Hakaret Suçu (TCK 125) ve İsnadın İspatı (TCK 127): Sövme-İsnat Ayrımı, Nitelikli Hâller, Dokunulmazlık, 7531-AYM-7571 Önödeme Kronolojisi
25 Temmuz 2026

Hakaret Suçu (TCK 125) ve İsnadın İspatı (TCK 127): Sövme-İsnat Ayrımı, Nitelikli Hâller, Dokunulmazlık, 7531-AYM-7571 Önödeme Kronolojisi

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.125/1). İsnat edilen ve suç oluşturan fiil ispat edilmişse kişiye ceza verilmez; bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı varsa isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde ispat istemi ancak kamu yararı bulunması veya şikâyetçinin ispata razı olması hâlinde kabul edilir (m.127/1). Sövme bir değer yargısı olduğundan ispat konusu olamaz. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki hakaretler şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi altı ay, her hâlde fiilden itibaren iki yıldır (m.131, 73). 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanundan sonra, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki bütün hakaretler önödeme kapsamındadır (m.75/6-a-2); hakaret suçunda uzlaştırma ise yoktur (CMK m.253/3).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Hakaret Suçu. Bu sayfa, hakaret suçunu ve isnadın ispatını TCK m.43, 73, 75, 106, 125-131 ve 267 ile CMK m.158 ve 253 ve geçici m.7-8 metinleri üzerinden ele alır. Suçun unsurları, somut isnat ile sövme ayrımı, gıyapta hakaret, ileti yoluyla hakaret, nitelikli hâller, aleniyet, mağdurun belirlenmesi, isnadın ispatının şartları, iddia ve savunma dokunulmazlığı, karşılıklı hakaret, şikâyet süreleri, 7531, Anayasa Mahkemesi kararı ve 7571 ile değişen önödeme rejimi anlatılır.

Hakaret şikâyeti mi, hakaret suçlaması mı?
İsnadın ispatı ve önödeme imkânını birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Temel hâl (TCK m.125/1): somut fiil veya olgu isnadı ya da sövme → 3 ay–2 yıl hapis veya APC; gıyapta en az 3 kişiyle ihtilat gerekir. İleti yoluyla (m.125/2): aynı ceza. Nitelikli (m.125/3): kamu görevlisine görevinden dolayı; inanç ve düşünceden dolayı; kutsal değerlerden bahisle → alt sınır 1 yıl. Alenen (m.125/4): 1/6 artırım. Kurul hâlinde kamu görevlileri (m.125/5): zincirleme. İsnadın ispatı (m.127): suç oluşturan fiil ispatlanırsa ceza yok; kesinleşmiş mahkûmiyet = ispat; diğer hâllerde kamu yararı veya şikâyetçinin rızası; ispatlanmış fiilden söz ederek hakarette ceza var. Dokunulmazlık (m.128): yargı ve idari makamlar önündeki iddia ve savunmalar; gerçek ve somut vakıa + uyuşmazlıkla bağlantı. Şikâyet (m.131, 73): kamu görevlisine görevinden dolayı hariç; 6 ay, her hâlde 2 yıl. Önödeme (m.75/6-a-2, 7571): m.125/3-a hariç bütün hakaretler; 5 yıl içinde tekrarda yok. Uzlaştırma: yok (CMK m.253/3).

TCK m.127: (1) İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması halinde kişiye ceza verilmez. Bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmesi halinde, isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hallerde isnadın ispat isteminin kabulü, ancak isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikayetçinin ispata razı olmasına bağlıdır. (2) İspat edilmiş fiilinden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi halinde, cezaya hükmedilir.

Hakaret Suçunun Unsurları

Hakaretin iki seçimlik hareketi (TCK m.125/1)
HareketİçerikÖrnekİspat
Somut fiil veya olgu isnadıOnur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek somut bir olay yüklemek“Geçen ay kasadan para çaldı”Şartlarıyla mümkün (m.127)
SövmeBelirli bir olgu içermeyen, aşağılayıcı değer yargısıKüfür ve aşağılayıcı sıfatlarMümkün değil

Hakaret suçu iki farklı hareketle işlenebilir. Birincisi, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmektir; örneğin bir kişinin belirli bir zamanda belirli bir yerden para çaldığını söylemek. İkincisi ise sövmek, yani herhangi bir somut olguya dayanmayan, aşağılayıcı bir değer yargısı ifade etmektir (TCK m.125/1). Bu ayrım isnadın ispatı bakımından belirleyicidir: somut bir fiil isnadında isnadın doğruluğu şartlarıyla ispat edilebilirken, sövmede ispat edilebilecek bir olgu bulunmadığından ispat hakkı yoktur. Hakaretin mağdurun yüzüne karşı veya mağduru muhatap alan sesli, yazılı ya da görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde suç oluşur (m.125/2). Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için ise fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Her kırıcı veya sert söz hakaret değildir; sözün onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte olması aranır. Hakaret suçunun genel çerçevesi için hakaret suçu, eleştiri ile hakaret sınırı için ağır eleştiri ve hakaret sınırı rehberlerine bakabilirsiniz.

“Söylediğim doğruydu” savunması mı?
İsnadın ispatı şartlarının dosyanızda bulunup bulunmadığını birlikte inceleyelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Eleştiri ile Hakaret Arasındaki Sınır

İfade özgürlüğü, başkalarını rahatsız eden, sert ve kırıcı görüşlerin açıklanmasını da kapsar. Bu nedenle her olumsuz değerlendirme hakaret oluşturmaz. Bir kişinin davranışlarının, kararlarının veya çalışmalarının sert bir dille eleştirilmesi, eleştirinin somut olgulara dayandığı ve kişiliği aşağılamaya yönelmediği ölçüde korunur. Buna karşılık eleştiri sınırını aşarak doğrudan kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını hedef alan, konuyla ilgisi bulunmayan aşağılayıcı ifadeler hakaret oluşturabilir. Kamu görevlileri ve siyasetçiler gibi kamusal kişilerin, görevlerine ilişkin eleştirilere daha fazla katlanması gerektiği genel olarak kabul edilir; ancak bu durum aşağılayıcı sövmelere katlanma yükümlülüğü anlamına gelmez. Sınırın belirlenmesinde sözlerin söylendiği bağlam, tartışmanın konusu, kullanılan dilin genel toplumsal algısı ve sözün hedefi birlikte değerlendirilir.

Nitelikli Hâller ve Aleniyet

Hakaretin nitelikli hâlleri (TCK m.125/3-5)
HâlSonuçTakipÖnödeme
Kamu görevlisine görevinden dolayıAlt sınır 1 yılResenYok
Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç ve düşünceden dolayıAlt sınır 1 yılŞikâyete bağlıVar
Kutsal sayılan değerlerden bahisleAlt sınır 1 yılŞikâyete bağlıVar
Alenen1/6 artırımŞikâyete bağlıVar
Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerineÜyelere karşı; zincirlemeResenYok

Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından veya dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı; ya da kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m.125/3). Hakaretin alenen, yani belirsiz sayıda kişinin öğrenebileceği bir ortamda işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır (m.125/4). Herkese açık bir sosyal medya paylaşımı bu bakımdan aleniyet taşıyabilir; buna karşılık yalnızca mağdura gönderilen özel bir mesajda aleniyet bulunmaz. Kapalı bir grup veya sınırlı sayıda kişinin bulunduğu bir ortamda ise aleniyetin bulunup bulunmadığı, ortamın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır ve zincirleme suç hükümleri uygulanır (m.125/5). Eski metnimizde aleniyete ilişkin olarak doğrulanamayan bir yüksek mahkeme kararı künyesine yer verilmişti; kaynağı doğrulanamadığı için bu atıf çıkarılmış, aleniyetin somut olayda ayrıca değerlendirileceği belirtilmiştir. Sosyal medyada hakaret için sosyal medyada hakaret edildi, zincirleme suç için zincirleme suç rehberlerine bakabilirsiniz.

Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret, hakaret suçunun özel bir görünümüdür ve diğer hâllerden önemli farklar taşır. Cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m.125/3-a); suç şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur (m.131/1); önödeme kapsamı dışında tutulmuştur (m.75/6-a-2). Bu hâlin uygulanabilmesi için hakaretin kamu görevlisine görevinden dolayı, yani görevin yerine getirilmesiyle bağlantılı olarak işlenmesi gerekir. Kamu görevlisine görevinden bağımsız, kişisel bir nedenle yöneltilen hakaret ise genel hükümlere tabidir; şikâyete bağlıdır ve önödeme kapsamındadır. Bu nedenle kamu görevlisine yönelik hakaret iddialarında, sözlerin görevle bağlantısı ayrıntılı olarak incelenmelidir. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde ise suç kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır ve zincirleme suç hükümleri uygulanır (m.125/5).

Mağdurun Belirlenmesi

Hakaret suçunun oluşması için mağdurun belirli olması gerekir; ancak mağdurun adının açıkça söylenmesi şart değildir. Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş hem de hakaret açıklanmış sayılır (TCK m.126). Örneğin bir sosyal medya paylaşımında isim verilmeden, ancak herkesin kimden söz edildiğini anlayabileceği ayrıntılarla bir kişi hedef alınmışsa suç oluşabilir. Buna karşılık kime yönelik olduğu anlaşılamayan genel ifadeler, belirli bir mağdura yönelik hakaret oluşturmaz.

İsnadın İspatı: Dar ve Şartlı Bir Savunma

İsnadın ispatı (TCK m.127)
DurumSonuç
İsnat edilen fiil suç ve ispatlanmışCeza verilmez
Bu suç nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyet varİsnat ispatlanmış sayılır
Diğer hâllerdeİspat istemi yalnız kamu yararı veya şikâyetçinin rızası varsa kabul edilir
Sövmeİspat konusu olamaz
İspatlanmış fiilden söz edilerek hakaretCeza verilir (m.127/2)

“Söylediğim doğruydu” savunması hakaret dosyalarında sık ileri sürülür; ancak kanun bu savunmayı sıkı şartlara bağlamıştır. İsnat edilen fiilin bir suç oluşturması ve bu fiilin ispat edilmiş olması hâlinde kişiye ceza verilmez; bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmişse isnat ispatlanmış sayılır (TCK m.127/1). Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmayan hâllerde ise isnadın ispatı talebi ancak iki durumdan birinde kabul edilir: isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunması veya şikâyetçinin ispata razı olması. Örneğin bir kamu görevlisinin görevini kötüye kullandığına ilişkin somut bir isnatta kamu yararı bulunabilir. Bunun yanında ispat edilmiş bir fiilden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde yine ceza verilir (m.127/2); örneğin geçmişte bir suçtan mahkûm olmuş bir kişiye bu suçu hatırlatarak aşağılayıcı ifadeler kullanılması hakaret oluşturur. Bu nedenle isnadın ispatı, doğru bir bilginin paylaşılmasını değil, suç oluşturan bir fiilin ispatlanması hâlinde ceza verilmemesini sağlar. İsnat edilen fiil bir suç oluşturmuyorsa, örneğin kişinin özel hayatına ilişkin ahlaki bir yargı içeriyorsa, kanundaki ispat imkânı bu isnat bakımından kural olarak uygulanmaz; bu tür isnatların doğru olması, hakaret suçunun oluşmasını engellemeyebilir.

İsnadın İspatında Usul

İsnadın ispatı talebi, sanık tarafından savunma kapsamında ileri sürülür. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı varsa, bu kararın dosyaya sunulması yeterlidir; isnat ispatlanmış sayılır. Kesinleşmiş mahkûmiyet yoksa mahkeme önce ispat isteminin kabul edilip edilmeyeceğine karar verir; bunun için isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunması veya şikâyetçinin ispata razı olması gerekir (TCK m.127/1). İspat istemi kabul edilirse, isnadın doğruluğu tanık, belge ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle araştırılır. İsnat ispatlanırsa sanığa ceza verilmez; ispatlanamazsa hakaret suçundan hüküm kurulur. İsnat edilen fiil hakkında ayrı bir ceza soruşturması veya davası devam ediyorsa, bu dosyanın sonucu hakaret davası bakımından önem taşır. Bu nedenle isnadın ispatı talebinde bulunacak sanık, isnadını destekleyen belgeleri önceden hazırlamalı ve ispat isteminin kabulü için gerekli olan kamu yararını somut olarak açıklamalıdır.

Hakaret, İftira ve Tehdit Farkı

Hakaret ile benzer suçlar
SuçFiilCeza
Hakaret (TCK m.125)Onur ve saygınlığı rencide eden isnat veya sövme3 ay–2 yıl veya APC
İftira (m.267)Yetkili makama, işlemediğini bildiği hâlde soruşturma amacıyla suç isnadı1–4 yıl
Tehdit (m.106)Hayata, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa saldırı bildirimi6 ay–2 yıl

Hakaret, benzer suçlardan amacı ve içeriğiyle ayrılır. Hakarette amaç, kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını rencide etmektir. İftirada ise kişi, yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, mağdurun işlemediğini bildiği hâlde hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak için bir suç isnat eder (TCK m.267/1). Tehditte ise mağdura veya yakınına bir kötülük yapılacağı bildirilir (m.106/1). Aynı olayda birden fazla suç oluşabilir; örneğin bir kişiye hem küfredilip hem de öldürülmekle tehdit edilmesi hâlinde hakaret ve tehdit ayrı ayrı değerlendirilir. Bu durumda hakaret önödeme kapsamında, tehdidin birinci fıkrası ise uzlaştırma kapsamındadır; önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suçun aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m.253/3). Tehdit için tehdit suçu rehberine bakabilirsiniz.

İddia ve Savunma Dokunulmazlığı

Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında kişilerle ilgili olarak somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde ceza verilmez; ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir (TCK m.128). Bu hüküm, bir dava dilekçesinde, duruşmada veya bir idari başvuruda karşı tarafla ilgili olumsuz değerlendirmelerde bulunan kişiyi korur. Ancak uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan veya gerçek vakıalara dayanmayan aşağılayıcı ifadeler bu korumadan yararlanamaz. Bu hüküm hakarete ilişkindir; bilerek gerçeğe aykırı bir suç isnadında bulunulması ise iftira suçu bakımından ayrıca değerlendirilir. İftira için iftira suçu rehberine bakabilirsiniz.

Tepki Olarak ve Karşılıklı Hakaret

Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir; kasten yaralamaya tepki olarak işlenmesi hâlinde ise kişiye ceza verilmez (TCK m.129/1-2). Hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde de, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (m.129/3). Bu hükümler hakaret suçuna özgüdür ve tartışma ortamında karşılıklı söylenen sözlerde önemli bir savunma imkânı sağlar. Karşılıklı hakaret için bana hakaret edene ben de cevap verdim rehberine bakabilirsiniz.

Şikâyet Süreleri

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki hakaret suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.131/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (m.73/1-2). 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre ise şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (m.73/2). Bu iki yıllık üst sınır, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalar bakımından uygulanmaz (CMK geçici m.7/1). Mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş bir kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m.131/2). Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret edilmesi ayrıca suçtur (m.130/1). Mağdur ve katılan hakları için mağdur ve katılan hakları rehberine bakabilirsiniz.

7531, Anayasa Mahkemesi ve 7571: Önödemenin Kronolojisi

Hakarette önödeme ve uzlaştırmanın değişimi
DönemDüzenlemeSonuç
14/11/2024 öncesiHakaret uzlaştırma kapsamındaUzlaştırma
7531 (yürürlük 14/11/2024)İleti yoluyla hakaret (m.125/2) önödemeye alındı ve uzlaştırmadan çıkarıldıDiğer hâller uzlaştırmada kaldı; ayrım doğdu
AYM E.2024/197, K.2025/86Ayrım eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edildiİptal ileriye dönük yürürlüğe girdi
7571 (yürürlük 25/12/2025)m.125/3-a hariç bütün hakaretler önödemede; CMK m.253/3’te ibare “(madde 125)” olarak değiştirildiHakaretin hiçbir hâlinde uzlaştırma yok
CMK geçici m.8Yürürlük tarihinde uzlaşması sağlanmış dosyalarEski hüküm uygulanır

Hakaret suçunda önödeme ve uzlaştırma rejimi kısa sürede birkaç kez değişmiştir. 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla mağduru muhatap alan ileti yoluyla işlenen hakaret (m.125/2) uzlaştırma kapsamından çıkarılarak önödeme kapsamına alınmış, diğer hakaret hâlleri ise uzlaştırma kapsamında kalmıştı. Anayasa Mahkemesi 27/3/2025 tarihli ve E.2024/197, K.2025/86 sayılı kararıyla bu ayrımı iptal etmiş; CMK geçici 7. maddesinin ikinci fıkrası da aynı kararla iptal edilmiştir. Bunun üzerine 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla CMK m.253/3’teki “(125 inci maddenin ikinci fıkrası)” ibaresi “(madde 125)” olarak değiştirilmiş ve önödeme kapsamındaki suçlar arasında “Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125)” ibaresine yer verilmiştir (TCK m.75/6-a-2). Böylece kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hakaretler önödeme kapsamına girmiştir. Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). 7571 sayılı Kanunla eklenen geçici 8. madde ise yürürlük tarihi itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar için özel bir geçiş kuralı öngörmüştür. Eski metnimizde yalnızca 14/11/2024 tarihli düzenlemeye yer verilmişti; bu bilgi güncel değildir ve tablo hâlinde güncellenmiştir. Hakarette önödeme için hakaret suçunda önödeme rehberine bakabilirsiniz.

Önödeme Nasıl İşler?

Önödeme kapsamındaki hakaret suçunda Cumhuriyet savcılığı, kamu davası açmadan önce şüpheliye kanuna göre hesaplanan önödeme miktarını ve soruşturma giderlerini tebliğ eder. Şüpheli bu miktarı tebliğden itibaren on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz; şüphelinin on gün içinde talep etmesi hâlinde miktarın birer ay arayla üç eşit taksitle ödenmesine karar verilir ve taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır (TCK m.75/1). Önödeme nedeniyle verilen kovuşturmaya yer olmadığı ve düşme kararları kendine mahsus bir sisteme kaydedilir (m.75/7). Ancak m.75/6 kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz. Önödeme, mağdurun kişisel hakkını istemesine engel değildir (m.75/5); bu nedenle mağdur, önödeme yapılmış olsa bile hukuk mahkemesinde manevi tazminat talep edebilir. Önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suç birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m.253/3).

Delil ve İspat

Hakaret dosyalarında deliller
DelilNe gösterir?
Ekran görüntüsü, URL, tarih ve saatSözlerin içeriği ve aleniyet
Mesaj kayıtlarıİleti yoluyla hakaret ve muhatap
Tanık anlatımlarıYüz yüze veya gıyapta hakaret; üç kişi şartı
Ses ve görüntü kayıtlarıSözlerin içeriği
Toplantı tutanaklarıBağlam ve dokunulmazlık
Önceki yazışmalarKarşılıklılık ve tepki

Hakaret dosyalarında ispat, sözlerin içeriğinin ve söylendiği ortamın ortaya konulmasına dayanır. Yazılı ve dijital hakaretlerde ekran görüntüsü, bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisi temel delillerdir. Yüz yüze hakaretlerde tanık anlatımları belirleyicidir; gıyapta hakarette ise sözlerin en az üç kişiyle ihtilat ederek söylendiğinin gösterilmesi gerekir. Aleniyet iddiasında, paylaşımın herkese açık olup olmadığı ve kaç kişi tarafından görülebildiği ayrıca belgelenmelidir. Savunma açısından ise sözlerin bağlamı, önceki yazışmalar ve varsa karşı tarafın haksız davranışları, m.129 ve m.128 hükümlerinin uygulanması bakımından önem taşır.

Manevi Tazminat

Hakaret, ceza sorumluluğunun yanında kişilik hakkının ihlali nedeniyle hukuki sorumluluk da doğurur. Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim ayrıca saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir (TBK m.58). Ceza soruşturmasının önödeme ile sona ermesi, mağdurun kişisel hakkını istemesine engel değildir (TCK m.75/5). Bu nedenle mağdur, ceza sürecinin sonucundan bağımsız olarak hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Tazminat miktarının belirlenmesinde hakaretin ağırlığı, aleniyeti, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ve olayın özellikleri dikkate alınır. Hakaretin sosyal medyada yapılması ve içeriğin uzun süre erişilebilir kalması, zararın ağırlığının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir; mağdur, içeriğin kaldırılması için ayrıca kişilik hakkının korunmasına ilişkin hukuki yollara da başvurabilir.

Hakaret Suçlamasıyla Karşılaşırsanız

Hakaret suçlamasıyla karşılaşan kişi açısından savunma, öncelikle sözlerin hakaret niteliği taşıyıp taşımadığı üzerinde yoğunlaşır. Sert eleştiri, kaba ancak aşağılayıcı olmayan ifadeler veya bir tartışmada kullanılan tepki sözleri, somut olayın koşullarına göre hakaret oluşturmayabilir. Söz somut bir isnat içeriyorsa, isnadın ispatı şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir: isnat edilen fiil hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet varsa isnat ispatlanmış sayılır; yoksa kamu yararı bulunduğu veya şikâyetçinin ispata razı olduğu ileri sürülebilir. Sözler bir dava veya idari başvuru kapsamında söylenmişse iddia ve savunma dokunulmazlığı gündeme gelir. Karşılıklı bir tartışma varsa m.129 hükümleri ileri sürülmelidir. Şikâyet süresinin geçip geçmediği de kontrol edilmelidir. Son olarak önödeme teklifi, dosyanın erken ve mahkûmiyet olmadan kapanmasını sağlayabilir; ancak beş yıl içinde tekrarında bu imkânın kullanılamayacağı unutulmamalıdır.

Örnek Durumlar

Hakaret örnekleri
DurumDeğerlendirmeDayanak
Mağdurun yüzüne küfürSövme; 3 ay–2 yıl; önödemeTCK m.125/1, 75/6
WhatsApp’tan aşağılayıcı mesajİleti yoluyla hakaret; önödemeTCK m.125/2
Herkese açık paylaşımla hakaretAlenen; 1/6 artırım; önödemeTCK m.125/4
Belediye memuruna görevinden dolayı hakaretAlt sınır 1 yıl; resen; önödeme yokTCK m.125/3-a, 131
“Hırsız” denen kişinin hırsızlıktan kesinleşmiş mahkûmiyeti varİsnat ispatlanmış sayılırTCK m.127/1
Aynı kişiye mahkûmiyetini hatırlatarak aşağılayıcı sözlerCeza verilirTCK m.127/2
Dava dilekçesinde karşı tarafın somut davranışlarının eleştirilmesiŞartlar varsa ceza verilmezTCK m.128
Arkadaş grubunda (en az üç kişi) gıyapta hakaretSuç oluşurTCK m.125/1

Sık Yapılan Hatalar

  • “Doğruyu söyledim” savunmasını her isnatta yeterli sanmak: İspat şartlıdır; sövmede hiç yoktur.
  • Hakarette uzlaştırma beklemek: 7571 sonrası hakaretin hiçbir hâlinde uzlaştırma yoktur.
  • Eski 7531 ayrımını uygulamak: Güncel rejimde m.125/3-a dışındaki bütün hakaretler önödemededir.
  • İki yıllık şikâyet sınırını unutmak: Fiilden itibaren iki yıl geçerse şikâyet edilemez.
  • Ekran görüntüsü almadan içeriği şikâyet etmek: Delil kaybolabilir.
  • Önödemeyi ikinci kez beklemek: Beş yıl içinde tekrarda uygulanmaz.

⚠️ Hakarette süreler kısadır: Şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde fiilden itibaren iki yıldır. İçeriği silmeden önce ekran görüntüsü alın, tarih ve saat bilgisini koruyun. Önödeme teklifi gelirse on günlük ödeme süresini kaçırmayın; taksit için de aynı süre içinde başvurun.

Hakaret şikâyeti, isnadın ispatı savunması, önödeme teklifinin değerlendirilmesi ve manevi tazminat için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İsnadın İspatı Talepli Savunma Dilekçesi Örneği

ANKARA … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: 2026/… Esas SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KATILAN: … Ltd. Şti. yetkilisi … SUÇ: Hakaret (TCK m.125/1, 4) KONU: Savunmamızın ve isnadın ispatı talebimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TCK m.125/1 bakımından: Müvekkilin, … tarihinde site yönetim kurulu toplantısında, site yöneticisi olan katılanın aidat gelirlerinden … TL’yi kendi şirketinin hesabına aktardığını söylediği ileri sürülmektedir. Müvekkilin sözleri sövme niteliğinde değildir; somut bir olguya ilişkin bir isnattır.2- TCK m.127/1 bakımından: İsnat edilen fiil, güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilecek niteliktedir. Site sakinlerinin ortak parasının kullanımına ilişkin olduğundan, isnadın doğru olup olmadığının anlaşılmasında site sakinleri bakımından kamu yararı bulunmaktadır. Müvekkil, site banka hesap dökümleri ile katılanın şirketine yapılan havaleleri gösteren belgeleri sunmakta ve bu belgeler üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmektedir.3- TCK m.128 bakımından: Müvekkilin sözleri, yönetim kurulu toplantısında, site yönetimine ilişkin bir denetim tartışması sırasında ve bu tartışmayla bağlantılı olarak söylenmiştir. Sözler gerçek ve somut vakıalara dayanmaktadır.4- TCK m.125/4 bakımından: Sözler, yalnızca toplantıya katılan yönetim kurulu üyelerinin bulunduğu kapalı bir toplantıda söylenmiş olup belirsiz sayıda kişinin öğrenebileceği bir ortamda söylenmemiştir. Aleniyet koşulu oluşmamıştır.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.125, 127, 128 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Banka hesap dökümleri, havale belgeleri, toplantı tutanağı, tanıklar, bilirkişi incelemesi.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle isnadın ispatı talebimizin kabulü ile bilirkişi incelemesi yapılmasına, isnadın ispatlanması hâlinde müvekkile ceza verilmemesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Hakaretin cezası nedir?

3 ay–2 yıl hapis veya APC (TCK m.125/1).

Somut isnat ile sövme farkı?

İsnatta somut bir olay yüklenir; sövme aşağılayıcı değer yargısıdır.

Söylediğim doğruysa ceza alır mıyım?

İsnat edilen suç ispatlanırsa ceza verilmez (TCK m.127/1).

Kesinleşmiş mahkûmiyet varsa?

İsnat ispatlanmış sayılır.

Mahkûmiyet yoksa ispat edebilir miyim?

Kamu yararı veya şikâyetçinin rızası varsa.

Küfrün doğruluğu ispat edilebilir mi?

Hayır; sövme ispat konusu olamaz.

Mahkûmiyetini hatırlatarak aşağılamak?

Ceza verilir (TCK m.127/2).

Dava dilekçesinde söylediklerim hakaret mi?

Gerçek ve somut vakıaya dayanan, uyuşmazlıkla bağlantılı ifadelerde ceza verilmez (TCK m.128).

İsmim geçmeden hakaret suç mu?

Kime yönelik olduğu anlaşılıyorsa evet (TCK m.126).

Arkamdan hakaret suç mu?

En az üç kişiyle ihtilat hâlinde (TCK m.125/1).

Alenen hakarette ceza?

1/6 artırılır (TCK m.125/4).

Memura hakaret?

Alt sınır 1 yıl; resen; önödeme yok (TCK m.125/3-a).

Şikâyet süresi nedir?

6 ay; her hâlde fiilden 2 yıl (TCK m.73).

Önödeme var mı?

m.125/3-a hariç bütün hakaretlerde (TCK m.75/6-a-2, 7571).

Uzlaştırma var mı?

Hayır (CMK m.253/3).

Önödemeyi taksitle ödeyebilir miyim?

10 gün içinde talep ederek 3 eşit taksit (TCK m.75/1).

Önödeme yapınca tazminat istenebilir mi?

Evet (TCK m.75/5; TBK m.58).

Hakaretle birlikte tehdit edildim?

Hakarete önödeme, tehdide uzlaştırma ayrı ayrı uygulanır (CMK m.253/3).

Memura kişisel nedenle hakaret?

Görevle bağlantı yoksa genel hükümler: şikâyete bağlı ve önödeme kapsamında.

Suç olmayan bir olguyu söylemek hakaret mi?

Rencide edici ise olabilir; m.127 ispatı suç oluşturan fiiller için düzenlenmiştir.

Sosyal medyadaki hakaret içeriği nasıl kaldırılır?

Kişilik hakkının korunmasına ilişkin hukuki yollarla; ayrıca delil için önce ekran görüntüsü alınmalı.

Ölmüş birine hakaret suç mu?

Hatırasına hakaret suçtur; yakınları şikâyet edebilir (TCK m.130, 131/2).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Hakaret: isnadın ispatı, dokunulmazlık, önödeme ve tazminat
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK (7531 ve 7571 ile değişik), CMK ve TBK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk