösterilmediğine göre yapılır. Ayrıntı için zayıflama ürünü satıcısının sorumluluğu rehberimize bakabilirsiniz.

Gıda Takviyesi, Bitkisel Ürün ve İlaç Ayrımı

İnternette satılan ürünlerin önemli bir kısmı ilaç olarak değil, gıda takviyesi, bitkisel ürün veya kozmetik olarak sunulur. Bu ürünlerin hangi hukuki rejime tabi olduğu, dosyada hangi hükmün uygulanacağını belirler. 1262 sayılı Kanun, ilaç grubuna girmeyen ve kimyevi madde içermeyen tıbbi gıdalar ile bazı ürünleri tıbbi müstahzar saymaz (m.2/A). Ancak bir ürünün ilaç sayılmaması, onu serbestçe satılabilir hâle getirmez: ilaç olmadığı hâlde hastalıkları teşhis veya tedavi ettiği beyanıyla satılan, pazarlanan veya reklamı yapılan her ürün bakımından 1262 sayılı Kanun m.19’daki suç gündeme gelir. Yetkili merciden izin almadan veya izne aykırı olarak sağlık beyanıyla ürün tanıtımı ve satışı yapılması ise ayrıca idari para cezasını gerektirir (m.18).

Uygulamadaki ayrım şu soruya dayanır: ürün, hastalıkların teşhis veya tedavisinde kullanılan bir ilaç olarak mı, yoksa yalnızca beslenmeyi destekleyen bir ürün olarak mı sunuluyor? “Şeker hastalığını bitirir”, “tansiyonu düzeltir”, “kanser hücrelerini yok eder” gibi beyanlar, ürünün niteliğinden bağımsız olarak tedavi iddiası taşır. İçeriğinde ilaç etken maddesi bulunduğu hâlde gıda takviyesi olarak satılan ürünler ise ruhsatsız ilaç ve olaya göre TCK m.187 bakımından değerlendirilir. Yurt dışından ruhsatsız olarak ticaret amacıyla ilaç getirmek veya bu ürünleri bilerek satmak kaçakçılık sayılır ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uygulanır (1262 s.K. m.19).

Takviye ile ilaç ayrımının idari yönü: Tarım ve Orman Bakanlığı onayı, TİTCK’nın marka ve isim yazısı, Ruhsatlandırma Yönetmeliğinin 2/3 ve 4/1-b maddeleri ile Kurumun “ürününüz ilaçtır” yazısına karşı dava yolu için takviye edici gıda mı ilaç mı rehberimize bakabilirsiniz.

TCK m.186, 187, 188/6 ve 193 Nasıl Ayrılır?

İlaçla ilgili suçların ayrımı
HükümFiilAyırt edici unsurCeza
TCK m.186Bozulmuş veya değiştirilmiş ilacı satma, tedarik etme, bulundurmaİlaç sonradan bozulmuş veya değiştirilmiştir1 – 5 yıl ve 1.500 güne kadar adli para
TCK m.187Hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak biçimde ilaç üretme veya satmaTehlikeyi doğuran ilacın niteliğidir; üretim aşamasını da kapsar1 – 5 yıl ve adli para
TCK m.188/6Reçeteye bağlı ve uyuşturucu veya uyarıcı etki doğuran maddelerin ticaretiUyuşturucu veya uyarıcı etkiUyuşturucu ticareti cezaları; yarısına kadar indirim
TCK m.193İçeriğinde zehir bulunan ve izne bağlı maddeyi izinsiz üretme, bulundurma, satma, nakletmeİzin eksikliği2 ay – 1 yıl hapis
TCK m.194Sağlık için tehlikeli maddeleri çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara vermeMağdurun niteliği6 ay – 1 yıl hapis

Üretimi resmî makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde bakımından uyuşturucu ticaretine ilişkin fıkralar uygulanır; ancak verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir (TCK m.188/6). Bu nedenle bir ilacın reçeteyle satılması onu otomatik olarak uyuşturucu hâline getirmez; ancak etken maddesi uyuşturucu veya uyarıcı etki doğuran ilaçların ticareti çok daha ağır bir rejime tabidir. İddianamedeki sevk maddesi ile ürünün gerçek niteliği arasındaki uyum, savunmanın ilk kontrol edeceği husustur. Uyuşturucu ticareti için uyuşturucu ticareti suçu, reçetesiz hap bulundurma için reçetesiz hap bulundurmak suç mu rehberlerine bakabilirsiniz.

Ürün Bakanlık listesinde ifşa edildiyse: İlaç etken maddesi tespit edilen gıda ve takviyelerde idari süreç, 7 günlük analiz itirazı ve ceza riskinin birlikte yönetimi için hileli ürün listesinde ifşa: itiraz ve ceza riski rehberimize bakabilirsiniz.

Somut Tehlikenin İspatı

Tehlikenin varlığı teknik bir konudur ve çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşü alınır (CMK m.63/1). İspat bakımından dosyada şu veriler aranmalıdır: ürünün içeriğinin ve etken madde miktarının laboratuvar analiziyle tespiti; ürünün ruhsatlı olup olmadığı ve ruhsatlıysa onaylı formüle uygun olup olmadığı; saklama koşulları ve son kullanma tarihi; numunenin alındığı yer, tarih ve şahit numune uygulaması ile laboratuvara ulaştırılma süreci. İspat aracı olarak yararlı görülen ürünler muhafaza altına alınır, rızayla teslim edilmezse el konulur (CMK m.123). Numune zincirindeki kopukluk veya karşı analiz imkânının tanınmaması, analiz raporunun güvenilirliğini tartışmaya açar. Bilirkişi raporuna itiraz için bilirkişi raporuna itiraz, arama ve el koyma için arama ve elkoyma rehberlerine bakabilirsiniz.

Tabip ve Eczacılar: Ceza, İdari Yaptırım ve Disiplin

TCK m.187/2, suçun tabip veya eczacı tarafından ya da resmî izne dayalı bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi hâlinde cezayı üçte bir oranında artırır. Artırım, fiilin bu mesleğin icrası kapsamında işlenmesine bağlıdır; meslekle bağlantısı olmayan bir fiilde artırımın koşulları ayrıca tartışılır. Eczacı bakımından reçetelerin değiştirilmeden hazırlanması kanuni bir yükümlülüktür ve eczanede hazırlanan reçetelerin ilaçlarında görülecek hatadan doğrudan eczanenin mesul müdürü sorumludur (6197 s.K. m.25). Majistral ilaçların hazırlanmasındaki sorumluluk için majistral ilaç, eczacılık mesleğinin icrası için eczacılık mesleğinin icrası rehberlerine bakabilirsiniz.

Bu dosyalarda ceza soruşturmasının yanında idari yaptırımlar da işler. 1262 sayılı Kanun, tahlil sonucunda saf olmadığı veya ruhsat formülüne uymadığı anlaşılan ürünlerin ruhsat sahibi ile bunu bilerek satanlara, fiil suç oluşturmadığı takdirde on bin liradan beş yüz bin liraya kadar; izinsiz sağlık beyanıyla ürün tanıtımı ve satışı yapanlara yirmi bin liradan üç yüz bin liraya kadar idari para cezası öngörür; tanıtım veya satış internet üzerinden yapılıyorsa Bakanlık derhâl erişimin engellenmesine karar verir (1262 s.K. m.18). Bir fiil hem kabahat hem suç olarak tanımlanmışsa yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir (Kabahatler Kanunu m.15/3). Bu ilişkinin sınırları için ne bis in idem rehberine bakabilirsiniz.

Sahte Reçete ile İlaç Almak

Sahte bir reçete düzenlemek veya kullanmak TCK m.187’nin değil, belgede sahtecilik hükümlerinin konusudur. Reçetenin niteliğine göre resmî belgede sahtecilik (TCK m.204/1: iki yıldan beş yıla kadar hapis) veya özel belgede sahtecilik (TCK m.207/1: bir yıldan üç yıla kadar hapis) gündeme gelir. Reçete ile alınan ilaç uyuşturucu veya uyarıcı etki doğuran bir ilaçsa, ilacın satışı ve başkasına verilmesi ayrıca TCK m.188/6 kapsamında değerlendirilir. Belgede sahteciliğin ayrımı için resmî ve özel belgede sahtecilik rehberine bakabilirsiniz.

Soruşturma Nasıl İlerler?

İlaç satışı soruşturmasının aşamaları
AşamaNe olur?Dayanak
İhbarSavcılığa veya kolluğa yazılı ya da sözlü bildirimCMK m.158
El koyma ve muhafazaSatışa konu ürünler ispat aracı ve müsadere konusu olarak muhafaza altına alınırCMK m.123
AnalizÜrünün içeriği ve etken maddesi bilirkişi incelemesiyle belirlenirCMK m.63
Hesap ve ödeme tespitiSatış hesabının sahibi, ödeme yapılan hesaplar ve kargo kayıtları araştırılırCMK m.160
Erişim engeliİnternetten tanıtım veya satış için Bakanlık kararı1262 s.K. m.18
İddianameDeliller yeterli şüphe oluşturuyorsa kamu davası açılırCMK m.170/2

Tablonun dördüncü satırı internet dosyalarının belirleyici aşamasıdır. Sosyal medya hesabının adı ile satışı gerçekte yürüten kişi çoğu zaman farklıdır; ödeme yapılan banka hesabının sahibi, kargo gönderen kişi ve hesabın bağlantı kayıtları ayrı ayrı tespit edilmeden kişinin fail olduğu sonucuna varılamaz. Hesabını başkasına kullandıran kişilerin sorumluluğu ise ayrıca değerlendirilir.

Usul

TCK m.187 bakımından usul kuralları
KonuKuralDayanak
ŞikâyetAranmaz; resen soruşturulurTCK m.187’de şikâyet hükmü yoktur
UzlaştırmaUygulanmaz; uzlaştırma listesinde yer almazCMK m.253/1
Görevli mahkemeAsliye ceza mahkemesi (üst sınır 5 yıl)5235 s.K. m.11, m.14
Dava zamanaşımıTemel hâlde 8 yıl; m.187/2’deki artırımla üst sınır 5 yılı aştığından 15 yılTCK m.66/1, m.66/3
Kamu davasının açılmasının ertelenmesiUygulanmaz; üst sınır 3 yılı aşarCMK m.171/2
MüsadereSuçun işlenmesinde kullanılan ve suçtan meydana gelen ürünler müsadere edilirTCK m.54/1
Erişim engeliİnternetten tanıtım veya satışta Bakanlık kararıyla1262 s.K. m.18

Tablonun dördüncü satırı bir ayrıntıyı gösterir: dava zamanaşımı belirlenirken dosyadaki deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (TCK m.66/3). Suç tabip veya eczacı tarafından işlenmişse üçte bir artırımla üst sınır beş yılı aştığından zamanaşımı sekiz yıl değil on beş yıldır.

Mağdursanız veya Satışa Rastladıysanız

  • Ürünü kullanmayı bırakın ve sağlık sorunu varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun; tedavi kayıtları delil niteliğindedir.
  • İlanı ve yazışmaları kaydedin: hesap adı, bağlantı adresi, ürün görselleri, fiyat ve ödeme bilgileri.
  • Ürünü ve ambalajını saklayın; analiz için teslim edilebilir.
  • Ödeme kayıtlarını koruyun: banka dekontu, kargo takip numarası.
  • Savcılığa veya kolluğa ihbarda bulunun (CMK m.158/1); internetteki satışlar için Bakanlığın erişim engeli yetkisi de ayrıca işletilebilir.

İlaç ve sağlık ürünü soruşturmalarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye ilan kayıtları, ürün bilgileri ve varsa analiz veya sağlık raporlarıyla gelmeniz yeterlidir.

⚠️ “Orijinal ve ruhsatlı” savunması yetmez: İlaçların internet veya herhangi bir elektronik ortamda satışı kanunen yasaktır (6197 s.K. m.24). Ürünün orijinal olması satış yasağını kaldırmaz; yalnızca TCK m.187’deki tehlike unsurunun tartışılmasında önem taşır.

Şüpheli Konumundaysanız: Savunmada Öne Çıkan Noktalar

  • Doğru hüküm: Fiil TCK m.187 mi, m.186 mı, 1262 sayılı Kanun m.19 mu, TCK m.193 mü, yoksa m.188/6 mı? Her birinin unsurları ve cezası farklıdır.
  • Tehlike unsuru: Ürünün hayat ve sağlığı tehlikeye soktuğu analiz raporuyla somut olarak gösterilmiş mi, yoksa yalnızca ruhsatsızlık veya reçetesizlikten mi sonuç çıkarılmış?
  • Numune zinciri: Numunenin alınması, mühürlenmesi ve laboratuvara ulaştırılması usulüne uygun mu; şahit numune ve karşı analiz imkânı tanınmış mı?
  • Kast: Ürünün niteliğinin bilindiği ve istendiği gösterilmiş mi? Tedarikçi belgeleri ve kalite kayıtları sunulmalıdır.
  • Meslek artırımı: Fiil gerçekten tabip veya eczacılık mesleğinin icrası kapsamında mı işlenmiş?
  • İçtima: Aynı fiil için birden fazla suçtan ayrı ayrı ceza istenmesi TCK m.44 çerçevesinde denetlenmelidir.
Şüpheli bir şirket yöneticisi veya mesul müdürse: TİTCK denetiminden doğan soruşturmalarda tüzel kişinin konumu (TCK m.20, m.60), ilk 72 saatte yapılacaklar ve idari süreçle ilişki için TİTCK suç duyurusu sonrası süreç ve savunma rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • “Ruhsatlı ilaç, satabilirim” sanmak: İlaçların internetten satışı ruhsatından bağımsız olarak yasaktır.
  • “Takviye, ilaç değil” diyerek tedavi iddiası kullanmak: Hastalığı tedavi ettiği beyanıyla ürün satmak ayrı bir suçtur.
  • Her reçetesiz satışı TCK 187 saymak: m.187 için ilacın hayat ve sağlığı tehlikeye sokan niteliği somut olarak gösterilmelidir.
  • Uyuşturucu etkili ilaçları sıradan ilaç gibi görmek: Bu ilaçların ticareti TCK m.188/6 kapsamında çok daha ağır cezalar gerektirir.
  • Analiz raporunu sorgulamamak: Numune zinciri ve karşı analiz imkânı savunmanın temel konularıdır.
  • Hesabını başkasına kullandırmak: Satış yapılan hesabın sahibi olmak, soruşturmanın ilk muhatabı olmak demektir.

İhbar Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, sosyal medyada “zayıflatıcı ve şeker hastalığını tedavi edici” olarak satılan bir ürünü satın alıp kullandıktan sonra sağlık sorunu yaşayan bir kişi adına hazırlanmıştır. Olay bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINAMÜŞTEKİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), Adres: … ŞÜPHELİ: … kullanıcı adlı sosyal medya hesabının sahibi ve ilgilileri (kimliklerinin tespiti talep edilmektedir) SUÇ: Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma (TCK m.187), 1262 sayılı Kanun m.19’a aykırılık ve olayın niteliğine göre değerlendirilecek diğer suçlar SUÇ TARİHİ: … KONU: Şüpheliler hakkında soruşturma yapılması, satışa konu ürünlere el konulması ve internet satışlarının durdurulması istemidir.AÇIKLAMALAR1- TCK m.187/1 bakımından: … kullanıcı adlı hesap, “…” adıyla bir ürünü “doğal, yan etkisiz, hem kilo verdiren hem şekeri düzenleyen hap” olarak satışa sunmaktadır. Ürünü … tarihinde … TL karşılığında satın aldım; kullanmaya başladıktan … gün sonra çarpıntı ve baş dönmesi şikâyetiyle … Hastanesi acil servisine başvurdum. Hekim, ürünün içeriği bilinmediği için kullanımın derhâl bırakılmasını istemiştir; epikriz raporu ektedir. Ürünün içeriğinin analiz edilmesi hâlinde hayat ve sağlığı tehlikeye sokan maddeler içerip içermediği ortaya çıkacaktır.2- 1262 sayılı Kanun m.19 bakımından: Ürün, ilaç olmamakla birlikte şeker hastalığını tedavi ettiği beyanıyla satılmakta ve reklamı yapılmaktadır. Ürünün ruhsatlı bir ilaç olup olmadığı bilinmemekte, ambalajında ruhsat bilgisi bulunmamaktadır. Hastalıkları tedavi ettiği beyanıyla ürün satışı ve reklamı ile ruhsatsız ürün satışı bu hükümde ayrıca suç olarak düzenlenmiştir.3- 6197 sayılı Kanun m.24 bakımından: İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yasak olduğu hâlde, satış sosyal medya üzerinden ve mesajlaşma uygulamasıyla yürütülmektedir. Hesabın ürünün “sağlık bakanlığı onaylı” olduğunu ileri sürmesi beklenebilir; ancak onaylı bir ilacın dahi internetten satışı mümkün değildir.4- CMK m.63, m.123 ve m.160 bakımından: Kullanmadığım ürünün kalan kısmı ve ambalajı teslim edilmeye hazırdır; laboratuvar analizi yapılmasını, hesaba ilişkin kayıtların ve ödeme yapılan … IBAN numaralı hesabın sahibinin tespit edilmesini, satış deposu tespit edilirse ürünlere el konulmasını talep ederim.5- 1262 sayılı Kanun m.18 bakımından: Satışların internet üzerinden sürmesi nedeniyle, erişimin engellenmesi için durumun Sağlık Bakanlığına bildirilmesini talep ederim.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.187; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu m.18, m.19; 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.24; 5271 sayılı CMK m.63, m.123, m.158, m.160 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: İlan ve yazışma kayıtları, ödeme dekontu, kargo belgesi, ürün ve ambalajı, epikriz raporu, laboratuvar analizi ve her türlü yasal delil.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, şüpheliler hakkında TCK m.187 ve 1262 sayılı Kanun m.19 uyarınca soruşturma yapılarak kamu davası açılmasına, ürünlere el konulmasına ve internet satışlarının durdurulması için gerekli bildirimin yapılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. … /… /2026Müşteki Ad Soyad İmza

Sık Sorulan Sorular

İnternetten ilaç satmak suç mu?

İlaçların internet veya başka herhangi bir elektronik ortamda satışı kanunen yasaktır (6197 s.K. m.24). İzinsiz satış TCK m.193’e göre cezalandırılır; ilaç ruhsatsızsa 1262 sayılı Kanun m.19, hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak nitelikteyse TCK m.187 uygulanır.

TCK 187’nin cezası nedir?

Hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak biçimde ilaç üreten veya satan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir; tabip, eczacı veya resmî izinli meslek kapsamında işlenirse ceza üçte bir oranında artırılır.

Ruhsatsız ilaç satmanın cezası nedir?

Ruhsatsız ilaç imal etmek veya bilerek satmak bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir; ürün tedavi vasfını taşımıyorsa veya saf olmayan maddelerden üretilmişse ceza üçte bir oranında artırılır (1262 s.K. m.19).

“Hastalığı tedavi eder” diyerek ürün satmak suç mu?

Evet. İlaç olmadığı hâlde hastalıkları teşhis veya tedavi ettiği beyanıyla herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapmak bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir (1262 s.K. m.19).

Orijinal bir ilacı internetten satmak da yasak mı?

Evet. Kanun ilaçların internetten satışını ilacın orijinal veya ruhsatlı olmasına bakmaksızın yasaklar. Orijinallik yalnızca TCK m.187’deki tehlike unsurunun değerlendirilmesinde önem taşır.

İlacın zarar vermesi şart mı?

Hayır. TCK m.187 fiili zararı aramaz; ancak ilacın hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak nitelikte olduğunun analiz ve bilirkişi incelemesiyle somut olarak gösterilmesi gerekir.

TCK 186 ile 187 arasındaki fark nedir?

TCK m.186 bozulmuş veya değiştirilmiş ilaçların satılmasını, tedarikini veya bulundurulmasını; TCK m.187 ise ilacın kendisinin hayat ve sağlığı tehlikeye sokacak biçimde üretilmesini veya satılmasını cezalandırır.

Reçeteli ilacı başkasına satmak uyuşturucu ticareti mi?

İlaç uyuşturucu veya uyarıcı etki doğuruyorsa TCK m.188/6 uyarınca uyuşturucu ticareti hükümleri uygulanır ve ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu etkiyi taşımayan reçeteli ilaçlarda ilaç mevzuatı ve TCK m.187 değerlendirilir.

Sahte reçete kullanmak hangi suç?

Reçetenin niteliğine göre resmî belgede sahtecilik (TCK m.204) veya özel belgede sahtecilik (TCK m.207) gündeme gelir; ilaç uyuşturucu etkiliyse TCK m.188/6 ayrıca değerlendirilir.

Eczacı reçeteyi değiştirebilir mi?

Reçeteler değiştirilmeden hazırlanmalıdır ve eczanede hazırlanan reçetelerin ilaçlarında görülecek hatadan eczanenin mesul müdürü sorumludur (6197 s.K. m.25).

Eczacı TCK 187’den nasıl daha ağır ceza alır?

Suçun tabip veya eczacı tarafından ya da resmî izne dayalı bir meslek kapsamında işlenmesi hâlinde ceza üçte bir oranında artırılır (TCK m.187/2); bunun yanında idari yaptırımlar ve meslek disiplin süreci ayrıca işler.

Bu suç şikâyete bağlı mı?

Hayır. TCK m.187 kamunun sağlığına karşı bir suçtur; resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir.

İnternetteki satış ilanı nasıl kaldırılır?

İlaçların veya sağlık beyanlı ürünlerin internet üzerinden tanıtım veya satışında Sağlık Bakanlığı derhâl erişimin engellenmesine karar verir (1262 s.K. m.18). Ceza soruşturmasıyla birlikte Bakanlığa bildirim yapılabilir.

Gıda takviyesi satmak da bu suça girer mi?

Gıda takviyesi kendi başına ilaç değildir; ancak hastalıkları tedavi ettiği beyanıyla satılması veya reklamı yapılması 1262 sayılı Kanun m.19’daki suçu oluşturur. İçeriğinde ilaç etken maddesi bulunan ürünler ise ruhsatsız ilaç ve TCK m.187 bakımından değerlendirilir.

Yurt dışından ilaç getirip satmak hangi suç?

Yurt dışında üretilmiş ilaçları ruhsatsız olarak ticaret amacıyla ithal etmek veya bilerek satmak kaçakçılık sayılır ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uygulanır (1262 s.K. m.19).

TCK 187’de zamanaşımı kaç yıl?

Temel hâlde dava zamanaşımı sekiz yıldır; suç tabip veya eczacı tarafından işlenmişse artırımla üst sınır beş yılı aştığından on beş yıldır (TCK m.66/1, m.66/3).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

İlaç, sağlık ürünü ve eczacılık ceza dosyalarında destek
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, Kabahatler Kanunu, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk