Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık suçunu işler ve bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.141/1). Suç kamu kurumlarında bulunan, ulaşım araçlarında veya açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenirse ceza üç yıldan yedi yıla (m.142/1); kişinin malını koruyamayacak durumundan yararlanarak, çekip alma veya özel beceriyle, taklit anahtarla kilit açarak, bilişim sistemleri kullanılarak ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında işlenirse beş yıldan on yıla kadar hapis olur (m.142/2). Gece vakti işlenen hırsızlıkta ceza ayrıca yarı oranında artırılır (m.143). Basit hırsızlık uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-6); nitelikli hırsızlık ise tutuklama katalogundadır (m.100/3). Malın değerinin azlığı, kullanma hırsızlığı ve zorunluluk hâli cezanın indirilmesini veya hiç verilmemesini sağlayabilir (TCK m.145-147). Fail zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar indirilir (m.168/1). Mağdurun ilk işi olayı derhâl bildirmek, çalınan eşyaları belgelemek ve kamera kayıtlarının korunmasını istemektir.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Afet bölgesinde eviniz soyulduysa: Boşaltılan evden hırsızlık için suç duyurusu dilekçesi örneğini ve sigortada afet sırasında hırsızlık ek teminatını afette hırsızlık ve yağma yazımızda anlattık.
Eviniz veya iş yeriniz mi soyuldu?
Şikâyet, delil ve malın iadesi sürecini birlikte yürütelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Basit hırsızlık (TCK m.141/1): 1–3 yıl; resen; uzlaştırma var (CMK m.253/1-b-6). Nitelikli hırsızlık I (m.142/1): kamu kurumu, ibadet yeri, ulaşım aracı, afet eşyası, açıkta bırakılmış eşya → 3–7 yıl. Nitelikli hırsızlık II (m.142/2): koruyamayacak durumdan veya ölümden yararlanma, çekip alma veya özel beceri, afet veya kargaşa, taklit anahtar veya aletle kilit açma, bilişim sistemi, tanınmamak için tedbir veya sahte resmi sıfat, hayvan, kilitli veya bina içinde muhafaza edilen eşya → 5–10 yıl. Enerji tesisleri (m.142/3): 5–12 yıl. Gece (m.143): yarı artırım. Daha az ceza (m.144): paydaş malı veya alacak tahsili → şikâyetle 2 ay–1 yıl veya APC. Değerin azlığı (m.145): indirim veya ceza vermeme. Kullanma hırsızlığı (m.146): şikâyetle yarıya kadar indirim. Zorunluluk (m.147): indirim veya ceza vermeme. Akrabalar (m.167). Etkin pişmanlık (m.168): 2/3 veya 1/2’ye kadar. Zincirleme suç uygulanabilir (m.43). Hırsızlık için girme ve kırma: şikâyet aranmaz (m.142/4).
TCK m.141/1: Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Hırsızlığın Unsurları
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Konu | Başkasına ait taşınır mal |
| Fiil | Malın bulunduğu yerden alınması |
| Rıza yokluğu | Zilyedin rızası bulunmamalı |
| Özel kast | Kendisine veya başkasına yarar sağlama maksadı |
| Ceza | 1–3 yıl hapis |
Hırsızlık, zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malın, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alınmasıdır (TCK m.141/1). Suçun konusu taşınır maldır; taşınmazlar üzerinde hırsızlık işlenemez. Malın başkasına ait olması gerekir; kendi malını alan kişi hırsızlık suçunu işlemez. Rıza, malın sahibinin değil, zilyedinin, yani mal üzerinde fiili hâkimiyeti bulunan kişinin rızasıdır. Fail malı kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla almalıdır. Hırsızlığı benzer suçlardan ayıran unsur, malın rıza dışında alınmasıdır: malın hileyle alınması dolandırıcılık, rızayla verilen malın kendine mal edilmesi güveni kötüye kullanma, tehdit veya cebirle alınması ise yağmadır. Hırsızlık suçunun ayrıntıları için hırsızlık suçu ve cezası, basit ve nitelikli hırsızlık farkı için basit ile nitelikli hırsızlık arasındaki fark rehberlerine bakabilirsiniz.
Hırsızlık iddiasıyla mı karşı karşıyasınız?
Nitelikli hâllerin oluşup oluşmadığını ve etkin pişmanlık imkânını birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15
Suçun Konusu, Zilyet ve Rıza
Hırsızlığın konusu, başkasına ait taşınır maldır. Para, altın, telefon, araç, hayvan gibi taşınabilen ve ekonomik değeri olan her şey bu kapsama girer. Taşınmazlar, yani arsa, ev veya tarla üzerinde hırsızlık işlenemez; bunlara yönelik fiiller başka suçlar kapsamında değerlendirilir. Sıvı veya gaz hâlindeki enerji ve bunların tesislerinde işlenen hırsızlık ise ayrıca ağır bir nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir (TCK m.142/3). Suçun oluşması için malın zilyedinin rızası dışında alınması gerekir. Zilyet, mal üzerinde fiili hâkimiyeti bulunan kişidir; malın maliki olması gerekmez. Örneğin kiraladığı araçta bırakılan eşyası çalınan kişi, o eşyanın zilyedi olarak mağdurdur. Zilyedin rızasıyla alınan mal ise hırsızlığın konusu olmaz; bu durumda koşullara göre güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık gündeme gelebilir. Rızanın hileyle elde edilmesi dolandırıcılık, zorla elde edilmesi ise yağma olarak değerlendirilir.
Nitelikli Hırsızlık: İki Grup
| Grup | Hâller | Ceza |
|---|---|---|
| m.142/1 | Kamu kurumlarında, ibadet yerlerinde bulunan veya kamu hizmetine tahsis edilen eşya; halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracında veya duraklarında bulunan eşya; afet eşyası; adet, tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılmış eşya | 3–7 yıl |
| m.142/2 | Kişinin malını koruyamayacak durumundan veya ölümünden yararlanma; çekip alma veya özel beceri; afet veya kargaşadan yararlanma; taklit anahtar veya aletle kilit açma veya kilitlenmesini engelleme; bilişim sistemleri; tanınmamak için tedbir veya sahte resmi sıfat; büyük veya küçük baş hayvan; kilitli veya bina ve eklentileri içinde muhafaza altındaki eşya | 5–10 yıl |
| m.142/2 son cümle | Çekip almanın savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenmesi | 1/3’e kadar artırım |
| m.142/3 | Sıvı veya gaz hâlindeki enerji ve tesisleri | 5–12 yıl; örgüt faaliyetinde yarı artırım ve APC |
| m.142/5 | Haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu kamu hizmetinin aksaması | Yarıdan iki katına kadar artırım |
Nitelikli hırsızlık iki grup hâlinde düzenlenmiştir. Birinci gruptaki hâllerde, örneğin kamu kurumlarında bulunan eşya, otobüs, metro veya tren gibi halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım araçlarında veya duraklarında bulunan eşya ya da adet veya kullanım gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenen hırsızlıkta ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK m.142/1). İkinci gruptaki hâllerde ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir (m.142/2). Bu grupta en sık karşılaşılan hâller; elde veya üstte taşınan eşyanın çekip alınması veya yankesicilik gibi özel beceriyle işlenen hırsızlık, taklit anahtar veya başka bir aletle kilit açılarak işlenen hırsızlık, bilişim sistemlerinin kullanılmasıyla işlenen hırsızlık ve bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında işlenen hırsızlıktır. Eski metnimizde nitelikli hâller “kilit kırmak, şifre kullanmak gibi engelleri aşarak” ve “haksız yere elde tutulan kıyafet veya kimlik kullanılarak” gibi ifadelerle özetleniyordu; kanundaki ifadeler “taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek” ve “tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmi sıfat takınarak” şeklindedir. Kilidin kırılması ayrıca mala zarar verme suçunu oluşturabilir. Gece vakti ise m.142’nin değil, ayrı bir artırım sebebi olarak m.143’ün konusudur.
Bilişim Sistemleriyle Hırsızlık
Hırsızlığın bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli hâldir ve beş yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir (TCK m.142/2-e). Örneğin bir kişinin internet bankacılığı şifresi ele geçirilerek hesabından para aktarılması bu kapsamda değerlendirilebilir. Bilişim sistemlerine yönelik başka suçlar da bulunduğundan, fiilin doğru nitelendirilmesi önemlidir. Bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme veya değiştirme gibi fiillerle haksız bir çıkar sağlanması, başka bir suç oluşturmaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezasını gerektirir (m.244/4). Mağdurun aldatılarak kendisinin para göndermesi ise bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir. Bu ayrım, özellikle internet ve banka işlemlerindeki olaylarda cezanın ağırlığını belirler. Mağdurun bu tür olaylarda derhâl bankasına bildirimde bulunması, işlemlerin durdurulması veya izlenmesi bakımından önem taşır.
Gece Vakti Artırımı
Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.143). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat öncesine kadar devam eden zaman süresidir (m.6/1-e). Bu artırım hem basit hem nitelikli hırsızlıkta uygulanır. Örneğin bina içinde muhafaza altındaki eşyaya yönelik ve gece vakti işlenen bir hırsızlıkta, önce m.142/2’ye göre beş ile on yıl arasında temel ceza belirlenir, ardından bu ceza yarı oranında artırılır. Olayın saati, bu nedenle tutanaklarda ve ifadelerde açıkça belirtilmelidir.
Hırsızlık İçin Konuta Girme ve Kırma
Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçunun işlenmesi hâlinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz (TCK m.142/4). Normalde mala zarar verme suçu şikâyete bağlıdır (m.151/1). Ancak eve girmek için kapının veya camın kırılması, hırsızlık amacıyla yapıldığında resen soruşturulur. Bu nedenle ev veya iş yeri hırsızlıklarında fail, hırsızlığın yanında konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından da ayrıca sorumlu tutulabilir. Mala zarar verme için mala zarar verme suçu rehberine bakabilirsiniz.
Daha Az Ceza Gerektiren Hâller
| Hâl | Sonuç | Şikâyet | Madde |
|---|---|---|---|
| Paydaş veya elbirliği mülkiyetindeki mal | 2 ay–1 yıl hapis veya APC | Şikâyete bağlı | m.144/1-a |
| Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacı | 2 ay–1 yıl hapis veya APC | Şikâyete bağlı | m.144/1-b |
| Malın değerinin azlığı | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme | — | m.145 |
| Kullanma hırsızlığı | Yarı oranına kadar indirim; mal suçta kullanıldıysa uygulanmaz | Şikâyete bağlı | m.146 |
| Zorunluluk hâli (ağır ve acil ihtiyaç) | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme | — | m.147 |
Kanun, hırsızlığın bazı hâllerinde cezanın indirilmesini veya hiç verilmemesini öngörür. Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde ya da hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlık şikâyete bağlıdır ve iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir (TCK m.144). Malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak ceza vermekten de vazgeçilebilir (m.145). Malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınması hâlinde, şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir; ancak mal suç işlemek için kullanılmışsa bu hüküm uygulanmaz (m.146). Hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi hâlinde ise olayın özelliğine göre cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (m.147). Bu hükümler, özellikle küçük değerli eşyalara yönelik veya zorunluluk içinde işlenen hırsızlıklarda sanık bakımından önemli sonuçlar doğurur. Değerin azlığı hükmü, kanunda belirli bir tutara bağlanmamıştır; malın değeri, olayın özellikleri ve failin durumu birlikte değerlendirilir. Zorunluluk hâlinde ise ihtiyacın ağır ve acil olması, örneğin açlık gibi temel bir ihtiyacın karşılanması amacıyla hareket edilmesi aranır; lüks veya ertelenebilir ihtiyaçlar bu kapsamda değerlendirilmez.
Ceza Hesabı: Bir Örnek
Hırsızlıkta cezanın nasıl oluştuğunu bir örnekle göstermek mümkündür. Gece vakti bir eve girilerek, ev içinde muhafaza altındaki eşyaların alındığı bir olayda önce nitelikli hırsızlık hükmüne göre temel ceza beş ile on yıl arasında belirlenir (TCK m.142/2-h). Temel ceza alt sınırdan beş yıl olarak belirlenmişse, gece vakti nedeniyle yarı oranında artırılarak yedi yıl altı aya çıkar (m.143). Fail kovuşturma başlamadan önce çaldığı eşyaların tamamını iade etmişse, bu ceza üçte ikisine kadar indirilebilir (m.168/1). Ayrıca takdiri indirim uygulanabilir. Bunun yanında hırsızlık amacıyla konuta girme ve kapıya zarar verme suçlarından ayrıca ceza verilebilir ve bu suçlarda şikâyet aranmaz (m.142/4). Bu örnek, etkin pişmanlığın ve nitelikli hâllerin doğru uygulanmasının sonuç cezayı ne kadar değiştirebileceğini gösterir. Somut dosyada cezanın hesaplanma sırası ve uygulanan her artırım veya indirimin gerekçesi, kararda ayrıca denetlenmelidir.
Akrabalar Arasında Hırsızlık
Hırsızlığın haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun ya da bu derecede kayın hısımlarından birinin, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmiş eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin veya aynı konutta beraber yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen ya da ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenmesi hâlinde ise ceza şikâyet üzerine verilir ve yarı oranında indirilir (m.167/2). Bu hükümler yalnızca akraba olan fail bakımından uygulanır; suça iştirak eden yabancılar bundan yararlanamaz. Örneğin bir gencin babasının evinden para alması hâlinde gence ceza verilmez; ancak ona yardım eden arkadaşı cezalandırılabilir.
Etkin Pişmanlık ve Zincirleme Suç
Hırsızlık tamamlandıktan sonra, kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse cezanın üçte ikisine kadarı indirilir; kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce giderilirse indirim yarısına kadardır (TCK m.168/1-2). Kısmi giderimde mağdurun rızası aranır (m.168/4). Bu nedenle çalınan eşyanın iadesi hem mağdurun zararına kavuşmasını hem failin cezasının azalmasını sağlar. Hırsızlık suçunda zincirleme suç hükümleri de uygulanabilir: bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda aynı kişiye karşı birden fazla hırsızlık işlenirse tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (m.43/1). Örneğin bir çalışanın aynı işverenin kasasından aylar boyunca para alması bu kapsamda değerlendirilebilir. Etkin pişmanlık için hırsızlıkta etkin pişmanlık, zincirleme suç için birden fazla suçta içtima rehberlerine bakabilirsiniz.
Usul: Resen, Uzlaştırma ve Tutuklama
| Konu | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Soruşturma | Resen; m.144, m.146 ve m.167/2 hâllerinde şikâyete bağlı | TCK m.141-146, 167 |
| Uzlaştırma | Basit hırsızlıkta (m.141) var; nitelikli hırsızlıkta yok | CMK m.253/1-b-6 |
| Birden fazla fail | Yalnız uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır | CMK m.255 |
| Tutuklama | m.141 ve m.142 katalog suç; ölçülülük aranır | CMK m.100/3 |
| Dava zamanaşımı | m.141’de 8 yıl; m.142’de 15 yıl | TCK m.66 |
Hırsızlık suçu kural olarak resen soruşturulur; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Yalnızca paydaş malı veya alacak tahsili amacıyla işlenen hırsızlık, kullanma hırsızlığı ve belirli akrabalar arasındaki hırsızlık şikâyete bağlıdır. Uzlaştırma yalnızca basit hırsızlık için öngörülmüştür (CMK m.253/1-b-6); nitelikli hırsızlıkta uzlaştırma yoluna gidilemez. Birden çok kişi tarafından işlenen suçlarda yalnızca uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır (m.255). Bu nedenle birden fazla failin bulunduğu basit hırsızlık dosyalarında mağdur, her failin teklifini ayrı ayrı değerlendirebilir. Hırsızlık, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasındadır (m.100/3); ancak her durumda ölçülülük aranır. Uzlaştırma teklifinin değerlendirilmesi için uzlaştırma teklifini kabul etmeli miyim rehberine bakabilirsiniz.
Mağdur İçin İlk 24 Saat
| Adım | Yapılacak | Neden |
|---|---|---|
| 1 | Olay yerini bozmayın | Parmak izi ve diğer izler |
| 2 | Derhâl kolluğa bildirin | Sıcak takip ve olay yeri incelemesi |
| 3 | Çalınanları listeleyin | Seri numarası, IMEI, fatura, fotoğraf |
| 4 | Kamera kayıtlarını istetin | Kayıtlar kısa sürede silinebilir |
| 5 | Banka kartlarını ve hatları kapattırın | Kötüye kullanımı önleme |
| 6 | Tanıkları belirleyin | Komşular, çalışanlar, görevliler |
| 7 | Sigortanıza bildirin | Poliçe süreleri |
Hırsızlık olayında ilk saatler, hem failin yakalanması hem de malın bulunması bakımından belirleyicidir. Olay yeri mümkün olduğunca bozulmadan korunmalı, kolluğa derhâl bildirimde bulunulmalıdır; suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1). Olay yerinde parmak izi veya başka biyolojik iz bulunma ihtimali varsa, kolluk ekipleri gelene kadar kapı kolları, çekmeceler ve pencere gibi yüzeylere dokunulmamalıdır. Çalınan eşyaların listesi, varsa seri numaraları, IMEI numaraları, faturaları ve fotoğraflarıyla birlikte hazırlanmalıdır. Çevredeki güvenlik kameralarının kayıtları belirli sürelerde silindiğinden, bu kayıtların gecikmeden istenmesi talep edilmelidir. Banka kartları, kimlik belgeleri veya telefon hattı çalınmışsa bunların derhâl kapattırılması, ikinci bir zararı önler.
Çalınan Eşyanın İadesi
Çalınan eşya bulunursa, soruşturma bakımından elkonulur ve delil olarak incelenir. Elkonulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir; istemin reddi kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.131/1). Bu nedenle mağdurun eşyanın kendisine ait olduğunu gösteren fatura, fotoğraf veya seri numarası gibi belgeleri hazır tutması ve iade talebinde bulunması gerekir. Çalınan eşyayı suça iştirak etmeksizin satın alan veya kabul eden kişi ise suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan sorumlu olabilir (TCK m.165/1). Adli emanetteki eşyanın iadesi için adli emanetteki eşyanın iadesi, suç eşyasının satın alınması için suç eşyasının satın alınması rehberlerine bakabilirsiniz.
Sanık Açısından Savunma
Hırsızlık suçlamasında savunma, öncelikle suçun unsurlarının ve nitelikli hâllerin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde yoğunlaşır. Malın başkasına ait olup olmadığı, zilyedin rızasının bulunup bulunmadığı ve failin yarar sağlama maksadıyla hareket edip etmediği incelenmelidir. Malın geçici olarak kullanılıp iade edilmek üzere alınması hâlinde kullanma hırsızlığı, paydaş malı veya alacak tahsili amacı varsa daha az ceza gerektiren hâller ileri sürülebilir. Nitelikli hâllerin her biri ayrı ayrı tartışılmalıdır: eşyanın gerçekten bina içinde muhafaza altında olup olmadığı, kilidin taklit anahtarla mı yoksa başka bir yolla mı açıldığı, olayın saatinin gece vaktine girip girmediği somut delillerle denetlenmelidir. Malın değerinin azlığı veya zorunluluk hâli bulunuyorsa, cezanın indirilmesi veya hiç verilmemesi talep edilebilir. Zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi ise en yüksek etkin pişmanlık indirimini sağlar. Basit hırsızlıkta uzlaştırma teklifi, dosyanın cezasız kapanmasını sağlayabilir.
Davaya Katılma ve Tazminat
Hırsızlık mağduru, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1). Katılan sıfatı, mağdura delil sunma, duruşmalarda söz alma ve kanun yollarına başvurma imkânı verir. Çalınan eşya bulunamamış veya zarar görmüş olarak iade edilmişse, mağdur ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat talep edebilir. Konutun veya iş yerinin sigortası varsa, sigorta şirketine de poliçede belirtilen süreler içinde bildirimde bulunulmalıdır; sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra faile karşı rücu hakkını kullanabilir. Failin zararı gidermesi hâlinde ise etkin pişmanlık hükümleri gündeme gelir; kısmi ödemelerde etkin pişmanlığın uygulanabilmesi mağdurun rızasına bağlıdır.
Hırsızlık, Yağma ve Dolandırıcılık Farkı
| Suç | Malın elden çıkış biçimi | Temel ceza |
|---|---|---|
| Hırsızlık (TCK m.141) | Zilyedin rızası olmadan alınır | 1–3 yıl |
| Yağma (m.148) | Tehdit veya cebirle teslime veya karşı koymamaya zorlanır | 6–10 yıl |
| Dolandırıcılık (m.157) | Hileli davranışlarla aldatılarak verilir | 1–5 yıl ve APC |
| Güveni kötüye kullanma (m.155) | Rızayla verilen mal kendine mal edilir | Şikâyet üzerine 6 ay–2 yıl ve APC |
Hırsızlık, benzer malvarlığı suçlarından malın elden çıkış biçimiyle ayrılır. Hırsızlıkta mal, zilyedin rızası olmadan alınır; yağmada tehdit veya cebirle alınır; dolandırıcılıkta mağdur hileli davranışlarla aldatılarak malı kendisi verir; güveni kötüye kullanmada ise rızayla teslim edilen mal fail tarafından kendine mal edilir. Bu ayrım cezada çok büyük farklar yaratır. Örneğin elde taşınan bir çantanın çekip alınması nitelikli hırsızlık, mağdura zor kullanılarak alınması ise somut olayın koşullarına göre yağma olarak değerlendirilebilir. Hırsızlığa teşebbüs de mümkündür; fail icra hareketlerine başlayıp elinde olmayan nedenlerle malı alamazsa teşebbüs hükümleri uygulanır. Yağma için yağma suçu, dolandırıcılık için dolandırıcılık suçu, teşebbüs için suça teşebbüs rehberlerine bakabilirsiniz.
Örnek Durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Markette rafta açıkta duran ürünün alınması | Adet gereği açıkta bırakılmış eşya; 3–7 yıl | TCK m.142/1-e |
| Otobüste cüzdanın çalınması | Ulaşım aracında eşya; 3–7 yıl; özel beceriyle ise m.142/2-b | TCK m.142/1-c, 2-b |
| Evin kilidinin taklit anahtarla açılıp girilmesi | 5–10 yıl; gece ise yarı artırım | TCK m.142/2-d, 143 |
| Kapının kırılarak eve girilmesi | Bina içindeki eşya 5–10 yıl; mala zarar ve konut dokunulmazlığı resen | TCK m.142/2-h, 142/4 |
| İnternet bankacılığı ile hesaptan para çekilmesi | Bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık; 5–10 yıl | TCK m.142/2-e |
| Babasının evinden para alan çocuk | Akrabaya ceza verilmez | TCK m.167/1 |
| Arkadaşının aracını kullanıp iade etmek | Kullanma hırsızlığı; şikâyetle yarıya kadar indirim | TCK m.146 |
| Aç kalan kişinin gıda alması | Zorunluluk hâli; indirim veya ceza vermeme | TCK m.147 |
Sık Yapılan Hatalar
- Olay yerini temizlemek: Parmak izi ve diğer izler kaybolur.
- Kamera kayıtlarını istetmemek: Kayıtlar kısa sürede silinebilir.
- Eşyaların listesini hazırlamamak: İade ve tazminat için gereklidir.
- Nitelikli hırsızlıkta uzlaşma beklemek: Uzlaştırma yalnız basit hırsızlıktadır.
- Şikâyetten vazgeçince davanın düşeceğini sanmak: Hırsızlık kural olarak resen yürür.
- Etkin pişmanlık süresini kaçırmak: En yüksek indirim kovuşturmadan önceki giderimdedir.
⚠️ İlk saatler kritiktir: Hırsızlık olayında olay yerini bozmadan kolluğu arayın, çalınan eşyaların seri ve IMEI numaralarını hazırlayın ve çevredeki kameraların kayıtlarının gecikmeden istenmesini talep edin. Banka kartları ve kimlik belgeleri çalındıysa derhâl kapattırın.
Hırsızlık mağduru olarak şikâyet, davaya katılma, eşyanın iadesi ve tazminat süreçleri ile hırsızlık suçlamasına karşı savunma, uzlaştırma ve etkin pişmanlık için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Hırsızlık Şikâyet Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Hırsızlığın cezası nedir?
Basit hırsızlıkta 1–3 yıl (TCK m.141/1).
Nitelikli hırsızlığın cezası nedir?
m.142/1’de 3–7 yıl, m.142/2’de 5–10 yıl.
Evden hırsızlık hangi grupta?
Bina içinde muhafaza altındaki eşya; 5–10 yıl (TCK m.142/2-h).
Gece hırsızlıkta ceza artar mı?
Evet, yarı oranında (TCK m.143).
Gece vakti ne demek?
Güneş batışından 1 saat sonra ile doğuşundan 1 saat öncesi (TCK m.6/1-e).
Hırsızlık şikâyete bağlı mı?
Kural olarak hayır; m.144, 146 ve 167/2 hâllerinde evet.
Uzlaştırma var mı?
Basit hırsızlıkta var, nitelikli hırsızlıkta yok (CMK m.253/1-b-6).
Değeri az bir şey çaldıysam?
İndirim veya ceza vermekten vazgeçme mümkün (TCK m.145).
Aracı kullanıp geri getirdim?
Kullanma hırsızlığı; şikâyetle yarıya kadar indirim (TCK m.146).
Zorunluluktan çaldım?
İndirim veya ceza vermekten vazgeçme mümkün (TCK m.147).
Ortak maldan aldım?
Şikâyetle 2 ay–1 yıl veya APC (TCK m.144/1-a).
Babamın parasını aldım, ceza alır mıyım?
Hayır (TCK m.167/1); yardım eden yabancı ise cezalandırılabilir.
Çaldığımı iade edersem?
Kovuşturmadan önce 2/3’e, sonra 1/2’ye kadar indirim (TCK m.168).
Kapıyı kırdıkları için ayrıca suç var mı?
Evet; hırsızlık amacıyla ise şikâyet aranmaz (TCK m.142/4).
Çalınan eşyam bulunursa?
Muhafazaya gerek kalmayınca iade edilir (CMK m.131/1).
Çalıntı eşyayı alan da suçlu mu?
Suç eşyasını satın alma veya kabul etme suçu (TCK m.165).
Tutuklama olur mu?
Hırsızlık katalog suçtur; ölçülülük aranır (CMK m.100/3).
Davaya katılabilir miyim?
Evet; hüküm verilinceye kadar (CMK m.237/1).
Kiraladığım araçtaki eşyam çalındı, mağdur ben miyim?
Evet; zilyet olarak mağdursunuz.
Sigortam hırsızlığı karşılar mı?
Poliçe kapsamına göre; poliçedeki süre içinde bildirim yapılmalıdır.
Olay yerinde nelere dokunmamalıyım?
Kapı kolları, çekmeceler, pencereler gibi iz taşıyabilecek yüzeylere.
Değerin azlığı için belirli bir tutar var mı?
Hayır; malın değeri ve olayın özellikleri birlikte değerlendirilir (TCK m.145).
İnternetten hesabımdan para çekildi?
Bilişim sistemiyle hırsızlık; 5–10 yıl (TCK m.142/2-e).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
Hırsızlık: nitelikli hâller, gece artırımı, iade ve etkin pişmanlık
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Boşanma Davası Açtım, Eşim Hakkımda Asılsız Suç Duyurusunda Bulundu: İftira (TCK 267; HMK 165; TMK 166)
- ▸ Evlilik İçinde Cinsel Saldırı: Eşe Karşı Suç, Şikâyet ve Boşanma (TCK 102/2, 73; CMK 253; 6284; TMK 162)
- ▸ Eşimden Şikâyetçi Oldum, Geri Çekebilir miyim? Eşe Karşı Yaralamada Şikâyet ve Uzlaşma (TCK 86, 73; CMK 253)
- ▸ Fon Soruşturmasında Eşimin, Annemin veya Çocuğumun Malvarlığı Donduruldu 2026: Yönetici Yakınlarına Banka, Tapu ve Noter Kısıtı (21 Eylül Müzekkereleri) — Hukuki Dayanak, Zorunlu Ödeme İzni, İtiraz ve Kaldırma Yolları (Anayasa m.13, 35, 38; CMK m.127, 128, 131, 268; TMK m.223)
Bu konuda hukuki destek almak için


