Güveni Kötüye Kullanma Suçu: Emanet Aracın İade Edilmemesi (TCK 155) ve 7571 Sonrası Taşıt Artırımı

Muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere teslim edilen malı devir amacı dışında kullanan, satan ya da kendisine teslim edildiğini inkâr eden kişi güveni kötüye kullanma suçunu işler. Temel hâlde ceza şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır (TCK m.155/1). Meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi ya da mal idare yetkisi gereği teslim edilen eşyada ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıdır; bu hâl şikâyete bağlı değildir (m.155/2). 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkraya göre, suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtıysa bu cezalar bir kat artırılır (m.155/3). Aynı Kanunla uzlaştırma listesi de değiştirildi; güveni kötüye kullanma uzlaştırma kapsamında kalmaya devam ediyor, ancak üçüncü fıkra kapsamı dışında bırakıldı (CMK m.253/1-b-7). Emanet verilen aracın iadesi bu nedenle artık hem daha ağır cezalı hem de uzlaştırma bakımından farklı bir rejime tabidir.

TCK m.155/1: Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

Suçun Unsurları

Güveni kötüye kullanmanın en belirgin özelliği, malın faile baştan hukuka uygun olarak ve malikin rızasıyla teslim edilmiş olmasıdır. Suç, bu teslimden sonra failin malı kendisine verilme amacı dışında kullanması, satması, rehnetmesi veya “bana böyle bir şey verilmedi” diyerek inkâr etmesiyle oluşur. Kanun, 5377 sayılı Kanunla “muhafaza etmek veya” ibaresini ekleyerek yalnızca kullanmak için değil, saklamak için teslim edilen malları da açıkça koruma altına almıştır. Arkadaşa birkaç günlüğüne verilen araç kullanım ödüncüdür. Ödünç alan, bu aracı ancak sözleşmede kararlaştırılan şekilde veya niteliğine ve amacına göre kullanabilir ve kullandıktan sonra geri vermekle yükümlüdür (TBK m.379-380). Bir eşyanın saklanması için bırakılması ise saklama sözleşmesidir (TBK m.561). Suçun genel çerçevesi için güveni kötüye kullanma suçu rehberine bakabilirsiniz.

Zilyetlik Devri: Suçun Başlangıç Noktası

Güveni kötüye kullanmanın ön şartı, malın zilyetliğinin faile belirli bir amaçla devredilmiş olmasıdır. Zilyetlik, bir şey üzerinde fiili hâkimiyetin kurulmasıdır. Malik, aracın anahtarını ve ruhsatını vererek fiili hâkimiyeti karşı tarafa bırakmışsa zilyetlik devri gerçekleşmiştir. Devrin “muhafaza etmek” veya “belirli bir şekilde kullanmak” amacıyla yapılmış olması gerekir. Mülkiyetin devredildiği durumlarda, örneğin satış veya tüketim ödüncünde, bu suç oluşmaz; çünkü mal artık “başkasına ait” değildir. Bu nedenle olayın hangi sözleşmeye dayandığı ilk sorudur. Kullanım ödüncü, kira, saklama, vekâlet, onarım için teslim, taşıma veya satış için komisyon gibi ilişkilerde zilyetlik devredilir, mülkiyet malikte kalır. Satış sözleşmesinde ise mülkiyet alıcıya geçer ve bedelin ödenmemesi kural olarak alacak uyuşmazlığıdır.

Emanet Araç ve 7571 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklik

7571 sayılı Kanunun 18. maddesiyle TCK m.155’e eklenen üçüncü fıkraya göre suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde, önceki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır. Eski metnimizde bu değişiklik “yeni bir gelişme” olarak anılıyor, ancak fıkranın numarası, yürürlük tarihi ve kapsamı belirtilmiyordu. Artırım yalnızca otomobille sınırlı değildir; motosiklet, kamyon, tekne ve hava aracı gibi motorlu taşıtların tümünü kapsar. Artırım hem basit hâle hem de nitelikli hâle uygulanır.

Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle 7571 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce işlenen fiillerde taşıt artırımı uygulanamaz. Aracın iade edilmemesi zamana yayılan bir durum olduğundan, suç tarihinin, yani devir amacı dışında tasarrufun veya inkârın gerçekleştiği anın belirlenmesi bu bakımdan önem taşır.

Uzlaştırma Kapsamındaki Değişiklik

CMK m.253/1-b-7, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında güveni kötüye kullanmayı sayar. 7571 sayılı Kanunla bu bent “Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, madde 155)” şeklinde değiştirilmiştir. Eski metnimizde nitelikli hâlin (m.155/2) “uzlaşma kapsamında olmadığı” belirtiliyordu. Bu bilgi yanlıştı: nitelikli hâl de bu bent kapsamında uzlaştırmaya tabidir. Değişiklikten sonra kapsam dışında kalan, motorlu taşıt hâlidir. Motorlu taşıt hakkında işlenen nitelikli hâl (m.155/2, 3) resen kovuşturulduğundan artık uzlaştırma yoluna gidilemez. Basit hâlde ise suç taşıt hakkında işlense bile şikâyete bağlı kalır. Bu durumda şikâyete bağlı suçları uzlaştırma kapsamına alan m.253/1-a karşısında uzlaştırmanın uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır. Kanun koyucunun amacı taşıt hâlini uzlaştırma dışında tutmak olduğundan, bu dosyalarda uzlaştırmaya güvenerek süreç planlanmamalıdır. Uzlaşma sağlandığında edimin yerine getirilmesiyle soruşturma veya kovuşturma sona erer; edim çoğu zaman aracın iadesi ve kullanım süresine ilişkin bir bedelin ödenmesidir. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m.253/4). Uzlaştırma sürecinin genel işleyişi için uzlaştırma teklifini kabul etmeli miyim rehberine bakabilirsiniz.

Hırsızlık, Dolandırıcılık ve Borç İlişkisinden Farkı

En sık karıştırılan durum, ödünç verilen paranın geri ödenmemesidir. Tüketim ödüncünde ödünç veren, parayı ödünç alana devreder ve ödünç alan aynı miktarı geri vermeyi üstlenir (TBK m.386). Paranın mülkiyeti ödünç alana geçtiği için, geri ödenmemesi kural olarak güveni kötüye kullanma değil, hukuki bir alacak uyuşmazlığıdır. Buna karşılık belirli bir amaçla, örneğin bir ödemeyi yapmak üzere teslim edilen paranın o amaç dışında kullanılması güveni kötüye kullanma oluşturabilir. Baştan geri ödememe niyetiyle yalan vaatlerle para alınmışsa dolandırıcılık gündeme gelir. Alacaklının, borçluya ait olup rızasıyla elinde bulunan taşınırı, borç muaccel ve eşya alacakla bağlantılıysa borç ödeninceye kadar alıkoyabileceği de unutulmamalıdır (TMK m.950). Hapis hakkının koşulları varsa malın iade edilmemesi suç oluşturmaz. Ayrıntılar için borcumu ödeyemedim, dolandırıcılıktan şikâyet ederim diyorlar ve dolandırıcılık suçu rehberlerine bakabilirsiniz.

Kiralık Araçlar

Kira sözleşmesinde kiraya veren, aracın kullanılmasını kira bedeli karşılığında kiracıya bırakır (TBK m.299). Kiracının süre sonunda aracı iade etmemesi tek başına her zaman güveni kötüye kullanma değildir. Gecikme, bedel uyuşmazlığı veya aracın arızalanması gibi durumlarda olay sözleşmeden doğan bir hukuki uyuşmazlık olarak kalabilir. Buna karşılık kiracının aracı satması, parçalarına ayırması, başkasına devretmesi veya iade talebine rağmen aracı gizleyerek kendisinin gibi kullanmaya devam etmesi, devir amacı dışında tasarruf niteliği taşır. Araç kiralama işletmesiyle kiracı arasındaki ilişkinin somut olayda m.155/1 veya m.155/2 kapsamında değerlendirilmesi ayrıca tartışılır. Her iki durumda da suçun konusu motorlu taşıt olduğundan üçüncü fıkradaki artırım uygulanır. Aracı kiracıdan bu durumu bilerek satın alan kişi bakımından suç eşyasının satın alınması suçu gündeme gelir. Bu suçun cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.165). Kiralık araçlara ilişkin diğer sorunlar için kiralık araç ve işleten sıfatı ve suç eşyasının satın alınması rehberlerine bakabilirsiniz.

Nitelikli Hâl: Meslek, Ticaret, Hizmet ve Mal İdaresi

Suçun meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun başkasının mallarını idare etme yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.155/2). Şirket aracının çalışan tarafından kişisel amaçla satılması, muhasebecinin müşteri adına tahsil ettiği parayı aktarmaması, tamirciye bırakılan aracın başkasına satılması veya vekilin müvekkil adına aldığı parayı iade etmemesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu hâl şikâyete bağlı değildir; mağdurun vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez. Hizmet ilişkisinden doğan hâller için hizmet sebebiyle güveni kötüye kullanma, sermaye piyasası kurumlarındaki uygulamalar için aracı kurum çalışanının müşteri varlıklarını kullanması rehberlerine bakabilirsiniz.

İnkâr da Suçtur

Kanun, malı amaç dışı kullanmanın yanında, zilyetliğin devredildiği olgusunu inkâr etmeyi de ayrı bir hareket olarak saymıştır. Emanet alınan bir eşya için “bana böyle bir şey verilmedi” denmesi, eşyanın kendisi üzerinde bir tasarruf yapılmasa bile suçu oluşturabilir. Bu nedenle teslimin yazılı veya elektronik bir kayıtla, tanıkla ya da teslim tutanağıyla belgelenmesi, hem inkâr hâlinde suçun ispatı hem de hukuk yoluyla iade talebi bakımından belirleyicidir.

Kast ve Savunma

Güveni kötüye kullanma kasten işlenebilen bir suçtur. Failin malı devir amacı dışında kullandığını bilmesi ve bunu kendisinin veya başkasının yararına yapma iradesi taşıması gerekir. Aracın elde olmayan nedenlerle iade edilememesi kastın bulunmadığını gösterebilir. Örneğin araca resmi bir makamca elkonulmuş olması, aracın çalınmış veya kaza sonucu kullanılamaz hâle gelmiş olması bu kapsamdadır. Tarafların iade koşulları konusunda gerçek bir uyuşmazlık içinde olması da bu değerlendirmeye girer. Hapis hakkının koşullarının bulunduğu hâller de savunmada ileri sürülebilir. Savunmada teslimin amacı, iade talebinin ne zaman ve nasıl yapıldığı ve iade edilmemenin nedeni belgeleriyle ortaya konulmalıdır.

Örnek Olaylar

Örnekler, suçun hangi fıkraya girdiğinin ilişkinin niteliğine ve malın türüne göre değiştiğini gösterir. Özellikle tamir veya servis ilişkisinde, malın bir meslek ve sanat ya da ticaret ilişkisinin gereği olarak teslim edilmesi nitelikli hâli gündeme getirir. Bu durumda suç şikâyete bağlı değildir. Konu taşıt da olduğunda uzlaştırma yoluna gidilemez.

Birden Fazla Mal veya Birden Fazla Fiil

Bir kişinin aynı mağdura ait birden fazla malı farklı zamanlarda aynı suç işleme kararı kapsamında amaç dışı kullanması hâlinde zincirleme suç hükümleri uygulanır. Bu durumda bir ceza verilir, ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Şirket yöneticisinin uzun bir dönem boyunca şirkete ait malları veya paraları kişisel amaçla kullanması bu kurala tipik bir örnektir. Farklı mağdurlara ait mallar söz konusuysa, her mağdur için ayrı suç oluşur. Aracın satılmasının yanında sahte belge düzenlenmişse, örneğin sahte vekâletname veya satış sözleşmesi kullanılmışsa, belgede sahtecilik suçu ayrıca değerlendirilir.

Usul: Şikâyet, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

Basit hâlde şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Aracın iade edilmediğinin ve devir amacı dışında tasarruf edildiğinin öğrenildiği tarih, bu sürenin başlangıcı bakımından önem taşır. Görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Nitelikli hâl ile taşıt artırımı birleştiğinde hesaplanan üst sınır on dört yıla ulaşsa da, görevin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı esas alınır (5235 s.K. m.14). Bu nedenle “bir kat artırılır” şeklindeki taşıt artırımının görevi ağır ceza mahkemesine taşıyıp taşımayacağı tartışmaya açıktır. İddianamenin hangi mahkemeye verildiği ve görev itirazı bu açıdan ayrıca değerlendirilmelidir. Dava zamanaşımı basit hâlde (taşıt artırımıyla birlikte de) sekiz yıl, nitelikli hâlde on beş yıldır (TCK m.66/1-d, e).

Etkin Pişmanlık, HAGB ve Akrabalar Arası İlişki

Güveni kötüye kullanma, etkin pişmanlık hükmünün uygulandığı suçlardandır. Fail, azmettiren veya yardım eden, kovuşturma başlamadan önce bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse ceza üçte ikisine kadar indirilir. Kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilen etkin pişmanlıkta indirim yarısına kadardır. Kısmi iadede mağdurun rızası aranır (TCK m.168). Emanet aracın hasarsız ve eksiksiz iadesi, zararın aynen geri verilmesi niteliğindedir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için de zararın tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6-c). Yağma hariç bu bölümdeki suçlar, ayrılık kararı bulunmayan eş, üstsoy veya altsoy gibi yakınların zararına işlenmişse cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Bu suç yoluyla yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirlerine hükmolunur (m.169). Etkin pişmanlığın ayrıntıları için etkin pişmanlık rehberine bakabilirsiniz.

Araç İade Edilmediği Sürede Kaza ve Cezalar

Emanet verilen araç iade edilmediği süre içinde kazaya karışırsa veya trafik cezalarına konu olursa malikin sorumluluğu gündeme gelir. Karayolları Trafik Kanunu işleteni, kural olarak araç sahibi olarak tanımlar. Ancak uzun süreli kiralama, ariyet (kullanım ödüncü) veya rehin gibi hâllerde kiracı, ariyet alan veya rehin alan kişi işleten sayılır. Ayrıca başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, o kişi işleten kabul edilir (KTK m.3). Motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa sorumluluk işletene aittir (KTK m.85). Bu nedenle aracın iade edilmediği ve failin fiili hâkimiyetinde bulunduğu tarihin belgelenmesi, malikin sorumluluktan kurtulması için de önem taşır. Aracın bu dönemde aldığı trafik cezaları için de gerçek sürücünün bildirilmesi yoluna gidilmelidir.

Maddi Zararın Tazmini

Ceza davası, mağdurun uğradığı zararı kendiliğinden karşılamaz. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Aracın iade edilmediği süre boyunca malikin başka bir araç kiralamak zorunda kalması, ticari aracın çalıştırılamaması nedeniyle kazanç kaybı, araçta oluşan hasar ve değer kaybı gibi zararlar hukuk mahkemesinde istenebilir. Araç hiç bulunamazsa, aracın değeri tazminat konusu olur. Etkin pişmanlık ve HAGB bakımından da zararın tamamen giderilmesi belirleyici olduğundan, failin bu zararları ödemesi ceza dosyasına da olumlu yansır.

Mağdur Olarak Adım Adım

1. Teslimi belgeleyin: Aracın veya malın hangi amaçla ve ne kadar süreyle verildiğini gösteren mesaj, sözleşme ve tanıkları bir araya getirin.
2. Yazılı iade talebinde bulunun: İhtarname veya açık bir yazılı mesajla iade tarihini belirtin.
3. Aracın durumunu takip edin: Satış ilanları, trafik kaydı ve üçüncü kişilere devir izleri delildir.
4. Şikâyette bulunun: Basit hâlde öğrenmeden itibaren altı ay içinde; her fiili ayrı ayrı anlatın.
5. Elkoyma ve iade isteyin: Aracın muhafaza altına alınmasını ve size iadesini talep edin (CMK m.123, 131).
6. Devri önleyin: Satış veya devir riski varsa hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir isteyin (HMK m.389).
7. Zararınızı hesaplayın: Araçtan yoksun kalınan süre, kira kaybı ve hasar için tazminat talebini ayrıca planlayın.

Şüpheli Olarak Dikkat Edilecekler

Hakkında güveni kötüye kullanma şikâyeti yapılan kişi için en önemli adım, malın gecikmeden iade edilmesi veya zararın giderilmesidir. Kovuşturma başlamadan önce yapılacak tam iade, cezada üçte ikiye kadar indirim sağlar (TCK m.168/1). Ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşulları bakımından da belirleyicidir. Malın neden iade edilmediği, örneğin karşı tarafla bir alacak ilişkisi, aracın arızalanması veya iade koşullarındaki anlaşmazlık, belgeleriyle açıklanmalıdır. Hapis hakkının koşulları varsa bu durum ifadede açıkça ileri sürülmelidir (TMK m.950). Malın kendisine hiç verilmediği savunulacaksa, bu beyanın inkâr fiili olarak değerlendirilebileceği göz önünde tutularak dikkatle ve delile dayalı biçimde yapılması gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

• Borç uyuşmazlığını suç sanmak: Ödünç para veya satış bedeli kural olarak hukuk yoluyla takip edilir.
• Sözlü iade talebiyle yetinmek: İspat güçleşir; yazılı talep önemlidir.
• Şikâyet süresini kaçırmak: Basit hâlde altı aylık süre hak düşürücüdür.
• Yalnızca ceza yoluna başvurmak: Ceza şikâyeti aracı kendiliğinden geri getirmez; tedbir ve istihkak yolları birlikte kullanılmalıdır.
• Uzlaştırmaya güvenmek: Taşıt hâlinde uzlaştırma kapsamı 7571 ile değişmiştir.
• Eski metinlere göre ceza hesaplamak: 7571 sonrası taşıt artırımı ve suç tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

Malın Geri Alınması: Hukuk ve Ceza Yolları Birlikte

Ceza şikâyeti, malın geri alınmasını kendiliğinden sağlamaz. İspat aracı olarak yararlı görülen malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır, rızayla teslim edilmezse elkonulur (CMK m.123). Muhafazasına gerek kalmayan mal, re’sen veya istem üzerine geri verilir (m.131/1). Aracın satılma veya başkasına devredilme riski varsa, hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbirle devrin önlenmesi istenebilir (HMK m.389). Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı istihkak davası açabilir (TMK m.683). Ayrıntılar için aracın devrinin önlenmesi ihtiyati tedbir dilekçesi rehberine bakabilirsiniz.

Güveni kötüye kullanma şikâyeti, savunması ve malın geri alınması için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Emanet Aracın İade Edilmemesi Nedeniyle Şikâyet Dilekçesi Örneği

Kuyumcuya emanet bırakılan altının iade edilmemesi veya kuyumcunun kaçması da bu suç tipini gündeme getirir; izlenecek ceza ve hukuk yolları için kuyumcu kaçtı, altınlarımı nasıl geri alırım rehberimize, altınla ilgili diğer konular için Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’ne bakılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Emanet verdiğim araç iade edilmiyor, bu suç mu?

Araç devir amacı dışında kullanılıyor, satılıyor veya teslim inkâr ediliyorsa güveni kötüye kullanma oluşur (TCK m.155).

Güveni kötüye kullanmanın cezası nedir?

Basit hâlde 6 ay–2 yıl hapis ve adli para cezası; nitelikli hâlde 1–7 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası.

Konu araçsa ceza artar mı?

Evet. 7571 sayılı Kanunla motorlu kara, deniz veya hava taşıtında ceza bir kat artırılır (TCK m.155/3).

Güveni kötüye kullanma şikâyete bağlı mı?

Basit hâl şikâyete bağlıdır; nitelikli hâl (m.155/2) resen soruşturulur.

Uzlaştırma var mı?

m.155 uzlaştırma kapsamındadır, ancak 7571 ile üçüncü fıkra (motorlu taşıt) hariç tutulmuştur (CMK m.253/1-b-7).

Nitelikli hâlde uzlaştırma yapılır mı?

Evet, taşıt artırımı yoksa nitelikli hâl de uzlaştırma kapsamındadır.

Ödünç verdiğim para ödenmiyor, suç mu?

Kural olarak hayır; tüketim ödüncünde para mülkiyeti geçer (TBK m.386), bu hukuki bir alacak uyuşmazlığıdır.

Hırsızlıktan farkı nedir?

Hırsızlıkta mal rıza dışı alınır; güveni kötüye kullanmada mal rızayla verilmiş, sonra amaç dışı kullanılmıştır.

Dolandırıcılıktan farkı nedir?

Dolandırıcılıkta rıza baştan hileyle sağlanır; güveni kötüye kullanmada rıza gerçektir, suç sonradan oluşur.

Kiraladığım aracı geç iade etmek suç mu?

Tek başına gecikme hukuki uyuşmazlık olabilir; aracı satmak, devretmek veya gizlemek suç oluşturur.

“Bana araç vermedin” demek suç mu?

Evet. Kanun devir olgusunun inkârını da suç olarak düzenlemiştir (TCK m.155/1).

Alacağım için borçlunun eşyasını tutabilir miyim?

Koşulları varsa hapis hakkı kullanılabilir (TMK m.950); bu durumda güveni kötüye kullanma oluşmaz.

Aracı iade ederse ceza ne olur?

Kovuşturmadan önce tam iade 2/3’e, kovuşturmada hükümden önce 1/2’ye kadar indirim sağlar (TCK m.168).

Hangi mahkeme bakar?

Kural olarak asliye ceza mahkemesi; görevde ağırlaştırıcı nedenler gözetilmediğinden (5235 s.K. m.14) taşıt artırımının görevi değiştirip değiştirmeyeceği tartışmalıdır.

Zamanaşımı kaç yıl?

Basit hâlde 8 yıl, nitelikli hâlde 15 yıl (TCK m.66).

Aracı geri almak için ne yapabilirim?

Savcılıktan elkoyma ve iade (CMK m.123, 131), hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir (HMK m.389) ve istihkak davası (TMK m.683) isteyebilirsiniz.

Aracı satın alan kişi de suçlu mu?

Suç eşyası olduğunu bilerek satın alan kişi TCK m.165 kapsamında cezalandırılır.

Servise bıraktığım araç satıldı, hangi hüküm uygulanır?

Meslek veya ticaret ilişkisi gereği teslim edildiğinden nitelikli hâl (m.155/2) ve taşıt artırımı (m.155/3) gündeme gelir.

Satın aldığım aracın parasını ödemeyen kişi güveni kötüye kullanmış olur mu?

Kural olarak hayır; satışta mülkiyet geçer, bedel alacağı hukuki uyuşmazlıktır.

Birden fazla malım amaç dışı kullanıldıysa?

Aynı suç işleme kararıyla aynı mağdura karşı işlenmişse zincirleme suç hükümleri uygulanır (TCK m.43/1).

Araç iade edilmediği sürede kaza yaparsa kim sorumlu?

Fiili tasarrufu olan ve aracı kendi hesabına işleten kişi işleten sayılabilir (KTK m.3); bu durum belgelenmelidir.

Eşime veya çocuğuma verdiğim aracı iade etmezse?

Ayrılık kararı yoksa eş ve altsoy hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, TBK, TMK ve HMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.