Dolandırıcılık Suçu ve Cezası 2026: Basit ve Nitelikli Haller (TCK 157-158)
28 Haziran 2026

Dolandırıcılık Suçu ve Cezası 2026: Basit ve Nitelikli Haller (TCK 157-158)

✅ Kısa Cevap

Dolandırıcılık suçunun cezası nedir?
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp kendisi veya başkası lehine haksız yarar sağlamaktır (TCK 157). Temel hâlde hapis ve adli para cezası öngörülür; bankacılık, bilişim sistemleri ya da kamu kurumlarının araç olarak kullanılması gibi nitelikli hâllerde (TCK 158) ceza önemli ölçüde artar.

Dolandırıcılık, teknolojinin gelişmesiyle birlikte en hızlı artan suçlardan biri hâline geldi. Sahte yatırım vaatlerinden taklit internet sitelerine kadar pek çok yöntemle işlenir. Bu yazıda dolandırıcılık suçunu güncel biçimde ve yalın bir dille açıklıyoruz. Kuyumcuya sahte dekontla, çalıntı kartla veya üçgen dolandırıcılık yöntemiyle altın alınması ve hesap blokesi için kuyumcu dolandırıldı rehberimize bakılabilir.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Afet dönemi dolandırıcılıkları: Sahte bağış kampanyaları, kendini AFAD, belediye veya DASK görevlisi olarak tanıtma ve hak sahipliği vaadiyle para istenmesi için afette hırsızlık ve sahte bağış yazımıza bakabilirsiniz.

Net Cevap: Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.157). Suç TCK m.158/1’de sayılan on iki hâlden biriyle işlenirse ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; bilişim sistemleri veya bankaların araç olarak kullanılması gibi (e), (f), (j), (k), (l) hâllerinde hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. 7571 sayılı Kanunla (RG 25.12.2025) nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkarılmıştır; basit ve nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür. 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026) eklenen m.158/4’e göre, katkısı hesap veya kart bilgisini başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir. Suç şikâyete bağlı değildir; yalnız m.159’daki alacak tahsili hâli şikâyete bağlıdır.

Tablo 1 — Dolandırıcılıkta ceza aralıkları ve görevli mahkeme
HâlHapis cezasıAdli para cezasıGörevli mahkeme
Basit dolandırıcılık (TCK m.157)1 – 5 yılBeş bin güne kadarAsliye ceza
Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1)3 – 10 yılBeş bin güne kadarAsliye ceza (7571 sonrası)
(e), (f), (j), (k), (l) bentleriAlt sınır 4 yıldan az olamazMenfaatin iki katından az olamazAsliye ceza (7571 sonrası)
Üç veya daha fazla kişiyle (m.158/3)Yarı oranında artırılırArtırılırAsliye ceza
Örgüt faaliyeti çerçevesinde (m.158/3)Bir kat artırılırArtırılırAsliye ceza
Katkı hesap/kart bilgisi vermekle sınırlı (m.158/4)Yarı oranında indirilirYarı oranında indirilirAsliye ceza
Alacağı tahsil amacıyla (m.159)6 ay – 1 yıl hapis veya adli para cezasıSeçimlikAsliye ceza; şikâyete bağlı

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157-159; 5235 sayılı Kanun m.12 (7571 sayılı Kanunla değişik).

Dolandırıcılık, hırsızlık veya mağduriyet mi yaşadınız?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Kararlarla inceleyin: Hile ile hukuki uyuşmazlık ayrımı, kamu kurumu, bilişim ve banka bentleri, sahte polis ve savcı dosyaları, hesabını kullandıranlar ve 7589 ile gelen m.158/4 indirimi, etkin pişmanlık, asliye cezaya geçen görev ve tutuklama konularında 18 kararı, TCK m.157, 158 ve 168 ile birlikte Nitelikli Dolandırıcılık Yargıtay Kararları sayfamızda topladık. Diğer konular için İçtihatlar bölümüne bakabilirsiniz.

Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinin metni şöyledir: “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.” Buna göre suçun dört unsuru vardır: hileli davranış, aldatma, mağdurun veya başkasının zarara uğraması ve failin kendisine veya başkasına yarar sağlaması. Bu suçu diğer malvarlığı suçlarından ayıran temel özellik, aldatma (hile) temeline dayanmasıdır. Mağdurun iradesi, hileli davranışlarla yanıltılır.

Hile Unsuru

Dolandırıcılığın kalbinde “hile” vardır. Hile, mağduru aldatmaya elverişli, onun denetim ve sorgulama yeteneğini etkisiz kılan davranışlardır. Basit bir yalan her zaman yeterli olmayabilir; davranışın, ortalama bir kişiyi aldatabilecek nitelikte olması aranır. Hilenin nelerden ibaret olduğu, somut olaya göre değerlendirilir.

Basit Dolandırıcılığın Cezası

Nitelikli hâllerin bulunmadığı basit dolandırıcılıkta (TCK 157/1) ceza, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Görüldüğü gibi hapis ve adli para cezası birlikte uygulanır. Basit dolandırıcılık, asliye ceza mahkemesinin görev alanındadır ve uzlaştırma kapsamındadır; CMK m.253/1-b’de uzlaştırmaya tabi suçlar arasında “dolandırıcılık (madde 157)” açıkça sayılmıştır.

Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158)

Suçun bazı yöntem veya araçlarla işlenmesi, onu nitelikli (daha ağır) hâle getirir. Bu hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Nitelikli hâller aşağıdaki tabloda bent bent gösterilmiştir. Sahte altın satışı, kendini polis veya savcı olarak tanıtıp altın alma ve kuyumcuya sahte bilezik bozdurma gibi vakalarda cezalar ve mağdurun hakları için sahte altın dolandırıcılığı rehberimize bakılabilir.

Tablo 2 — TCK m.158/1’deki nitelikli hâller
BentHâlHapis alt sınırı
(a)Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle3 yıl
(b)Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle3 yıl
(c)Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle3 yıl
(d)Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle3 yıl
(e)Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak4 yıl
(f)Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle4 yıl
(g)Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle3 yıl
(h)Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında3 yıl
(i)Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güven kötüye kullanılmak suretiyle3 yıl
(j)Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak amacıyla4 yıl
(k)Sigorta bedelini almak amacıyla4 yıl
(l)Kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle4 yıl

Önemli bir ayrıntı: (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1 son cümle). Maddenin ikinci fıkrası ayrıca kamu görevlileriyle ilişkisinin bulunduğundan veya onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak menfaat temin edilmesini de aynı cezaya bağlar (m.158/2). Görevli mahkeme bakımından ise önemli bir değişiklik vardır: 7571 sayılı Kanunla 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi çıkarılmıştır; nitelikli dolandırıcılık artık asliye ceza mahkemesinde görülür.

Kamu kurumu zararına dolandırıcılığa bir örnek: SGK’ya fatura edilen sahte veya gerçeğe aykırı reçetelerle ilaç bedeli tahsil edildiği iddiası, m.158/1-e kapsamında değerlendirilir; hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz. Eczacılar bakımından ayrıntılar için sahte reçete soruşturmasında eczacının savunması rehberimize bakabilirsiniz.

Şikâyet ve Uzlaşma

Dolandırıcılık suçunun büyük çoğunluğu şikâyete bağlı değildir; savcılık öğrendiği anda kendiliğinden soruşturur ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Ancak önemli bir fark vardır: basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındayken (CMK m.253/1-b), m.158 bu listede yer almadığından nitelikli dolandırıcılıkta uzlaşma uygulanmaz. Alacağı tahsil amacıyla işlenen hâl (m.159) ise şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Bu nedenle suçun doğru nitelendirilmesi, hem cezayı hem de süreci doğrudan etkiler.

Etkin Pişmanlık

Dolandırıcılıkta etkin pişmanlık TCK m.168’de düzenlenmiştir. Suç tamamlandıktan sonra fail, azmettiren veya yardım eden kişinin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde, bu giderme kovuşturma başlamadan önce gerçekleşmişse cezanın üçte ikisine kadarı (m.168/1), kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce gerçekleşmişse yarısına kadarı (m.168/2) indirilir. Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mağdurun rızasına bağlıdır (m.168/4). Kovuşturma evresi iddianamenin kabulüyle başladığından (CMK m.2/1-f), iddianamenin kabul tarihi indirim oranı bakımından kritik eşiktir. Ayrıntılar için etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi (TCK 168) yazımıza bakabilirsiniz.

Daha Az Cezayı Gerektiren Hâl (TCK m.159)

Dolandırıcılık suçunun, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde ceza önemli ölçüde azalır. TCK m.159’un metni şöyledir: “Dolandırıcılık suçunun, bir hukukî ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi halinde, şikayet üzerine, altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.” Bu hâl şikâyete bağlıdır ve temel hâle göre çok daha hafif bir yaptırım öngörür. Uygulamada, gerçekten var olan bir alacağın hileli yolla tahsil edilmeye çalışıldığı dosyalarda savunmanın ilk dayanağı bu maddedir.

Dolandırıcılık mı, Hukuki Uyuşmazlık mı?

Her ödeme sorunu ya da sözleşmeye aykırılık dolandırıcılık değildir. Taraflar arasında sözleşmeye dayalı ticari veya borç ilişkisi varsa ve baştan itibaren bir hile kastı yoksa, olay ceza hukukunu değil özel hukuku (alacak davası, tazminat) ilgilendirir.

Kanun, yararın “hileli davranışlarla” ve “aldatarak” sağlanmasını arar (TCK m.157); bu nedenle dolandırıcılığın oluşması için failin en baştan aldatma ve haksız menfaat sağlama kastıyla hareket etmiş olması gerekir. Örneğin internetten sipariş edilen bir ürünün gönderilmemesi, tek başına ve otomatik olarak dolandırıcılık anlamına gelmez; olayın koşulları ve baştan itibaren hile kastının bulunup bulunmadığı incelenir.

Suçun Unsurları ve Benzer Suçlardan Farkı

Dolandırıcılığın doğru nitelendirilmesi, cezayı ve usulü doğrudan belirler. Önce TCK m.157’deki unsurların her birinin somut olayda bulunup bulunmadığı incelenmelidir:

Tablo 3 — Dolandırıcılığın unsurları (TCK m.157)
UnsurKanundaki karşılığıUygulamadaki anlamı
Hileli davranış“Hileli davranışlarla”Mağdurun denetim imkânını etkisiz kılacak nitelikte, belirli bir yoğunluğa ulaşmış aldatıcı davranış
Aldatma“bir kimseyi aldatıp”Mağdurun hileye kanarak yanılgıya düşmesi; hile ile aldatma arasında bağ bulunmalıdır
Zarar“onun veya başkasının zararına olarak”Aldatılan kişi ile zarar gören kişi farklı olabilir
Yarar“kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan”Yarar failde veya üçüncü kişide doğabilir; suç yararın sağlanmasıyla tamamlanır
Manevi unsurKastTaksirli hâli öngörülmediğinden taksirle işlenemez (TCK m.22/1)

Suç, yararın sağlanmasıyla tamamlanır. Hileli davranışa başlanmış ancak failin elinde olmayan nedenlerle yarar sağlanamamışsa teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir (TCK m.35/2). Benzer suçlarla ayrım ise çoğu zaman malın mağdurun iradesiyle mi, iradesi dışında mı el değiştirdiğine bağlıdır:

Tablo 4 — Dolandırıcılık ile benzer suçların ayrımı
SuçAyırt edici unsurDayanak
DolandırıcılıkMal, hileyle aldatılan mağdurun iradesiyle devredilirTCK m.157-158
HırsızlıkMal, zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alınırTCK m.141
Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlıkAldatma olmadan bilişim sistemi aracılığıyla değer aktarılırTCK m.142/2-e
Güveni kötüye kullanmaZilyetliği belirli bir amaçla devredilmiş mal üzerinde amaç dışı tasarrufTCK m.155
Banka veya kredi kartının kötüye kullanılmasıBaşkasının kartının rızasız kullanılarak yarar sağlanmasıTCK m.245

Aynı olayda sahte belge kullanılmışsa, belgede sahtecilik ayrı bir suç olarak ayrıca değerlendirilebilir; içtima kuralları somut olaya göre uygulanır. Hırsızlık ile ayrım için hırsızlık suçu (TCK 141–142) yazımıza bakabilirsiniz.

İndirimler: Rakamlarla Etkisi

Nitelikli dolandırıcılığın (f) bendinde hapsin alt sınırı dört yıldır. Aşağıdaki tablo, dört yıllık bir temel cezaya kanundaki indirim oranlarının tek başına uygulanmasının sonucunu gösterir. Gerçek dosyada birden fazla artırım ve indirim birlikte uygulanabileceğinden ve takdiri indirim (TCK m.62) de gündeme gelebileceğinden sonuç ceza hâkim tarafından TCK m.61’deki sıraya göre belirlenir:

Tablo 5 — İndirimlerin etkisi (4 yıllık temel ceza örneği)
DurumKuralTemel cezaya etkisi
Kovuşturmadan önce tam tazminÜçte ikisine kadar indirim (m.168/1)En fazla indirimle 1 yıl 4 ay
Kovuşturmada, hükümden önce tam tazminYarısına kadar indirim (m.168/2)En fazla indirimle 2 yıl
Katkı hesap/kart bilgisi vermekle sınırlıYarı oranında indirim (m.158/4)2 yıl
TeşebbüsDörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim (m.35/2)1 yıl ile 3 yıl arası

Tablo, zamanlamanın önemini açıkça gösterir: aynı tazmin, iddianamenin kabulünden önce yapıldığında daha geniş bir indirim imkânı sağlar. Sonuç ceza iki yıl veya daha az olursa hapis cezasının ertelenmesi (TCK m.51/1), bir yıl veya daha az olursa seçenek yaptırımlara çevrilmesi (TCK m.50/1) değerlendirilebilir.

Şikâyet, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

Dolandırıcılık suçunun temel ve nitelikli hâlleri şikâyete bağlı değildir; savcılık tarafından re’sen soruşturulur. Yalnızca TCK m.159 kapsamındaki alacak tahsili amacıyla işlenen hâl şikâyete bağlıdır.

Görev bakımından basit dolandırıcılık, m.159 hâli ve nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür. 25.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanunla 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi çıkarılmış; değişiklik tarihinde görülmekte olan dosyalar için ayrıca geçiş hükmü öngörülmüştür. Tutuklama, suçun niteliğine bakılmaksızın CMK m.100’deki genel şartlara göre değerlendirilir. Dava zamanaşımı ise suçun üst sınırına göre belirlenir; nitelikli hâller de dikkate alınır (TCK m.66/3):

Tablo 6 — Dava zamanaşımı
HâlÜst sınırDava zamanaşımı
Basit dolandırıcılık (m.157)5 yıl8 yıl (TCK m.66/1-e)
Nitelikli dolandırıcılık (m.158/1)10 yıl15 yıl (TCK m.66/1-d)
Üç veya daha fazla kişiyle (m.158/3, yarı artırım)15 yıl15 yıl (TCK m.66/1-d, 66/3)
Örgüt faaliyeti çerçevesinde (m.158/3, bir kat artırım)20 yıl20 yıl (TCK m.66/1-c, 66/3)
Alacağı tahsil amacıyla (m.159)1 yıl8 yıl (TCK m.66/1-e)

Zamanaşımının kesilmesi ve durması için dava ve ceza zamanaşımı (TCK 66–72) yazımıza bakabilirsiniz.

Mağdurun Tazminat Hakları ve Ceza Muhakemesindeki Rolü

Dolandırıcılıktan zarar gören mağdurun elinde iki paralel imkân vardır: ceza yargılamasında katılan (müdahil) sıfatıyla süreci yönlendirmek ve hukuk mahkemesinde tazminat davası açmak. TBK m.49 ve devamı hükümleri uyarınca haksız fiil sorumluluğu doğrudan dolandırıcılık fiilinden kaynaklanır; mağdur maddi zararının yanı sıra olayın ağırlığına göre manevi tazminat da talep edebilir.

Mağdurun dikkat etmesi gereken başlıca noktalar: suçtan haberdar olur olmaz vakit geçirmeden karakola veya savcılığa başvurup delil zincirini kurmak; banka hesap dökümleri, SMS ve OTP kayıtları, yazışma ekran görüntüleri, ilan ve site kayıtları gibi delilleri kaybolmadan toplamak; ödemenin gittiği hesaba bloke konulması için bir an önce talepte bulunmak.

Bu noktada 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A önemlidir: bilişim sistemleri kullanılarak işlenen nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e), nitelikli dolandırıcılığın (f) ve (l) bentleri ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) suçlarında, makul şüphe bulunması hâlinde işlemde kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına imkân tanınmıştır. Bu nedenle bankaya ve kolluğa ilk saatlerde yapılan başvuru, paranın geri alınması bakımından belirleyici olabilir. Ayrıntılar için dolandırıcılıkta param geri gelir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza yargılamasında mağdur ve suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar kovuşturmanın her aşamasında şikâyet üzerine kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1). Hukuk yolunda ise tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı süresi öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu zamanaşımı uygulanır (TBK m.72/1). Nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı on beş yıl olduğundan, tazminat istemi bakımından da bu uzun süre gündeme gelir.

İspat Yükü, Yargılama ve Savunma

Dolandırıcılık suçunda ispat yükü Cumhuriyet savcısına aittir. Savcı, suçun tüm unsurlarını — hileli davranış, aldatma, zarar ve yarar sağlama — somut delillerle ispat etmelidir.

İspatta kullanılan başlıca deliller şunlardır: belgesel deliller (sahte belgeler, sözleşmeler, banka kayıtları, e-postalar), tanık beyanları, güvenlik kamerası görüntüleri, bilirkişi raporları ve mağdur beyanları. Bilişim ile banka yoluyla işlenen dolandırıcılıklarda dijital deliller belirleyici rol oynar.

Savunma tarafında ise öncelikle suçun unsurlarının bulunmadığı ileri sürülebilir: hileli davranışın yokluğu, aldatma unsurunun eksikliği, iyi niyetin varlığı ya da olayın hukuki uyuşmazlık niteliğinde olduğu. Alacağın tahsili amacı bulunuyorsa TCK m.159, zarar giderilmişse TCK m.168 etkin pişmanlık hükümleri gündeme gelir.

Kontrol Listesi: Mağdur ve Şüpheli İçin

Mağdursanız, ilk 48 saatte:

  1. Paranın gönderildiği bankayı ve kendi bankanızı arayarak işlemi bildirin; CMK m.128/A kapsamındaki suçlarda hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınması imkânı vardır.
  2. Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunun; dekont, IBAN, telefon numarası, ilan bağlantısı ve yazışmaları dilekçeye ekleyin.
  3. Karşı tarafla yazışmaları silmeyin; ekran görüntüsü alın ve telefonu sıfırlamayın.
  4. Kovuşturma aşamasında katılma talebinde bulunun (CMK m.237/1); zararınızı hukuk yolunda da takip edin (TBK m.49, m.72/1).

Şüpheli veya sanıksanız:

  • Hile ve kast: Baştan aldatma kastının bulunup bulunmadığı ve olayın hukuki uyuşmazlık niteliği tartışılmalıdır (TCK m.157).
  • Nitelendirme: Hangi m.158/1 bendinin uygulandığı açıkça gösterilmeli; (e), (f), (j), (k), (l) bentlerindeki dört yıllık alt sınır yalnızca bu bentlerde geçerlidir.
  • Katkının sınırı: Katkı hesap veya kart bilgisi vermekle sınırlıysa m.158/4 indirimi, kast yoksa beraat tartışılmalıdır.
  • Zararın giderilmesi: İddianamenin kabulünden önce tam tazmin, üçte ikiye kadar indirim sağlar (m.168/1).
  • Alacak tahsili: Gerçek bir alacak varsa m.159’un şikâyete bağlı ve daha hafif rejimi gündeme gelir.
  • Görev: 7571 sonrası dosyanın asliye ceza mahkemesinde görülmesi gerektiği kontrol edilmelidir.

Yeni Fıkra: Hesap Kullandıranlar İçin Yarı İndirim (TCK 158/4)

Dolandırıcılık suçunda 2026 yılının en önemli değişikliği, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunun 13. maddesiyle TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkradır. Fıkranın metni şöyledir: “Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”

Tablo 7 — TCK m.158/4 (7589 sayılı Kanunla eklenen fıkra)
KonuİçeriğiNot
KapsamTCK m.157 ve m.158’deki suçlara iştirakBasit ve nitelikli hâl
Şartİştirakin, kendisine veya başkasına ait ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olmasıBelirleyici ölçüt
Amaç unsuruKendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla verilmiş olmasıKanun metninde açıkça yer alır
SonuçVerilecek ceza yarı oranında indirilir—
Kapsanan hesaplarBanka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesaplarGeniş
Kapsanan araçlarBanka veya kredi kartı gibi ödeme araçları—
YararlanamayanlarKatkısı bilgi veya araç vermekle sınırlı kalmayanlar (örneğin mağdurla temas kuran, parayı çekip aktaran)Katkı sınırlı değil
NitelikAf değildirFiil suç olmaya devam eder
YürürlükYayımı tarihinde: 31.07.2026 (7589 m.26/1-c)Önceki fiiller için lehe kanun (TCK m.7/2)

İkinci ve yedinci satırlar birlikte fıkranın sınırını çizer: indirim yalnızca katkısı hesap veya kart bilgisi ya da aracı vermekle sınırlı kalan kişiler içindir. Fıkra, fiilin iştirak olarak cezalandırılabilirliğini ortadan kaldırmaz; iştirak için kast bulunmuyorsa ise zaten ceza sorumluluğu doğmaz. Bu nedenle IBAN dosyalarında ilk tartışılması gereken, indirimden önce kastın varlığıdır. Ayrıntı için IBAN mağdurlarına ceza indirimi ve beraat mi, indirim mi rehberlerimize bakabilirsiniz.

Basit ve Nitelikli Hâl Ayrımı

Dolandırıcılıkta ceza, fiilin hangi araç ve ilişki içinde işlendiğine göre belirgin biçimde değişir.

Tablo 8 — Uygulamada en sık görülen hâller
HâlİçeriğiEtki
Basit dolandırıcılıkHileli davranışlarla aldatarak menfaat sağlamaTCK m.157
Bilişim sistemleri araç olarakİnternet, uygulama, mesajlaşmam.158/1-f; alt sınır 4 yıl
Banka veya kredi kurumları araç olarakHavale, kart, hesapm.158/1-f; alt sınır 4 yıl
Kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtma“Polisim, savcıyım, bankadan arıyorum”m.158/1-l; alt sınır 4 yıl
Kamu kurumu zararınaKurum aleyhinem.158/1-e; alt sınır 4 yıl
Dinî inanç veya duyguların istismarıGüven ilişkisim.158/1-a
Kişinin içinde bulunduğu zor durumdan yararlanmaÇaresizlikm.158/1-b
Basın ve yayın yoluylaGeniş kitleye ulaşmam.158/1-g
Görevli mahkemeBasit ve nitelikli hâlde asliye ceza mahkemesi5235 m.12 (7571 ile değişik)
TakipRe’senŞikâyet aranmaz (m.159 hariç)

İkinci satır günümüzde en sık uygulanan nitelikli hâldir: internet, mesajlaşma uygulaması veya benzeri bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması cezayı belirgin biçimde artırır; hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz. Dosya, 7571 sayılı Kanun sonrasında asliye ceza mahkemesinde görülür. Bilişim yoluyla dolandırıcılık ile kart suçları arasındaki ayrım için banka veya kredi kartının kötüye kullanılması (TCK 245) yazımıza bakabilirsiniz.

Onuncu satır ise beklentiyi doğru kurar; dolandırıcılık re’sen soruşturulur ve şikâyetten vazgeçme dosyayı kapatmaz — bu, hukuki uyuşmazlıklardan temel farkıdır.

Hukuki Uyuşmazlık mı, Dolandırıcılık mı?

Her ödenmeyen borç dolandırıcılık değildir; ayrımı yapan unsur baştan mevcut hiledir.

Tablo 9 — Hukuki uyuşmazlık ile dolandırıcılığın ayrımı
ÖlçütHukuki uyuşmazlıkDolandırıcılık
HileYokBaştan var
KastBorcu ödeme iradesi vardıBaştan menfaat sağlama kastı
Sonradan ödeyememeSuç değil—
Yolİcra takibi, alacak davasıCeza şikâyeti
Sahte belge kullanımı—Hilenin göstergesi
Gerçek dışı vaatDeğerlendirilirBaştan yapılmışsa
Ticari riskSuç oluşturmaz—
İspat—Baştan hilenin gösterilmesi
Ödeme geçmişiDüzenli ödeme kastı zayıflatırHesap hareketleri

Birinci ve üçüncü satırlar ayrımın özüdür: dolandırıcılığın oluşması için hilenin baştan bulunması gerekir; sonradan ortaya çıkan ödeme güçlüğü suç oluşturmaz. Sekizinci satır ise şikâyetçiler için pratik uyarıdır — “para verdim, geri alamadım” beyanı tek başına yeterli değildir; baştan hile kullanıldığının somut olarak gösterilmesi gerekir. Ayrıntı için hukuki uyuşmazlık mı, dolandırıcılık mı rehberimize bakabilirsiniz.

12. Yargı Paketi ve IBAN rehberlerimiz: pakete girmeyen maddeler · TCK 158/4 ceza indirimi · beraat mi indirim mi · aracı hesap ve IBAN kiralama · zincirleme suç · güveni kötüye kullanma

Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıcılığın cezası kaç yıl?

Basit dolandırıcılık (TCK m.157) bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir. Nitelikli dolandırıcılıkta (m.158/1) ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz.

Dolandırıcılık davası hangi mahkemede görülür?

7571 sayılı Kanunla (RG 25.12.2025) 5235 sayılı Kanun m.12’deki “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi çıkarılmıştır. Bu nedenle basit dolandırıcılık, m.159 hâli ve nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür.

Dolandırıcılık şikâyete bağlı mı?

Hayır. Temel ve nitelikli hâller re’sen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Yalnızca bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hâl (m.159) şikâyete bağlıdır.

Dolandırıcılıkta uzlaştırma var mı?

Basit dolandırıcılık CMK m.253/1-b’de sayıldığı için uzlaştırmaya tabidir; m.159 hâli şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır. Nitelikli dolandırıcılık (m.158) uzlaştırma kapsamında değildir.

İnternetten dolandırıcılık nitelikli mi?

Evet. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık TCK m.158/1-f kapsamında niteliklidir; hapsin alt sınırı dört yıldır.

Hesabımı başkasına verdim, cezam ne olur?

Kastın bulunup bulunmadığı önce incelenir. Suça iştirak, hesap veya kart bilgisi ya da aracı başkasına vermek fiiliyle sınırlıysa, 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4 uyarınca verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Zararı ödersem ceza azalır mı?

Evet. Zararın kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilmesi hâlinde cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde yarısına kadarı indirilir (TCK m.168/1-2). Kısmi ödemede indirim mağdurun rızasına bağlıdır (m.168/4).

Alacağımı tahsil için yaptığım işlem dolandırıcılık sayılır mı?

Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın hileli yolla tahsili TCK m.159 kapsamında daha az cezayı gerektiren hâldir: şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.

Her ödenmeyen borç dolandırıcılık mıdır?

Hayır. Kanun yararın hileli davranışlarla ve aldatarak sağlanmasını arar (TCK m.157). Baştan itibaren hile yoksa olay alacak veya tazminat davası konusudur.

Dolandırıcılıkta zamanaşımı ne kadar?

Basit dolandırıcılıkta sekiz yıl (TCK m.66/1-e), nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır (m.66/1-d). Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırımla üst sınır yirmi yıla ulaştığından süre yirmi yıldır (m.66/1-c, 66/3).

Dolandırıldığımda ilk ne yapmalıyım?

Bankaya ve kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına hemen başvurun, dekont, SMS ve yazışmaları saklayın. CMK m.128/A, bilişim veya banka yoluyla dolandırıcılıkta makul şüphe hâlinde işlemde kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına imkân tanır.

Mağdur tazminat alabilir mi?

Evet. Mağdur ceza yargılamasına katılan olarak dâhil olabilir (CMK m.237/1) ve hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Tazminat zamanaşımı kural olarak iki ve on yıldır; ancak fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Dolandırıcılık ile hırsızlık farkı nedir?

Dolandırıcılıkta mal, hileyle aldatılan mağdurun iradesiyle devredilir (TCK m.157). Hırsızlıkta ise mal, zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alınır (TCK m.141). Aldatma olmadan bilişim sistemi aracılığıyla para aktarılması hâlinde bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (m.142/2-e) gündeme gelir.

Dolandırıcılığa teşebbüs cezalandırılır mı?

Evet. Hileli davranışa başlanmış ancak failin elinde olmayan nedenlerle yarar sağlanamamışsa teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir (TCK m.35/2).

Kendini polis veya savcı olarak tanıtıp para almak hangi suçtur?

Kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması suretiyle işlenen dolandırıcılık TCK m.158/1-l kapsamında niteliklidir; hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz.

Sigorta dolandırıcılığının cezası nedir?

Sigorta bedelini almak amacıyla işlenen dolandırıcılık TCK m.158/1-k kapsamında niteliklidir: üç yıldan on yıla kadar hapis öngörülür, ancak bu bentte hapsin alt sınırı dört yıldan, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz.

Nitelikli dolandırıcılıkta tutuklama zorunlu mu?

Hayır. Tutuklama, suçun türüne bakılmaksızın kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeninin varlığı gibi CMK m.100’deki genel şartlara göre değerlendirilir; ölçülülük ilkesi gözetilir.

Üç kişi birlikte dolandırırsa ceza artar mı?

Evet. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3).

Dolandırıcılık, hırsızlık veya mağduriyet mi yaşadınız?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk