🔸 Güncel ve kapsamlı rehber: Bu konunun en güncel, ayrıntılı ve örneklerle açıklanmış hâli için Hakaret Suçu ve Cezası 2026 (TCK 125) sayfamızı öneririz. Aşağıdaki içerik de konuyla ilgili tamamlayıcı bilgi sunar.
Hakaret, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle kişinin bu değerlerine saldırılmasıdır. Türk Ceza Kanununun (TCK) “Şerefe Karşı Suçlar” başlıklı bölümünde, 125 ilâ 131. maddeler arasında düzenlenmiştir. Günlük hayatta en sık karşılaşılan suç tiplerinden biri olan hakaret, sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla büyük artış göstermiştir. Ancak her kaba söz hakaret değildir; suçun oluşması için belirli unsurların bulunması gerekir.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
2026 güncel: Aynı hesaptan hem hakaret hem tehdit içeren mesaj geldiğinde şikâyet, uzlaştırma, önödeme ve süre farkları Sosyal Medya Üzerinden Hakaret ve Tehdit: İzlenmesi Gereken Hukuki Yol rehberinde tablo hâlinde gösterilmiştir.
Bu sayfa, hakaret konusundaki ana rehberimizdir: bölümdeki yedi maddeyi, cezanın nasıl hesaplandığını, şikâyet süresini ve 2024–2025 yıllarında iki kez değişen uzlaştırma ve önödeme rejimini kanun metinleri üzerinden bir arada gösterir. Her başlığın ayrıntısı için ilgili rehberlere bağlantı verilmiştir.
Net Cevap: Hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1); mesaj, e-posta veya telefonla mağduru muhatap alan hakaret de aynı cezayı gerektirir (m.125/2). Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç veya kutsal değerlerden bahisle işlenen hakarette alt sınır bir yıldır (m.125/3); alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır (m.125/4). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç hakaret şikâyete bağlıdır (m.131/1); şikâyet süresi altı aydır ve her hâlde fiilden itibaren iki yılı geçemez (m.73/2). 7571 sayılı Kanundan (RG 25.12.2025) bu yana hakarette uzlaştırma yoktur (CMK m.253/3); kamu görevlisine hakaret dışındaki bütün hâller önödeme kapsamındadır (TCK m.75/6).
Hakaret suçlamasıyla mı karşı karşıyasınız?
Dijital delilin doğru toplanması, aleniyet değerlendirmesi ve önödeme teklifinin değerlendirilmesi sonucu değiştirir. Karşılıklı hakarete düşmeden önce Hukukçular Evi ceza avukatı kadrosuyla iletişime geçin.
📞 0554 648 37 15 💬 WhatsAppKanunun Sistematiği: Şerefe Karşı Suçlar (TCK m.125–131)
Hakaret tek bir maddeden ibaret değildir. Suçun tanımı m.125’te yapılır; izleyen maddeler mağdurun belirlenmesini, cezasızlık ve indirim hâllerini, ölmüş kişinin hatırasını ve kovuşturma şartını düzenler. Bir hakaret dosyasında doğru sonuca ulaşmak için bu maddelerin birlikte okunması gerekir:
| Madde | Konu | Temel kural | Ayrıntılı rehber |
|---|---|---|---|
| m.125/1 | Hakaretin tanımı ve cezası | Somut fiil veya olgu isnadı ya da sövme; 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası; gıyapta en az üç kişiyle ihtilat şartı | Hakaret cezası |
| m.125/2 | İletiyle hakaret | Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenen hakarete aynı ceza | Sosyal medyada hakaret |
| m.125/3 | Nitelikli hâller | Kamu görevlisi, inanç ve kutsal değerler; alt sınır bir yıl | Kamu görevlisine hakaret |
| m.125/4 | Aleniyet | Ceza altıda bir oranında artırılır | — |
| m.125/5 | Kurul hâlinde çalışan kamu görevlileri | Suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır | — |
| m.126 | Mağdurun belirlenmesi | İsim açıkça söylenmese de kime yöneldiği duraksamaya yer bırakmıyorsa ismi belirtilmiş sayılır | — |
| m.127 | İsnadın ispatı | Suç oluşturan fiilin isnadı ispatlanırsa ceza verilmez | İsnadın ispatı |
| m.128 | İddia ve savunma dokunulmazlığı | Yargı ve idari makamlar önündeki başvuru, iddia ve savunmalarda şartlarıyla ceza verilmez | — |
| m.129 | Haksız fiile tepki ve karşılıklı hakaret | İndirim veya cezadan vazgeçme; kasten yaralamaya tepkide ceza verilmez | Karşılıklı hakaret |
| m.130 | Kişinin hatırasına hakaret | Ölmüş kişinin hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret | Hatıraya hakaret |
| m.131 | Soruşturma ve kovuşturma koşulu | Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç şikâyete bağlıdır | Şikâyetten vazgeçme |
Hakaret Suçu Nedir? (TCK m.125/1 ve m.126)
Kanunun tanımı şöyledir: “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.” (TCK m.125/1). Suç iki ayrı hareketle işlenebilir: somut bir fiil veya olgu isnadı (örneğin “sen hırsızsın, telefonumu çaldın” demek) ya da sövme (genel ve soyut sözlerle kişiyi değersizleştirme). Korunan hukuki değer, kişinin onur, şeref ve saygınlığıdır.
Hakaretin mağduru adıyla anılmadan yapılması suçu ortadan kaldırmaz. TCK m.126’ya göre hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş hem de hakaret açıklanmış sayılır. “Herkes kimi kastettiğimi biliyor” türünden paylaşımlar bu nedenle koruma sağlamaz.
Huzurda, Gıyapta, İletiyle ve Alenen Hakaret
Hakaretin hangi ortamda işlendiği, hem suçun oluşup oluşmadığını hem de uygulanacak hükmü belirler. Hakaretin mağdura doğrudan yöneltilmesi huzurda hakarettir ve tek bir muhatabın varlığıyla suç tamamlanır. Gıyapta hakaret için ise kanun özel bir şart arar: mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (m.125/1, ikinci cümle). Sadece iki kişinin bulunduğu bir ortamda arkadan konuşulması bu şart gerçekleşmediğinden suç oluşturmaz.
| Durum | Uygulanan hüküm | Şart veya sonuç |
|---|---|---|
| Yüz yüze, mağdura yöneltilmiş söz | TCK m.125/1 | Tek muhatap yeterlidir |
| Mağdurun yokluğunda söylenen söz | TCK m.125/1, ikinci cümle | En az üç kişiyle ihtilat gerekir |
| Mesaj, e-posta, sesli mesaj, telefon görüşmesi, özel mesaj | TCK m.125/2 | Mağduru muhatap alan ileti; ceza birinci fıkradaki gibidir |
| Herkese açık paylaşım, yorum, toplantı, yayın | TCK m.125/1 veya 125/2 ile m.125/4 | Aleniyet nedeniyle ceza altıda bir artırılır |
| Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevden dolayı | TCK m.125/5 | Suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır |
| Ölmüş kişi hakkında söz | TCK m.130/1 | En az üç kişiyle ihtilat gerekir; şikâyet yakınlara aittir (m.131/2) |
Özel mesajla yapılan hakaret ile herkese açık bir paylaşımla yapılan hakaret arasındaki fark, dosyada en sık tartışılan konudur. Yalnızca mağdura gönderilen mesaj m.125/2 kapsamında kalır; aynı sözler herkesin görebileceği bir ortamda paylaşılmışsa aleniyet artırımı da gündeme gelir. Mesajlaşma gruplarında aleniyetin bulunup bulunmadığı, grubun kimlere açık olduğuna ve üyelerin belirli olup olmadığına göre somut olayda değerlendirilir. Paylaşımı yeniden yayma veya beğenme gibi davranışların hakaret oluşturup oluşturmadığı da içeriğin benimsenip benimsenmediğine göre ayrıca tartışılır. Delil toplama için ekran görüntüsü delil olur mu? yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza, Nitelikli Hâller ve Artırımlar (TCK m.125/3-4)
Suçun temel hâli için üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür. Kanun iki cezayı “veya” bağlacıyla seçimlik olarak düzenlediğinden, hâkim hapis cezası ile adli para cezasından yalnızca birini seçer; ikisine birden hükmedemez. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazıldığından (Anayasa m.141/3), bu tercihin gerekçesi de kararda gösterilir.
TCK m.125/3’e göre hakaret suçunun; kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından veya kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ise ceza altıda biri oranında artırılır (m.125/4).
Sağlık çalışanlarına hakaret: doğru dayanak. Sağlık çalışanlarına karşı görevleri nedeniyle işlenen hakarette cezanın artırılması ve ertelenememesi, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunla eklenen ek 12. maddesinde düzenlenmiştir: ilgili maddelere göre tayin edilecek ceza yarı oranında artırılır ve TCK m.51’deki hapis cezasının ertelenmesi hükümleri uygulanmaz. Anayasa Mahkemesi bu kuralları Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (13/10/2021, E.2020/91, K.2021/73).
| Hâl | Dayanak | Hapis cezası aralığı |
|---|---|---|
| Temel hâl (yüz yüze veya iletiyle) | TCK m.125/1-2 | 3 ay – 2 yıl (veya adli para cezası) |
| Temel hâl, alenen | TCK m.125/4 | 3 ay 15 gün – 2 yıl 4 ay |
| Nitelikli hâl (kamu görevlisi, inanç, kutsal değer) | TCK m.125/3 | 1 yıl – 2 yıl |
| Nitelikli hâl, alenen | TCK m.125/3-4 | 1 yıl 2 ay – 2 yıl 4 ay |
| Sağlık çalışanına görevi sebebiyle, temel hâl | 3359 s.K. ek m.12 | 4 ay 15 gün – 3 yıl; erteleme uygulanmaz |
Tablo kanuni sınırları gösterir; somut ceza, hâkimin temel cezayı belirlemesine ve varsa indirimlere göre değişir. Sonucun kanundaki eşiklerle birlikte okunması gerekir: hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/5) ve cezanın ertelenmesi (TCK m.51/1) değerlendirilebilir; hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2) ve seçenek yaptırımlara çevrilebilir (m.50/1). Aleniyet artırımıyla üst sınır iki yıl dört aya çıktığından, üst sınıra yakın belirlenen bir ceza bu eşiklerin dışına taşabilir.
Hakaret Sayılmayan İfadeler
Kişinin onur ve saygınlığını rencide edecek somut fiil isnadı veya sövme içermeyen ifadeler hakaret suçunu oluşturmaz. Bu kapsamda ağır da olsa eyleme yönelik eleştiriler (kişiliğe değil davranışa yönelen), kaba ve nezaket dışı olmakla birlikte onur ve saygınlığı rencide etmeyen sözler ve beddualar hakaret dışında kalabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, hâkime söylenen “Allah belanı versin” sözünün beddua niteliğinde olduğunu, somut bir isnat veya sövme içermediğini kabul ederek hakaret suçunun oluşmadığına karar vermiştir (16.09.2014, E. 2014/328, K. 2014/386).
Kamuoyunca tanınan kişilere, siyasetçilere ve kamu görevlilerine yönelik sert eleştiriler de kişiliğe değil eylem ve icraata yöneldiği sürece daha geniş bir hoşgörü alanında değerlendirilir. Sınırın nerede çizildiği, sözün bağlamına, kullanıldığı ortama ve kime yöneldiğine göre değişir; ayrıntılı örnekler için beddua, ağır eleştiri ve hakaret sınırı ve beddua etmek suç mu? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Cezasızlık ve İndirim Hükümleri (TCK m.127, m.128, m.129)
Hakaret bölümü, fail lehine üç ayrı kurum içerir. Bunlar birbirinden farklı şartlara bağlıdır ve savunmada karıştırılmamaları gerekir:
| Hüküm | Kanun metni | Sonuç |
|---|---|---|
| İsnadın ispatı (m.127/1) | “İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması halinde kişiye ceza verilmez. Bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmesi halinde, isnat ispatlanmış sayılır.” | Ceza verilmez |
| İspatlanmış fiilden söz ederek hakaret (m.127/2) | “İspat edilmiş fiilinden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi halinde, cezaya hükmedilir.” | Ceza verilir |
| İddia ve savunma dokunulmazlığı (m.128) | Yargı mercileri veya idari makamlar nezdindeki başvuru, iddia ve savunmalarda somut isnat veya olumsuz değerlendirme; gerçek ve somut vakıalara dayanma ve uyuşmazlıkla bağlantı şartı | Ceza verilmez |
| Haksız fiile tepki (m.129/1) | “Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” | İndirim veya cezadan vazgeçme (takdiri) |
| Kasten yaralamaya tepki (m.129/2) | “Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez.” | Ceza verilmez (zorunlu) |
| Karşılıklı hakaret (m.129/3) | Taraflardan her ikisi veya biri hakkında, olayın mahiyetine göre, ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir | İndirim veya cezadan vazgeçme (takdiri) |
İsnadın ispatı, yalnızca isnat edilen fiil bir suç oluşturuyorsa gündeme gelir; en güçlü ispat aracı, o suçtan verilmiş kesinleşmiş mahkûmiyet kararıdır. Suç oluşturmayan bir olgunun isnadında (örneğin kişinin özel yaşamına ilişkin bir iddia) bu hüküm uygulanmaz. İspatlanmış bir fiilin sonradan hakaret amacıyla dile getirilmesi de m.127/2 uyarınca cezasız kalmaz. Ayrıntılar için isnadın ispatı yazımıza bakabilirsiniz.
İddia ve savunma dokunulmazlığı, dava dilekçesinde, şikâyet dilekçesinde veya duruşmadaki savunmada karşı tarafa yönelik somut isnatları korur. Ancak koruma için isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir; uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan, yalnızca aşağılama amacı taşıyan ifadeler bu koruma dışında kalır. Dilekçe metinlerinden doğan hakaret dosyalarında ilk kurulacak savunma budur.
Tepki ve karşılıklılık hâllerinde fark sonuçtadır: kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmemesi zorunludur (m.129/2), diğer iki hâlde ise indirim veya cezadan vazgeçme hâkimin takdirindedir. Tepkinin, haksız fiili gerçekleştiren kişiye yönelmesi ve haksız fiille arasında bağlantı bulunması, bu hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesinde önem taşır. Dosyada yaralama unsuru varsa hangi fıkraya dayanıldığının açıkça belirtilmesi gerekir. Karşı tarafın söylediği kaba sözler hakaret suçunu oluşturmasa bile haksız fiil niteliğinde olabilir; bu durumda karşılıklılık değil, haksız fiile tepki (m.129/1) tartışılır. Uygulama örnekleri için bana hakaret edene ben de cevap verdim yazımıza bakabilirsiniz.
Kişinin Hatırasına Hakaret (TCK m.130)
Ölmüş bir kimse hakkında söylenen sözler ayrı bir suç tipine konu olur: “Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.” (TCK m.130/1). Aynı maddenin ikinci fıkrası, bir ölünün cesedi veya kemikleri hakkında tahkir edici fiilleri ayrıca cezalandırır. Bu suçta şikâyet hakkı ölenin yakınlarına aittir: mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (m.131/2). Mirasçıların hukuki yolları için ölen kişinin hatırasına hakaret yazımıza bakabilirsiniz.
Hakaret suçunda mağdur ya da şüpheli konumunda mısınız?
Dijital delilin doğru toplanması, aleniyet değerlendirmesi ve önödeme teklifinin değerlendirilmesi sonucu değiştirir. Karşılıklı hakarete düşmeden önce Hukukçular Evi ceza avukatı kadrosuyla iletişime geçin.
📞 0554 648 37 15 💬 WhatsAppŞikâyet Şartı ve Süresi (TCK m.131, m.73)
TCK m.131/1’e göre kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (m.73/1). Sürenin başlangıcı ve hakarete özgü üst sınır m.73/2’de düzenlenmiştir: “Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.” İkinci cümle 7531 sayılı Kanunla (RG 14.11.2024) eklenmiştir.
| Fail ne zaman öğrenildi? | Altı aylık süre (m.73/1-2) | İki yıllık üst sınır (m.73/2) | Şikâyet için son gün |
|---|---|---|---|
| Fiil günü (10.03.2026) | 10.09.2026 | 10.03.2028 | 10.09.2026 |
| 20.11.2027 (anonim hesap sonradan tespit edildi) | 20.05.2028 | 10.03.2028 | 10.03.2028 (iki yıl önce dolar) |
| 15.04.2028 | 15.10.2028 | 10.03.2028 | Şikâyet hakkı düşmüştür |
Tablonun ikinci satırı, özellikle anonim hesaplardan yapılan hakaretlerde önemlidir: failin kim olduğu geç öğrenilse bile şikâyet, fiilden itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı olmadığından bu süreler yerine dava zamanaşımına tabidir; hakaretin bütün hâllerinde dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Süreyi hesaplamak için şikâyet süresi hesaplama aracımızı, şikâyetten vazgeçmenin sonuçları için şikâyetten vazgeçme yazımızı kullanabilirsiniz.
Uzlaştırma Yok, Önödeme Var: Mevzuatın Kronolojisi
Hakaret suçunda soruşturmanın nasıl sonuçlanacağı son iki yılda iki kez değişti. Bugünkü kuralı doğru uygulamak için değişikliklerin sırasını bilmek gerekir; dosyanın hangi tarihte başladığı, eski kuralların uygulanıp uygulanmayacağını etkileyebilir.
| Tarih | Düzenleme | Sonuç |
|---|---|---|
| 14.11.2024 | 7531 sayılı Kanun | Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenen hakaret uzlaştırma dışına çıkarıldı ve hakaretin bazı hâlleri önödeme kapsamına alındı; hakarette şikâyet süresine iki yıllık üst sınır getirildi (TCK m.73/2) |
| 27.03.2025 | Anayasa Mahkemesi, E.2024/197, K.2025/86 (RG 29.05.2025) | Hakaretin yalnızca bazı hâllerini önödemeye tabi tutan düzenleme eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edildi; iptalin yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi |
| 25.12.2025 | 7571 sayılı Kanun | CMK m.253/3’e “hakaret suçunda (madde 125)” ibaresi girdi: hakaretin tamamı uzlaştırma dışında. TCK m.75/6’daki önödeme listesine “Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125)” eklendi |
Yürürlükteki CMK m.253/3’ün metni şöyledir: “Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez.” Buna göre yüz yüze söylenen basit hakaret de dahil olmak üzere hakaretin hiçbir hâlinde artık uzlaştırma yapılmaz. Bunun yerine, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hâller önödeme kapsamındadır.
| Hâl | Şikâyet | Uzlaştırma | Önödeme |
|---|---|---|---|
| Yüz yüze basit hakaret (m.125/1) | Gerekir (m.131/1) | Yok (CMK m.253/3) | Var (TCK m.75/6) |
| İletiyle hakaret (m.125/2) | Gerekir | Yok | Var |
| Alenen hakaret (m.125/4) | Gerekir | Yok | Var |
| İnanç veya kutsal değerlerden bahisle (m.125/3-b, c) | Gerekir | Yok | Var |
| Kamu görevlisine görevinden dolayı (m.125/3-a) | Aranmaz; re’sen soruşturulur | Yok | Yok (m.75/6’daki istisna) |
Önödemede Cumhuriyet savcılığı, kanundaki formüle göre belirlenen tutarı ve soruşturma giderlerini şüpheliye tebliğ eder; şüpheli bu tutarı tebliğden itibaren on gün içinde Devlet Hazinesine öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m.75/1). Önödeme bir mahkûmiyet değildir; ödemenin yapılıp yapılmaması şüphelinin tercihine bırakılmıştır ve ödeme yapılmazsa soruşturma genel hükümlere göre devam eder. Tutarın hesabı, taksit imkânı ve geçiş dönemi için hakaret suçunda önödeme ve savcılık bana önödeme teklif etti yazılarımıza, hangi yolun açık olduğunu görmek için uzlaştırma ve önödeme değerlendirme aracımıza bakabilirsiniz.
Kamu görevlisine hakaret en katı rejime tabidir. Şikâyete bağlı olmadığından şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez; uzlaştırma ve önödeme de uygulanmaz. Soruşturma sonunda yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir ve yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır. Ayrıntılar için kamu görevlisine hakaret (TCK 125/3-a) rehberimize bakabilirsiniz.
Şikâyetten Karara: Hakaret Dosyasının Kanuni Akışı
Hakaret dosyası, çoğu suçtan farklı olarak birkaç “kapı” üzerinden ilerler: şikâyet yapılmazsa soruşturma başlamaz, önödeme yapılırsa dava açılmaz, şikâyetten vazgeçilirse dava düşer. Aşağıdaki tablo, kamu görevlisine hakaret dışındaki hâller için bu akışı kanun maddeleriyle gösterir:
| Aşama | Dayanak | Ne olur? |
|---|---|---|
| Şikâyet | CMK m.158/1; TCK m.73/1-2, m.131/1 | Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılır; süresinde şikâyet yoksa soruşturma yapılamaz |
| İfade | CMK m.147 | Şüpheli hakları kendisine bildirilerek dinlenir; savunma ve cezasızlık hâlleri (m.127–129) bu aşamada ileri sürülür |
| Önödeme teklifi | TCK m.75/1, m.75/6 | Tutar ve giderler tebliğden itibaren on gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz |
| Soruşturmanın sonu | CMK m.170/2, m.172/1 | Yeterli şüphe varsa iddianame; yoksa kovuşturmaya yer olmadığı kararı |
| Şikâyetten vazgeçme | TCK m.73/4-6 | Dava düşer; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme infaza engel olmaz; vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez |
| Hüküm | CMK m.223; m.231/5 | Beraat, mahkûmiyet veya iki yıl ya da daha az hapis ya da adli para cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması |
Şikâyetten vazgeçmenin etkisi kanunda ayrıntılı düzenlenmiştir: kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (m.73/5); ancak kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6). Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birinin altı aylık süreyi geçirmesi, diğerlerinin haklarını düşürmez (m.73/3). Bu kurallar, birden fazla kişiye yönelik veya birden fazla fail tarafından işlenen hakaretlerde sonucu doğrudan belirler.
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakarette ise akış farklıdır: şikâyet şartı ve önödeme kapısı bulunmadığından dosya doğrudan soruşturma sonucuna göre iddianame veya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanır; vazgeçme de davayı düşürmez. Bu nedenle bu dosyalarda savunmanın ağırlığı, sözün görevle bağlantısı ve hakaret niteliği üzerinde yoğunlaşır.
Hakarete Uğradıysanız veya Hakkınızda Şikâyet Varsa
Mağdur iseniz: sözlerin tam metnini, tarih ve saatini, tanıkların kimliğini ve dijital içeriğin bağlantısıyla birlikte tamamını koruyun; failin kim olduğunu öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay ve her hâlde fiilden itibaren iki yıl içinde Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunun (TCK m.73/1-2). Hakaretin aynı zamanda kişilik haklarına saldırı oluşturması nedeniyle ayrıca manevi tazminat da istenebilir; bu yol için kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat, dilekçe için hakaret şikâyet dilekçesi örneği sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Şüpheli iseniz: önce şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığını, gıyapta hakarette üç kişi şartının bulunup bulunmadığını ve sözlerin hakaret niteliği taşıyıp taşımadığını değerlendirin. İsnadın ispatı (m.127), iddia ve savunma dokunulmazlığı (m.128) veya tepki ve karşılıklılık (m.129) hâllerinden biri varsa bunu ifadede açıkça ileri sürün. Önödeme teklifi gelirse on günlük süreyi kaçırmadan, teklifi kabul etmenin ve etmemenin sonuçlarını karşılaştırarak karar verin.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakaret suçunun cezası nedir?
Temel hâl üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1); hâkim ikisinden yalnızca birini seçer. Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç veya kutsal değerlerden bahisle işlenen hakarette alt sınır bir yıldan az olamaz (m.125/3). Alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır (m.125/4).
Mesajla veya telefonla hakaret de suç mudur?
Evet. Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde birinci fıkradaki cezaya hükmolunur (TCK m.125/2).
Gıyapta (arkadan) hakaret suç mudur?
Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (TCK m.125/1). Sadece iki kişinin bulunduğu ortamda arkadan konuşmak bu şartı karşılamaz. Huzurda hakarette ise tek muhatap yeterlidir.
Sosyal medyada hakaretin cezası daha mı ağır?
Herkese açık bir paylaşımla işlenen hakaret alenen işlenmiş sayılabilir ve ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m.125/4). Yalnızca mağdura gönderilen özel mesaj ise m.125/2 kapsamında kalır.
İsim vermeden yapılan hakaret suç oluşturur mu?
Oluşturabilir. Mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş olsa bile, sözün kime yöneldiği konusunda duraksamaya yer yoksa ismi belirtilmiş sayılır (TCK m.126).
Hangi sözler hakaret sayılmaz?
Somut fiil isnadı veya sövme içermeyen, eyleme yönelik eleştiriler ve beddualar hakaret dışında kalabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu “Allah belanı versin” sözünü beddua sayarak hakaret suçunun oluşmadığına karar vermiştir (16.09.2014, E. 2014/328, K. 2014/386).
Söylediğim şey doğruysa yine ceza alır mıyım?
İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmesi hâlinde ceza verilmez; hakaret edilen hakkında o suçtan kesinleşmiş mahkûmiyet kararı varsa isnat ispatlanmış sayılır (TCK m.127/1). Ancak ispatlanmış fiilden söz edilerek hakaret edilmesi hâlinde cezaya hükmedilir (m.127/2).
Dilekçede karşı taraf hakkında yazdıklarım hakaret sayılır mı?
Yargı mercileri veya idari makamlar nezdindeki başvuru, iddia ve savunmalarda yapılan somut isnat ve olumsuz değerlendirmeler, gerçek ve somut vakıalara dayanıyor ve uyuşmazlıkla bağlantılıysa ceza verilmez (TCK m.128).
Karşılıklı hakarette ne olur?
Olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (TCK m.129/3). Kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ise ceza verilmez (m.129/2).
Hakarette şikâyet süresi ne kadardır?
Altı aydır ve fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar (TCK m.73/1-2). Ancak hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (m.73/2, 7531 sayılı Kanunla eklendi).
Hakaret suçunda uzlaştırma var mı?
Hayır. 7571 sayılı Kanundan bu yana, şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Yüz yüze işlenen basit hakaret de bu kurala dahildir.
Hakaret suçunda önödeme uygulanır mı?
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hakaret hâlleri önödeme kapsamındadır (TCK m.75/6). Savcılığın tebliği üzerine on gün içinde belirlenen tutar ve soruşturma giderleri ödenirse kamu davası açılmaz (m.75/1).
Kamu görevlisine hakarette şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?
Hayır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret şikâyete bağlı değildir (TCK m.131/1); savcılık re’sen soruşturur ve şikâyetten vazgeçme sonucu değiştirmez. Bu hâlde önödeme de uygulanmaz.
Sağlık çalışanına hakaretin cezası nedir?
Sağlık çalışanlarına karşı görevleri nedeniyle işlenen hakarette ilgili maddeye göre belirlenen ceza yarı oranında artırılır ve hapis cezası ertelenemez (3359 sayılı Kanun ek m.12, 7243 sayılı Kanunla eklendi).
Ölmüş bir kişiye hakaret edilirse kim şikâyet eder?
Ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m.131/2). Kişinin hatırasına hakaret için en az üç kişiyle ihtilat şartı aranır (m.130/1).
Şikâyetimden vazgeçersem dava düşer mi?
Şikâyete bağlı hakarette, kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6). Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette vazgeçme davayı düşürmez.
Önödeme tutarını ödemezsem ne olur?
Tebliğden itibaren on gün içinde ödeme yapılmazsa önödemenin sağladığı sonuç doğmaz ve soruşturma genel hükümlere göre devam eder; deliller yeterli şüphe oluşturuyorsa iddianame düzenlenir (CMK m.170/2), oluşturmuyorsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir (CMK m.172/1).
Bir kurula veya heyete yapılan hakaret nasıl değerlendirilir?
Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır (TCK m.125/5). Bu hâl kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret olduğundan şikâyet aranmaz.
Hakaret davası hangi mahkemede görülür?
Hakaret suçunun yargılaması asliye ceza mahkemesinde yapılır. Dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e); şikâyete bağlı hâllerde ayrıca altı aylık ve iki yıllık şikâyet süreleri gözetilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Hakaret-eleştiri sınırı ve usul kuralları her somut olayda değişkenlik gösterdiğinden, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat esas alınarak uzman bir avukattan hukuki görüş alınmalıdır.
📘 Hakaret Konusundaki Rehberlerimiz
- Hakaret Suçunun Cezası: Sözlü, Yazılı ve Alenen (TCK 125)
- Hakaret Suçunda Önödeme: 7571 Sonrası Yeni Dönem
- Kamu Görevlisine Hakaret (TCK 125/3-a)
- Sosyal Medyada Bana Hakaret Edildi: Yapmanız Gerekenler
- Sosyal Medyada Hakaret: Ekran Görüntüsü Delil Olur mu?
- Karşılıklı Hakaret: Her İki Taraf da Ceza Alır mı?
- Hakaret Suçu ve İsnadın İspatı
- Hakaret Şikâyet Dilekçesi Örneği
- Hakaret ve Manevi Tazminat
- İftira Suçu (TCK 267)
- Ceza Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Gümrük Kapısında veya Havalimanında Uyuşturucu ile Yakalanmak 2026: İthal Suçu (TCK 188/1), Kokain-Eroin Artırımı (188/4-a), Şoför ve Yolcunun Kastı (TCK 21, 30), Araç Müsaderesi (TCK 54) ve Gözaltı Hakları (CMK 91, 95, 154)
- ▸ Fon Soruşturmasında Gönüllü İade Cezayı Kaldırır mı? 2026 — 30 Milyar TL İade, 470 Kişiye Malvarlığı Tedbiri ve Firari Şüpheliler: Fon Mağduru ve Şüpheli İçin Hukuki Sonuçlar (7596 m.4/4, m.6; CMK m.128, 248; TCK m.168, 254; SPKn m.107/3)
- ▸ Dolandırıcılık Operasyonunda Tutuklama, Adli Kontrol ve Hesaba El Koyma 2026: 21 İl ve 11 İl Operasyonları Üzerinden Şüpheli, Hesap Sahibi ve Mağdurun Hakları (TCK 158, 158/4, CMK 100, 109, 128/A)
- ▸ Son Kullanma Tarihi Geçmiş İlaç Kutusu Değiştirilip Satılırsa Kim Sorumlu? TCK m.186–187, Dolandırıcılık (m.158/1-h), CMK m.128 El Koyma ve Hastanın Hakları (2026)
Bu konuda hukuki destek almak için


