Sosyal Medya Üzerinden Hakaret ve Tehdit: İzlenmesi Gereken Hukuki Yol (TCK 125, 106, 73; CMK 253; 5651)

Sosyal medya üzerinden hakaret, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına paylaşım, yorum veya özel mesajla saldırılmasıdır; tehdit ise aynı araçlarla bir kimseye kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına ya da malvarlığına yönelik bir kötülük yapılacağının bildirilmesidir ve iki suç şikâyet, uzlaştırma, önödeme, zamanaşımı ve ceza bakımından farklı kurallara tabidir. Hakaret üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir ve alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir artırılır (TCK m.125/1, 125/4); hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit altı aydan iki yıla, silahla, kimliği gizleyerek veya birden fazla kişiyle işlenen tehdit iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.106/1-2). Bu rehber, sosyal medya üzerinden hakaret ve tehdit içerikleri aynı hesaptan geldiğinde hangi yolun izleneceğini, iki suçun usul farklarını, süreleri, delil ve fail tespitinin kanuni çerçevesini, içeriğin kaldırılmasını, önödeme ve uzlaştırmayı ve manevi tazminatı adım adım anlatır.

Paylaşım Hakaret mi, Tehdit mi? Suçun Nitelendirilmesi

Hakaret suçu, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmaktır; ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1). Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (TCK m.125/1). Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı cezaya hükmolunur (TCK m.125/2); kişiye doğrudan gönderilen yazılı veya sesli mesaj, fıkradaki “mağduru muhatap alan ileti” tanımı bakımından değerlendirilir. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m.125/4). Hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından veya mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı ya da kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m.125/3). Mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş olsa bile, hakaretin mağdurun şahsına yönelik olduğunda duraksanmayacak bir durum varsa ismi belirtilmiş sayılır (TCK m.126/1).

Tehdit suçu ise bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit etmektir ve altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.106/1). Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur (TCK m.106/1). Tehdidin silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi hâlinde ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK m.106/2). Bu üst sınır 7550 sayılı Kanun’la beş yıldan yedi yıla çıkarılmıştır. Tehdit unsurlarının ayrıntısı Tehdit Suçu ve Cezası, nitelikli hâller Nitelikli Tehdit (TCK 106/2) rehberinde anlatılmıştır.

Sosyal medyada aynı kişiden gelen içerik başka suç tiplerini de oluşturabilir. Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamak şantajdır ve bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir; kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması hâlinde de aynı cezaya hükmolunur (TCK m.107/1-2). Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.134/2). Israrlı bir şekilde haberleşme ve iletişim araçlarını veya bilişim sistemlerini kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da güvenliğinden endişe duymasına neden olmak ısrarlı takiptir ve şikâyete bağlıdır (TCK m.123/A-1, 3). Yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat etmek ise iftiradır (TCK m.267/1).

Şantaj ile tehdit arasındaki fark Şantaj Suçu (TCK 107), özel görüntülerin paylaşılması Özel Görüntülerim İzinsiz Paylaşıldı, adına açılan sahte hesaplar ise Adıma Sahte Sosyal Medya Hesabı Açıldı rehberinde ayrıca ele alınmıştır.

Hakaret ile Tehdidin Usul Bakımından Farkları

Aynı hesaptan hem hakaret hem tehdit içeren mesajlar geldiğinde iki suç aynı dilekçeyle bildirilebilir; ancak her birinin soruşturma koşulu, sona erme yolları ve süreleri ayrıdır. Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.131/1). Tehditte ise yalnızca malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit şikâyete bağlıdır; hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit ile nitelikli tehdit resen soruşturulur (TCK m.106/1-2). Bu fark, şikâyetten vazgeçmenin etkisini de belirler: kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür (TCK m.73/4).

Uzlaştırma bakımından da iki suç ayrılır. Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit şikâyete bağlı olmasa da uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-3); şikâyete bağlı tehdit de şikâyete bağlı suç olarak uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-a). Hakaret suçunda ise uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m.253/3). Bu son cümle 7571 sayılı Kanun’la eklenmiştir ve aynı kişiye hem hakaret hem tehdit içeren mesaj gönderildiği dosyalarda tehdit bakımından uzlaştırmanın yolunu açık tutar.

Önödeme yalnızca hakaret bakımından gündeme gelir. Önödeme hükümleri, üçüncü fıkranın (a) bendindeki kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret suçu bakımından da uygulanır ve bu suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz (TCK m.75/6-a-2). Tehdit suçunda ise birinci fıkradaki hâller uzlaştırma kapsamında olduğundan, nitelikli tehditte de hapis cezasının üst sınırı altı ayı aştığından önödeme uygulanmaz (TCK m.75/1). Hakarette önödemenin gelişimi Hakaret Suçunda Önödeme 2026, önödemenin hesaplanması ve süreleri Önödeme (TCK 75) rehberinde anlatılmıştır.

Karşılıklı hakaret ve haksız fiile tepki hükümleri Karşılıklı Hakaret (TCK 129) rehberinde, hakaret suçunun bütün unsurları ise Hakaret Suçu ve Cezası rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Yalnızca hakarete uğrayan kişi için adım adım yapılacaklar Sosyal Medyada Bana Hakaret Edildi rehberindedir.

Süreler: Altı Ay, Hakarette İki Yıl Sınırı ve Zamanaşımı

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/2). Fail yalnızca bir kullanıcı adıyla biliniyorsa, altı aylık süre failin kim olduğunun öğrenildiği günden başlar. 7531 sayılı Kanun’la eklenen cümle ise hakaret için ayrı bir sınır koyar: şikâyete bağlı hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Bu nedenle failin kimliği hiç öğrenilmemiş olsa bile hakaret içeren paylaşım için şikâyet, paylaşımın yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır.

Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birinin altı aylık süreyi geçirmesi diğerlerinin haklarını düşürmez (TCK m.73/3). Mağdur şikâyet etmeden önce ölürse ya da suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eş veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m.131/2). Şikâyete bağlı olmayan tehdit bakımından ise şikâyet süresi yoktur; bu suçta sınır dava zamanaşımıdır ve kamu davası, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda on beş yıl geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-d, e). Sürenin hesaplanması için Şikâyet Süresi Hesaplama Aracı kullanılabilir.

Delil ve Fail Tespitinin Kanuni Çerçevesi

Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar ve emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla yükümlüdür (CMK m.160/1-2). Savcı bu amaçla her türlü araştırmayı yapabilir ve bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir (CMK m.161/1). Şüpheli belirlendikten sonra, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı, şüphelinin kullandığı bilgisayar ve kayıtlarında arama yapılmasına ve kopya çıkarılmasına karar verir; savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1). Anayasa Mahkemesinin 12/2/2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla bu madde iptal edilmiştir; iptal 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir ve o tarihe kadar madde uygulanmaya devam eder.

Hesabın arkasındaki kişinin belirlenmesinde trafik bilgileri önem taşır. Kanun trafik bilgisini taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileri olarak tanımlar (5651 s.K. m.2/1-j). Yer sağlayıcı trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere, erişim sağlayıcı ise altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikle belirlenen süre kadar saklamakla yükümlüdür (5651 s.K. m.5/3, 6/1-b). Saklama süresi sınırlı olduğundan, şikâyetin ve bilgi talebinin gecikmeden yapılması fail tespitinin imkânını doğrudan etkiler.

Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi için Türkiye’de en az bir temsilci belirlemek zorundadır (5651 s.K. ek m.4/1). Sosyal ağ sağlayıcı, kişilerin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan içerikleri öğrenmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması hâlinde bu içeriği ve içeriği oluşturana ilişkin bilgileri yetkili kolluk birimleriyle paylaşır (5651 s.K. ek m.4/16); bu hüküm özellikle hayata yönelik tehdit içeren paylaşımlar bakımından önem taşır. Faillere ulaşmak için gerekli bilgilerin temsilci tarafından savcılığa veya mahkemeye verilmesini ve verilmemesi hâlinde bant daraltmayı düzenleyen hüküm ise yalnızca kanunda sayılan suçlar için öngörülmüştür; hakaret ve tehdit bu sayımda yer almaz (5651 s.K. ek m.4/5).

Hukuk yolunda, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş veya ileride açılacak davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti için delil tespiti istenebilir; delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde ise hukuki yarar var sayılır (HMK m.400/1-2). Ekran görüntüsünün delil değeri Ekran Görüntüsü Delil Olur mu?, delil tespiti ve bilirkişi incelemesi Delil Tespiti, Bilirkişi ve Uzman Görüşü rehberinde ele alınmıştır. Delil olarak saklanması gerekenler şunlardır: paylaşımın veya mesajın bağlantısı (URL), hesabın kullanıcı adı ve profil bağlantısı, paylaşımın tarihi ve saati, içeriğin bağlamını gösteren önceki ve sonraki yorumlar, özel mesajlarda yazışmanın tamamı ve içeriği gören kişilerin kimlikleri.

Şikâyet veya Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan ihbar ve şikâyet ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m.158/1-2). Şikâyet yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158/5). İhbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir (CMK m.158/6); bu nedenle dilekçede içeriğin metni, bağlantısı, tarihi ve hesabın bilgileri somut olarak gösterilmelidir. Davaya bakma yetkisi suçun işlendiği yer mahkemesine aittir (CMK m.12/1).

Dilekçede hakaret ve tehdit içerikleri ayrı ayrı gösterilmeli, her içerik için hangi suçun oluştuğu belirtilmeli ve hakaret bakımından açıkça şikâyetçi olunduğu yazılmalıdır; hakaret şikâyete bağlı olduğundan şikâyet iradesi açık olmalıdır (TCK m.131/1). Failin kimliği bilinmiyorsa, hesabın kullanıcı adı ve bağlantısı ile trafik bilgilerinin tespiti talep edilmelidir. Hazır şablonlar Hakaret Şikâyet Dilekçesi Örneği ve Tehdit Şikâyet Dilekçesi Örneği sayfalarında yer alır. Tehditlerin WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamalarından gelmesi hâlinde izlenecek yol WhatsApp Üzerinden Tehdit ve Şantaj rehberinde anlatılmıştır.

İçeriğin Kaldırılması: 5651 m.9 İptalinden Sonra Yollar

Kişilik hakkı ihlal edilen kişinin sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini istemesini düzenleyen 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal 10/10/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle hakaret veya tehdit içeren paylaşımın kaldırılması için bugün başvurulacak genel yol kişilik hakkı davasıdır: hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden korunmasını, saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve hukuka aykırılığın tespitini isteyebilir (TMK m.24/1, 25/1). Gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâlinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir; tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenebilir ve hakların derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde karşı taraf dinlenmeden de karar verilebilir (HMK m.389/1, 390/1-2).

İçerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa ayrı ve daha hızlı bir yol vardır: kişi Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir; başvuruda yayının tam adresi (URL), hakkın hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgileri yer alır, erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular (5651 s.K. m.9/A-1-3). Talep sahibi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (5651 s.K. m.9/A-5). Başkanlık, 7590 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle Siber Güvenlik Başkanlığıdır (5651 s.K. m.2/1-v).

Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, kişiler tarafından yapılan başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde olumlu veya olumsuz cevap vermek, olumsuz cevabı gerekçelendirmek zorundadır (5651 s.K. ek m.4/3). Bu yükümlülük bugün 9 ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklerle sınırlıdır; 7578 sayılı Kanun bu sınırlamayı kaldırmış olup değişiklik 1/11/2026 tarihinde yürürlüğe girecektir (7578 s.K. m.22). Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin bildirilmesine rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı doğan zararların tazmininden sorumludur ve bu sorumluluk için içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz (5651 s.K. ek m.4/14). Başvuru örneği Erişimin Engellenmesi Başvuru Dilekçesi Örneği, yolların ayrıntısı İnternette İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme rehberindedir.

Önödeme, Uzlaştırma ve Takipsizlik Kararına İtiraz

Önödemede fail, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine kanunda belirlenen miktarı soruşturma giderleriyle birlikte on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz; fail on gün içinde talep ederse miktarın birer ay ara ile üç eşit taksitte ödenmesine karar verilir ve taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır (TCK m.75/1). Önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması, kişisel hakkın istenmesine ilişkin hükümleri etkilemez (TCK m.75/5); mağdurun manevi tazminat hakkı bu nedenle saklıdır. Önödemeye bağlı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir (TCK m.75/7).

Uzlaştırma kapsamındaki tehdit dosyasında, kamu davası açılması için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir ve uzlaştırmacı şüpheli ile mağdura teklifte bulunur; kendisine teklif yapılan kişi yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (CMK m.253/4). Uzlaşma sonucunda şüpheli edimini defaten yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; edimin ileri tarihe bırakılması veya taksite bağlanması hâlinde kamu davasının açılması ertelenir (CMK m.253/19). Uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz ve açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır (CMK m.253/19); bu nedenle mağdur, manevi tazminat talebini uzlaşma edimine dahil edip etmeyeceğini uzlaşmadan önce değerlendirmelidir. Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması hâlinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez ve müzakereler sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz (CMK m.253/18, 20).

Soruşturma sonunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir (CMK m.172/1). Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir; itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/1-2). Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir (CMK m.173/4). İtirazın usulü Takipsizlik Kararına İtiraz (CMK 173), örnek dilekçe Takipsizlik Kararına İtiraz Dilekçesi sayfasında yer alır.

Manevi Tazminat ve Hukuk Yolu

Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim bu tazminatın yerine veya yanında saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58/1-2). Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilir (TMK m.25/5); şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2/1). Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır (TBK m.72/1).

Hukuk hâkimi, kusurun olup olmadığı hakkında karar verirken ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74/1); bu nedenle ceza dosyasının sonucu tazminat davasını kendiliğinden belirlemez. Şikâyetten vazgeçerken dikkat edilmesi gereken bir kural vardır: kamu davasının düşmesi suçtan zarar görenin şikâyetten vazgeçmesinden ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (TCK m.73/7). Kişilik hakkı davası Kişilik Hakkına Saldırı ve Manevi Tazminat, ceza kararının tazminat davasına etkisi Beraat ve Takipsizlik Tazminat Davasını Etkiler mi? rehberinde anlatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medyada hakaret ve tehdit aynı dilekçeyle şikâyet edilebilir mi?

Evet. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da sözlü yapılabilir (CMK m.158/1, 5). Hakaret şikâyete bağlı olduğundan bu içerik için açıkça şikâyetçi olunmalıdır (TCK m.131/1); hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit ise şikâyet aranmaksızın soruşturulur (TCK m.106/1).

Sosyal medyada hakaretin cezası nedir?

Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir artırılır (TCK m.125/1, 125/4). Kamu görevlisine görevinden dolayı, kişinin inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından veya dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı ya da kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde alt sınır bir yıldır (TCK m.125/3).

Sosyal medyadan gelen tehdidin cezası nedir?

Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; kadına karşı işlenmesi hâlinde alt sınır dokuz aydır. Silahla, kendini tanınmayacak hâle koyarak, birden fazla kişiyle veya suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanarak işlenmesi hâlinde ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK m.106/1-2).

Hakarette şikâyet süresi nedir?

Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır; ancak hakarette şikâyet süresi her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/1-2).

Tehditte şikâyet süresi var mı?

Yalnızca malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit şikâyete bağlıdır ve altı aylık süreye tabidir (TCK m.73/1, 106/1). Diğer tehdit hâllerinde şikâyet süresi yoktur; sınır dava zamanaşımıdır (TCK m.66/1).

Hakaret suçunda uzlaştırma yapılır mı?

Hayır. Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında önödeme hükümleri uygulanır (TCK m.75/6-a-2).

Tehdit suçunda uzlaştırma yapılır mı?

Birinci fıkradaki tehdit uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-3). Aynı kişiye hem hakaret hem tehdit edilmişse, önödeme kapsamındaki hakaret ile birlikte işlenen tehdit bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m.253/3).

Fail anonim hesap kullanıyorsa ne olur?

Savcı lehe ve aleyhe delilleri toplamakla ve araştırma yapmakla yükümlüdür (CMK m.160/2, 161/1). Trafik bilgileri yer sağlayıcılarda bir ila iki yıl, erişim sağlayıcılarda altı ay ila iki yıl saklandığından şikâyetin gecikmeden yapılması gerekir (5651 s.K. m.5/3, 6/1-b).

Paylaşımı nasıl kaldırtabilirim?

Kişilik hakkı davası açılarak veya dava öncesinde ihtiyati tedbir istenerek içeriğin kaldırılması talep edilebilir (TMK m.24-25; HMK m.389-390). Özel hayatın gizliliği ihlal edilmişse Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulabilir (5651 s.K. m.9/A).

Ceza davasıyla birlikte tazminat davası açabilir miyim?

Evet. Kişilik hakkı zedelenen kişi manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58/1). Hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74/1).

Şikâyetimi geri çekersem tazminat hakkım kaybolur mu?

Kural olarak hayır; ancak şikâyetten vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklarsanız hukuk mahkemesinde dava açamazsınız (TCK m.73/7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara, sosyal medya üzerinden hakarete veya tehdide uğrayan kişiler için içeriğin delil olarak kayıt altına alınması, suç tiplerinin doğru belirlendiği şikâyet dilekçesi, anonim hesaplar bakımından trafik bilgisi ve fail tespiti taleplerinin takibi, takipsizlik kararına itiraz, kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbirle içeriğin kaldırılması, özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına başvuru ve manevi tazminat davası konularında hizmet verir; hakkında şikâyette bulunulan kişiler için ise önödeme ve uzlaştırma süreçlerinde savunma yürütür. Ceza hukukuna ilişkin bütün rehberler Ceza Hukuku Rehberi sayfasındadır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.