Kozmetik ürünler, ilaçtan farklı olarak internetten satılabilir. Pazaryerinde, kendi e-ticaret sitesinde veya sosyal medya üzerinden kozmetik satmak kendiliğinden yasak değildir. Ama internet, denetimin en yoğun olduğu kanaldır: Sağlık Bakanlığının açıkladığı verilere göre 2025 yılının ilk altı ayında denetlenen 606 kozmetik üründen 419’u uygunsuz bulunmuş, 61.562 adet sahte veya kaçak kozmetik ürün ele geçirilip imha edilmiş, aynı dönemde sağlık ürünlerine yönelik denetimlerde 1.796 internet sitesi için erişim engeli talep edilmiştir. Satıcıların çoğu ceza aldığında aynı soruyu sorar: “Ben sadece satıcıyım, ürünü ben üretmedim.” Mevzuatın cevabı, satıcının tedarik zincirindeki rolüne göre değişir. Ürünü kendisi ithal eden, kendi markasıyla ürettiren veya ürünü bölüp yeniden ambalajlayan satıcı, artık “sadece satıcı” değil, ürünün sorumlu kişisidir. Bu rehber, internette kozmetik satan işletmelerin yükümlülüklerini, ürün bildiriminin (eski adıyla ÜBS, bugün ÜTS üzerinden) kimin görevi olduğunu ve hangi aykırılığa hangi cezanın uygulandığını kanun ve yönetmelik dayanaklarıyla açıklar.
Pazaryerinde veya sosyal medyada kozmetik satarken TİTCK yazısı mı aldınız?
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Kozmetik internetten satılabilir mi?
- Hangi mevzuat uygulanır?
- Önce rolünüzü belirleyin: beş satıcı tipi
- Ürün bildirimi: kim, ne zaman, ne bildirir?
- Başkasının ürününü satıyorsanız: dağıtıcının yükümlülükleri
- Ürünü bölmek ve yeniden ambalajlamak
- Ürün sayfası ve etiket: ilanda neye dikkat edilir?
- Ürün açıklamasında sağlık beyanı sınırı
- İlan kaldırma, 24 saat kuralı ve erişim engeli
- Kime hangi ceza? Satıcı tipine göre tablo
- Sahte, kaçak veya yurt dışından getirilen ürün
- Bir internet denetimi nasıl ilerler?
- Satışa başlamadan önce kontrol listesi
- Sıkça sorulan sorular
Kozmetik İnternetten Satılabilir mi?
Evet. Kozmetik ürünler, münhasıran eczanede satılması zorunlu ürünlerden değildir; bu nedenle e-ticaret kanalı bu ürünlere kapalı değildir. İlaçta geçerli olan internetten satış yasağı kozmetik için uygulanmaz. Ancak bu serbesti üç şarta bağlıdır ve şartlardan biri eksikse ürünün internette satılması değil, piyasada bulundurulması hukuka aykırı hâle gelir:
- Ürünün yurt içinde yerleşik bir sorumlu kişisi olmalıdır (Kozmetik Ürünler Yönetmeliği m. 6/1).
- Ürün, piyasaya ilk kez arz edilmeden önce Kuruma bildirilmiş olmalıdır (5324 s.K. m. 3/1; Yönetmelik m. 16).
- Ürün; etiket, Türkçe bilgi, içerik ve güvenlilik kuralları bakımından uygun olmalıdır (Yönetmelik m. 22 ve diğer hükümler).
Bu üç şarta ek olarak, ürün sayfasında ve sosyal medya paylaşımlarında sağlık beyanı sınırı işler: kozmetik ürüne hastalık tedavi etme veya önleme iddiası yüklenemez. Ürün bazında yasaklar, münhasır eczane ürünleri ve ilaçtaki mutlak yasak için sağlık ürünlerinin internetten satışı rehberimize bakabilirsiniz.
Hangi Mevzuat Uygulanır?
| Düzenleme | Rolü | Satıcı için kritik hükümler |
|---|---|---|
| 5324 sayılı Kozmetik Kanunu (RG 30.03.2005) | Özel kanun | m. 3/1 ürün bildirimi · m. 4 üreticinin yükümlülükleri ve yasaklar · m. 5 idari para cezaları · m. 6 toplatma, imha, durdurma |
| Kozmetik Ürünler Yönetmeliği (RG 08.05.2023, mükerrer) | Uygulama düzenlemesi; dayanakları 7223, 5324 m. 7 ve 4 sayılı CBK | m. 4 tanımlar · m. 6 sorumlu kişi · m. 9 dağıtıcı · m. 10 tedarik zinciri · m. 16 bildirim · m. 22 etiket · m. 31 savunma |
| 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu | Özel kanunda hüküm yoksa uygulanır (m. 2/3) | m. 10 dağıtıcı · m. 12 izlenebilirlik · m. 16 denetim ve savunma · m. 17 internet ve erişim engeli · m. 20 cezalar |
| Sağlık Beyanı Denetimi Hakkında Yönetmelik (RG 13.06.2023) | İlaç dışı ürünlerde beyan sınırı | Gerçeğe aykırı veya izinsiz sağlık beyanıyla satışta durdurma, toplatma, imha |
| 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun | E-ticaret ve aracı hizmet sağlayıcı | Pazaryerinin konumu ve bildirim üzerine içerik kaldırma uygulaması |
Kozmetikte özel kanun 5324 sayılı Kanundur; 7223 sayılı Kanun, 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yalnızca 5324’te hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır. Bu ayrım cezanın dayanağını ve dolayısıyla itiraz yolunu belirler: 5324’e dayanan cezaya kural olarak on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine, 7223’e dayanan cezaya altmış gün içinde idare mahkemesine gidilir. Ayrıntılar için kozmetik cezasına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Önce Rolünüzü Belirleyin: Beş Satıcı Tipi
İnternette kozmetik satan işletmeler hukuken aynı konumda değildir. Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 4. maddesi ithalatçıyı kozmetik ürünü ithal ederek piyasaya arz eden kişi, dağıtıcıyı ise tedarik zincirinde imalatçı veya ithalatçı dışında ürünü piyasada bulunduran kişi olarak tanımlar. Piyasaya arz ürünün piyasada ilk kez bulundurulması, piyasada bulundurma ise ticari faaliyet yoluyla ürünün bedelli veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya kullanım için tedarik edilmesidir. Yönetmeliğin 6. maddesi ise hangi rolün sorumlu kişi olduğunu belirler.
| Satıcı tipi | Mevzuattaki karşılığı | Sorumlu kişi mi? | Temel yükümlülük |
|---|---|---|---|
| 1. Ürünü yurt dışından kendisi getirip satan | İthalatçı (Yön. m. 4/j; 7223 m. 3) | Evet (Yön. m. 6/4); yazılı mutabakatla yurt içindeki başka bir kişiyi atayabilir | Piyasaya arzdan önce bildirim, ürün bilgi dosyası, etiket, Türkçe bilgi |
| 2. Yurt içindeki ithalatçı veya üreticiden alıp satan | Dağıtıcı (Yön. m. 4/e) | Kural olarak hayır | Satıştan önce etiket, Türkçe bilgi ve son kullanma tarihini doğrulamak (Yön. m. 9) |
| 3. Kendi markasıyla fason ürettirip satan | Ürüne adını veya markasını koyan; 5324’teki geniş üretici tanımı | Evet (Yön. m. 6/6 ve 5324 m. 4) | Bildirim, ürün bilgi dosyası, güvenlilik raporu, etiket |
| 4. Ürünü bölen, dolduran veya yeniden ambalajlayan | Ürünün uygunluğunu etkileyecek değişiklik yapan dağıtıcı | Evet (Yön. m. 6/6) | Değişen ürün için sorumlu kişi yükümlülüklerinin tamamı |
| 5. Yabancı üreticinin Türkiye’deki temsilcisi | Yazılı mutabakatla atanan sorumlu kişi | Evet (Yön. m. 6/3-4) | 7223 kapsamında imalatçı veya ithalatçıyla aynı sorumluluk (Yön. m. 6/5) |
Ürün Bildirimi: Kim, Ne Zaman, Ne Bildirir?
5324 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrası, kozmetik ürünün piyasaya ilk kez arzından önce Bakanlığa bildirilmesini ve sonradan ortaya çıkan değişikliklerin de bildirilmesini zorunlu kılar. Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 16. maddesi bu yükümlülüğü sorumlu kişiye yükler: sorumlu kişi, ürünü piyasaya arz etmeden önce ulusal elektronik veri tabanı aracılığıyla Kuruma bildirim yapar. Uygulamada bu veri tabanı Ürün Takip Sistemidir (ÜTS); sektörde hâlâ kullanılan “ÜBS” ifadesi, eski Ürün Bildirim Sistemi’nden kalan bir alışkanlıktır.
| Bildirimde yer alan bilgi (Yön. m. 16) | Satıcı için anlamı |
|---|---|
| Barkod, kategori ve ürün adı | İlandaki ürünle bildirimdeki ürün birebir aynı olmalıdır |
| Ürün bilgi dosyasının bulunduğu adres | Dosya Türkçe veya İngilizce olarak hazır tutulmalıdır (Yön. m. 14/4) |
| İthal ürünlerde menşe ülke | İthalatçının kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır |
| Nanomateryal formundaki maddeler ve belirli sınıflardaki maddeler | Formülasyon değişirse bildirim güncellenir |
| Acil tıbbi müdahale için çerçeve formülasyon | Bilgiler Ulusal Zehir Danışma Merkezine iletilir |
| Orijinal etiket, gerekiyorsa Türkçe etiket ve ambalaj görseli | İlandaki görselle bildirimdeki etiket uyumlu olmalıdır |
Bildirim ile firma (müessese) kaydı aynı şey değildir. ÜTS’de firma kaydınızın bulunması, sattığınız her ürünün bildiriminin yapıldığı anlamına gelmez; her ürün için ayrı bildirim gerekir. 5324 sayılı Kanunun 3. maddesindeki ürün bildirimi ile 4. maddesinin (a) bendindeki müessese bildirimi ayrı yükümlülükler ve ayrı ceza kalemleridir. Bildirim süreci ve sorumlu kişi ataması için kozmetik ürün bildirimi ve sorumlu kişi sayfamıza bakabilirsiniz.
Başkasının Ürününü Satıyorsanız: Dağıtıcının Yükümlülükleri
Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 9. maddesi, dağıtıcının yükümlülüklerini beş fıkrada sayar. Bu yükümlülükler, 7223 sayılı Kanunun 10. maddesindeki genel dağıtıcı yükümlülükleriyle birlikte okunur.
| Fıkra | Yükümlülük | Uygulamada |
|---|---|---|
| m. 9/1 | Ürünü piyasada bulundururken uygulanabilir gerekliliklere gereken özeni göstermek | Tedarikçi seçimi ve belge kontrolü |
| m. 9/2 | Piyasada bulundurmadan önce gerekli etiket bilgilerinin bulunduğunu, Türkçe bilgi gerekliliklerinin karşılandığını ve asgari dayanma süresinin geçmediğini doğrulamak | Her ürün partisinde etiket ve son kullanma tarihi kontrolü |
| m. 9/3 | Uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü piyasada bulundurmamak; piyasadaki ürün için uygunluk, piyasadan çekme veya geri çağırma önlemlerinin alınmasını sağlamak; sağlık riski varsa Kurumu ve sorumlu kişiyi derhâl bilgilendirmek | İlanı durdurmak, stoku ayırmak, tarihli bildirim yapmak |
| m. 9/4 | Depolama ve taşıma koşullarının uygunluğu tehlikeye atmamasını sağlamak | Sıcaklık, ışık, nem; kargo ve depo süreçleri |
| m. 9/5 | Risk önlemlerinde Kurumla iş birliği yapmak; gerekçeli talep üzerine belgeleri Türkçe veya İngilizce sunmak | Denetimde belge sunumu |
Dağıtıcı ayrıca tedarik zinciri bilgisini tutmak zorundadır. Yönetmeliğin 10. maddesine göre sorumlu kişi ve dağıtıcılar, Kurumun talebi üzerine, ürün partisinin dağıtıcıya teslim edildiği tarihten itibaren üç yıl süreyle ürünü kimden aldıklarını ve kime verdiklerini bildirmek zorundadır. 7223 sayılı Kanunun 12. maddesi ise genel olarak tedarik zincirindeki önceki ve sonraki işletmecilere ilişkin kayıtların on yıl tutulmasını öngörür ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarını da bu yükümlülüğün kapsamına alır. Pazaryeri satıcısının en güvenli tercihi, alış faturalarını ve sipariş kayıtlarını uzun süreli saklamaktır.
Ürünü Bölmek ve Yeniden Ambalajlamak
İnternette yaygınlaşan bazı satış modelleri, satıcıyı farkında olmadan sorumlu kişi konumuna taşır. Büyük ambalajlı bir ürünü küçük şişelere bölerek satmak (parfümde “decant” olarak bilinen uygulama), ürünü başka bir ambalaja aktarmak, birden fazla ürünü karıştırarak “set” hâline getirmek veya ürüne kendi etiketini yapıştırmak; Yönetmeliğin 6. maddesinin altıncı fıkrası anlamında ürünün uygunluğunu etkileyecek bir değişiklik olarak değerlendirilebilir. Bu durumda satıcı, değiştirilmiş ürün için sorumlu kişi olur ve bildirim, ürün bilgi dosyası, güvenlilik değerlendirmesi ve etiket yükümlülüklerinin tamamı onun üzerine geçer.
Bu modellerde ayrıca üretim ve ambalajlama faaliyetinin kendisi gündeme gelir. 5324 sayılı Kanunun 4. maddesinin (a) bendi, bildirim yapılmadan üretim, ambalajlama veya ithalat faaliyeti yürütmeyi yasaklar ve bu yasağın ihlali 5. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde ayrı bir ceza kalemidir. Üretim yerinin Bakanlıkça belirlenen esaslara uygunluğu ve sorumlu teknik eleman istihdamı da ayrı yükümlülüklerdir. Ayrıntılar için kozmetikte üretim tesisi ve sorumlu teknik eleman rehberimize bakabilirsiniz.
Ürün Sayfası ve Etiket: İlanda Neye Dikkat Edilir?
Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 22. maddesi ürün etiketinde bulunması zorunlu bilgileri sayar; maddenin beşinci fıkrası bu bilgilerin önemli bir bölümünün Türkçe olmasını zorunlu kılar. İnternet satışında etiket iki yerde denetlenir: fiziksel ürünün üzerinde ve ilandaki görsellerde. Gizli alım yoluyla yapılan denetimde (7223 m. 17/4) ürün size sipariş edilerek teslim alınır; ilandaki görsel ile kargodan çıkan ürünün etiketi farklıysa bu, ayrı bir sorun olarak tespit edilir.
- İlan başlığı ve ürün adı bildirimdeki ürün adıyla uyumlu olmalıdır.
- Etiket görselleri Türkçe etiketi gösterecek şekilde yüklenmelidir; yalnızca yabancı dilde etiket görseli, Türkçe bilgi yükümlülüğü bakımından soru işareti doğurur.
- Son kullanma veya asgari dayanma tarihi geçmiş ürünler satıştan derhâl kaldırılmalıdır (Yön. m. 9/2).
- Ürün açıklaması bildirimdeki kategori ve kullanım amacıyla tutarlı olmalıdır; ürünü başka bir kategoriye sokan ifadeler (örneğin tedavi iddiası) kullanılmamalıdır.
- Satıcı bilgileri ve iletişim kanalları açık olmalıdır; sorumlu kişi siz değilseniz, sorumlu kişinin bilgileri ürün etiketinde yer alır.
Etiket eksikliğinin hangi kanuna göre cezalandırılacağı ayrıca önemlidir: 5324 sayılı Kanunun 4. maddesinin (f) bendi ambalaj ve etiket yükümlülüğünü düzenler, ancak 5. maddedeki ceza kalemleri arasında bu bende bağlanmış ayrı bir ceza bulunmaz. Etiket gerekçeli cezalarda dayanak çoğu zaman 7223 sayılı Kanundur ve yol idare mahkemesidir.
Ürün Açıklamasında Sağlık Beyanı Sınırı
Kozmetik ürünün tanımı, 5324 sayılı Kanunun 2. maddesinde vücudun dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanarak temizleme, koku verme, görünümü değiştirme, koruma veya iyi hâlde tutma gibi amaçlara bağlanmıştır. Bir ürün sayfasında hastalığı tedavi ettiği, iyileştirdiği veya önlediği iddia ediliyorsa, ürün kozmetik kategorisinin dışına itilir ve iki ayrı risk doğar: sağlık beyanı mevzuatı kapsamında denetim ve ürünün ilaç benzeri bir ürün olarak değerlendirilmesi.
13 Haziran 2023 tarihli ve 32220 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Beyanı Denetimi Hakkında Yönetmelik, ilaç dışı ürünlerde sağlık beyanı ile yapılan satışlara karşı durdurma, toplatma ve imha gibi tedbirler öngörür ve aracı hizmet sağlayıcıyı da tanımlar. Sağlık Bakanlığının 2025 verilerine göre “hastalıklara iyi gelir” veya “kansere çare” gibi aldatıcı sağlık beyanları nedeniyle 3.407 internet sitesi kapatılmıştır. Aynı içerik, ticari reklam mevzuatı yönünden Reklam Kurulunun da önüne gelebilir. Ayrıntılar için sağlık beyanı denetimi rehberimize ve yanıltıcı reklam ve Reklam Kurulu rehberimize bakabilirsiniz.
| İfade türü | Risk düzeyi | Neden? |
|---|---|---|
| Görünüm, bakım, temizlik, koku, nem gibi kozmetik amaçlara ilişkin ifadeler | Düşük | Kozmetik tanımına uygundur; yine de kanıtlanabilir olmalıdır |
| “Dermatolog önerisi”, “klinik olarak test edildi” gibi ifadeler | Orta | Dayanağı belgelenmelidir; yanıltıcıysa reklam mevzuatı devreye girer |
| Bir hastalığı tedavi ettiği, iyileştirdiği veya önlediği iddiası | Yüksek | Sağlık beyanı mevzuatı ve ürünün kozmetik tanımından çıkması riski |
| Başka bir ürünün ilaç olduğu izlenimini veren ifade veya görsel | Yüksek | İlaç mevzuatı ve ceza hukuku boyutu doğabilir |
İlan Kaldırma, 24 Saat Kuralı ve Erişim Engeli
7223 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrası, uygun olmayan bir ürünün internet üzerinden satışında yetkili kuruluşun içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirmesini öngörür. İçerik 24 saat içinde çıkarılmazsa yetkili kuruluş erişimin engellenmesine karar verir ve kararı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirir. İnternet sitesi doğrudan iktisadi işletmeciye aitse aynı uygulama yapılır. Aynı fıkra kapsamındaki yükümlülüklere aykırı davrananlara 20. maddenin beşinci fıkrası uyarınca 2026 yılında 173.801 TL ile 1.738.022 TL arasında idari para cezası öngörülmüştür.
Denetim, satıcının haberi olmadan da başlayabilir: 17. maddenin dördüncü fıkrasına göre yetkili kuruluşun görevlendirdiği kişi tarafından kimlik açıklanmadan internet üzerinden satın alınan ürünler numune olarak esas alınır. Bu nedenle sıradan bir sipariş, aslında bir denetim alımı olabilir.
Platformun kendi kararı ile Kurum kararını ayırın
Pazaryerleri, satıcı sözleşmeleri ve kendi kategori kuralları çerçevesinde ürünleri kendiliğinden yayından kaldırabilir veya satıcı hesabını kısıtlayabilir. Bu, Kurumun 7223 sayılı Kanunun 17. maddesine dayanan bir işlemi değil, taraflar arasındaki sözleşmeye dayanan bir uygulamadır. İki durumun hukuki yolu farklıdır: Kurum işlemine karşı idari yargıya gidilirken, platformun sözleşmesel kararına karşı önce platformun itiraz süreci ve gerekirse ticari uyuşmazlık yolları işletilir. Bu yüzden ilk iş, kaldırma bildiriminin Kurumdan mı yoksa platformun kendi kontrolünden mi kaynaklandığını yazılı olarak teyit etmektir.
Kime Hangi Ceza? Satıcı Tipine Göre Tablo
Aşağıdaki tablo, internet satışında en sık karşılaşılan aykırılıkların dayanağını ve kural olarak gidilecek merciyi gösterir. 5324 sayılı Kanundaki tutarlar 2008 tarihli kanuni tutarlardır ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır; 7223 tutarları 2026 tebliğ tutarlarıdır.
| Aykırılık | Kimden sorulur? | Dayanak ve ceza | Merci / süre |
|---|---|---|---|
| Bildirimsiz ürünü piyasaya arz | Sorumlu kişi (ithalatçı, marka sahibi, yeniden ambalajlayan) | 5324 m. 3/1 → m. 5/1-a (kanuni tutar 20.000 TL) | Sulh ceza hâkimliği / 15 gün |
| Bildirimsiz ithalat veya ambalajlama faaliyeti | İthalatçı, ambalajlayan | 5324 m. 4/a → m. 5/1-b-1 (kanuni tutar 20.000 TL) | Sulh ceza hâkimliği / 15 gün |
| Sorumlu teknik eleman eksikliği | Üretim ve ithalat müessesesi | 5324 m. 4/b → m. 5/1-b-2 (kanuni tutar 10.000 TL) | Sulh ceza hâkimliği / 15 gün |
| Yasaklı veya sınır dışı madde içeren ürün | Sorumlu kişi | 5324 m. 4/e → m. 5/1-b-4 (20.000 TL / 15.000 TL) | Sulh ceza hâkimliği / 15 gün |
| Satıştan önce etiket, Türkçe bilgi veya tarih kontrolü yapmamak | Dağıtıcı | 7223 m. 10 → m. 20/1-e (2026: 60.830 – 608.307 TL) | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Uygun olmadığını bildiği ürünü satmaya devam etmek | Dağıtıcı | 7223 m. 10/1-b → m. 20/1-e | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Depolama ve taşımada uygunluğu bozmak | Dağıtıcı | 7223 m. 10/1-c → m. 20/1-ç (2026: 86.900 – 869.010 TL) | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Bildirim üzerine içeriği 24 saatte kaldırmamak | Aracı hizmet sağlayıcı; site işletmecinin kendisine aitse işletmeci | 7223 m. 17/2 → m. 20/5 (2026: 173.801 – 1.738.022 TL) | İdare mahkemesi / 60 gün |
| Para cezası + toplatma, imha veya satış durdurma | İlgili işletmeci | Kabahatler K. m. 27/8 | İdare mahkemesi / 60 gün |
Aynı denetimden birden fazla ceza çıkabilir; bu durumda her kalem kendi dayanağına göre ayrı mercie götürülür. Bir fiille birden fazla kabahat işlenmişse Kabahatler Kanununun 15. maddesi uyarınca en ağır cezayı gerektiren uygulanır. Kozmetik özelinde yetki, tek fiil ve savunma tartışmaları için Kozmetik Kanunu ve TİTCK idari yaptırım kararları rehberimize bakabilirsiniz.
Ceza kararınızın dayanağını ve süresini birlikte belirleyelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Sahte, Kaçak veya Yurt Dışından Getirilen Ürün
İnternetteki kozmetik denetimlerinin önemli bir kısmı sahte ve kaçak ürünlere yöneliktir. Bu dosyalarda idari yaptırımın yanında ceza hukuku boyutu da doğar: başkasına ait markayı taşıyan sahte ürünün satışı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 30. maddesindeki marka hakkına tecavüz suçu kapsamında, gümrük denetiminden geçmeden yurda sokulan ürünler ise 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında değerlendirilebilir. Ürünün sağlığı tehlikeye sokacak nitelikte olduğu düşünülüyorsa Türk Ceza Kanununun kamu sağlığına karşı suçlara ilişkin hükümleri de gündeme gelir.
Yurt dışından küçük partiler hâlinde ürün getirip satan işletmeler, bunu kendi adlarına yapıyorlarsa ithalatçıdır. Bu durumda ithalat aşamasındaki denetim, bildirim ve sorumlu kişi yükümlülüklerinin tamamı onlara aittir. İthalat aşamasındaki ürün güvenliği denetimi için TAREKS ve gümrük aşaması rehberimize bakabilirsiniz.
Bir İnternet Denetimi Nasıl İlerler?
İnternet satışlarında denetim çoğu zaman bir şikâyet, platform bildirimi veya Kurumun kendi taraması ile başlar. Aşağıdaki akış, dosyaların tipik seyrini ve her aşamada satıcının yapması gerekenleri gösterir.
| Aşama | Dayanak | Satıcının yapması gereken |
|---|---|---|
| İhbar, şikâyet veya tarama | 7223 m. 16/3 | İlan ve ürün kayıtlarını hazır tutmak |
| Gizli alım veya satıcı nezdinde denetim | 7223 m. 16/1-2, m. 17/4 | Denetim tutanağına şerh düşmek, alış faturası ve tedarikçi bilgisini sunmak |
| ÜTS sorgusu ve tedarik zinciri incelemesi | 5324 m. 3/1; Yön. m. 10, m. 16 | Rolünü ve sorumlu kişiyi belgelemek |
| Numune analizi (gerekiyorsa) | 7223 m. 16/2, 15/7 | Analiz raporunu ve numune zincirini incelemek |
| Savunma istem yazısı | 7223 m. 16/5; Yön. m. 31/2 | En az on iş günü içinde yazılı ve belgeli savunma |
| Karar: ceza ve/veya tedbir | 5324 m. 5-6; 7223 m. 17, 20 | Dayanağa göre 15 veya 60 günlük kanun yolu süresini işletmek |
Şirketi olmayan sosyal medya satıcıları
Kozmetik satışını bir şirket kurmadan, şahsi sosyal medya hesabı üzerinden yapan kişiler de mevzuatın dışında değildir. 7223 sayılı Kanun imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcıyı gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar; Kozmetik Ürünler Yönetmeliği de sorumlu kişinin yurt içinde yerleşik bir gerçek veya tüzel kişi olabileceğini kabul eder. Bu nedenle ürünü kendisi yurt dışından getirip bir sosyal medya hesabından satan kişi ithalatçı, başkasından alıp satan kişi dağıtıcı konumundadır ve yükümlülükleri bu role göre belirlenir. Şahsi hesaplarda satışın kayıt dışı yürütülmesi, tedarik zinciri kayıtlarının tutulmamasıyla birleştiğinde, hem kozmetik mevzuatı hem de vergi mevzuatı yönünden ayrı riskler doğurur.
Satışa Başlamadan Önce Kontrol Listesi
- Satacağım ürünler için rolüm nedir: ithalatçı, dağıtıcı, marka sahibi, yeniden ambalajlayan?
- Her ürünün yurt içinde yerleşik sorumlu kişisi kim ve bu kişi etikette yazıyor mu?
- Her ürünün ÜTS’de ürün bildirimi var mı ve bildirimdeki ürün ilandaki ürünle aynı mı?
- Sorumlu kişi bensem: ürün bilgi dosyası, güvenlilik raporu ve sorumlu teknik eleman hazır mı?
- Etikette Türkçe bilgiler eksiksiz mi ve ilan görselleri bunu gösteriyor mu?
- Ürünlerin son kullanma veya asgari dayanma tarihi kontrol ediliyor mu?
- Alış faturaları ve tedarikçi bilgileri uzun süreli saklanıyor mu?
- Ürün açıklamalarında tedavi, iyileştirme veya hastalık önleme iddiası var mı?
- Depolama ve kargo koşulları ürünün niteliğine uygun mu?
- Kurumdan veya platformdan gelen bir bildirim olursa 24 saat içinde kim, nasıl müdahale edecek?
Ürün güvenliği dosyasının teknik tarafı için kozmetikte güvenlilik değerlendirmesi ve ürün bilgi dosyası rehberimize, denetim usulü için piyasa gözetimi ve denetimi rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kozmetik ürünleri internetten satmak yasal mı?
Evet. Kozmetik ürünler münhasıran eczanede satılması gereken ürünlerden değildir. Ancak ürünün yurt içinde yerleşik bir sorumlu kişisi olmalı, ürün piyasaya arzdan önce Kuruma bildirilmiş olmalı ve etiket ile Türkçe bilgi kurallarına uygun olmalıdır.
ÜBS ile ÜTS aynı şey mi?
Kozmetik ürün bildirimi bugün Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden yapılır. Sektörde kullanılan ÜBS ifadesi, eski Ürün Bildirim Sistemi’nden kalan bir alışkanlıktır. Bildirim yükümlülüğünün dayanağı 5324 sayılı Kanunun 3. maddesi ve Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 16. maddesidir.
Ürün bildirimini kim yapar?
Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 16. maddesine göre bildirimi sorumlu kişi yapar. Yurt içinde üretilen üründe üretici, ithal üründe ithalatçı veya yazılı mutabakatla atanan yurt içindeki kişi sorumlu kişidir.
Başkasından aldığım ürünü satıyorum; bildirim yapmam gerekir mi?
Kural olarak hayır; bildirim sorumlu kişinin yükümlülüğüdür. Ancak dağıtıcı olarak satıştan önce etiket, Türkçe bilgi ve asgari dayanma süresini doğrulamak ve uygun olmadığını bildiğiniz ürünü satmamak zorundasınız (Yönetmelik m. 9).
Ürünü kendi markamla ürettirirsem sorumlu kişi kim olur?
Ürünü kendi adı veya markasıyla piyasada bulunduran kişi sorumlu kişidir (Yönetmelik m. 6/6). 5324 sayılı Kanun da ürüne adını veya markasını koyan kişiyi üretici sayar. Bildirim, ürün bilgi dosyası ve etiket yükümlülükleri marka sahibine geçer.
Parfümü küçük şişelere bölüp satmak sorun olur mu?
Ürünü bölmek veya yeniden ambalajlamak, ürünün uygunluğunu etkileyecek bir değişiklik olarak değerlendirilebilir ve satıcıyı sorumlu kişi konumuna getirebilir (Yönetmelik m. 6/6). Bu durumda bildirim, ürün bilgi dosyası ve etiket yükümlülükleri ile ambalajlama faaliyetine ilişkin kurallar gündeme gelir.
Ürünü Türkçeye çevirip etiketlemem beni sorumlu kişi yapar mı?
Yönetmeliğin 6. maddesinin altıncı fıkrasına göre yalnızca mevcut ürün bilgilerinin Türkçeye çevrilmesi, ürünün uygunluğunu etkileyecek bir değişiklik sayılmaz.
Yurt dışından getirdiğim orijinal ürünü satabilir miyim?
Ürünü kendi adınıza ithal ediyorsanız ithalatçı ve sorumlu kişi olursunuz. Ürünün orijinal olması yeterli değildir; Türkiye’de piyasaya arzdan önce bildirim yapılmalı ve sorumlu kişi yükümlülükleri yerine getirilmelidir.
Bildirimsiz kozmetik satmanın cezası nedir?
5324 sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, bildirim yükümlülüğünün ihlali için 20.000 TL’lik kanuni tutar öngörür. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır; bu cezaya karşı kural olarak 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Dağıtıcıya hangi kanuna göre ceza verilir?
Dağıtıcının yükümlülükleri 7223 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmiştir ve aykırılık 20. maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentlerine bağlanmıştır. 2026 yılında bu kademeler 86.900 – 869.010 TL ve 60.830 – 608.307 TL’dir; itiraz yolu idare mahkemesidir.
İlanımı kaldırmazsam ne olur?
7223 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrasına göre uygun olmayan ürünün internetten satışında içerik 24 saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verilir. İnternet sitesi doğrudan işletmeciye aitse aynı uygulama yapılır.
Denetim için ürün benden gizlice satın alınabilir mi?
Evet. 7223 sayılı Kanunun 17. maddesinin dördüncü fıkrasına göre yetkili kuruluşun görevlendirdiği kişi tarafından kimlik açıklanmadan internet üzerinden satın alınan ürünler numune olarak esas alınır.
Tedarikçi kayıtlarını ne kadar saklamalıyım?
Kozmetik Ürünler Yönetmeliğinin 10. maddesi, Kurumun talebi üzerine ürünü kimden alıp kime verdiğinizi parti teslim tarihinden itibaren üç yıl süreyle bildirmenizi ister. 7223 sayılı Kanunun 12. maddesi ise genel olarak on yıllık kayıt süresi öngörür; uzun süreli saklamak en güvenli yoldur.
Ürün açıklamasına “akneyi tedavi eder” yazabilir miyim?
Hastalığı tedavi ettiği veya önlediği iddiası kozmetik tanımının dışına çıkar ve Sağlık Beyanı Denetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında durdurma, toplatma ve imha gibi tedbirlere yol açabilir. Kozmetik amaçlara ilişkin ve kanıtlanabilir ifadeler kullanılmalıdır.
Pazaryeri de sorumlu tutulur mu?
7223 sayılı Kanunun 12. maddesi elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarını izlenebilirlik yükümlülüğünün kapsamına alır; 17. maddenin ikinci fıkrası ise içerik kaldırma bildirimini aracı hizmet sağlayıcıya yöneltir. Satıcının kendi yükümlülükleri bu durumdan etkilenmez.
Sahte kozmetik satarsam sadece idari ceza mı alırım?
Hayır. Başkasına ait markayı taşıyan sahte ürünün satışı Sınai Mülkiyet Kanununun 30. maddesindeki marka hakkına tecavüz suçu, gümrük denetiminden geçmeden yurda sokulan ürünler ise Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında değerlendirilebilir.
Savunma istem yazısı geldi; ne yapmalıyım?
Yazıda verilen süre içinde, rolünüzü, tedarik zincirini ve isnat edilen aykırılığı belgeleriyle açıklayan yazılı bir savunma verin. On iş günü hesabı ve örnek dilekçe için savunma istem yazısı rehberimize bakabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — Kurum kararlarına karşı tüm yollar tek sayfada
- Kozmetik Cezasına İtiraz — sulh ceza ve idare mahkemesi ayrımı
- TİTCK Savunma İstem Yazısı — on iş günü ve dilekçe örneği
- TİTCK İdari Para Cezaları 2026 — tutarlar ve hesaplama
- Sağlık Ürünlerinin İnternetten Satışı — ürün bazında yasaklar
- Kozmetik Ürün Bildirimi ve Sorumlu Kişi — bildirim süreci
- TİTCK Talebiyle Erişim Engeline İtiraz — 7223 m.17/2, 1262 m.18 ve 5651 m.8/A ayrımı
- TİTCK Numune Analizine İtiraz — şahit numune, karşı analiz ve laboratuvar raporu
- Influencer Reklamında Sorumluluk — kozmetik, takviye ve tıbbi cihaz tanıtımında ceza kime kesilir?
- Kozmetik İthalatı Nasıl Yapılır? — sorumlu kişi, ÜTS bildirimi, TAREKS ve Türkçe etiket
- Tıbbi Amacı Olmayan Ürünler: Dolgu, Renkli Lens ve Lazer-IPL — Ek XVI, ortak spesifikasyonlar ve geçiş takvimi
- Kaçak Tıbbi Cihaz ve Kozmetik İthalatı — gümrükte el koyma ve kaçakçılık suçlaması
- Kozmetik Etiketinde Zorunlu Bilgiler ve Türkçe Etiket — eksik etiketin cezası
- Kozmetikte Ürün İddiaları — “doğal”, “içermez”, “hipoalerjenik” ve tıbbi iddia yasağı
- Kozmetik Yönetmeliği Taslağı (2026) — siloksan yasağı, saç boyası uyarıları ve karekod
- Kozmetik ÜTS (ÜBS) Bildirimi Kapatıldı veya Reddedildi — itiraz ve yeniden bildirim
- Sahte Kozmetik ve Parfüm Satışı — marka hakkına tecavüz suçu ve TİTCK yaptırımı
- İnternetten Haşere İlacı ve Dezenfektan Satmak — biyosidal ruhsat, erişim engeli ve satıcının cezası
- Ürün Ruhsatlı mı, Bildirimli mi? — ilaç, kozmetik ve tıbbi cihaz sorgulama
- Sağlık Ürünü Satan Pazaryerinin Sorumluluğu — aracı hizmet sağlayıcı ve TİTCK talepleri
