İzinsiz Kripto Hizmeti ve Yurt Dışı Platform Riski 2026: Kullanıcı Ne Yapmalı? SPKn m.99/A, MÖHUK ve İhtiyati Haciz

“Yurt dışı borsayı kullanıyorum, Türk kanunları beni bağlamaz” düşüncesi kripto yatırımcılarının en riskli varsayımlarından biridir. 7518 sayılı Kanun’la SPKn’ye eklenen m.99/A, yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetini izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı sayar; Türkiye’de iş yeri açılması, Türkçe internet sitesi kurulması veya doğrudan ya da Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım yapılması bu yönelmenin kanuni göstergeleridir. Suçun faili platformdur, kullanıcı değildir. Kullanıcı için asıl risk erişim engeli, çekim sorunları, banka hesabında askıya alma ve hak arama güçlüğüdür. Buna karşılık Türk hukuku kullanıcıya bazı önemli araçlar da tanır: kişisel amaçla işlem yapan kullanıcı bakımından tüketici sözleşmesi hükümleri, Türk mahkemelerinin yetkisini sözleşmeyle kaldırılamaz hâle getirebilir (MÖHUK m.45, 47/2). Bu rehberde kullanıcının hukuki konumunu, yetki ve uygulanacak hukuk kurallarını, ihtiyati haciz ve tenfiz imkânlarını, MASAK kaynaklı askıya almaları ve varlıkları yurt içine taşımanın doğru yolunu madde madde anlatıyoruz.

Önce Netleştirelim: Kullanmak Suç Değildir

İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı suçu, izin almaksızın faaliyet yürüten gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri için öngörülmüştür; cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır (SPKn m.109/A/1). Yani muhatap hizmeti sunan taraftır. Yalnızca hesap açıp işlem yapan kullanıcı bu suçun faili değildir. Ancak Türkiye’de platform adına aracılık, tanıtım ve müşteri toplama yapanların konumu farklıdır.

Platform tarafındaki suç ve tedbir rejimi için izinsiz kripto platformu işletmenin cezası ve izin rejimi için kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve SPK izni yazılarımıza bakabilirsiniz.

Platform Ne Zaman “Türkiye’ye Yönelik” Sayılır?

SPKn m.99/A/1’e göre yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunması ya da Kurul düzenlemeleriyle yasaklanmış bir faaliyetin Türkiye’de yerleşik kişilere sunulması izinsiz kripto hizmet sağlayıcılığı sayılır. Kanun yönelmenin göstergelerini de saymıştır ve bunlardan herhangi birinin varlığı yeterlidir; Kurul ilave ölçütler belirleyebilir.

7518 sayılı Kanun’un geçiş hükmüne göre yurt dışında yerleşik platformlar Türkiye’deki kişilere yönelik faaliyetlerini Kanun’un yürürlüğünden itibaren üç ay içinde sonlandırmak zorundaydı (SPKn geçici m.11/4); bu süre 02.10.2024’te dolmuştur. Bu tarihten sonra Türkiye’ye yönelmeye devam eden platform izinsiz faaliyet rejimine tabidir. Yasaklı ürünler için kripto kaldıraç yasağı ve listelerin anlamı için SPK listesinde yer almak lisans anlamına gelir mi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Erişim Engeli: Varlıklarınıza Ne Olur?

İzin alınmaksızın kripto hizmet sağlayıcılığının internet üzerinden yapıldığının tespiti hâlinde Kurul içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verir ve kararı Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderir (SPKn m.99/A/3-c). Erişim engeli platformun kapanması demek değildir; engellenen Türkiye’den erişimdir. Ancak hesap yönetimi, çekim talebi ve destek süreçleri fiilen sekteye uğrar. Engeli teknik yollarla aşmak çözüm değildir; asıl sorun erişim değil, hukuki muhatap bulunmamasıdır.

Erişim engeli uygulaması için SPK erişim engeli ve Kurul kararlarının takibi için SPK bülten analizi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sözleşme, Uygulanacak Hukuk ve Yetkili Mahkeme

Uyuşmazlıkta ilk bakılacak belge hesap açarken onaylanan kullanıcı sözleşmesidir. Bu sözleşmeler çoğu zaman yabancı bir hukuku ve yabancı bir mahkemeyi ya da tahkimi öngörür, platformun sorumluluğunu geniş biçimde sınırlar ve tek taraflı değişiklik ile hesap askıya alma yetkileri içerir. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) kural olarak tarafların hukuk seçimine ve yabancı mahkemede anlaşmalarına izin verir (m.24/1, m.47/1). Ancak tüketici sözleşmeleri için önemli bir istisna vardır.

Meslekî veya ticarî olmayan amaçla hizmet sağlanmasına yönelik tüketici sözleşmelerinde hukuk seçimi, tüketicinin mutad meskeni hukukunun emredici hükümlerinin sağladığı asgari korumayı ortadan kaldıramaz; hukuk seçimi yoksa sözleşme özel bir davet veya ilan sonucunda tüketicinin ülkesinde kurulmuşsa tüketicinin mutad meskeni hukuku uygulanır (MÖHUK m.26/1-2). Tüketici sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici, kendi yerleşim yeri veya mutad meskeni Türk mahkemesinde dava açabilir (m.45/1) ve bu yetki tarafların anlaşmasıyla bertaraf edilemez (m.47/2). Kişisel birikimini değerlendiren bireysel kullanıcı bakımından bu hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı, işlemlerin mesleki veya ticari nitelikte olup olmadığına göre somut olayda tartışılır; düzenli ve yüksek hacimli işlem yapan kullanıcıda tüketici sıfatı tartışmalı hâle gelebilir.

Tüketici sıfatının kabul edilmediği hâllerde de Türk mahkemesinin yetkisi tamamen kapanmaz. Yabancı mahkeme yetkisine ilişkin anlaşma yazılı delille ispat edilmedikçe geçerli olmaz; anlaşma geçerli olsa bile yabancı mahkeme kendisini yetkisiz sayarsa veya davalı Türk mahkemesinde süresinde yetki itirazında bulunmazsa dava Türk mahkemesinde görülür (MÖHUK m.47/1). Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukuktaki yer itibarıyla yetki kurallarına göre belirlendiğinden (m.40), sözleşmenin ifa yeri veya haksız fiilin işlendiği ya da zararın doğduğu yer gibi bağlantılar da ayrıca değerlendirilir.

Uyuşmazlık çözüm şartları için çok basamaklı uyuşmazlık çözüm klozları yazımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’de Muhatap Var mı? Tüzel Kişilik Farkı

Hak aramanın pratik başarısı, platformun Türkiye’de bir tüzel kişiliğinin, temsilciliğinin veya malvarlığının bulunup bulunmadığına bağlıdır. Türkiye’de muhatap bulunduğunda dava ve tebligat olağan usulle yürür, geçici hukuki koruma uygulanabilir bir malvarlığına yönelir ve karar doğrudan icra edilir. Muhatap yoksa yurt dışına tebligat, yabancı ülkede tanıma ve tenfiz ve uygulanabilir malvarlığı bulma sorunları ortaya çıkar.

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icrası ise tenfiz kararına bağlıdır (MÖHUK m.50/1). Tenfiz için karşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konu, kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve davalının usulüne uygun çağrılmış olması şartları aranır (m.54). Türk mahkemesinden alınan bir kararın yurt dışında icrası da o ülkenin tanıma ve tenfiz kurallarına tabidir.

İhtiyati Haciz ve Geçici Hukuki Koruma

Para alacağının tahsilini güvenceye almanın en etkili aracı ihtiyati hacizdir. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarıyla alacaklarını ihtiyaten haczettirebilir; vadesi gelmemiş borç için de borçlunun belirli bir yerleşim yeri yoksa veya mallarını kaçırmaya hazırlanıyorsa ihtiyati haciz istenebilir (İİK m.257/1-2). Yurt dışında yerleşik ve Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan bir platform bakımından bu hüküm önemlidir; ancak kararın işe yaraması, Türkiye’de haczedilebilecek bir hesap, alacak veya malvarlığının bulunmasına bağlıdır. Platformun Türkiye’deki ödeme aracıları, bağlı şirketleri veya bankalardaki hesapları bu nedenle erken tespit edilmelidir. Para alacağı dışındaki talepler için ihtiyati tedbir yolu açıktır (HMK m.389).

Sözleşmeye Aykırılık ve Hizmet Kusuru

Sözleşmedeki sorumsuzluk kayıtlarına rağmen ileri sürülebilecek iddialar vardır. Fiyat hareketinden doğan zarar yatırımcıya aittir; ancak platform kaynaklı teknik arıza, güvenlik açığı veya ihmal varsa borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan tazminat sorumluluğu gündeme gelir (TBK m.112). Ağır kusurdan sorumlu olmamaya ilişkin önceden yapılan anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115/1).

Çekim sorunları için kripto borsası parayı iade etmiyorsa ve ödeme güçlüğü için kripto borsası batarsa yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza Yolu: Suç Duyurusu ve Türk Ceza Yargısının Yetkisi

Platform ortadan kaybolmuşsa, varlıklar iade edilmiyorsa veya en baştan aldatmaya dayalı bir yapı söz konusuysa ceza yolu da gündeme gelir. Fiil kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmiş ya da neticesi Türkiye’de gerçekleşmişse suç Türkiye’de işlenmiş sayılır ve Türk kanunları uygulanır (TCK m.8/1). Türkiye’deki kullanıcıdan Türkiye’deki banka hesapları üzerinden para toplanması ve zararın Türkiye’de doğması bu bağlantıyı kurar. Aldatmaya dayalı yapılarda bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması nitelikli dolandırıcılık hükümlerini gündeme getirir (TCK m.158/1-f).

İzinsiz kripto hizmet sağlayıcılığı suçu bakımından ise soruşturma Kurul’un yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115); bu nedenle kullanıcının SPK’ya bildirimde bulunması ile savcılığa dolandırıcılık şikâyetinde bulunması birbirini tamamlayan iki ayrı yoldur. Şikâyette işlem kimlikleri (TxID), cüzdan adresleri, banka dekontları ve platformla yazışmalar mutlaka sunulmalıdır; soruşturmada suç gelirlerine el konulması ancak bu izlerin takip edilebilmesiyle mümkündür.

Dolandırıcılık ile hukuki uyuşmazlık ayrımı için hukuki uyuşmazlık mı, dolandırıcılık mı ve suç duyurusu süreci için sermaye piyasası suçlarında suç duyurusu yazılarımıza bakabilirsiniz.

Banka Hesabı Askıya Alınırsa: MASAK Boyutu

Kullanıcıların en sık karşılaştığı ve en çok paniğe kapıldığı durum, banka hesabındaki bir işlemin durdurulması veya hesabın kısıtlanmasıdır. 5549 sayılı Kanun’a göre yükümlüler aracılığıyla yapılmaya çalışılan veya devam eden işlemler, malvarlığının aklama veya terörün finansmanıyla ilişkili olduğu şüphesi üzerine MASAK’ın analizi için yedi iş günü süreyle askıya alınabilir veya gerçekleşmesine izin verilmeyebilir; bu yetkiyi Bakan kullanır ve bakan yardımcısına devredebilir (5549 m.19/A/1). Bu tedbir süreli ve analiz amaçlıdır; kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez. Askıya alınan işlemi karara aykırı şekilde gerçekleştiren yükümlüye işlem tutarı kadar idari para cezası verileceğinden (5549 m.19/A/3), bankalar bu süre dolmadan işlemi serbest bırakmaz; bankayla yazışmalar bu nedenle süreyi takip ederek yapılmalıdır. Daha uzun süreli el koyma ise ancak bir ceza soruşturmasında hâkim kararıyla mümkündür.

Özellikle birebir alım satımlarda karşı tarafın hesabıyla ilgili bir inceleme, zincirdeki diğer hesapları da etkileyebilir. İşlem geçmişi, dekontlar ve paranın kaynağını gösteren belgeler (bordro, satış sözleşmesi, platform dökümü) hazır tutulmalı; dosyadaki sıfatınız ise erkenden netleştirilmelidir. Hesap zinciri kaynaklı mağduriyetler için IBAN mağdurları rehberi, dolandırıcılık boyutu için kripto dolandırıcılığı mağdur rehberi ve taraf sıfatları için şüpheli, sanık, mağdur kavramları yazılarımıza bakabilirsiniz.

İzinli Yurt İçi Kuruluşun Size Sağladığı Hukuki Güvenceler

Yurt dışı platform ile Türkiye’de SPK gözetiminde çalışan bir kuruluş arasındaki fark yalnızca erişim kolaylığı değildir; aşağıdaki güvencelerin hiçbiri yurt dışındaki izinsiz bir yapıda Türk hukuku bakımından işlemez.

Bir kuruluşun SPK’nın internet sitesindeki kripto varlık hizmet sağlayıcı listelerinden hangisinde yer aldığı da önemlidir. Geçiş sürecinde yayımlanan faaliyette bulunanlar listesinde yer almak, Kurul’un açıkça belirttiği üzere faaliyet izni veya yetkilendirme anlamına gelmez; nihai yetki belgesinin alınıp alınmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Varlıkları Yurt İçine Taşımak: Adım Adım

Riski azaltmanın en doğrudan yolu varlıkları SPK’nın listelerinde yer alan, müşteri varlıklarını ayrı tutmak ve sorumluluğunu sözleşmeyle sınırlamamak zorunda olan bir yurt içi kuruluşa taşımaktır (SPKn m.35/C/1). Bu işlem planlanmadan yapılırsa yeni sorunlar doğurabilir.

Uygulamadan İki Senaryo

Türkçe arayüzlü borsada kilitlenen hesap. Ankara’da yaşayan bir öğretmen, Türkçe sitesi ve Türkçe müşteri desteği olan yurt dışı bir borsada birikimini değerlendiriyor. Bir gün hesabı “uyum incelemesi” gerekçesiyle kilitleniyor ve çekim talepleri aylarca cevapsız kalıyor. Kullanıcı suçun faili değildir; platform ise Türkçe internet sitesi nedeniyle Türkiye’ye yönelmiş sayılır (SPKn m.99/A/1). Kişisel amaçla yatırım yapan öğretmen, sözleşmedeki yabancı mahkeme şartına rağmen Ankara’da dava açmayı değerlendirebilir (MÖHUK m.45, 47/2). Platformun Türkiye’de ödeme aldığı aracı şirket veya hesaplar tespit edilirse ihtiyati haciz talebi somut bir anlam kazanır (İİK m.257).

Referans ağıyla büyüyen “yurt dışı” platform. Bir platform Türkiye’de hiçbir şirketi olmadığını söylüyor ama kullanıcılarını sosyal medya fenomenleri ve referans kodlarıyla Türkiye’den topluyor, paraları da Türkiye’deki bireysel hesaplar üzerinden alıyor. Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım ve pazarlama yönelme ölçütüdür; platform izinsiz faaliyet yürütür ve reklamları erişim engeline konu olabilir (SPKn m.99/A/1, 99/A/3). Paraların toplandığı bireysel hesap sahipleri hem MASAK kaynaklı askıya almalarla hem de iştirak tartışmasıyla karşılaşabilir. Bu hesaplara para gönderen kullanıcıların dekontları ise hem alacak davasının hem ceza şikâyetinin temel delilidir.

Beyan ve Vergi Boyutu

Türkiye’de tam mükellef sayılan kişiler kural olarak dünya genelindeki kazançları üzerinden vergilendirilir; yurt dışındaki bir platformda elde edilen kazançlar da bu ilkenin kapsamındadır. Kripto varlıklara özgü vergi düzenlemeleri gelişmekte olduğundan uygulanacak rejim ve oranlar işlem tarihindeki yürürlükteki düzenlemelerden teyit edilmelidir. Hangi rejim uygulanırsa uygulansın alım tarihleri, maliyetler ve transfer kayıtları gerekli olacaktır; kayıt tutmamak ileride geçmişe dönük hesap istendiğinde savunma değil, dezavantajdır. Dijital gelirlerin vergilendirilmesine genel bakış için internetten elde edilen kazançların vergisi yazımıza bakabilirsiniz.

Sorun Yaşarsanız: İlk Adımlar

Size “varlıklarınızı kurtaralım” diyerek yaklaşan ve önden ücret veya hesap erişim bilgisi isteyen kişilere itibar etmeyin; bu, mağdurlara yönelen ikinci dalga dolandırıcılık yöntemidir.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

Yurt dışı kripto platformu uyuşmazlıklarında sonuç, platformun Türkiye’ye yönelme durumu, kullanıcının tüketici sıfatı, sözleşme hükümleri ve Türkiye’de ulaşılabilir malvarlığı tarafından belirlenir. İhtar ve çekim taleplerinin hazırlanması, Türk mahkemelerinde yetki ve uygulanacak hukuk değerlendirmesi, ihtiyati haciz ve tedbir talepleri, SPK başvurusu, suç duyurusu, banka ve MASAK kaynaklı askıya almalarda kaynak açıklaması süreçlerinde destek veriyoruz. Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

✓ Bu yazıdaki SPKn m.35/C, 99/A, 109/A ve geçici m.11; MÖHUK m.24, 26, 45, 47, 50 ve 54; İİK m.257; 5549 sayılı Kanun m.19/A; TBK m.20-25, 112 ve 115 hükümleri mevzuat.gov.tr metinlerinden kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışı kripto borsası kullanmak suç mu?

Hayır. SPKn m.109/A’daki suçun faili izinsiz faaliyet yürüten platformu işletenler ve tüzel kişi yetkilileridir; yalnızca hesap açıp işlem yapan kullanıcı fail değildir.

Yurt dışı platform ne zaman izinsiz sayılır?

Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunduğunda; Türkiye’de iş yeri, Türkçe internet sitesi veya doğrudan ya da Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım ölçütlerinden biri yeterlidir (SPKn m.99/A/1).

Yurt dışı platformların Türkiye’den çekilme süresi ne zaman doldu?

Kanun’un yürürlüğünden itibaren üç ay içinde, yani 02.10.2024’te dolmuştur (SPKn geçici m.11/4).

Platforma erişim engellenirse param ne olur?

Erişim engeli platformu kapatmaz, Türkiye’den erişimi engeller (SPKn m.99/A/3-c). Varlıklar platformda kalır ama erişim fiilen güçleşir; kayıtlar engelden önce indirilmelidir.

Sözleşmede yabancı mahkeme yazıyorsa Türkiye’de dava açabilir miyim?

Kişisel amaçla işlem yapan kullanıcı tüketici sayılırsa kendi yerleşim yeri Türk mahkemesinde dava açabilir ve bu yetki anlaşmayla kaldırılamaz (MÖHUK m.45, 47/2). Tüketici sıfatı somut olayda değerlendirilir.

Yabancı hukuk seçilmişse Türk hukuku hiç uygulanmaz mı?

Tüketici sözleşmelerinde hukuk seçimi, Türk hukukunun emredici hükümlerinin sağladığı asgari korumayı ortadan kaldıramaz (MÖHUK m.26/1).

Yurt dışı platform hakkında ihtiyati haciz istenebilir mi?

Evet. Borçlunun Türkiye’de belirli bir yerleşim yeri yoksa vadesi gelmemiş alacak için bile ihtiyati haciz istenebilir (İİK m.257/2-1); ancak Türkiye’de haczedilecek bir varlık bulunması gerekir.

Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de uygulanır mı?

Ancak Türk mahkemesinden tenfiz kararı alınırsa; karşılıklılık, kamu düzenine aykırı olmama ve usulüne uygun çağrı gibi şartlar aranır (MÖHUK m.50, 54).

Banka hesabım neden askıya alındı?

Aklama şüphesi üzerine işlemler MASAK analizi için yedi iş günü askıya alınabilir (5549 m.19/A). Bu süreli bir tedbirdir ve suçluluk anlamına gelmez; kaynak belgeleri hazırlanmalıdır.

Platform sorumsuzluk kaydına dayanırsa ne olur?

Ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması kesin hükümsüzdür (TBK m.115/1); genel işlem koşulları ayrıca denetlenir (TBK m.20-25). İzinli yerli kuruluşlarda sorumluluğu sınırlayan her şart geçersizdir (SPKn m.35/C/1).

Varlıklarımı yurt içine nasıl güvenle taşırım?

Önce izinli bir yurt içi kuruluşta hesabı hazırlayın, pozisyonları kapatın, küçük bir test transferi yapın, adres ve ağı teyit edin ve tüm kayıtları indirin.

Yurt dışı platformdaki kazançlar vergilendirilir mi?

Tam mükellefler kural olarak dünya genelindeki kazançları üzerinden vergilendirilir. Kripto varlıklara özgü düzenlemeler geliştiğinden güncel rejim işlem tarihinde teyit edilmelidir.

Yurt dışı borsanın reklamını yapan fenomenin sorumluluğu var mı?

Türkiye’deki kişiler aracılığıyla tanıtım yapılması yönelme ölçütüdür (SPKn m.99/A/1); reklamlar erişim engeli ve toplatma tedbirlerine konu olabilir ve müşteri toplayan kişiler iştirak bakımından değerlendirilebilir.

Yurt dışı platform dolandırıcılığında Türk savcılığı yetkili mi?

Fiil kısmen Türkiye’de işlenmiş veya netice Türkiye’de gerçekleşmişse suç Türkiye’de işlenmiş sayılır ve Türk kanunları uygulanır (TCK m.8/1); Türkiye’deki kullanıcıdan Türkiye’deki hesaplar üzerinden para toplanması bu bağlantıyı kurar.

İzinsiz platform hakkında doğrudan savcılığa şikâyet edebilir miyim?

Dolandırıcılık gibi genel suçlar için edebilirsiniz. İzinsiz kripto hizmet sağlayıcılığı suçunda ise soruşturma Kurul’un yazılı başvurusuna bağlı olduğundan SPK’ya da bildirimde bulunulmalıdır (SPKn m.115).

“Varlıklarınızı kurtaralım” diyenlere güvenilir mi?

Hayır. Önden ücret veya hesap erişim bilgisi isteyen “kurtarma” teklifleri, mağdurlara yönelik yaygın bir ikinci dolandırıcılık yöntemidir.