Borsa fenomenleri, Telegram ve X sinyal grupları, “bu hisseyi al, hedef şu” paylaşımları… Bunların hangisi serbest bir görüş, hangisi idari yaptırım, hangisi suç? Mevzuat bu soruya tek bir cevap vermez; paylaşımı dört ayrı hukuki kategoriye yerleştirir. Yönlendirici olmayan finansal bilgi serbesttir. Kişiselleştirilmemiş genel yatırım tavsiyesi, uyarı notu ve çıkar açıklaması gibi şartlara bağlıdır (III-37.1 m.73, 78-80). Belli bir kişiye veya gruba yönelik yönlendirme ya da işlemlerin kopyalanmasını sağlama yatırım danışmanlığıdır ve izinsiz yapılması iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir (SPKn m.37, 39, 109/2). Yalan veya yanıltıcı bilgiyle menfaat sağlamak bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığıdır (SPKn m.107/2). Bunlara ek olarak, internette “al” veya “tut” tavsiyesi verdikten sonra beş iş günü içinde satmak kendi başına piyasa bozucu eylemdir (VI-104.1 m.6/4). Bu rehberde çizgileri madde madde çiziyoruz.
Paylaşımlarınız nedeniyle SPK yazısı veya soruşturma mı gündemde?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: Sosyal medyada hisse hakkında görüş paylaşmak kendi başına suç değildir. Ancak belli bir kişiye veya gruba yönelik al-sat yönlendirmesi, portföy önerisi ya da işlemlerin kopyalanmasını sağlama yatırım danışmanlığıdır (III-37.1 m.45); bunu düzenli ve ticari olarak izinsiz yapmak iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası gerektirir (SPKn m.39/1, m.109/2). Genel tavsiyelerde III-37.1 EK/3’teki uyarı notu zorunludur, ama bu not kişiye özel yönlendirmeyi genel tavsiyeye dönüştürmez. İnternette al veya tut tavsiyesi verip tavsiyeyi değiştirmeden ya da her hâlde beş iş günü içinde satmak piyasa bozucu eylemdir (VI-104.1 m.6/4; SPKn m.104). Yalan veya yanıltıcı bilgi, söylenti veya yorumla menfaat sağlamak ise üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektiren suçtur (SPKn m.107/2).
Dört Hukuki Kategori
Doğru cevaba ulaşmanın yolu, sosyal medyadaki finansal paylaşımların tek bir kategoriye girmediğini görmekten geçer. Sermaye Piyasası Kanunu yatırım danışmanlığını izne tabi bir yatırım hizmeti (SPKn m.37/1-d), genel tavsiyede bulunmayı ise yan hizmet (m.38/1-c) olarak sayar. Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1) bu ayrımı somutlaştırır.
| Kategori | Tanımı | Hukuki sonuç |
|---|---|---|
| Finansal bilgi | Araçlar, ihraççılar ve piyasa eğilimleri hakkında yönlendirici olmayan yazılı veya sözlü bilgi | Danışmanlık veya tavsiye sayılmaz; tarafsız, dürüst olmalı ve belli bir kişinin ihtiyacına yönelmemeli (III-37.1 m.80) |
| Genel yatırım tavsiyesi | Belli bir kişiye veya benzer profildeki bir gruba yönelmeyen, açıkça veya zımnen bir yatırım stratejisi öneren yönlendirici araştırma veya bilgi | Medya ve elektronik ortam dâhil m.78-79’a uygun sunulmalı; EK/3 uyarı notu zorunlu (III-37.1 m.73) |
| Yatırım danışmanlığı | Belli bir kişiye veya benzer profildeki bir gruba yönelik yönlendirici yorum ve tavsiye; işlemlerin takibini veya kopyalanmasını sağlama da dâhil | Yalnızca izinli aracı kurum, yatırım bankası ve portföy yönetim şirketi yapabilir (III-37.1 m.45-46; SPKn m.39) |
| Yanıltıcı içerik ve işlem | Yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi, söylenti, yorum; tavsiyeye aykırı işlem | Piyasa bozucu eylem (VI-104.1 m.6) veya suç (SPKn m.107/2) |
Ayrımın anahtarı kişiselleştirmedir. III-37.1 m.45/1 yatırım danışmanlığını, yetkili kuruluşun talep üzerine veya talep olmaksızın belli bir kişiye veya mali durumları, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki bir gruba yönelik yönlendirici yorum ve tavsiyede bulunması olarak tanımlar; genel yatırım tavsiyeleri ve finansal bilgi bu kapsamda değildir (m.45/2). Tebliğ “yönlendirici nitelikte yorum ve tavsiye” kavramını da tanımlar: belirli araçların alım satımını teşvik edici ifadeler içeren veya başka bir surette yatırımcı kararlarını etkileyebilecek yorum ve tavsiyeler (m.3/1-r).
“Yatırım Tavsiyesi Değildir” İbaresi Ne İşe Yarar?
Sosyal medyada neredeyse her finansal paylaşımın altına düşülen bu not hakkında iki yaygın yanılgı vardır. Birincisi, notun her şeyi meşrulaştırdığı düşüncesidir. İkincisi ise notun hukuken hiçbir anlam taşımadığı düşüncesidir. İkisi de yanlıştır.
III-37.1 m.79/1, genel yatırım tavsiyelerinin sunumunda Tebliğ ekindeki EK/3 uyarı notuna yer verilmesini zorunlu tutar. Not, yatırım bilgi, yorum ve tavsiyelerinin yatırım danışmanlığı kapsamında olmadığını, danışmanlığın yetkili kuruluşlarca kişiye özel sunulduğunu, paylaşılan tavsiyelerin genel nitelikte olduğunu ve kişinin mali durumu ile risk-getiri tercihine uygun olmayabileceğini belirtir. İnternet üzerinden sunulan tavsiyelerde not, tavsiyeyle aynı yazı karakteri ve puntoda ve tavsiyenin yer aldığı sayfa görüntülenmeden önce dikkat çekici şekilde gösterilir (m.79/1-b); televizyonda program başında ve sonunda on beş saniye tam ekran ve iki kez akan bant, radyoda başta ve sonda okunur (m.79/1-c).
Ancak not, içeriği dönüştürmez. Nitelendirme metnin kendisine göre yapılır: belli bir kişiye veya gruba yönelik al-sat talimatı, portföy oranı veya işlem sinyali, altına bu not eklense de yatırım danışmanlığıdır. Yanıltıcı bir bilgi de not eklenince yanıltıcı olmaktan çıkmaz. Bu nedenle not bir koruma kalkanı değil, genel tavsiyeler için bir şekil şartıdır; gerçek koruma içeriğin yönlendirici ve kişiselleştirilmiş olmaktan uzak tutulmasıyla sağlanır.
Dikkat: Genel tavsiye veren kişi, notu eklemekle yükümlülüklerini bitirmiş olmaz. Tavsiyelerde yanıltıcı, abartılı ve “en sağlam”, “en iyi” gibi sübjektif ifadelere yer verilmemesi, getiri vaadinde bulunulmaması, hedef fiyatların öngörü olduğunun ve dayandığı varsayımların belirtilmesi ve önemli çıkar ilişkilerinin açıklanması gerekir (III-37.1 m.78/1 atfıyla m.48/2-b vd., m.78/4 atfıyla m.50).
Genel Tavsiyede Uyulacak Esaslar
III-37.1 m.73/3, basın ve yayın kuruluşları ile medya ve elektronik ortamda yer alanlar dâhil her türlü genel yatırım tavsiyesinin m.78 ve m.79’daki esaslara uygun sunulmasını zorunlu tutar. Bu esaslar sosyal medyada düzenli içerik üretenler için pratik bir kontrol listesidir.
| Esas | İçeriği | Dayanak |
|---|---|---|
| Yanıltmama | Yanıltıcı, aldatıcı, bilgi eksikliğini istismar edici, gerçek dışı veya “en iyi”, “en güvenilir” gibi abartılı ifadeler kullanılmaz | III-37.1 m.78/1, m.48/2-b |
| Özen ve dayanak | Tavsiyeler özenle, objektif ve güvenilir kaynaklara dayanarak hazırlanır; kaynak şüpheliyse açıkça belirtilir | m.48/2-c, ç |
| Getiri vaadi yasağı | Belirli bir getiri sağlanacağına dair vaat veya taahhütte bulunulmaz | m.48/2-e |
| Hedef fiyat | Öngörü, tahmin ve hedef fiyatların bu nitelikte olduğu ve dayandığı önemli varsayımlar belirtilir | m.48/2-f |
| Kurul konuları | SPK’nın alanına giren konularda yalan, yanıltıcı ve mesnetsiz bilgi, haber ve yorum sunulmaz | m.48/2-g |
| Tarih ve değişiklik | Tavsiyenin hazırlandığı tarih ile fiyatların tarih ve saati; son on iki ayda farklı strateji önerildiyse bu değişiklik ve gerekçesi | m.78/2 |
| Çıkar çatışması | Tavsiyenin objektifliğini etkileyebilecek finansal çıkar ve ilişkiler açıklanır | m.78/4, m.50 |
| Uyarı notu | EK/3 metni, aynı punto ve dikkat çekici şekilde | m.79 |
Sinyal Grupları, VIP Kanallar ve Kopya İşlem
Alanın en çok dosya üreten başlığı budur. Ücretli veya ücretsiz “sinyal”, “VIP hisse” ya da “al-sat” grupları, üyelerine belirli araçlarda belirli zamanlarda işlem yapmaları yönünde düzenli yönlendirme yaptığında faaliyet yatırım danışmanlığına dönüşür. Grubun üyeleri çoğu zaman benzer risk ve getiri beklentisindeki kişilerdir; III-37.1 m.45/1 tam olarak bu durumu, “mali durumları, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki bir gruba yönelik” yönlendirmeyi kapsar.
Kopya işlem de ayrıca düzenlenmiştir: müşterilere elektronik ortamda başka gerçek veya sanal portföylere ilişkin işlemlerin takip edilmesini veya kopyalanmasını sağlayan imkânların sunulması yatırım danışmanlığı sayılır (III-37.1 m.45/3). “Benim işlemlerimi takip edin” şeklinde anlık pozisyon paylaşan ve üyelerin bu işlemleri kopyalamasını sağlayan yapılar bu nedenle risklidir.
Yatırım hizmetlerinin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilebilmesi için Kurul’dan izin alınması zorunludur ve bu hizmetler yalnızca yatırım kuruluşlarınca yürütülebilir (SPKn m.39/1). Yatırım danışmanlığı için izin yalnızca aracı kurumlara, yatırım ve kalkınma bankalarına ve portföy yönetim şirketlerine verilir; bu kuruluşların yeterli sayıda lisanslı danışman ve araştırma birimi bulundurması gerekir (III-37.1 m.46-47). Hizmet, yerindelik testi, tanıtıcı form ve yatırım danışmanlığı çerçeve sözleşmesiyle sunulur (m.48/1, m.49). Sermaye piyasasında izinsiz faaliyette bulunmak iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası gerektirir (SPKn m.109/2).
| Gösterge | Neden önemli |
|---|---|
| Üyelik ücreti, abonelik veya bağış karşılığı erişim | Ticari veya mesleki faaliyet unsurunu güçlendirir (SPKn m.39/1) |
| Düzenli al-sat sinyali, giriş-çıkış fiyatı, stop seviyesi | Yönlendirici yorum ve tavsiye niteliği (III-37.1 m.3/1-r) |
| Üyelerin risk profiline göre ayrı gruplar veya portföy oranları | Benzer profildeki gruba yönelik danışmanlık (m.45/1) |
| Anlık pozisyon paylaşımı ve “beni kopyala” çağrısı | Takip ve kopyalama imkânı danışmanlık sayılır (m.45/3) |
| Grup adının “eğitim” veya “sohbet” olması | Nitelendirme ada göre değil içeriğe göre yapılır |
| Aracı kuruma yönlendirme karşılığı komisyon | Çıkar çatışması ve yetkisiz aracılık tartışması |
İzinli danışmanlık ve portföy yönetiminin rejimi için portföy yönetim şirketi faaliyet izni, müşteri değerlendirmeleri için uygunluk ve yerindelik testi ve sözleşme yapısı için aracılık çerçeve sözleşmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Canlı Yayın, Soru-Cevap ve Direkt Mesaj: Gri Alan
Sınırın en çok bulanıklaştığı yer, takipçilerin kişisel sorular sorduğu canlı yayınlar, soru-cevap oturumları ve direkt mesajlardır. III-37.1 m.73/2’ye göre genel yatırım tavsiyesi kapsamında hazırlanan ve belli bir kişiye yönelmeyen bilgilerin müşteriyle bire bir paylaşılması da genel tavsiye sayılır; bu durumda EK/4’teki sözlü uyarının yapılması zorunludur (m.79/2). Yani daha önce herkese açık yapılmış bir değerlendirmeyi bir takipçiye tekrarlamak kendi başına danışmanlık değildir.
Ancak soru kişiselleştiğinde cevabın niteliği de değişir. “Elimde şu hisseden bu kadar lot var, maliyetim şu, ne yapayım?” sorusuna “yarısını sat, kalanıyla şunu al” şeklinde verilen cevap, kişinin mali durumu ve pozisyonu dikkate alınarak verilmiş yönlendirici bir tavsiyedir ve m.45/1 kapsamına girer. Bu tür cevapların düzenli hâle gelmesi, üyelik veya bağış karşılığında verilmesi ya da özel mesaj kanallarından sistematik biçimde sunulması izinsiz faaliyet riskini belirgin şekilde artırır. Güvenli yol, kişisel soruları genel değerlendirmeye çevirmek, kişinin kendi durumuna özgü karar vermediğinizi açıkça belirtmek ve yetkili bir kuruluşun yatırım danışmanlığı hizmetine yönlendirmektir.
Tavsiyeye Aykırı İşlem: Beş İş Günü Kuralı
Sosyal medyada içerik üretenlerin en az bildiği ama en somut kural budur. Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’ne göre gazete, televizyon, internet veya benzer kitle iletişim araçlarıyla bir sermaye piyasası aracı hakkında yorum veya tavsiyede bulunduktan sonra, yorum veya tavsiyesini değiştirinceye kadar ya da her hâlükârda beş iş günü içinde, alım veya tut tavsiyesi verdiği hâlde satmak ya da satım tavsiyesi verdiği hâlde almak piyasa bozucu eylemdir (VI-104.1 m.6/4).
Bu kural yalan veya yanıltıcı bilgi şartı aramaz; tavsiye doğru ve iyi niyetli olsa bile aykırı yönde işlem yapılması yeterlidir. Klasik “pump-and-dump” örüntüsü, yani takipçilere “al” deyip yükselen fiyattan kendi pozisyonunu satmak, bu hükmün tam hedefidir. Piyasa bozucu eylemlerde 2026 yılı için idari para cezası 445.243,49 TL ile 11.141.376,25 TL arasındadır ve menfaat sağlanmışsa menfaatin iki katından az olamaz (SPKn m.104).
Önemli: Pratik kural: Bir araç hakkında internette al veya tut yönünde yorum yaptıysanız, tavsiyenizi açıkça değiştirdiğinizi paylaşmadan veya en az beş iş günü geçmeden o araçta satış yapmayın. Tavsiyeyi değiştirdiyseniz bunu tarih ve saatiyle kamuya açık biçimde duyurun.
Piyasa bozucu eylemlerin genel çerçevesi için piyasa bozucu eylemler yazımıza bakabilirsiniz.
Yanıltıcı Bilgi: İdari Yaptırım ve Suç
Paylaşımın içeriği gerçeğe aykırıysa iki kademeli bir rejim devreye girer. İdari düzeyde, araçların fiyatını, değerini veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek nitelikte yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi vermek, söylenti çıkarmak, haber vermek, yorum yapmak veya rapor hazırlamak ve bu fiillerden önce veya sonra ilgili araçta emir vermek veya işlem yapmak piyasa bozucu eylemdir (VI-104.1 m.6/1). Bu içeriklerin yanlış olduğunu bilen veya bilmesi gerekenlerce yayılması ve yayanların işlem yapması da aynı sonuca bağlanır (m.6/2).
Ceza düzeyinde, fiyatları, değerleri veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi veren, söylenti çıkaran, haber veren, yorum yapan veya rapor hazırlayan ya da bunları yayan ve bu suretle menfaat sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (SPKn m.107/2). İki önemli ayrıntı vardır. Birincisi, “yorum yapmak” ve “yaymak” da sayılmıştır; içeriği üretmeyen ama paylaşan kişi de kapsamdadır. İkincisi, suçun tamamlanması için menfaat sağlanması gerekir; savunmanın en verimli tartışma alanı çoğu zaman bu unsurdur. Kanaat ve öngörü ile olgu iddiası da farklıdır: “bence yükselir” demek ile “şirket devralınıyor” demek aynı kategoride değildir.
| Durum | Nitelendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Doğru bilgiyle al tavsiyesi, beş iş günü içinde satış | Piyasa bozucu eylem | VI-104.1 m.6/4; SPKn m.104 |
| Yanıltıcı yorum ve öncesinde veya sonrasında işlem | Piyasa bozucu eylem | VI-104.1 m.6/1 |
| Yanıltıcı içeriği bilerek yayma ve işlem | Piyasa bozucu eylem | VI-104.1 m.6/2 |
| Fiyatı etkileme amacıyla yanıltıcı bilgi ve menfaat | Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı; 3-5 yıl hapis | SPKn m.107/2 |
| Kamuya açıklanmamış bilgiye dayalı paylaşım ve işlem | Bilgi suistimali veya piyasa bozucu eylem | SPKn m.106; VI-104.1 m.4 |
| Kişiye veya gruba özel düzenli ücretli sinyal | İzinsiz yatırım danışmanlığı; 2-5 yıl hapis | SPKn m.39, m.109/2 |
Piyasa dolandırıcılığının işlem bazlı türünde (m.107/1) etkin pişmanlık imkânı vardır; ancak m.107/3 açıkça “birinci fıkrada tanımlanan suç” için düzenlendiğinden bilgi bazlı dolandırıcılıkta (m.107/2) bu indirim uygulanmaz. Her iki suçta da soruşturma Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115).
Ayrıntı için bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı, işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali mi, piyasa dolandırıcılığı mı ve bilgi suistimali yazılarımıza bakabilirsiniz.
Erişim Engeli ve Kripto Varlık Paylaşımları
İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinin internet üzerinden yürütüldüğü tespit edilirse Kurul, içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine kendisi karar verir ve karar Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderilir (SPKn m.99/3). Sinyal kanalları ve sosyal medya hesapları hakkındaki erişim engeli kararları bu hükme dayanır. Kurul ayrıca izinsiz faaliyetin sonuçlarının iptali ve paranın hak sahiplerine iadesi için tespitten itibaren bir yıl, her hâlde beş yıl içinde dava açabilir (m.99/1).
Kripto varlıklar için ayrı bir hüküm vardır: Kurul’un belirlediği esaslara aykırı olarak kripto varlıklara yönelik yatırım danışmanlığı veya portföy yöneticiliği yapıldığı öğrenilirse de içerik çıkarma ve erişim engeli kararı verilir (SPKn m.99/A/3-b). Kripto alanındaki izin rejimi için izinsiz kripto hizmeti ve yurt dışı platform riski yazımıza bakabilirsiniz.
Pozisyon Açıklaması ve Çıkar Çatışması
Pozisyon, hem risk yaratan hem de doğru yönetildiğinde koruyan bir unsurdur. Genel tavsiye sunanlar, tavsiyenin objektifliğini etkileyebilecek finansal çıkarlarını ve ihraççı ile önemli ilişkilerini açıklamakla yükümlüdür (III-37.1 m.78/4, m.50). Pozisyonu gizleyerek yönlendirici paylaşım yapmak menfaat ve amaç tartışmasını doğrudan tetikler; paylaşım öncesi alım ve sonrası satış örüntüsü gözetim sistemlerinde işaretlenir. Pozisyonu açıklamak ise okuyucunun paylaşımı hangi perspektiften değerlendireceğini bilmesini sağlar. Ücret karşılığı yapılan tanıtım paylaşımlarında ayrıca ticari reklam mevzuatı ve Reklam Kurulu’nun sosyal medya etkileyicilerine yönelik düzenlemeleri de gündeme gelir; ücretli içeriğin reklam olduğu açıkça belirtilmelidir.
Gözetim sistemlerinin işleyişi için piyasa gözetimi yazımıza bakabilirsiniz.
Sınır Nerede? Örnek Paylaşımlar
| Paylaşım | Değerlendirme | Gerekçe |
|---|---|---|
| “Şirket bilanço tarihini açıkladı.” | Finansal bilgi | Olgu aktarımı; yönlendirme yok (III-37.1 m.80) |
| “Sektörde marj baskısı görüyorum.” | Genel değerlendirme | Kişiselleştirilmemiş; belirli işlem telkini içermiyor |
| “X hissesi için hedef fiyatım Y, gerekçelerim şunlar.” | Genel yatırım tavsiyesi | EK/3 notu, varsayımlar ve çıkar açıklaması gerekir (m.78-79) |
| “Bugün X al, 5 lirada sat.” (ücretli grupta) | İzinsiz danışmanlık riski | Gruba yönelik yönlendirme ve ticari süreklilik (m.45/1; SPKn m.39) |
| “Al” paylaşımından iki gün sonra kendi satışı | Piyasa bozucu eylem | Beş iş günü kuralı (VI-104.1 m.6/4) |
| “Şirket devralınıyor, kaçırmayın.” (asılsız) | Suç riski | Yanıltıcı bilgi ve menfaat (SPKn m.107/2) |
| “Kesin kazandırır, risk yok.” | Yüksek risk | Getiri vaadi yasağı ve yanıltıcılık (m.48/2-e) |
Üç unsur birlikte değerlendirilir: paylaşımın herkese mi yoksa belirli kişi ya da profile mi yöneldiği, değerlendirme mi yoksa işlem talimatı mı olduğu ve ücret ile süreklilik bulunup bulunmadığı.
Unvan ve Bilgi Yetki Sağlamaz
Finans eğitimi, lisanslı olma, teknik analiz bilgisi veya geniş takipçi kitlesi yatırım danışmanlığı yetkisi vermez. Özel kanunlarıyla yetkili kılınmış olsalar bile SPKn’deki şartları taşımayan ve Kurul’ca izin verilmeyen kişi ve kuruluşlar yatırım hizmetlerinde bulunamaz (SPKn m.39/5). Yetki bireysel bilgiden değil, kuruluşa verilen izinden doğar; bireysel lisans ancak izinli bir kuruluş bünyesinde çalışıldığında anlam kazanır. Erişim genişliği ise etki değerlendirmesinde aleyhe dikkate alınabilir.
Yatırımcı Açısından: Zarar Ettiyseniz
Bir sinyal grubunun veya sosyal medya hesabının yönlendirmesiyle zarar ettiyseniz, önce ekran görüntüleri, grup mesajları, ödeme dekontları ve işlem dökümleri gibi delilleri tarih ve saatleriyle saklayın. İzinsiz faaliyet veya yanıltıcı paylaşım şüphesi SPK’ya bildirilebilir; Kurul erişim engeli ve suç duyurusu yetkilerine sahiptir (SPKn m.99, m.115). Ücret ödenen yapılarda hizmetin hiç verilmemesi veya kasten yanıltıcı olması hâlinde genel hükümlere göre dolandırıcılık ve tazminat talepleri de değerlendirilebilir. Süreç için sermaye piyasası suçlarında suç duyurusu yazımıza bakabilirsiniz.
SPK İncelemesi veya Suç Duyurusu Hâlinde Savunma Eksenleri
Sosyal medya paylaşımları nedeniyle açılan dosyalarda savunma genellikle dört eksende kurulur. Birincisi nitelendirmedir: paylaşımın finansal bilgi mi, genel tavsiye mi, yoksa kişiye veya gruba özel yönlendirme mi olduğu, metnin kendisi ve bağlamıyla ortaya konur. İkincisi ticarilik ve süreklilik unsurudur: izinsiz faaliyet suçu için yatırım hizmetinin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak yürütülmesi gerekir (SPKn m.39/1); tek seferlik veya ücretsiz, kişisel görüş niteliğindeki paylaşımlar bu unsuru taşımayabilir. Üçüncüsü içeriğin doğruluğudur: bilgi bazlı dolandırıcılık yalan, yanlış veya yanıltıcı içerik gerektirir; kanaat, öngörü ve kamuya açık veriye dayalı analiz bu kapsamda değildir. Dördüncüsü menfaat ve amaçtır: m.107/2 fiyatı veya kararları etkileme amacı ve bu suretle menfaat sağlanmasını arar; paylaşım ile işlem tarihleri, pozisyon büyüklüğü ve fiyat etkisi bu noktada belirleyicidir.
İdari aşamada ise beş iş günü kuralı gibi objektif hükümlerde tartışma daha çok tarih, saat ve tavsiyenin içeriği üzerinde yoğunlaşır: paylaşımın gerçekten “al” veya “tut” tavsiyesi olup olmadığı, tavsiyenin ne zaman ve nasıl değiştirildiği ve işlemin bu süre içinde kalıp kalmadığı. Bu nedenle içerik üreticilerinin paylaşım arşivini ve tavsiye değişikliklerini tarihli olarak saklaması savunmanın temelidir.
İçerik Üreticileri İçin Kontrol Listesi
| Yapılacak | Neden | Dayanak |
|---|---|---|
| Kişiye veya risk profiline özel yönlendirme yapmayın | Yatırım danışmanlığına dönüşür | III-37.1 m.45/1 |
| Ücretli grupta düzenli sinyal ve kopya işlem sunmayın | İzinsiz faaliyet suçu | SPKn m.39/1, m.109/2; III-37.1 m.45/3 |
| Genel tavsiyelerde EK/3 notunu doğru biçimde kullanın | Şekil şartı | III-37.1 m.79 |
| Hedef fiyatın öngörü olduğunu ve varsayımlarını yazın | Yanıltıcılık riski | m.48/2-f |
| Pozisyonunuzu ve çıkar ilişkilerinizi açıklayın | Çıkar çatışması yükümlülüğü | m.78/4, m.50 |
| Al veya tut tavsiyesinden sonra beş iş günü satmayın | Piyasa bozucu eylem | VI-104.1 m.6/4 |
| Doğrulanmamış haber ve söylentiyi paylaşmayın | Yaymak da kapsamda | VI-104.1 m.6/2; SPKn m.107/2 |
| Getiri vaadi ve “kaçırmayın” baskısından kaçının | Yanıltıcılık ve getiri vaadi yasağı | m.48/2-b, e |
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Sosyal medya paylaşımları nedeniyle gelen SPK bilgi-belge taleplerine cevap hazırlığı, idari para cezası öncesinde savunma, erişim engeli kararlarına itiraz ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı ile izinsiz faaliyet suçlamalarında müdafilik; içerik üreticileri için paylaşım politikası ve uyarı notu düzeni; yönlendirme nedeniyle zarar eden yatırımcılar için şikâyet ve tazminat süreçlerinde çalışıyoruz. İnceleme aşaması için SPK incelemesinde bilgi-belge talebi ve ifade yazımıza bakabilirsiniz. Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
✓ Bu yazıdaki SPKn m.37-39, 99, 99/A, 104, 107, 109 ve 115 hükümleri, III-37.1 m.3, 45-50, 73, 78-80 ve EK/3 ile VI-104.1 m.6 mevzuat.gov.tr metinlerinden; 2026 ceza tutarları SPK’nın 2025/68 sayılı bülteninden kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.
Ücretli sinyal kanallarını, organize hisse yönlendirmesini veya yanıltıcı paylaşımları SPK’ya bildirmek istiyorsanız ihbar kanalları, delil toplama ve dilekçe örneği için SPK’ya ihbar nasıl yapılır rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal medyada hisse önermek suç mu?
Kendi başına hayır. Yönlendirici olmayan finansal bilgi ve kişiselleştirilmemiş genel değerlendirme serbesttir (III-37.1 m.80). Kişiye veya gruba özel düzenli yönlendirme izinsiz yatırım danışmanlığı (SPKn m.109/2), yanıltıcı bilgiyle menfaat sağlamak bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı (m.107/2) olabilir.
“Yatırım tavsiyesi değildir” yazmak zorunlu mu?
Genel yatırım tavsiyelerinde III-37.1 EK/3’teki uyarı notu zorunludur ve aynı punto ile dikkat çekici şekilde gösterilir (III-37.1 m.79). Ancak not, kişiye özel yönlendirmeyi genel tavsiyeye dönüştürmez ve yanıltıcı içeriği meşrulaştırmaz.
Sinyal grubu kurmak yasak mı?
Belli bir kişiye veya benzer profildeki gruba düzenli al-sat yönlendirmesi yatırım danışmanlığıdır (III-37.1 m.45/1). Bunun ticari veya mesleki olarak izinsiz yapılması iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası gerektirir (SPKn m.39/1, m.109/2).
Kendi işlemlerimi paylaşıp takipçilerin kopyalamasına izin verebilir miyim?
Başka portföylere ilişkin işlemlerin takip edilmesini veya kopyalanmasını sağlayan imkânların sunulması yatırım danışmanlığı sayılır (III-37.1 m.45/3). Bu nedenle düzenli ve ücretli kopya işlem yapıları izin gerektirir.
“Al” dedikten sonra hisseyi satarsam ne olur?
İnternet dâhil kitle iletişim araçlarıyla al veya tut tavsiyesi verip tavsiyeyi değiştirmeden veya her hâlde beş iş günü içinde satmak piyasa bozucu eylemdir (VI-104.1 m.6/4). 2026’da idari para cezası 445.243,49 TL ile 11.141.376,25 TL arasıdır (SPKn m.104).
Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığının cezası nedir?
Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası (SPKn m.107/2). Suçun tamamlanması için yalan, yanlış veya yanıltıcı içerikle menfaat sağlanması gerekir.
Başkasının paylaşımını retweet etmek sorumluluk doğurur mu?
Olabilir. SPKn m.107/2 “yaymak” fiilini de saymıştır; VI-104.1 m.6/2 de yanıltıcı içeriğin bunu bilen veya bilmesi gerekenlerce yayılmasını ve işlem yapılmasını piyasa bozucu eylem sayar.
Bilgi bazlı dolandırıcılıkta etkin pişmanlık var mı?
SPKn m.107/3’teki etkin pişmanlık yalnızca birinci fıkradaki işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı için düzenlenmiştir; bilgi bazlı dolandırıcılık (m.107/2) için bu indirim öngörülmemiştir.
Finans eğitimim veya lisansım varsa danışmanlık yapabilir miyim?
Hayır. Yatırım danışmanlığı yalnızca Kurul’dan izin almış aracı kurumlar, yatırım ve kalkınma bankaları ve portföy yönetim şirketleri tarafından yapılabilir (III-37.1 m.46; SPKn m.39/1, 39/5). Bireysel lisans bu kuruluşlar bünyesinde anlam kazanır.
Hedef fiyat paylaşmak yasak mı?
Genel tavsiye kapsamında yasak değildir; ancak hedef fiyatın öngörü olduğu ve dayandığı önemli varsayımlar açıkça belirtilmelidir (III-37.1 m.78/1 atfıyla m.48/2-f). Kişiye özel hedef fiyat ve işlem talimatı ise danışmanlık alanına girer.
SPK sosyal medya hesabını kapatabilir mi?
İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinin internet aracılığıyla yürütüldüğü tespit edilirse Kurul içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verir (SPKn m.99/3). Kripto varlıklara yönelik esaslara aykırı danışmanlıkta da aynı yetki vardır (m.99/A/3-b).
Pozisyonumu açıklamak zorunda mıyım?
Genel tavsiye sunanlar tavsiyenin objektifliğini etkileyebilecek finansal çıkarlarını açıklamakla yükümlüdür (III-37.1 m.78/4, m.50). Pozisyonu gizleyerek yönlendirme yapmak menfaat ve amaç tartışmasını güçlendirir.
Sinyal grubu yüzünden zarar ettim, ne yapabilirim?
Mesajları, ödeme dekontlarını ve işlem dökümlerini saklayın; durumu SPK’ya bildirin. Kurul erişim engeli, dava ve suç duyurusu yetkilerine sahiptir (SPKn m.99, m.115). Ücretli yapılarda genel hükümlere göre dolandırıcılık ve tazminat talepleri de değerlendirilebilir.
Ücret karşılığı hisse tanıtımı yapmak serbest mi?
Ücretli içerik ticari reklam niteliği taşır ve reklam olduğu açıkça belirtilmelidir. İçerik yanıltıcıysa veya belirli bir kişi ya da gruba yönelik yönlendirme içeriyorsa sermaye piyasası mevzuatındaki yaptırımlar ayrıca uygulanır.
📚 İlgili Rehberler
Paylaşımlarınızın hukuki riskini birlikte değerlendirelim.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.


