Dolandırıcılığa Uğradım: TCK 157/158, 48 Saatlik Hesap Askısı (CMK 128/A), Paranın İadesi ve Haklarınız

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamaktır ve basit hâli bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir (TCK m.157). İnternet, telefon veya banka hesabı kullanılarak ya da kendini polis, savcı veya banka çalışanı olarak tanıtarak işlenen dolandırıcılık nitelikli hâldir ve üç yıldan on yıla kadar hapis gerektirir; bu hâllerde alt sınır dört yıldır (TCK m.158/1). Dolandırıldıysanız ilk saatler belirleyicidir: 7571 sayılı Kanunla 25/12/2025’te yürürlüğe giren CMK m.128/A’ya göre, bilişim sistemi veya banka aracılığıyla ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtarak işlenen dolandırıcılıkta paranın gönderildiği hesap, banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu tarafından 48 saate kadar askıya alınabilir; bu süre içinde paraya el konulabilir ve para mağdura aitse soruşturma aşamasında dahi iade edilir. Bu nedenle bankaya bildirim ve savcılığa şikâyet aynı gün yapılmalıdır. Aşağıda mağdurun hakları, paranın geri alınma yolları ve süreç kanun maddeleriyle anlatılmaktadır.

Dolandırıcılık Nedir? Kanun Metni

“TCK m.157 – (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.”

Suçun üç unsuru vardır: hileli davranış, bu davranışla mağdurun aldatılması ve aldatma sonucunda mağdurun veya başkasının zararına bir yarar sağlanması. Belirleyici olan hiledir. Bir borcun ödenmemesi veya bir sözleşmenin yerine getirilmemesi tek başına dolandırıcılık değildir; baştan itibaren aldatma amacıyla hareket edildiğinin ve mağdurun bu aldatma nedeniyle malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunduğunun gösterilmesi gerekir. Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen dolandırıcılık ise şikâyete bağlı ve çok daha hafif cezalı ayrı bir suçtur: altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası (TCK m.159).

Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m.158)

Tablodaki hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1). Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (m.158/3). Bugün mağdurların büyük çoğunluğunun karşılaştığı internet ilanı, sahte site, havale ve EFT ile yapılan dolandırıcılıklar (f) bendine; kendini polis, savcı veya banka görevlisi olarak tanıtan aramalar ise (l) bendine girer. Basit ve nitelikli hâllerin ayrıntıları için dolandırıcılık suçu ve cezası rehberine bakabilirsiniz.

İlk Saatler: Hesabın Askıya Alınması (CMK m.128/A)

7571 sayılı Kanunla Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen ve 25/12/2025 tarihinde yürürlüğe giren 128/A maddesi, dolandırıcılık mağdurunun parasını kurtarma ihtimalini doğrudan artıran bir düzenlemedir. Nitelikli hırsızlığın bilişim yoluyla işlenen hâli, nitelikli dolandırıcılığın (f) ve (l) bentleri ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının işlendiğine dair makul şüphe bulunması hâlinde, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına karar verebilir (CMK m.128/A-1).

Tablonun dördüncü satırı hızın neden bu kadar önemli olduğunu gösterir: dolandırıcılar parayı genellikle dakikalar içinde başka hesaplara veya kripto varlıklara aktarır. Kanun, askıya alma tamamlanmadan paranın başka bir kuruma aktarıldığı tespit edilirse bu kuruma da gecikmeksizin bildirim yapılmasını öngörür; ancak zincirin takibi, bankanın dolandırıcılıktan ne kadar erken haberdar edildiğine bağlıdır. Yedinci satır ise mağdur bakımından en önemli sonuçtur: el konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, dava sonucu beklenmeden soruşturma evresinde iade edilir.

Dolandırıldıysanız: Adım Adım

1. Bankanızı hemen arayın: gönderdiğiniz tutarı, tarihi, saati ve alıcı IBAN’ı bildirin; işlemin dolandırıcılık olduğunu açıkça söyleyin ve askıya alma talep edin.
2. Aynı gün şikâyette bulunun: Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa (CMK m.158/1); bankaya yaptığınız bildirimin saatini de belirtin.
3. Delilleri koruyun: dekont, mesaj ve arama kayıtları, ilan veya site görüntüleri, e-postalar.
4. Karşı tarafın bilgilerini kaydedin: telefon numarası, hesap adı, IBAN, kullanıcı adı, site adresi.
5. Hesaplarınızı güvene alın: şifrelerinizi değiştirin, kartınızı kapattırın, iki aşamalı doğrulamayı açın.
6. Savcılıktan el koyma ve iade isteyin: hesap askıya alınmışsa 48 saatlik süre içinde.
7. Katılan olun: dava açıldığında katılma talebinde bulunarak haklarınızı koruyun.

Şikâyet dilekçesinin nasıl yazılacağı için dolandırıcılık şikâyet dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. İnternetten alışverişte yaşanan dolandırıcılık için internetten alışverişte dolandırıldım, kart dolandırıcılığı için banka ve kredi kartı dolandırıcılığı, sosyal medya hesabı ele geçirilip tanıdıklardan para istenen durumlar için sosyal medya hesabım ele geçirildi rehberleri yol göstericidir.

Delilleri Nasıl Korumalısınız?

Dolandırıcılık dosyalarında failin tespiti çoğu zaman dijital izlere bağlıdır. Mağdurun elindeki kayıtlar, savcılığın hangi kurumdan hangi bilgiyi isteyeceğini belirler. Bu nedenle deliller silinmeden, değiştirilmeden ve tarih ve saat bilgisiyle birlikte korunmalıdır.

Tablonun son sütunundaki bilgilerin mali kurumlardan istenmesi hâlinde, bu bilgilerin on gün içinde gönderilmesi zorunludur (CMK m.128/A-7). Şikâyet dilekçesinde bu kayıtların getirtilmesinin açıkça istenmesi, soruşturmanın hızlanmasını sağlar.

Şikâyet Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

• Olayın kronolojisi: ilk temas, aldatmanın nasıl yapıldığı, ödeme ve aldatıldığınızı anladığınız an; tarih ve saatleriyle.
• Ödeme bilgileri: tutar, gönderen ve alıcı hesap, IBAN, işlem saati, ödeme kanalı.
• Fail bilgileri: telefon numaraları, kullanıcı adları, e-posta adresleri, site veya ilan adresi.
• Bankaya bildirim: bankanızı hangi saatte aradığınız ve askıya alma yapılıp yapılmadığı.
• Talepler: hesap sahiplerinin, hat sahiplerinin, IP kayıtlarının ve paranın sonraki hareketlerinin tespiti; el koyma ve iade.
• Nitelikli hâl: internet, banka veya kendini görevli tanıtma gibi nitelikli hâlin olayda nasıl gerçekleştiği.

Kripto varlık platformları ve ödeme kuruluşları da CMK m.128/A kapsamındadır: paranız bir ödeme uygulamasına veya kripto platformuna aktarılmışsa, bu kuruluşlar da hesabı askıya alabilir ve savcılığa bildirim yapar. Paranın hangi platforma aktarıldığını bankanızdan öğrenmek ve bu platforma da doğrudan bildirimde bulunmak, zincirin kopmasını önleyebilir. Dolandırıcılık şikâyetinizi hazırlarken dolandırıcılık şikâyet dilekçesi örneği sayfasından yararlanabilirsiniz.

Mağdur Olarak Haklarınız

Tablonun beşinci satırı özellikle önemlidir: katılan sıfatı, mağdurun duruşmada soru sorma, delil isteme ve hükme karşı kanun yoluna başvurma imkânlarını güçlendirir. Katılmanın sonuçları için davaya katılma ve müdahillik rehberine bakabilirsiniz. Soruşturmada failin tespit edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse, iki haftalık itiraz süresi içinde hangi araştırmaların eksik kaldığı (banka kayıtları, IP adresleri, hat sahipleri) gösterilerek sulh ceza hâkimliğine itiraz edilmelidir.

Takipsizlik Kararına İtiraz ve Katılma Usulü

Dolandırıcılık dosyalarında failin kimliği tespit edilemediğinde veya yeterli delil bulunamadığında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir. Mağdur bu karara, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir; itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/1-2). Sulh ceza hâkimliği itirazı yerinde bulursa savcı iddianame düzenler (m.173/4). İtiraz dilekçesinde; hangi banka kayıtlarının, hat sahibi bilgilerinin, IP kayıtlarının veya paranın aktarıldığı hesapların araştırılmadığı somut olarak gösterilmelidir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı kesinleştikten sonra, yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve sulh ceza hâkimliğince bu konuda karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz (m.172/2); bu nedenle itiraz süresinin kaçırılmaması önemlidir.

Dava açıldıktan sonra katılma, mahkemeye dilekçe verilerek veya duruşmada sözlü başvurunun tutanağa geçirilmesiyle olur (CMK m.238/1). Katılan sıfatı, mağdurun hükme karşı kanun yoluna başvurabilmesi için gereklidir. Birden fazla şüphelinin bulunduğu dosyalarda, paranın geçtiği her hesabın sahibi hakkında ayrı ayrı katılma talebinde bulunulmalı ve her biri bakımından zarar miktarı belirtilmelidir.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Görevli Mahkeme

Dolandırıcılık, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenen hâli dışında şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur. Basit dolandırıcılık (TCK m.157) uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b); dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir ve mağdur, zararı karşılayan bir edim üzerinde anlaşabilir. Ancak uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19); edimin bütün zararı karşılaması bu nedenle önemlidir. Nitelikli dolandırıcılık ise uzlaştırma kapsamında değildir.

Görevli mahkeme bakımından, ağır ceza mahkemesi on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar; bunun dışındaki dava ve işler asliye ceza mahkemesinin görevindedir (5235 s.K. m.11-12). Nitelikli dolandırıcılığın temel hâlinde (TCK m.158/1) ceza üst sınırı on yıl olduğundan dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; üç veya daha fazla kişiyle birlikte veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenme gibi artırım nedenleriyle üst sınırın on yılı aştığı hâllerde ağır ceza mahkemesinin görevi gündeme gelir.

Paranın Geri Alınma Yolları

Tablonun üçüncü satırı mağdurun dikkat etmesi gereken bir kuralı içerir: fail zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra ancak hükümden önce giderirse yarısına kadar indirilir; kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır (TCK m.168/1, 2, 4). Bu nedenle kısmi bir ödeme teklifini kabul edip etmemek mağdurun elindedir; kabul edilmesi, failin indirimden yararlanmasına yol açar. Paranın geri alınma yollarının ayrıntısı için dolandırıcılıkta param geri gelir mi rehberine bakabilirsiniz.

Tazminat ve Zamanaşımı

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Dolandırıcılık mağduru, ceza dosyasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa bu daha uzun süre uygulanır (TBK m.72/1).

Tablonun son satırı, TBK m.72’deki uzamanın mağdur lehine önemini gösterir: nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı on beş yıl olduğundan, tazminat istemi de bu daha uzun süreye tabi olabilir. Yine de failin malvarlığının erken tespiti ve ihtiyati tedbir gibi imkânlar bakımından tazminat davasının geciktirilmemesi gerekir.

Hesabı Kullanılan Kişiler ve TCK m.158/4

Dolandırıcılıkta paranın aktarıldığı hesaplar çoğu zaman failin kendisine değil, hesabını kiralayan veya bilgilerini başkasına veren kişilere aittir. 7589 sayılı Kanunla eklenen ve 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe giren TCK m.158/4, dolandırıcılığa iştirakin yalnızca kendisine veya başkasına ait banka kartı, hesap veya hesap bilgilerini başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde cezanın yarı oranında indirileceğini düzenler. Bu hüküm mağdurun haklarını azaltmaz: hesabını kullandıran kişi de suça iştirak ettiği ölçüde sorumludur ve mağdurun zararından hukuken sorumlu tutulabilir. Hesabınıza habersiz para gelmişse izlenecek yol için IBAN’ıma habersiz para geldi, IBAN dosyaları için IBAN mağdurları rehberi sayfalarına bakabilirsiniz.

Alacak Tahsili Amacıyla Dolandırıcılık ve Hukuki Uyuşmazlık Ayrımı

Her para kaybı dolandırıcılık değildir. Satıcı malı geç teslim etmiş, ayıplı mal göndermiş veya borçlu ödemesini aksatmışsa, baştan itibaren bir aldatma kastı gösterilemedikçe uyuşmazlık hukuki niteliktedir ve alacak, icra takibi veya hukuk davasıyla takip edilir. Buna karşılık sahte bir kimlik, sahte bir ilan, gerçekte var olmayan bir mal veya yatırım ya da kendini görevli olarak tanıtma gibi baştan kurgulanmış bir aldatma varsa dolandırıcılık gündeme gelir. Kişinin gerçekten var olan bir alacağını tahsil etmek için hileye başvurması ise şikâyete bağlı ve daha hafif cezalı ayrı bir suçtur (TCK m.159). Şikâyet dilekçesinde aldatmanın ödeme anından önce nasıl kurgulandığının anlatılması, dosyanın hukuki uyuşmazlık olarak görülüp kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapanmasının önüne geçer.

Yaygın Dolandırıcılık Senaryoları

• “Polis veya savcıyım, hesabınız terör soruşturmasında”: kendini kamu görevlisi olarak tanıtma, TCK m.158/1-l. Hiçbir kamu görevlisi telefonla para veya altın istemez.
• Sahte ilan ve kapora: internet ilanıyla kapora veya ön ödeme alınıp mal teslim edilmemesi, bilişim sistemi kullanıldığı için m.158/1-f.
• Sahte yatırım ve kripto platformu: yüksek getiri vaadiyle para toplanması; ayrıca sermaye piyasası mevzuatı gündeme gelir.
• “Zararınızı geri alıyoruz” dolandırıcılığı: daha önce dolandırılmış kişileri ikinci kez hedef alan kurtarma vaadi; kurtarma dolandırıcılığı.
• Sahte altın ve değerli eşya: sahte altın dolandırıcılığı.
• Kimlik bilgileriyle kredi çekilmesi: kimlik bilgilerim çalındı, adıma kredi çekilmiş.

İnternet ve sosyal medya üzerinden işlenen dolandırıcılığın ayrıntıları için internet ve sosyal medya dolandırıcılığı rehberine bakabilirsiniz. Dolandırıcılık mağduru olarak şikâyet, el koyma ve iade taleplerinizde Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Bankayı geç aramak: Askıya alma süresi 48 saattir ve para dakikalar içinde aktarılabilir.
• Delilleri silmek: Utanma duygusuyla mesajların silinmesi, failin tespitini zorlaştırır.
• Kısmi ödemeyi düşünmeden kabul etmek: Kısmi iadede etkin pişmanlık için mağdurun rızası gerekir.
• Uzlaşmada zararın tamamını hesaplamamak: Uzlaşma sonrası tazminat davası kural olarak açılamaz.
• Katılma talebinde bulunmamak: Kanun yolu hakkı ve etkin takip için katılan olunmalıdır.
• “Paranızı kurtarırız” diyenlere güvenmek: İkinci bir dolandırıcılık riski vardır.

Dilekçe Örneği: Askıya Alınan Paraya El Konulması ve İadesi Talebi (CMK m.128/A)

Aşağıdaki örnek, kendini banka görevlisi olarak tanıtan bir kişi tarafından aldatılarak para gönderen ve bankasının karşı hesabı askıya aldığını öğrenen bir mağdur adına, askı süresi içinde savcılığa verilmek üzere hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Dolandırıldım, ilk ne yapmalıyım?

Hemen bankanızı arayıp işlemin dolandırıcılık olduğunu bildirin ve askıya alma talep edin; aynı gün savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun ve bütün delilleri koruyun.

Paramın gittiği hesap bloke edilebilir mi?

Bilişim veya banka yoluyla ya da kendini görevli tanıtarak işlenen nitelikli dolandırıcılıkta banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A-1).

Askıya alınan para bana geri verilir mi?

Askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmede sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir; para mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir (CMK m.128/A-4, 5).

Dolandırıcılığın cezası nedir?

Basit dolandırıcılıkta 1 – 5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para (TCK m.157); nitelikli dolandırıcılıkta 3 – 10 yıl, bilişim, banka ve kendini görevli tanıtma hâllerinde alt sınır 4 yıl (m.158/1).

İnternetten dolandırılmak nitelikli mi?

Evet. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması nitelikli hâldir (TCK m.158/1-f).

Kendini polis olarak tanıtan kişi hangi suçu işler?

Kendini kamu görevlisi veya banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak dolandırıcılık nitelikli hâldir (TCK m.158/1-l).

Dolandırıcılık şikâyete bağlı mı?

Hayır; resen soruşturulur. Yalnızca bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenen dolandırıcılık şikâyete bağlıdır (TCK m.159).

Dolandırıcılıkta uzlaştırma var mı?

Basit dolandırıcılık (TCK m.157) uzlaştırma kapsamındadır; nitelikli dolandırıcılık değildir (CMK m.253/1-b).

Fail paramı kısmen iade ederse ne olur?

Kısmi iadede failin etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilmesi için sizin rızanız gerekir (TCK m.168/4).

Tazminat davası açabilir miyim?

Evet. Haksız fiil hükümlerine göre maddi ve manevi tazminat isteyebilirsiniz (TBK m.49); ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunlu değildir.

Tazminat davası için süre ne kadar?

Zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Dolandırıcılık davası hangi mahkemede görülür?

Ağır ceza mahkemesi on yıldan fazla hapis gerektiren suçlara bakar (5235 s.K. m.12); nitelikli dolandırıcılığın temel hâlinde üst sınır on yıl olduğundan dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür.

Savcılık failin bulunamadığı gerekçesiyle takipsizlik verirse?

Karar size tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde, eksik kalan araştırmaları göstererek sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173/1).

Hesabını kullandıran kişi de ceza alır mı?

Evet; iştirakin yalnızca hesap veya kart bilgisi vermekle sınırlı olması hâlinde ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4), ancak sorumluluk ortadan kalkmaz.

Katılma talebi nasıl yapılır?

Dava açıldıktan sonra mahkemeye dilekçe vererek veya duruşmada sözlü başvurunuzu tutanağa geçirterek, hüküm verilinceye kadar katılabilirsiniz (CMK m.237-238).

Takipsizlik kesinleşirse dava yeniden açılabilir mi?

Yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve sulh ceza hâkimliğince karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz (CMK m.172/2).

Param kripto platformuna aktarıldıysa ne yapabilirim?

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları da hesabı 48 saate kadar askıya alabilir ve savcılığa bildirir (CMK m.128/A); platforma ve savcılığa aynı gün bildirimde bulunun.

Bankadan bilgi istenmesi ne kadar sürer?

Savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgeler bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto platformlarınca 10 gün içinde gönderilmek zorundadır (CMK m.128/A-7).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, 5235 sayılı Kanun ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.