İnternette İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme (2026): 5651 m.9 İptalinden Sonra Hangi Yol?
25 Temmuz 2026

İnternette İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme (2026): 5651 m.9 İptalinden Sonra Hangi Yol?

İnternette kişilik hakkını ihlal eden bir içerik için yıllarca kullanılan yol, 5651 sayılı Kanunun 9. maddesine göre sulh ceza hâkimliğinden 24 saat içinde erişim engeli istemekti. Bu yol artık yoktur. Anayasa Mahkemesi 11.10.2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla 9. maddenin tamamını iptal etti. Karar 10.1.2024’te Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girdi. Bugün hangi yolun kullanılacağı içeriğin türüne bağlıdır. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 5651 m.9/A yolu yürürlüktedir. 7590 sayılı Kanunla 31.7.2026’dan itibaren başvuru Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna değil Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır. Hakaret, yalan haber veya itibar zedeleyen paylaşımlarda ise içerik veya sosyal ağ sağlayıcıya başvurulur ve hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir ile kişilik hakkı davası istenir (TMK m.24-25; HMK m.389). Kişisel verilerde ve arama motoru sonuçlarında KVKK’daki başvuru ve şikâyet yolu, internet haber sitelerinde Basın Kanunundaki cevap ve düzeltme hakkı, katalog suçlarda ise 5651 m.8 işletilir. Fiil suç oluşturuyorsa ceza şikâyeti bu yollardan bağımsızdır.

Bu yazının dayanakları. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun m.2, 4, 5, 6, 8, 8/A, 9/A ve ek m.4 (7590 sayılı Kanunla değişik, 31.7.2026 itibarıyla; 7578 sayılı Kanunun 1.11.2026’da yürürlüğe girecek değişiklikleri ayrıca belirtilmiştir); Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararı (RG 10.1.2024); 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.24-25; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49, 58; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389-393, 400; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.7, 11, 13-15; Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23.6.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı; 5187 sayılı Basın Kanunu m.10, 14; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73, 125, 131, 134, 136, 139; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.268. Kanun metinleri 8 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.

Hakkınızda yayımlanan içerik büyüyor mu?

İçeriğin türüne göre doğru yolu belirleyelim, delilleri kaybolmadan sabitleyelim ve başvuruları eş zamanlı yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Önce En Önemli Değişiklik: 5651 Sayılı Kanunun 9. Maddesi Artık Yok

9. madde, internet ortamındaki yayın nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilere içeriğin yayından çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini doğrudan sulh ceza hâkimliğinden isteme imkânı veriyordu. Hâkim bu talebi duruşma yapmadan en geç 24 saat içinde karara bağlıyordu. Anayasa Mahkemesi 11.10.2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararında maddenin birinci ve üçüncü fıkralarını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Uygulanma imkânı kalmayan diğer fıkralar da aynı kararla iptal edildi. Kararın karşıoy gerekçesinde aktarıldığı üzere çoğunluk, kuralın Anayasa’nın 13. maddesi bağlamında temel hakların sınırlandırılması bakımından kanunilik şartını taşımadığı sonucuna varmıştır. Mahkeme, doğacak hukuki boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden iptalin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Karar 10.1.2024’te yayımlandı ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girdi.

Aynı karar 8. maddeye de dokundu. Başkanın 8. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca resen verdiği kararlarda yer alan “içeriğin çıkarılması ve/veya” ibaresi ile on birinci fıkradaki “ilgili içerik, yer ve erişim sağlayıcısına” ibaresi iptal edildi. Bu nedenle Başkanın 8. madde kapsamında resen verdiği karar bugün yalnızca erişimin engellenmesine ilişkindir. Kanunun yer sağlayıcıya ilişkin 5. maddesi ve sosyal ağ sağlayıcıya ilişkin ek 4. maddesi metinlerinde 9. maddeye yapılan atıflar hâlâ durmaktadır. Ancak atıf yapılan madde yürürlükte olmadığından, bu atıflara dayanarak sulh ceza hâkimliğinden kişilik hakkı gerekçesiyle erişim engeli istenemez. İnternette dolaşan eski dilekçe örneklerinde 9. maddeye dayanan başvurular görürseniz, bunların bugünkü hukukta karşılığı olmadığını unutmayın.

Eski sistem ile bugünkü durum

Konu10.10.2024 öncesiBugünDayanak
Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliği5651 m.9 ile 24 saatte erişim engeli veya içeriğin çıkarılmasıBu yol yok; hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir ve davaAYM K.2023/172; TMK m.24-25; HMK m.389
Özel hayatın gizliliği5651 m.9/A; başvuru Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna5651 m.9/A yürürlükte; 31.7.2026’dan itibaren başvuru Siber Güvenlik Başkanlığına5651 m.2/1-c, v; m.9/A (7590 s.K.)
Katalog suçlar5651 m.85651 m.8 yürürlükte; Başkanın resen kararı yalnızca erişimin engellenmesi5651 m.8; AYM K.2023/172
Sosyal ağ sağlayıcıya başvuru9 ve 9/A kapsamındaki içerikler için 48 saatte cevapMetin aynı; 1.11.2026’dan itibaren konu sınırlaması kaldırılıyor5651 ek m.4/3; 7578 s.K. m.22
Kişisel veriler ve arama motorlarıKVKK başvuru ve şikâyet yoluAynı yol devam ediyorKVKK m.11, 13, 14; Kurul K.2020/481

Bugün Hangi İçerik İçin Hangi Yol?

Doğru yol, içeriğin ne olduğuna ve nerede yayımlandığına göre seçilir. Aynı paylaşım birden fazla hakkı ihlal edebilir. Örneğin izinsiz paylaşılan bir fotoğrafın altına yazılmış hakaret içeren bir metin hem özel hayatın gizliliğini hem de şeref ve itibarı ilgilendirir. Bu durumda yolların birlikte işletilmesi gerekir.

İçeriğin türüne göre başvuru yolları

İçerikÖncelikli yolMerciDayanak
Özel görüntü, ses, özel hayata ilişkin bilgiErişimin engellenmesi talebi, 24 saat içinde hâkim kararına sunmaSiber Güvenlik Başkanlığı ve sulh ceza hâkimliği5651 m.9/A
Hakaret, iftira, yalan haber, itibar zedeleyen paylaşımSağlayıcıya başvuru; ihtiyati tedbir ve kişilik hakkı davasıİçerik veya sosyal ağ sağlayıcı; asliye hukuk mahkemesi5651 ek m.4/3; TMK m.24-25; HMK m.389
Kişisel veriler (adres, telefon, kimlik bilgisi)Veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurula şikâyetVeri sorumlusu; Kişisel Verileri Koruma KuruluKVKK m.11, 13, 14
Arama motorunda adla çıkan sonuçlarArama motoruna indeksten çıkarma talebi, ardından Kurula şikâyet veya davaArama motoru; Kurul; mahkemeKVKK m.13-14; Kurul K.2020/481
İnternet haber sitesindeki haberCevap ve düzeltme hakkı; gerekirse tedbir ve davaSorumlu müdür; sulh ceza hâkimliği; hukuk mahkemesiBasın K. m.14; TMK m.24-25
Çocuk istismarı, müstehcenlik, intihara yönlendirme, kumar, uyuşturucu gibi katalog suçlarİhbar; hâkim, savcı veya Başkan kararıyla erişimin engellenmesiCumhuriyet başsavcılığı; Siber Güvenlik Başkanlığı5651 m.8
Suç oluşturan her içerikCeza şikâyeti veya suç duyurusuCumhuriyet başsavcılığıTCK m.73, 125, 134, 136

Özel Hayatın Gizliliği: 5651 m.9/A Yolu Adım Adım

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir (5651 m.9/A/1). Kanundaki “Başkanlık” ve “Başkan” ifadeleri, 24.7.2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla Siber Güvenlik Başkanlığı ve Siber Güvenlik Başkanı olarak değiştirilmiştir (m.2/1-c, v). Bu değişiklik 31.7.2026’da yürürlüğe girmiştir. Başvuru kanalının Siber Güvenlik Başkanlığının güncel duyurularından teyit edilmesi önerilir.

Başvuruda hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimliği ispatlayacak bilgiler yer almalıdır. Bunlardan biri eksikse talep işleme konulmaz (m.9/A/2). Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir ve erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl, en geç dört saat içinde uygular (m.9/A/3). Engelleme, ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim veya video ile ilgili olarak URL bazında yapılır (m.9/A/4).

24 saatlik süreyi başvuran takip eder. Bu yolda gözden kaçırılmaması gereken nokta, tedbirin hâkim onayına kimin sunacağıdır. Kanuna göre bu yükümlülük başvurana aittir. Erişimin engellenmesini talep eden kişi, talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim, özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir. Aksi hâlde erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar (m.9/A/5). Hâkim kararına karşı Başkan, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edebilir (m.9/A/6). Hâkim kararlarına itiraz, kanunda ayrıca hüküm yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1). Birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerlerde bu kararları Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği hâkimlikler verir (5651 m.8/15).

9/A yolunda süreler

AşamaSüreKim yapar?Dayanak
Başvuru—Özel hayatı ihlal edilen kişim.9/A/1-2
Tedbirin uygulanmasıDerhâl, en geç 4 saatErişim sağlayıcılar (Birlik aracılığıyla)m.9/A/3
Talebin hâkime sunulmasıTalepte bulunulan saatten itibaren 24 saatBaşvuran kişim.9/A/5
Hâkim kararıEn geç 48 saat; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkarSulh ceza hâkimim.9/A/5
Gecikmesinde sakınca bulunan hâlBaşkanın emriyle engelleme; 24 saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim 48 saatte karar verirBaşkan ve sulh ceza hâkimim.9/A/8-9
İçeriğin yayından çıkarılmasıHâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır—m.9/A/7
İtirazKararı öğrenmeden itibaren 2 haftaBaşkan (m.9/A/6)m.9/A/6; CMK m.268/1

Örnek: 5651 m.9/A/5 uyarınca sulh ceza hâkimliğine sunulacak talep

…… NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

TALEP EDEN: Ad Soyad, T.C. kimlik numarası, adres
KONU: Siber Güvenlik Başkanlığına …… tarih ve saatinde yaptığım başvuru üzerine uygulanan erişimin engellenmesi tedbirine ilişkin kararınızın verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Talebin süresinde olduğu hakkında (5651 sayılı Kanun m.9/A/5). Başkanlığa yaptığım başvuru …… tarih ve saat …… itibarıyla kayda alınmıştır. İşbu talep, başvurudan itibaren yirmi dört saatlik süre içinde sunulmaktadır.

2. Yayının özel hayatımın gizliliğini ihlal ettiği hakkında (5651 sayılı Kanun m.9/A/1; Anayasa m.20). Aşağıda tam adresleri gösterilen yayınlarda, rızam olmadan …… tarihinde çekilmiş görüntülerim/özel hayatıma ilişkin bilgilerim paylaşılmıştır. Bu görüntüler kamuya açık bir etkinliğe veya kamusal bir role ilişkin değildir; yayınlanmalarında üstün bir kamu yararı bulunmamaktadır.

3. Tedbirin yalnızca ihlale konu adreslerle sınırlı tutulduğu hakkında (5651 sayılı Kanun m.9/A/4). Talebim sitenin tümüne değil, aşağıda gösterilen URL adreslerine erişimin engellenmesine yöneliktir.

İHLALE KONU URL ADRESLERİ

1) https://…… 2) https://……

DELİLLER

Başkanlığa yapılan başvurunun kaydı, tarih ve saat bilgisi görünen ekran görüntüleri, varsa noter tespit tutanağı, kimlik belgesi.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda gösterilen adreslere erişimin engellenmesine ilişkin tedbirin devamına ve kararın Siber Güvenlik Başkanlığına gönderilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim.

Tarih, ad soyad, imza

9/A yolu yalnızca özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler içindir. Hakaret veya eleştiri içeren bir paylaşım bu yola konu olmaz. Özel görüntülerin izinsiz paylaşılmasının ceza boyutu için özel görüntülerim izinsiz paylaşıldı ve özel hayatın gizliliğini ihlal yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hakaret ve İtibar Zedeleyen İçerikler: Hukuk Mahkemesi ve İhtiyati Tedbir

9. maddenin iptalinden sonra kişilik hakkı ihlallerinde yargısal yolun merkezi Türk Medenî Kanunudur. Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Bunlarla birlikte düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesini ya da yayımlanmasını talep edebilir. Maddi ve manevi tazminat ile saldırı yoluyla elde edilen kazancın verilmesini isteme hakkı saklıdır. Dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25).

İnternet içeriklerinde asıl hız, dava açılmadan önce veya dava ile birlikte istenen ihtiyati tedbirden gelir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağından endişe edilmesi hâlinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1). Talep eden tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmeli ve haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (m.390/3). Zorunluluk varsa hâkim karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir (m.390/2). Tedbir isteyen kural olarak teminat gösterir; talep resmî belgeye veya kesin bir delile dayanıyorsa mahkeme gerekçesini göstererek teminat almayabilir (m.392/1). Tedbir kararının uygulanması, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde istenmezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.393/1). Tedbir dilekçesinin yazımı için ihtiyati tedbir talebi dilekçe örneğimize bakabilirsiniz.

Sosyal ağ sağlayıcılar bakımından Kanunda önemli bir sorumluluk kuralı vardır. Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesine rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmininden sorumludur. Bu sorumluluğun işletilmesi için içerik sağlayıcıya dava açılmış olması şartı aranmaz (5651 ek m.4/14). Manevi tazminat bakımından hâkim, para ödenmesi yerine veya buna ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve kararın yayımlanmasına hükmedebilir (TBK m.58). Konunun ayrıntıları için kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Kişilik hakkı ihlalinde hukuk yolu

TalepİçerikDayanak
ÖnlemeSaldırı tehlikesinin önlenmesiTMK m.25/1
DurdurmaSürmekte olan saldırıya son verilmesi; içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi bu kapsamda istenirTMK m.25/1
TespitSona ermiş olsa bile etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespitiTMK m.25/1
Düzeltme ve yayımDüzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanmasıTMK m.25/2
TazminatMaddi ve manevi tazminat; elde edilen kazancın verilmesiTMK m.25/3; TBK m.49, 58
İhtiyati tedbirDava öncesi veya dava ile birlikte; yaklaşık ispat; kural olarak teminat; 1 hafta içinde uygulatmaHMK m.389-393
Yetkili mahkemeDavacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesiTMK m.25/5
Sosyal ağ sağlayıcının sorumluluğuMahkeme kararının bildiriminden itibaren 24 saat içinde kaldırmazsa zarardan sorumlu5651 ek m.4/14

İçerik, Yer ve Sosyal Ağ Sağlayıcıya Başvuru

Kanun, içerik sağlayıcıyı internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumlu tutar. Bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten ise kural olarak sorumlu değildir; ancak sunuş biçiminden içeriği benimsediği ve kullanıcının o içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur (5651 m.4). Yer sağlayıcı, barındırdığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırılık araştırmakla yükümlü değildir (m.5/1). Hukuka aykırı içeriği yayından çıkarma yükümlülüğü ise Kanunun 8. ve 9. maddelerine göre haberdar edilmesine bağlanmıştır (m.5/2). 9. madde iptal edildiğinden, kişilik hakkı ihlallerinde yer sağlayıcının 5651 kapsamındaki kaldırma yükümlülüğünü harekete geçirecek etkili araç bugün bir mahkeme kararıdır.

Yine de sağlayıcıya doğrudan başvurmak, çoğu olayda en hızlı sonucu veren adımdır. Kanun “uyarı yöntemini” hâlâ tanımlar: haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişinin içeriğin yayından çıkarılması için önce içerik sağlayıcısına, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcısına iletişim adresleri üzerinden bildirimde bulunmasıdır (m.2/1-r). Sosyal ağlar bakımından ise Kanun ayrıca cevap verme yükümlülüğü getirmiştir.

Sosyal ağ sağlayıcının yükümlülükleri

YükümlülükKapsamDayanak
Türkiye’de temsilciTürkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı; gerçek kişi temsilci Türkiye’de mukim Türk vatandaşı olmalı; on milyonu aşanlarda tam yetkili temsilci5651 ek m.4/1
Başvurulara cevapBir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, 9 ve 9/A kapsamındaki içeriklere ilişkin başvurulara 48 saat içinde gerekçeli cevap verir5651 ek m.4/3
1.11.2026 değişikliği48 saatlik cevap yükümlülüğündeki “9 ve 9/A kapsamındaki içerikler” sınırlaması kaldırılıyor7578 s.K. m.22, m.27
Cevap yükümlülüğüne aykırılık5 milyon TL idari para cezası5651 ek m.4/8
Mahkeme kararını 24 saatte uygulamamaDoğan zarardan sorumluluk; içerik sağlayıcıya dava şartı yok5651 ek m.4/14
Yeniden yayımın önlenmesi (1.11.2026’dan itibaren)On milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararına konu yayının yeniden yayımlanmaması için gerekli tedbirleri alır7578 s.K. m.22 (ek m.4/23)
Can ve mal güvenliğiGecikmesinde sakınca varsa içerik ve içeriği oluşturana ilişkin bilgiler kolluk ile paylaşılır5651 ek m.4/16

Platformlara başvururken içeriğin tam URL adresini, hangi hakkın nasıl ihlal edildiğini ve talebin ne olduğunu açıkça yazın. Başvurunun ve cevabın kaydını saklayın; bu kayıtlar sonraki tedbir ve tazminat aşamasında delil olur. Sahte hesap açılması veya hesabın ele geçirilmesi durumunda izlenecek yolları adıma sahte sosyal medya hesabı açıldı yazımızda anlattık.

Kişisel Veriler ve Arama Motorları: KVKK Yolu ve Unutulma Hakkı

Adresiniz, telefonunuz, kimlik bilgileriniz veya adınızla ilişkilendirilen eski bir haber internette dolaşıyorsa, kişisel verilerin korunması hukuku ayrı bir yol açar. Herkes veri sorumlusuna başvurarak kişisel verilerinin silinmesini veya yok edilmesini isteyebilir (KVKK m.11/1-e). İşlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan kişisel veriler resen veya ilgili kişinin talebi üzerine silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir (m.7/1). Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde ücretsiz sonuçlandırır (m.13/2). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Başvuru yolu tüketilmeden şikâyete gidilemez (m.14/1-2). Kurul şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (m.15/4). Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (m.14/3).

Arama motorundan çıkarma. Kişisel Verileri Koruma Kurulu 23.6.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararıyla, arama motorlarını veri sorumlusu olarak kabul etmiş ve kişinin adı ve soyadıyla yapılan aramalarda kendisiyle bağlantılı sonuçlara ulaşılmamasını isteme hakkını “indeksten çıkarılma talebi” olarak nitelendirmiştir. Karara göre ilgili kişi önce arama motoruna başvurur. Arama motoru talebi reddeder veya cevap vermezse Kurula şikâyette bulunabilir; Kurula başvururken aynı zamanda doğrudan yargı yoluna gitmek de mümkündür. Talepler, kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun bilgiye erişimdeki menfaati arasında bir denge testi yapılarak değerlendirilir. Kurul kararında Anayasa Mahkemesinin 3.3.2016 tarihli, 2013/5653 başvuru numaralı kararına da atıf yapılmış; bu kararda yaklaşık on dört yıl önceki bir olaya ilişkin, güncelliğini yitirmiş haberlerin siyasi veya medyatik kişiliği olmayan başvurucunun itibarını zedelediği kabul edilmiştir.

KVKK yolunda süreler

AşamaSüreDayanak
Veri sorumlusuna veya arama motoruna başvuruEn geç 30 gün içinde sonuçlandırılırKVKK m.13/2
Kurula şikâyetCevabın öğrenilmesinden itibaren 30 gün; her hâlde başvurudan itibaren 60 günKVKK m.14/1
Kurulun cevabıŞikâyetten itibaren 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılırKVKK m.15/4
Yargı yoluKurula başvururken aynı zamanda doğrudan yargı yoluna gidilebilirKurul K.2020/481
TazminatGenel hükümlere göre saklıdırKVKK m.14/3

Başvuru ve şikâyet metinleri için KVKK başvuru ve şikâyet dilekçe örneğimize, unutulma hakkının uygulamasına ilişkin örnek bir senaryo için haberim internetten silinir mi yazımıza bakabilirsiniz.

İnternet Haber Sitelerinde Cevap ve Düzeltme Hakkı

Basın Kanunu 2022’den bu yana internet haber sitelerini de kapsar ve bunları süreli yayın sayar (5187 m.1-2). Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması hâlinde zarar gören kişi, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde suç unsuru içermeyen bir düzeltme ve cevap yazısı gönderebilir. İnternet haber sitelerinde sorumlu müdür bu yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlayarak aynı şekilde yayımlamak zorundadır. Yayın hakkında erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması kararı uygulanmışsa ya da site içeriği kendiliğinden çıkarmışsa, düzeltme ve cevap metni ilk yirmi dört saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır (m.14/1).

Düzeltme ve cevap süresinde yayımlanmazsa, yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde talep eden kişi bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına karar verilmesini isteyebilir. Hâkim bu istemi üç gün içinde duruşma yapmadan karara bağlar; karara karşı acele itiraz yoluna gidilebilir (m.14/4-5). İnternet haber siteleri yayımladıkları içerikleri iki yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür (m.10). Kurumsal açıdan bir haber krizinin nasıl yönetileceğini şirketimiz habere konu oldu yazımızda ele aldık.

Katalog Suçlar ve İdari Engelleme: 5651 m.8 ve m.8/A

Bazı içerikler bireysel kişilik hakkının ötesinde suç teşkil ettiği için Kanunun 8. maddesine tabidir. İçeriğinin intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar için yer ve imkân sağlama suçlarını, 5816 sayılı Kanundaki suçları, 7258 sayılı Kanundaki bahis suçlarını veya 2937 sayılı Kanunun 27. maddesindeki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe bulunan yayınlarda içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verilir (5651 m.8/1).

5651 m.8 ve m.8/A kapsamında kararlar

KonuKuralDayanak
Karar merciiSoruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme; gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısı (24 saat içinde hâkim onayı, hâkim 24 saatte karar verir)m.8/2
Başkanın resen kararıKatalog suçları oluşturan yayınlarda erişimin engellenmesi; “içeriğin çıkarılması” ibaresi AYM tarafından iptal edildim.8/4; AYM K.2023/172
Uygulama süresiDerhâl, en geç kararın bildiriminden itibaren 4 saatm.8/5
KapsamKural olarak URL bazında; teknik olarak mümkün değilse veya ihlal önlenemiyorsa sitenin tümünem.8/17
Takipsizlik veya beraatKarar kendiliğinden hükümsüz kalırm.8/7-8
İtirazKoruma tedbiri olarak verilen karara CMK’ya göre itirazm.8/2
8/A: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerYaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi veya genel sağlık sebebiyle hâkim ya da Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan; Başkan kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim 48 saatte karar verirm.8/A/1-2

8/A, Kanunda sayılan kamu yararı sebeplerine dayanır ve Başkan kararı için talep yetkisi Cumhurbaşkanlığı ile ilgili bakanlıklara verilmiştir; kişilik hakkı ihlalleri için öngörülmüş bir yol değildir. Bireyler katalog suç içeren bir yayını Cumhuriyet başsavcılığına ihbar edebilir. Anayasa Mahkemesinin erişim engellemeye ilişkin bireysel başvuru kararlarını erişim engeli ve Anayasa Mahkemesi kararları yazımızda ele aldık.

Sağlık ürünü satan site veya hesaplar için: Erişim engeli TİTCK talebiyle getirildiyse dayanak çoğu zaman 5651 değil, 7223 sayılı Kanunun 17. maddesi veya 1262 sayılı Kanunun 18. maddesidir; bu kararlara karşı yol idare mahkemesidir. Üç dayanağın karşılaştırması için TİTCK erişim engeline itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza Yolu ve Şikâyet Süreleri

İçeriğin kaldırılması ile failin cezalandırılması ayrı konulardır. Erişim engeli ya da mahkeme kararı ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; ceza şikâyeti de içeriği kendiliğinden kaldırmaz. Bu nedenle suç oluşturan paylaşımlarda iki yolun birlikte düşünülmesi gerekir.

İnternet içeriklerinde sık karşılaşılan suçlar

SuçCezaŞikâyetDayanak
Hakaret3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası; aleniyet hâlinde altıda bir artırımKamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç şikâyete bağlı; 6 ay, her hâlde fiilden itibaren 2 yılTCK m.125, 131, 73/2
Özel hayatın gizliliğini ihlal1 yıldan 3 yıla kadar hapis; görüntü veya ses kaydıyla ihlalde bir kat artırımŞikâyete bağlı; 6 ayTCK m.134/1, 139, 73
Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri ifşa2 yıldan 5 yıla kadar hapis; basın ve yayın yoluyla yayımda da aynı cezaŞikâyete bağlı; 6 ayTCK m.134/2, 139
Kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma2 yıldan 4 yıla kadar hapisŞikâyete bağlı değilTCK m.136, 139

Şikâyete bağlı suçlarda süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar ve zamanaşımı süresini geçemez. 7531 sayılı Kanunla eklenen kurala göre hakaret suçunda şikâyet süresi her hâlükârda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/1-2). Hakaret şikâyeti için hakaret şikâyet dilekçesi örneğimize, kişisel verilerin yayılması için kişisel verilerim yayıldı ne yapmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Delil: İçerik Silinmeden Önce Neler Yapılmalı?

İnternet içerikleri kısa sürede silinebilir veya değiştirilebilir. Bu nedenle hangi yol seçilirse seçilsin ilk iş delili sabitlemektir. Kanun, URL adresini ilgili içeriğin internette bulunduğu tam internet adresi olarak tanımlar (5651 m.2/1-p) ve 9/A başvurusunda tam URL’yi zorunlu tutar (m.9/A/2). Genel site adresi yeterli değildir.

  • Tam URL’leri kaydedin. Her paylaşımın, yorumun veya videonun kendi adresini ayrı ayrı not edin.
  • Tarih ve saat görünen ekran görüntüleri alın. Paylaşan hesabın adı ve profil adresi görüntüde yer almalıdır.
  • Delil tespiti isteyin. Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ihtimali varsa, ileride açılacak dava için mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Uygulamada noter tespiti de sıkça kullanılır.
  • Trafik bilgilerinin saklama sürelerini bilin. Yer sağlayıcılar trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak, erişim sağlayıcılar altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre kadar saklar (5651 m.5/3, 6/1-b). Failin tespiti için bu bilgiler soruşturma kapsamında istenebileceğinden şikâyeti geciktirmeyin.
  • Platform başvurularının kaydını saklayın. Başvuru tarihi ve cevap, sosyal ağ sağlayıcının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini gösterir.

Ekran görüntülerinin delil değeri için sosyal medyada hakaret: ekran görüntüsü delil olur mu yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Hâlâ 5651 m.9’a göre sulh ceza hâkimliğine başvurmak. Madde 10.10.2024’ten bu yana yürürlükte değildir.
  • 9/A başvurusunu BTK’ya yapmak. 31.7.2026’dan itibaren yetkili makam Siber Güvenlik Başkanlığıdır (7590 s.K.).
  • 24 saatlik süreyi kaçırmak. 9/A’da talebi hâkim kararına sunmak başvuranın işidir; süre geçerse tedbir kalkar (m.9/A/5).
  • Hakaret içeriğini 9/A yoluna taşımak. Bu yol yalnızca özel hayatın gizliliği içindir.
  • Sitenin tamamının kapatılmasını istemek. Kanun kural olarak URL bazında engellemeyi öngörür; ölçüsüz talepler reddedilebilir (m.8/17, 9/A/4).
  • İhtiyati tedbir kararını uygulatmayı unutmak. Bir hafta içinde uygulanması istenmeyen tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.393/1).
  • KVKK’da başvuru aşamasını atlamak. Veri sorumlusuna başvurmadan Kurula şikâyet yapılamaz (KVKK m.14/2).
  • Hakaret şikâyetini geciktirmek. Şikâyet süresi öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde fiilden itibaren iki yıldır (TCK m.73/2).
  • Delili sabitlemeden içeriği bildirmek. Bildirim sonrası silinen içerik için ispat güçleşir.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

  • İçeriği inceleyerek özel hayat, kişilik hakkı, kişisel veri veya suç boyutunu ayırır ve hangi yolların birlikte işletileceğini belirleriz.
  • 9/A başvurusunu hazırlar, 24 saat içinde sulh ceza hâkimliğine sunulacak talebi zamanında veririz.
  • Asliye hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir ister, kararı sağlayıcılara bildirir ve uygulamasını takip ederiz.
  • Sosyal ağ sağlayıcı, arama motoru ve veri sorumlusuna başvuruları yapar, sonuç alınamazsa Kurula şikâyet ve dava yolunu işletiriz.
  • Ceza şikâyetini süresinde yapar, faillerin tespiti için gerekli bilgilerin istenmesini takip ederiz.
  • Kişilik hakkı davası ile maddi ve manevi tazminat taleplerinizi yürütürüz.

İnternette hakkınızda yayımlanan içerikler için Hukukçular Evi Ankara ofisine 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. İçeriğin URL adreslerini ve ekran görüntülerini hazırlamanız yeterlidir.

Çocuğun görüntüleri: Ebeveynler arasında çocuğun fotoğraflarının paylaşılmasına ilişkin uyuşmazlıklar ve dilekçe örnekleri için Çocuğun Fotoğraflarını Sosyal Medyada Paylaşmak: Ebeveyn İtiraz Ederse yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

5651 sayılı Kanunun 9. maddesi hâlâ yürürlükte mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi 11.10.2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla maddeyi iptal etti. Karar 10.1.2024’te yayımlandı ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girdi.

Hakkımdaki hakaret içerikli paylaşımı nasıl kaldırtabilirim?

Önce içerik veya sosyal ağ sağlayıcıya başvurabilirsiniz. Sonuç alamazsanız hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir isteyebilir ve TMK m.24-25’e göre kişilik hakkı davası açabilirsiniz (HMK m.389). Fiil suç oluşturuyorsa ayrıca şikâyette bulunabilirsiniz.

Özel fotoğraflarım izinsiz paylaşıldı, en hızlı yol nedir?

5651 m.9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına başvurabilirsiniz. Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular. Talebinizi başvurudan itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmanız gerekir; hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir (m.9/A/3, 5).

9/A başvurusu hâlâ BTK’ya mı yapılıyor?

Hayır. 7590 sayılı Kanunla 31.7.2026’dan itibaren Kanundaki “Başkanlık” Siber Güvenlik Başkanlığı, “Başkan” ise Siber Güvenlik Başkanı olarak değiştirildi (5651 m.2/1-c, v).

9/A tedbiri ne zaman kendiliğinden kalkar?

Talep yirmi dört saat içinde hâkimin kararına sunulmazsa veya hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A/5). İçerik yayından çıkarılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A/7).

Sosyal medya platformu başvuruma cevap vermek zorunda mı?

Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, 9 ve 9/A kapsamındaki içeriklere ilişkin başvurulara 48 saat içinde gerekçeli cevap verir (5651 ek m.4/3). 1.11.2026’dan itibaren bu konu sınırlaması kaldırılıyor (7578 s.K.).

Mahkeme kararına rağmen platform içeriği kaldırmazsa ne olur?

Hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla tespit edilen içeriği bildirimden itibaren yirmi dört saat içinde kaldırmayan sosyal ağ sağlayıcı, doğan zarardan sorumludur; içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz (5651 ek m.4/14).

Google’da adımla çıkan eski haberleri kaldırtabilir miyim?

Önce arama motoruna indeksten çıkarma talebiyle başvurursunuz. Reddedilirse veya cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir, aynı zamanda yargı yoluna gidebilirsiniz. Talep, kişinin hakları ile kamunun bilgi edinme menfaati arasında denge testiyle değerlendirilir (Kurul K.2020/481).

Haber sitesinde hakkımda yanlış haber çıktı, ne yapabilirim?

Yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderebilirsiniz; internet haber sitesi bunu bir gün içinde yayımlamak zorundadır. Yayımlanmazsa on beş gün içinde sulh ceza hâkimine başvurabilirsiniz (5187 m.14).

Sitenin tamamı kapatılabilir mi?

Kanun kural olarak URL bazında engellemeyi öngörür. Sitenin tümüne erişimin engellenmesi, ancak içeriğe erişimin engellenmesi teknik olarak mümkün değilse veya ihlal bu yolla önlenemiyorsa gündeme gelir (5651 m.8/17).

Kişilik hakkı davası nerede açılır?

Davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25/5).

İhtiyati tedbir için teminat gerekir mi?

Kural olarak evet. Talep resmî belgeye veya başka kesin bir delile dayanıyorsa mahkeme gerekçesini göstererek teminat almayabilir (HMK m.392/1).

Hakaret şikâyeti için süre ne kadar?

Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Hakaret suçunda şikâyet süresi her hâlükârda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/1-2).

Kişisel verilerimin paylaşılması şikâyete bağlı mı?

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma suçu (TCK m.136) şikâyete bağlı değildir; savcılık resen soruşturur (TCK m.139). Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu ise şikâyete bağlıdır.

Erişim engeli kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Koruma tedbiri olarak verilen kararlara CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir (5651 m.8/2). 9/A kapsamındaki hâkim kararına Başkan itiraz edebilir (m.9/A/6). İtiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1).


Doğru yol, hızın kendisidir

9. madde iptal edildikten sonra her içerik türünün ayrı bir yolu var. Dosyanızı inceleyip başvuruları süresinde ve birlikte yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

5651 sayılı Kanunun 9. maddesinin 10.10.2024’te yürürlükten kalkmasıyla kişilik hakkı ihlallerinde sulh ceza hâkimliğinden hızlı erişim engeli dönemi sona erdi. Özel hayatın gizliliğinde 9/A yolu, 31.7.2026’dan itibaren Siber Güvenlik Başkanlığı üzerinden devam ediyor ve 24 saatlik hâkim süresini başvuran takip etmek zorunda. Hakaret ve itibar zedeleyen içeriklerde sağlayıcıya başvuru, ihtiyati tedbir ve kişilik hakkı davası; kişisel verilerde KVKK yolu; haber sitelerinde cevap ve düzeltme hakkı öne çıkıyor. Delilin sabitlenmesi ve sürelerin kaçırılmaması her yolda belirleyicidir.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk