02.07.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını SPK’nın düzenleme ve denetimi altına almış ve izinsiz faaliyeti ayrı bir suç tipi hâline getirmiştir. Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m.109/A’ya göre izin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Suç yalnızca kripto borsası işletmekle sınırlı değildir; saklama, transfer ve özel anahtar yönetimi de kapsamdadır. Türkiye’deki kişilere yönelen yurt dışı platformlar ve tasfiye sürecinde müşterisinin transfer talebini karşılamayan kuruluşlar da bu suç alanına girer. Müşteri varlıklarına yönelen fiiller ise sekiz yıldan yirmi iki yıla kadar hapis gerektirebilen ayrı bir zimmet suçudur (m.110/A). Bu rehberde suçun unsurlarını, kapsamını, geçiş takvimini, idari tedbirleri, zimmet ve şahsi iflas rejimini ve kullanıcının hukuki konumunu madde madde anlatıyoruz.
İzinsiz kripto faaliyeti iddiasıyla soruşturma veya SPK yazısı mı gündemde?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüten gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (SPKn m.109/A). Kripto varlık hizmet sağlayıcı; alım satım, ilk satış, takas, transfer ve saklama işlemlerinden birinin yapıldığı platformları ve saklama kuruluşlarını kapsar (m.3/1-cc, dd). Türkiye’de yerleşik kişilere yönelen yurt dışı platformlar da izinsiz sayılır (m.99/A/1); tasfiyeye giden veya süresinde başvurmayan kuruluşların müşteri transfer taleplerini karşılamaması da bu suçu oluşturur (geçici m.11/2). Soruşturma SPK’nın yazılı başvurusuna bağlıdır (m.115). Sıradan kullanıcı için bu maddede ceza öngörülmemiştir; ancak izinsiz platformda yasal koruma mekanizmaları işlemez.
Suçun Metni ve Unsurları
7518 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle SPKn’ye eklenen m.109/A/1 şöyledir: izin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. Hükmün unsurları dört başlıkta toplanır.
| Unsur | İçeriği | Tartışma noktası |
|---|---|---|
| Fail | Gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri | Şirket yapısı sorumluluğu kaldırmaz; fiilî yöneticinin konumu |
| Fiil | Kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürütmek | Faaliyetin tanımdaki hizmetlerden birini içerip içermediği |
| Hukuka aykırılık | Kurul’dan izin alınmamış olması | Geçiş dönemindeki başvuru ve liste durumu |
| Kast | İzinsiz faaliyet yürütüldüğünün bilinmesi | Arızi ve kişisel işlemler ile düzenli faaliyet ayrımı |
Suç, SPKn’deki diğer suçlar gibi Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartıdır ve Kurul açılan davada katılan olur (SPKn m.115/1-2). Yargılama Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun ihtisas mahkemesi olarak görevlendirdiği asliye ceza mahkemelerinde yapılır (m.116). Üç yıllık alt sınır nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/5) ve erteleme (TCK m.51/1) indirimsiz hâlde mümkün değildir. Suç duyurusu süreci için sermaye piyasası suçlarında suç duyurusu yazımıza bakabilirsiniz.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı Kimdir?
Suçun kapsamını belirleyen tanımlar SPKn m.3’tedir. Kripto varlık, dağıtık defter veya benzer teknolojiyle elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıktır (m.3/1-bb). Kripto varlık hizmet sağlayıcı ise platformları, kripto varlık saklama hizmeti sağlayan kuruluşları ve Kanun’a dayanan düzenlemelerle belirlenen diğer kuruluşları ifade eder (m.3/1-cc). Platform, kripto varlık alım satım, ilk satış veya dağıtım, takas, transfer, bunların gerektirdiği saklama ve belirlenebilecek diğer işlemlerin bir veya birkaçının yapıldığı kuruluştur (m.3/1-dd). Cüzdan da kripto varlıkların transferini ve saklanmasını sağlayan yazılım, donanım veya sistem olarak tanımlanmıştır (m.3/1-aa).
| Faaliyet | İzne tabi mi | Not |
|---|---|---|
| Kripto varlık alım satımına aracılık | Evet | En bilinen görünüm; emir eşleştirme veya karşı taraf olma |
| İlk satış veya dağıtım | Evet | Token satışlarına aracılık |
| Takas | Evet | Alım satımdan bağımsız olarak da kapsamdadır |
| Transfer | Evet | Yalnızca transfer hizmeti sunmak da yeterlidir |
| Saklama ve özel anahtar yönetimi | Evet | Varlığın kendisi değil, transfer hakkı veren anahtar tutuluyorsa da kapsamdadır |
| Kişinin kendi hesabına arızi alım satımı | Hayır | Hizmet sunma ve düzenlilik unsuru yoktur |
SPK’nın 7518 sayılı Kanun’un yürürlüğüyle birlikte yayımladığı duyuruda, bu faaliyetlerin bir veya birkaçının düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edildiği her türlü ortamın Kanun kapsamına girdiği belirtilmiştir. “Bir veya birkaçı” ifadesi, sayılan faaliyetlerin tamamının yapılmasının gerekmediğini; “her türlü ortam” ifadesi ise internet sitesi, mobil uygulama veya mesajlaşma grubu ayrımı yapılmadığını gösterir. Kripto varlık hukukunun genel çerçevesi için kripto varlık hukuku rejimi yazımıza bakabilirsiniz.
İzin Rejimi: SPKn m.35/B ve III-35/B.1
Kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Kurul’dan izin alınması zorunludur; bu kuruluşlar münhasıran Kurul’ca belirlenen faaliyetleri yürütür ve pay devirleri Kurul iznine tabidir (SPKn m.35/B/1). Sistemlerinin güvenli yönetimi için gerekli iç kontrol ve bilgi sistemlerini kurmakla yükümlüdürler (m.35/B/2). Müşteriyle yapılan sözleşmelerde kuruluşun sorumluluğunu kaldıran veya sınırlandıran şartlar geçersizdir, platformlar itiraz ve şikâyetleri çözecek iç mekanizmalar kurar ve müşteri kimliğini 5549 sayılı Kanun kapsamında tespit etmekle yükümlüdür (m.35/C/1). Listeleme için yazılı prosedür zorunludur ve bir kripto varlığın listelenmiş olması kamuca tekeffül anlamına gelmez (m.35/C/2).
Ayrıntılı kuruluş ve faaliyet şartları 13.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ile III-35/B.2 sayılı Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ’de düzenlenmiştir. Kuruluşlar, yanıltıcı ve bilgi eksikliğini istismar edici reklam yapamaz ve mutlak getiri veya zarara karşı garanti taahhüdünde bulunamaz (III-35/B.1 m.30/1-2). Lisans rejiminin ayrıntıları için 7518 sayılı Kanun ve lisans rejimi yazımıza bakabilirsiniz.
Geçiş Takvimi: 2024’ten 2026’ya
7518 sayılı Kanun, yürürlük tarihinde faaliyette olanlar için bir geçiş düzeni kurmuştur. Bu kuruluşlar yürürlükten itibaren bir ay içinde ya faaliyet izni almak üzere başvuracaklarına ya da müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratmadan üç ay içinde tasfiye kararı alacaklarına ve tasfiye sürecinde yeni müşteri kabul etmeyeceklerine dair beyan sunmak zorundaydı; başvurular Kurul internet sitesinde ilan edilir, tasfiye olacaklar bunu müşterilerine ayrıca bildirir (SPKn geçici m.11/1). Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında m.99/A ve 109/A uygulanabilir (geçici m.11/2).
| Tarih veya süre | Yükümlülük | Dayanak |
|---|---|---|
| 02.07.2024 | 7518 sayılı Kanun yürürlüğe girdi | RG 02.07.2024/32590 |
| Yürürlükten itibaren bir ay | Faaliyette olanların başvuru veya tasfiye beyanı | SPKn geçici m.11/1 |
| Yürürlükten itibaren üç ay | Yurt dışı platformların Türkiye’ye yönelik faaliyetlerini sonlandırması; kripto ATM’lerin kapatılması | Geçici m.11/4-5 |
| 30.06.2025 | Faaliyette Bulunanlar Listesi’ndeki platformların faaliyet izni başvurusu | III-35/B.1 geçici m.1/2 |
| 30.06.2026 (uzatıldı) | Yetki belgesi alınması; alamayanlar hakkında tasfiye | III-35/B.1 geçici m.1/3; SPK 26.03.2026 kararı |
Tebliğde yetki belgesi için öngörülen 30.06.2026 tarihi, Kurul’un süreleri uzatma yetkisine dayanılarak (III-35/B.1 m.55) SPK’nın 26.03.2026 tarihli kararıyla uzatılmıştır; basına yansıyan duyuruya göre yeni bitiş tarihi, Kurulca yetkilendirilecek saklama kuruluşlarının platformlara yaygın biçimde hizmet vermeye başlamasının ardından belirlenecektir. Ağustos 2026’da yayımlanan Faaliyette Bulunanlar Geçici Listesi’nde 55 kuruluş yer almış, Kurul listede bulunmanın izin veya yetkilendirme anlamına gelmediğini hatırlatmıştır. Güncel durum her zaman SPK’nın internet sitesindeki listelerden teyit edilmelidir. Listenin anlamı için SPK listesinde yer almak lisans anlamına gelir mi yazımıza bakabilirsiniz.
Yurt Dışı Platformlar da Kapsamda
Kanun yurt dışında kurulu olmayı bir koruma kalkanı olmaktan çıkarmıştır. Yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunması ya da Kurul düzenlemeleriyle yasaklanmış bir faaliyetin Türkiye’de yerleşik kişilere sunulması da izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı sayılır (SPKn m.99/A/1). Faaliyetin Türkiye’ye yönelik olduğunun göstergeleri Kanun’da sayılmıştır ve bunlardan birinin varlığı yeterlidir.
| Ölçüt | Anlamı |
|---|---|
| Türkiye’de iş yeri açılması | Fiziksel varlık, yönelmenin en açık göstergesidir |
| Türkçe internet sitesi oluşturulması | Dil tercihi hedef kitleyi gösterir |
| Doğrudan tanıtım ve pazarlama | Türkiye’deki kişilere yönelik reklam ve kampanyalar |
| Türkiye’de yerleşik kişi veya kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama | Aracı kullanmak sorumluluğu ortadan kaldırmaz |
| Kurul’ca belirlenebilecek ilave ölçütler | Kurul yeni kıstaslar belirleyebilir |
Bu nedenle sunucusu ve şirketi yurt dışında olan ancak Türkçe arayüz sunan ve Türkiye’deki kişilere hizmet veren bir platform izin rejiminin dışında sayılmaz; Türkiye’deki tanıtım ve pazarlamayı üstlenen kişilerin rolü de ayrıca değerlendirilir. Kullanıcı tarafındaki sonuçlar için izinsiz kripto hizmeti ve yurt dışı platform riski yazımıza bakabilirsiniz.
Transfer Talebini Karşılamamak da Suç
Kanun’un en dikkat çekici hükümlerinden biri şudur: tasfiyeye gitmeyi tercih eden ya da belirlenen süre içinde Kurul’a başvuru yapmayan kuruluşlarda hesabı bulunan müşterilerin transfer taleplerinin yerine getirilmemesi, m.109/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı suçunu oluşturur (SPKn geçici m.11/2). Aynı fıkra, bu transfer taleplerinden doğan uyuşmazlıklarda genel hükümlerin uygulanacağını da belirtir. Yani kapanma sürecindeki bir kuruluş için “sistem kapalı” savunması işlevsizdir; müşteri varlıklarının iadesi hem cezai hem hukuki sorumluluk konusudur ve yöneticiler için kişisel risk doğar.
Müşteri tarafında transfer talebi yazılı ve tarihli iletilmeli, talep ile cevaplar ve cüzdan adresleri kayıt altına alınmalıdır. Bu kayıtlar hem SPK’ya şikâyetin ve suç duyurusunun hem alacak davasının dayanağıdır. Ayrıntı için kripto borsası parayı iade etmiyorsa ve kripto borsası batarsa paralar ne olur yazılarımıza bakabilirsiniz.
Örnek: Tasfiye sürecindeki platforma transfer talebi
……… A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığına
Kuruluşunuz nezdindeki ……… numaralı hesabımda bulunan ……… adet ……… kripto varlığın ve ……… TL nakit bakiyenin; kripto varlıkların ……… ağındaki ……… adresli cüzdanıma, nakit bakiyenin ise adıma kayıtlı ……… IBAN numaralı banka hesabıma en geç üç iş günü içinde transfer edilmesini talep ederim.
Kuruluşunuzun tasfiye sürecinde olduğu ve yeni müşteri kabul etmediği bilgisi tarafıma iletilmiştir. 6362 sayılı Kanun’un geçici 11 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasfiyeye gitmeyi tercih eden kuruluşlarda müşteri transfer taleplerinin yerine getirilmemesi m.109/A kapsamında suç oluşturmaktadır. Talebimin karşılanmaması hâlinde Sermaye Piyasası Kurulu’na başvuru ile hukuki ve cezai yollara başvuracağımı, bu süreçte doğacak her türlü zarar ve masrafın kuruluşunuza ait olacağını bildiririm.
Ekler: Hesap ekstresi, bakiye ekran görüntüsü. Ad Soyad / T.C. Kimlik No / İmza / Tarih
İdari Tedbirler: Erişim Engeli, Reklam Yasağı ve ATM’ler
Ceza sorumluluğunun yanında faaliyeti fiilen durdurmaya yönelik tedbirler de vardır. İzinli kuruluşların hukuka aykırı işlemlerinde SPKn m.96; izinsiz faaliyette m.99; izinsiz faaliyette bulunanların ilan, reklam, açıklama ve her türlü ticari iletişiminde m.100/1 uygulanır (m.99/A/1). Kurul; esaslara veya yasaklara aykırı internet ilan ve reklamları, kripto varlıklara yönelik esaslara aykırı yatırım danışmanlığı veya portföy yöneticiliği ve internet üzerinden izinsiz kripto hizmeti tespit edildiğinde içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verir ve kararı Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderir (m.99/A/3). İnternet dışındaki ilan ve reklamlar mülki amirin bildirimiyle durdurulabilir ve toplatılabilir (m.99/A/4).
| Durum | Uygulanacak tedbir | Dayanak |
|---|---|---|
| İzinli kuruluşun hukuka aykırı işlemi | Faaliyet durdurma, imza yetkisi kaldırma ve diğer tedbirler | SPKn m.96; m.99/A/1 |
| İzinsiz faaliyet | Faaliyetin durdurulması, iptal ve iade davası | SPKn m.99; m.99/A/1 |
| İzinsiz faaliyetin reklam ve ticari iletişimi | Reklam yasağı ve tedbirler | SPKn m.100/1; m.99/A/1 |
| İnternet ilanı, esaslara aykırı danışmanlık, izinsiz internet faaliyeti | İçerik çıkarma ve erişim engeli | SPKn m.99/A/3 |
| Mali yapının bozulması | Üç aya kadar süre, faaliyet durdurma, izin iptali | SPKn m.99/A/2 |
| Kripto ATM ve benzeri cihazlar | Yürürlükten itibaren üç ay içinde kapatılma; mülki amir bildirimiyle işlem | SPKn geçici m.11/5 |
Erişim engeli kararlarının işleyişi ve bunlara karşı yargı yolu için SPK erişim engeli ve sitem veya hesabım SPK kararıyla engellendi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Aracılık, Tanıtım ve Yönlendirme Sorumluluğu
Kanun, yurt dışı platformların Türkiye’de yerleşik kişi veya kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama yapmasını açıkça Türkiye’ye yönelme ölçütü saymıştır (SPKn m.99/A/1). Bu, yalnızca tanıtım yaptığını düşünen kişilerin konumunu doğrudan etkiler. Komisyon veya gelir paylaşımı alınması, müşteri hesap açılışına, ödeme veya varlık aktarımına dâhil olunması ilişkinin niteliğini ağırlaştırır ve iştirak kuralları çerçevesinde değerlendirme gündeme gelebilir (TCK m.37-39). Kripto varlıklara yönelik esaslara aykırı yatırım danışmanlığı ayrıca erişim engeli sebebidir (m.99/A/3-b). Faaliyetin bilgi vermekle mi sınırlı olduğu, yoksa işlem akışının bir parçası mı olduğu belirleyici sorudur. Sosyal medya boyutu için sosyal medyada yönlendirme ve iştirak için suça iştirak yazılarımıza bakabilirsiniz.
Zimmet: Çok Daha Ağır Bir Suç
Kanun, müşteri varlıklarına yönelen fiiller için izinsiz faaliyetten ayrı ve çok daha ağır bir suç tipi öngörmüştür. Görevi nedeniyle kendisine tevdi edilen veya koruma, saklama ve gözetimiyle yükümlü olduğu para, mal veya kripto varlıkları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren kripto varlık hizmet sağlayıcı yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları sekiz yıldan on dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır ve kuruluşun zararını tazmine mahkûm edilir (SPKn m.110/A/1). Zimmetin açığa çıkmaması için hileli davranışlarla işlenmesinde ceza on dört yıldan yirmi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır; adli para cezası kuruluşun ve müşterilerin zararının üç katından az olamaz (m.110/A/2).
| Fiil | Fail | Yaptırım |
|---|---|---|
| Tevdi edilen para, mal veya kripto varlığın zimmete geçirilmesi | Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensuplar | 8-14 yıl hapis, 5.000 güne kadar adli para, zararın tazmini |
| Zimmetin hileli davranışlarla gizlenmesi | Aynı kişiler | 14-20 yıl hapis, 20.000 güne kadar adli para; zararın üç katından az olamaz |
| İzni kaldırılan kuruluşun kaynaklarının menfaat için kullandırılması | Yönetim veya kontrolü elinde bulunduran gerçek kişi ortaklar | 12-22 yıl hapis, 20.000 güne kadar adli para; zarar müteselsilen ödettirilir |
Etkin pişmanlık da ayrıca düzenlenmiştir: soruşturma başlamadan önce aynen iade veya zararın tamamen tazmini hâlinde cezanın üçte ikisi, kovuşturma başlamadan önce yarısı, hükümden önce üçte biri indirilir; suç konusunun değerinin azlığı da indirim sebebidir (m.110/A/4-6). Faaliyet izni kaldırılan kuruluşun ortaklarına ilişkin fiilde soruşturma Kurul’un yazılı bildirimi üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde resen yapılır; zimmet davalarına ağır ceza mahkemeleri bakar; borç ve tazminatlar ödenmedikçe koşullu salıverilme uygulanmaz ve el koyma ile şirkete kayyım atanması tedbirleri uygulanabilir (m.115/A/1, 3, 5, 6).
Zimmet tespit edilen yöneticiler, mensuplar ve kontrol sahibi gerçek kişi ortaklar hakkında, müşterilere verdikleri zararla sınırlı olarak Kurul’un talebi üzerine doğrudan şahsi iflas kararı verilebilir; aktiflerden öncelikle müşteri zararları ödenir, yetmezse garameten dağıtım yapılır (SPKn m.110/B). Müşteri varlıklarının ayrı tutulması bu riski önlemenin temel yoludur; bunun için müşteri varlıklarının korunması ve saklama yazımıza bakabilirsiniz.
Platformlarda Manipülasyon ve Diğer Suçlar
Kurul’ca yurt dışı piyasalarda yaygın işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışında da oluşan kripto varlıklar hariç, platformlarda makul ve ekonomik bir gerekçeyle açıklanamayan ve işlemlerin güven, açıklık ve istikrar içinde yürümesini bozan eylem ve işlemler hakkında piyasa bozucu eylemlere ilişkin SPKn m.104 uygulanır (m.35/C/3). Kripto üzerinden gerçekleştirilen aldatmalar dolandırıcılık hükümlerine göre, suç gelirlerinin kripto aracılığıyla gizlenmesi ise koşulları varsa aklama hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Suçtan elde edilen kazançlar bakımından kazanç müsaderesi gündeme gelebilir (TCK m.55). SPKn m.114’teki tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri ise yalnızca m.106 ve 107’deki suçlar için öngörülmüştür.
MASAK Boyutu ve Kimlik Tespiti
Kripto varlık hizmet sağlayıcıları müşterilerinin kimliklerini 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında tespit etmekle yükümlüdür (SPKn m.35/C/1). İzinli kuruluşlar bu nedenle kimlik doğrulama, şüpheli işlem bildirimi ve kayıt saklama gibi yükümlülüklerle çalışır. İzinsiz faaliyet yürüten yapılar ise bu denetim zincirinin dışında kaldığından, izinsiz platform üzerinden yapılan transferler bankalarca daha sık sorgulanır, hesap blokesi ve şüpheli işlem bildirimi riskini artırır. İzinsiz faaliyet gelirlerinin kaynağının gizlenmesi amacıyla işlem yapılması ise koşulları varsa ayrıca aklama suçu bakımından değerlendirilebilir.
Uygulamadan Bir Senaryo
Bir kişi, mesajlaşma uygulaması üzerinden kurduğu grupta üyelerinden Türk lirası toplayıp kendi yabancı borsa hesabından kripto varlık alıyor, varlıkları üyeler adına kendi cüzdanında tutuyor ve her işlemden komisyon alıyor. Bu yapı, platform tanımındaki alım satım, transfer ve saklama işlemlerini düzenli ve ticari amaçla yürüttüğünden izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı suçunun tipik görünümüdür (SPKn m.3/1-dd, m.109/A). Toplanan varlıkların üyelere iade edilmemesi hâlinde güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık da ayrıca gündeme gelir. “Arkadaşlarım için aracılık yaptım” savunması, düzenlilik, müşteri sayısı ve komisyon unsurları karşısında zayıf kalır.
Kullanıcının Hukuki Konumu
SPKn m.109/A’daki suçun faili hizmeti izinsiz sunan taraftır; kripto alıp satan sıradan kullanıcı için bu maddede ceza öngörülmemiştir. Ancak bu durum izinsiz platform kullanmanın risksiz olduğu anlamına gelmez. İzinsiz yapılarda müşteri varlıklarının ayrı tutulması, saklama kuruluşu, sorumsuzluk kaydı yasağı ve iç şikâyet mekanizması gibi Kanun’un koruma araçları işlemez (m.35/C/1). Yurt dışı platformlarda Türk mahkemesinde dava ve yabancı ülkede icra güçlüğü, erişim engeli nedeniyle hesaba ulaşılamaması ve fon transferlerinde bankaların MASAK kaynaklı sorgulamaları ayrıca risk doğurur. Yatırımcı hakları için kriptoda kaldıraç yasağı yazımıza da bakabilirsiniz.
Dikkat: Bir platformun izinli olup olmadığını SPK’nın internet sitesindeki kripto varlık hizmet sağlayıcı listelerinden kontrol edin. Geçici listede yer almak izin anlamına gelmez; yurt dışı bir platformun Türkçe arayüz sunması ise onu yasal hâle getirmez, aksine Kanun’a göre Türkiye’ye yönelme göstergesidir (SPKn m.99/A/1).
Savunma Eksenleri
| Eksen | Sorulacak soru | Dayanak |
|---|---|---|
| Faaliyetin niteliği | Tanımdaki hizmetlerden biri mi, yoksa kişisel yatırım veya arızi işlem mi? | SPKn m.3/1-cc, dd |
| Düzenlilik ve ticari amaç | Süreklilik, komisyon ve müşteri kitlesi var mı? | SPK duyurusu; m.109/A |
| İzin ve liste durumu | Fiil tarihinde başvuru, liste ve geçiş süreleri ne durumdaydı? | Geçici m.11; III-35/B.1 geçici m.1 |
| Fail sıfatı | Tüzel kişinin yetkilisi mi, çalışan mı, dış hizmet sağlayıcı mı? | m.109/A; TCK m.37-39 |
| Türkiye’ye yönelme | Yurt dışı platformda m.99/A/1 ölçütlerinden biri var mı? | m.99/A/1 |
| Muhakeme şartı | Kurul’un yazılı başvurusu usulüne uygun mu? | m.115 |
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
İzinsiz kripto faaliyeti dosyalarında faaliyetin tanıma girip girmediği, fiil tarihindeki geçiş hükümleri ve failin rolü sonucu belirler. SPK incelemelerinde bilgi-belge taleplerine cevap, erişim engeli kararlarına karşı iptal davası, soruşturma ve kovuşturma aşamasında müdafilik; transfer talebi karşılanmayan veya varlıkları iade edilmeyen kullanıcılar için şikâyet, suç duyurusu ve alacak davası süreçlerinde çalışıyoruz. İnceleme aşaması için SPK incelemesinde bilgi-belge talebi ve ifade yazımıza bakabilirsiniz. Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
✓ Bu yazıdaki SPKn m.3, 35/B, 35/C, 96, 99, 99/A, 100, 104, 109/A, 110/A, 110/B, 114, 115, 115/A, 116 ve geçici m.11 hükümleri mevzuat.gov.tr metninden; III-35/B.1 geçici m.1 ve m.30 Resmî Gazete metninden; 26.03.2026 süre uzatımı ve Ağustos 2026 geçici listesi basına yansıyan SPK duyurularından kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.
Sıkça Sorulan Sorular
İzinsiz kripto platformu işletmenin cezası nedir?
Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası (SPKn m.109/A/1). Fail gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yetkilileridir.
Sadece saklama veya transfer hizmeti vermek de suç mu?
Evet. Platform tanımı alım satım, ilk satış, takas, transfer ve bunların gerektirdiği saklama işlemlerinden birinin yapıldığı kuruluşları kapsar; saklama kuruluşları da kripto varlık hizmet sağlayıcıdır (SPKn m.3/1-cc, dd).
Yurt dışındaki kripto borsası da izinsiz sayılır mı?
Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunuyorsa evet. Türkiye’de iş yeri, Türkçe internet sitesi veya doğrudan ya da Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım ve pazarlama ölçütlerinden biri yeterlidir (SPKn m.99/A/1).
Tasfiyeye giren platform paramı vermezse ne olur?
Tasfiyeye giden veya süresinde başvurmayan kuruluşların müşteri transfer taleplerini yerine getirmemesi m.109/A kapsamında suç oluşturur; uyuşmazlıklarda genel hükümler uygulanır (SPKn geçici m.11/2).
Kripto kullanıcısı olarak ceza alır mıyım?
SPKn m.109/A’daki suçun faili hizmeti izinsiz sunan taraftır; sıradan kullanıcı için bu maddede ceza öngörülmemiştir. Ancak izinsiz platformda yasal koruma mekanizmaları işlemez.
SPK’nın geçici listesinde olmak izin anlamına gelir mi?
Hayır. SPK, Faaliyette Bulunanlar Listesi’nde yer almanın faaliyet izni veya yetkilendirme anlamına gelmediğini açıkça belirtmektedir.
Kripto platformlarının yetki belgesi süresi ne zaman doluyor?
III-35/B.1 geçici m.1/3’te 30.06.2026 olarak öngörülen süre, SPK’nın 26.03.2026 tarihli kararıyla uzatılmış; yeni tarihin yetkili saklama kuruluşlarının yaygınlaşmasının ardından belirleneceği açıklanmıştır. Güncel durum SPK duyurularından teyit edilmelidir.
Kripto zimmetinin cezası nedir?
Tevdi edilen varlıkları zimmete geçiren yönetici ve mensuplara 8-14 yıl, hileli davranışla gizlenmesinde 14-20 yıl, izni kaldırılan kuruluşun kaynaklarını kullandıran kontrol sahibi ortaklara 12-22 yıl hapis öngörülür (SPKn m.110/A).
Zimmette etkin pişmanlık var mı?
Evet. Soruşturma başlamadan aynen iade veya tam tazminde cezanın üçte ikisi, kovuşturmadan önce yarısı, hükümden önce üçte biri indirilir (SPKn m.110/A/4-5).
Yöneticiler şahsen iflas ettirilebilir mi?
Zimmet tespit edilen yöneticiler, mensuplar ve kontrol sahibi gerçek kişi ortaklar hakkında, müşteri zararıyla sınırlı olarak Kurul’un talebiyle doğrudan şahsi iflas kararı verilebilir (SPKn m.110/B).
İzinsiz kripto soruşturması nasıl başlar?
SPKn’deki suçlarda soruşturma Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115). İzni kaldırılan kuruluş ortaklarının zimmetinde ise gecikmesinde sakınca olan hâllerde savcılık resen hareket edebilir (m.115/A/1).
Yurt dışı kripto borsasının reklamını yapmak suç mu?
Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım ve pazarlama, platformun Türkiye’ye yönelme ölçütüdür (SPKn m.99/A/1). İşlem akışına dâhil olan, komisyon alan veya müşteri toplayan kişiler iştirak hükümleri bakımından değerlendirilebilir; reklamlar ayrıca erişim engeli konusudur.
Kripto ATM’leri yasal mı?
Hayır. Türkiye’de yerleşik kripto ATM ve benzeri cihazların faaliyetleri 7518 sayılı Kanun’un yürürlüğünden itibaren üç ay içinde sonlandırılmıştır (SPKn geçici m.11/5).
Geçiş süresinde başvuru yapmadan faaliyete devam etmenin sonucu nedir?
Geçiş hükümlerindeki başvuru veya tasfiye beyanı yükümlülüğünü yerine getirmeyenler ile süresi içinde yetki belgesi alamadığı hâlde faaliyete devam edenler hakkında SPKn m.99/A ve m.109/A hükümleri uygulanır (geçici m.11/2-3).
Platformda manipülasyon yapılırsa hangi hüküm uygulanır?
Yurt dışında yaygın işlem gören ve fiyatı yurt dışında oluşan kripto varlıklar hariç, platform işlemlerini bozan açıklanamayan eylemlere piyasa bozucu eylem hükümleri (SPKn m.104) uygulanır (m.35/C/3).
📚 İlgili Rehberler
İzinsiz kripto faaliyeti dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.


